skkn một số biện pháp hướng dẫn trẻ 4 5 tuổi làm quen với các biểu tượng sơ đẳng về toán đạt hiệu quả cao từ việc áp dụng phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm - Pdf 62

SÁNG KIẾN CẢI TIẾN KỸ THUẬT
Đề tài: “Một số biện pháp hướng dẫn trẻ 4-5 tuổi
làm quen với các biểu tượng sơ đẳng về toán đạt hiệu quả cao từ việc áp dụng
phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”

1. Phần mở đầu:
1. 1. Lý do chọn đề tài
Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của mỗi dân tộc. Việc bảo vệ,
chăm sóc, giáo dục trẻ em là trách nhiệm của gia đình và toàn xã hội. Với lứa tuổi mầm non,
ngoài nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ thì công tác giáo dục cũng là một nhiệm vụ hết
sức cần thiết. Trong chương trình giáo dục mầm non, hoạt động cho trẻ làm quen với các
biểu tượng ban đầu về toán là một trong 3 nội dung chính của lĩnh vực phát triển nhận thức.
Những biểu tượng và kĩ năng toán học được hình thành ở trẻ mầm non như những khái niệm
đơn giản về số lượng, kích thước, hình dạng, định hướng không gian là cơ sở để trẻ nắm
những kiến thức, kỹ năng toán học phức tạp hơn nữa và là nền tảng giúp trẻ dễ dàng học
toán ở trường tiểu học. Việc tổ chức hợp lý qúa trình hình thành biểu tượng toán học sơ đẳng
cho trẻ dưới sự hướng dẫn của người lớn đảm bảo sự phát triển trí tuệ, góp phần phát triển
ngôn ngữ thông qua việc trẻ nắm các thuật ngữ toán học và có vai trò đặc biệt trong sự phát
triển hứng thú, hình thành các mối quan hệ như: mối quan hệ giữa giáo viên với nhóm trẻ,
giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ với môi trường xung quanh. Vì vậy việc dạy học những kiến thức sơ
đẳng toán học không chỉ góp phần phát triển các năng lực nhận biết, năng lực học tập cho
trẻ, mà còn góp phần giáo dục toàn diện nhân cách trẻ.
Là một giáo viên dạy lớp 4-5 tuổi, tôi nhận thấy: Trong quá trình dạy trẻ làm quen
với toán để giúp trẻ nhận biết sâu sắc, có được những kiến thức mà mình mong muốn thì
vấn đề không thể thiếu được đó là phương pháp truyền thụ kiến thức của giáo viên đến với
trẻ. Giáo viên cần phải tìm tòi, khám phá, nghiên cứu đề truyền tải những kiến thức nội dung
cần mang đến cho trẻ, sao cho trẻ cảm thấy đơn giản, gần gủi mà lại dễ hiểu. Quá trình tổ
chức các hoạt động cho trẻ 4- 5 tuổi làm quen với các biểu tượng ban đầu về toán, tôi nhận
thấy muốn cho trẻ tham gia hoạt động đạt hiệu quả cao ngoài việc duy trì các phương pháp
dạy học truyền thống thì việc áp dụng phương pháp mới đặc biệt là phương pháp giáo dục
lấy trẻ làm trung tâm giúp trẻ tiếp lĩnh hội các kiến thức một cách tự nhiên, hấp dẫn, phù

2. Phần nội dung:
2.1.Thực trạng nội dung cần giải quyết:
Năm học 2016-2017 bản thân tôi trực tiếp giảng dạy lớp mẫu giáo bé 4-5 tuổi với
tổng số là 44 cháu. Bước vào thực hiện đề tài này lớp chúng tôi có được những thuận lợi và
gặp một số khó khăn sau:
2.1.1. Thuận lợi:
Hoạt động của lớp được sự quan tâm chỉ đạo chặt chẽ của Phòng GD-ĐT Lệ Thủy,
ban giám hiệu nhà trường và tổ chuyên môn.
Trường tôi là một trong những đơn vị trọng điểm của bậc học huyện nhà, được đầu
tư xây dựng cơ sở vật chất kiên cố, trang thiết bị khá đầy đủ đảm bảo việc học tập và sinh
hoạt của trẻ.
Ban giám hiệu nhà trường có kinh nghiệm, chỉ đạo sát sao vì vậy bản thân tôi đã
học hỏi được nhiều bài học quý báu trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ.
Trường là đơn vị đi đầu trong việc thực hiện chương trình giáo dục mầm non, các
chuyên đề trọng tâm phục vụ cho tập huấn của Sở, Phòng giáo dục.
Đa số phụ huynh nhiệt tình, có nhận thức về việc học tập của con em mình.
Trẻ ở cùng một độ tuổi nên mức độ nhận thức tương đối đồng đều vì vậy việc dạy trẻ
ở lớp rất thuận lợi. Bản thân tôi cũng có nhiều cố gắng trong quá trình tự học, tự rèn luyện,
tìm tòi những nội dung mới để tạo hứng thú cho trẻ khi tham gia hoạt động với các chủ đề.
Bản thân tôi luôn tận dụng những nguồn nguyên vật liệu phế thải rồi xử lý sạch để
có thể biến chúng thành những dụng cụ học tập và đồ chơi đơn giản giúp trẻ được học, được
khám phá và khắc sâu kiến thức.
2.1.2. Khó khăn:
Hoạt động “cho trẻ làm quen với các biểu tượng ban đâu về toán” là một hoạt động
khó đòi hỏi sự chính xác, khoa học nên giáo viên phải nắm vững phương pháp môn học, linh
hoạt sáng tạo khi tổ chức các hoạt động cho trẻ. Bên cạnh đó số lượng đồ dùng đồ chơi của

2

cô và trẻ, vỡ toán) để ban giám hiệu có kế hoạch chủ động trong việc trang cấ hay mua
phần mền kidsmart cài đặt cho trẻ ở máy tính ở lớp.
Tuyên truyền với phụ huynh về tầm quan trọng, mục đích sử dụng của đồ dùng đồ
chơi phục vụ hoạt động của trẻ ở lớp. Từ đó, phụ huynh sưu tầm các loại đồ dùng phế thải
trong sinh hoạt hàng ngày đem tới lớp để giáo viên làm các đồ dùng cho trẻ như vỏ hộp sữa,
các loại chai nhựa tái sử dụng ….vừa rẻ tiền, vừa hấp dẫn trẻ.
2.2.2. Làm tốt công tác tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ.
Phải nói rằng việc tự học hỏi để nâng cao năng lực, kỹ năng nghề nghiệp là điều đặt
lên hàng đầu cho mỗi giáo viên. Hiểu rõ điều đó, bản thân tôi đã tranh thủ mọi cơ hội, điều
kiện có thể để tìm tòi, học hỏi, sáng tạo bằng nhiều cách khác nhau: Tham quan trường bạn,
dự giờ, tìm hiểu qua sách, báo, các phương tiện thông tin đại chúng trong đó mạng internet
là một kênh thông tin phong phú cho những ai muốn góp nhặt kinh nghiệm cho bản thân.
Luôn nắm vững đặc điểm tâm sinh lý độ tuổi của trẻ để có các phương pháp tác
động phù hợp, kích thích tính tò mò, hứng thú ở trẻ.
Nghiên cứu chương trình GDMN mới để nắm vững mục tiêu, nội dung, phương pháp
giáo dục trẻ.
Tham gia đầy đủ các buổi sinh hoạt chuyên đề của trường, của phòng, của sở, của
Bộ GD & ĐT. Tham gia lớp học nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.

3

Luôn có ý thức học hỏi chị em đồng nghiệp trong trường, trong cụm như dự giờ,
tham quan để rút những kinh nghiệm cho bản thân trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ.
Nghiên cứu kỹ modulmn 22: Ứng dụng phương pháp dạy học tích cực trong lĩnh vực
phát triển nhận thức.
Khi tổ chức cho trẻ làm quen với các biểu tượng sơ đẳng về toán tôi luôn dành thời
gian trao đổi, học hỏi kinh nghiệm từ Ban giám hiệu, tổ mạng lưới chuyên môn, thảo luận với
chị em đồng nghiệp để đưa ra hình thức tổ chức hay nhất, phù hợp với trẻ và phù hợp với
chủ đề hoạt động.

sinh động hợp với sở thích của trẻ
2.2.4. Chọn các nội dung lồng
ghép tích hợp các hoạt động vào giờ học

4

Để lồng ghép tích hợp các hoạt động vào giờ học đòi hỏi giáo viên có sự sáng tạo
linh hoạt và khéo léo khi vận dụng, quá trình vận dụng tích hợp cần lựa chọn nội dung phù
hợp, logic, tránh quá trình hoạt động trở nên rời rạc chắp vá.
Giáo viên phối hợp các phương pháp dạy học khác nhau như: Kể chuyện, chơi trò
chơi, bài hát để dẫn dắt trẻ vào tiết học một cách nhẹ nhàng mà không thụ động.
Ví dụ 1: Trẻ hát múa bài: “Đồng hồ báo thức” để tạo hứng thú, dẫn dắt trẻ vào giờ
học: “Nhận biết các buổi: Sáng, trưa, chiều, tối”.
Ví dụ 2: Cho trẻ thăm mô hình trang tạ chăn nuôi ở có các loại con vật khác nhau
như con lợn, con gà, con vịt, con chó, con thỏ tạo tình huống lôi cuốn trẻ vào hoạt động:
“Chia 4 đối tượng thành 2 phần bằng nhiều cách khác nhau” trong chủ đề Động vật.
Ví dụ 3: Trẻ hát múa về chú bộ độ trước khi vào hoạt động “Xác định vị trí “phía
phải- phía trái”.
Qua đó giáo viên vừa lồng ghép hoạt động âm nhac, hoạt động khám phá xã hội,
giáo dục trẻ hăng say học tập, giữ gìn đồ dùng cẩn thận. Dựa trên những kinh nghiệm trẻ đã
có để dẫn dắt trẻ thu nhận kiến thức mới và để làm được điều đó thì giáo viên phải là chiếc
cầu nối biến các hoạt động giữa trẻ và cô thành các hoạt động giữa trẻ với trẻ để trẻ tự kiểm
tra lẫn nhau, bày cho nhau cách đọc, cách đếm, cách chơi.
Ngoài ra giáo viên phải biết sử dụng hợp lý các biện pháp, biết giải quyết tình huống
một cách mềm dẻo, biết tận dụng các thời cơ tình huống dễ dạy.
2.2.5 Xây dựng giờ dạy trên lớp theo phương pháp lấy trẻ làm trung tâm.
2.2.5.1. Thay đổi phương pháp dạy học:
Thay đổi hương pháp dạy học cho trẻ là việc làm mấu chốt để giúp trẻ nâng cao
hiệu quả việc cho trẻ làm quen các biểu tượng sơ đẳng về toán.

+ Trẻ thảo luận, đưa ra cách xếp theo nhóm
+ Cô tổng hợp các cách ghép mà trẻ thực hiện
+ Trẻ ghép theo yêu cầu
+ Trò chơi luyện tập theo nhóm, theo tổ
Qua phương pháp này, tôi đã loại bỏ cách dạy và học một cách thụ động “cô nó, trẻ
nghe, khuyến khích sự sáng tạo của trẻ một cách tố đa.
2.2.5.2 Thay đổi hình thức dạy học:
Việc tổ chức cho trẻ hoạt động tùy thuộc vào điều kiện của lớp, đối tượng trẻ và
không gian hoạt động mà tôi thay đổi hình thức một cách mềm dẻo, linh hoạt. Từ đó đưa lại
sự mới lạ trong cách thức tổ chức giúp trẻ hứng thú hơn.
Ví dụ 1: Giờ định hướng trong không gian có thể tổ chức cho trẻ hoạt động ngoài trời
(chủ đề: giao thông để trẻ có thể thấy được các phương tiện giao thông đi lại, thấy được
người tham gia giao thông để trẻ dễ xác định và khi cho trẻ chơi trò chơi ngoài trời thì trẻ
cảm nhận được thực tế hơn, sáng tạo hơn và trẻ được hoạt động tích cực dễ nhận biết mà
nội dung vẫn không thay đổi.
Ví dụ 2: Giờ “Sắp xếp theo quy tắc” - chủ đề Nghề nghiệp:
+ Cho trẻ hát múa: Hát về đảo xa.
+ Tham quan mô hình đảo Trường Sa, trò chuyện về mô hình.
+ Trẻ di chuyển xếp thành đội hình chữ U để cùng thực hiện cách sắp xếp.
+ Cho trẻ luyện tập cách sắp xếp bằng cách sử dụng bút trên bảng tương tác điện
tử.
+ Bằng kinh nghiệm của trẻ tổ chức cho trẻ luyện tập với các đồ dùng của chú bộ
đội hải quân.
Ví dụ 3: Giờ “Nhận biết các hình tam giác, chữ nhật, hinh vuông, hinh tròn”:
+ Trò chuyện về nghề công nhân, hát múa.
+ Trẻ cầm các hình, xem, sờ, và nêu nhận xét.
+ Luyện tập gọi tên các hình.
+ Lần lượt từng nhóm luyện tập.
+ Sử dụng các hình để chơi lắp ghép mô hình.
Nếu như với các tiết dạy làm quen với toán theo các phương pháp truyền thống chủ

+ Trẻ nghe tiếng gọi cứu cháy và chạy nhanh về tổ.
+ Chuyển tiếp: Trẻ đọc vè và làm động tác tập thể dục để chuyển đội hình.
+ Kết hợp mở nhạc và bài hát trong các trò chơi.
+ Tạo tinh thần thi đua giữa các nhóm, nhóm nào giỏi hơn được thưởng quà hoặc
bông hoa.
Ví dụ 2:
Hoạt động xác định vị trí trên – dưới- trước – sau của bản thân:
+ Tổ chức sinh nhật cho bạn Bin, trẻ chuẩn bị quà và đến mừng sinh nhật.
+ Thảo luận vì sao thấy bóng bay, hoa.
+ Giấu quà và tặng quà ở các vị trí khác nhau.
+ Chia thành các đội chơi thi đua nhau.
Qua đó kích thích trẻ hăng say hoạt động, thích thú và tự nguyện thực hiện, các
biểu tượng toán học cũng trở nên nhẹ nhàng, hấp dẫn hơn.
2.2.6. Tạo môi trường cho trẻ hoạt động.
Đối với trẻ mầm non, lớp học chính là mái nhà thứ hai của trẻ. Cảm giác đầu tiên khi
trẻ bước vào lớp đó là sự gần gũi, thân thiện giống nhà của mình. Trong ngôi nhà ấy phải có
sự tươi mới, hấp dẫn của những bức tranh, bức ảnh trang trí phù hợp theo chủ đề, phù hợp
với lứa tuổi của trẻ.
2.2.6.1. Xây dựng góc toán học trong lớp học.
Hoạt động góc là một hình thức hoạt động đặc biệt trong đời sống của trẻ Mầm Non,
đó là nơi trẻ thỏa mãn sở thích, nhu cầu vui chơi, nhận thức và cảm nhận về thế giới xung

7

quanh. Hoạt động góc giúp trẻ rèn luyện, củng cố kiến thức đã học, là nơi trải nghiệm, khám
phá những cái mới và phát huy khả năng sáng tạo của trẻ. Đặc biệt với toán học rất khô
khan, tôi đã cố gắng biến góc toán học của trẻ trở nên mềm mại, thu hút trẻ về màu sắc,
cách bày trí hấp dẫn thu hút trẻ không chỉ có đồ dùng đồ chơi mà còn mảng tường góc lớp
với các trò chơi hấp dẫn.

8

+ Căn phòng “Bé xíu bé xíu, bé vừa và bé bự” trẻ được học kỹ năng so sánh về độ
lớn, kích thước.
+ Căn

phòng “Xây một ngôi nhà chuột” giúp trẻ nhận biết các hình hình học, kỹ

năng chắp ghép các hình hình hình học tạo thành hình mới theo sở thích và yêu cầu của trò
chơi.
+ Với căn phòng “Chơi trò làm toán” ở đó trẻ được tương tác với nàng Vịt ĐÔ RÔ
THY để học kỹ năng đếm, kỹ năng thêm bớt, chia nhóm, phát âm chữ số.
+ Hay ở căn phòng “Anh Bin và Chị Bon” thì phát triển kỹ năng nhận biết, sắp xếp
xen kẽ các đối tượng cho trẻ.
+ Còn các căn phòng “Hãy làm một con bọ”, “Máy đếm số”, “Xưởng làm bánh” trẻ
được tương tác để phát triển kỹ năng đếm số lượng, kỹ năng phản xạ nhanh…..

Điều đặc biệt là khi trẻ chơi ở góc kidmart, trẻ không chơi một cách thụ động mà ở
đó trẻ được tương tác với các trò chơi như một người bạn. Khi trẻ làm sai sẽ luôn nhận được
những lời động viên của các nhân vật là chủ nhân của các căn phòng như “tôi tin bạn sẽ làm
tốt” hay “Bạn thật giỏi”, “Hãy làm lại lần nữa”…Từ đó giúp trẻ tự tin khi khám phá ngôi nhà.
Không những thế, nội dung chơi các góc trẻ có thể in kết quả ra ở máy in để lưu lại kết quả
sau quá trình tương tác hoặc trẻ có thể in ra để cho những trẻ khác thao tác bằng bút ở góc
toán.
2.2.6.2. Hướng dẫn trẻ hoạt động ở góc toán trong lớp:
Muốn trẻ chơi hiệu qủa, tích cực, sáng tạo, nghĩ ra nhiều cách chơi thì ngay từ đầu
tôi phải biết cách giới thiệu cho trẻ làm quen góc chơi; quản lý tốt trẻ chơi trong góc. Biện
pháp này giúp trẻ tự tin khi lựa chọn hoạt động, chủ động tìm kiếm đồ chơi khi cần, triển

này giúp trẻ tự tin khẳng định mình, biết cùng nhau hoạt động trong nhóm, biết chia sẽ ý
tưởng để hoàn thành trò chơi của đội mình. Ở các ngày lễ hội tổ chức trong lớp, trẻ không
còn “chơi”chỉ để chơi nữa mà là chơi thật trong cuộc sống.
“Làm quen với các biểu tượng sơ đẳng về toán”cho trẻ mầm non là một hoạt động
rất khó vì thế việc dạy trẻ trong giờ học thôi vẫn chưa đủ mà cần phải được cho trẻ hoạt
động ở mọi lúc mọi nơi đồng thời giáo viên cần phải tu dưỡng học hỏi để tìm ra những sáng
kiến hay giúp ích trong việc truyền thụ kiến thức cho trẻ.
2.2.7. Phối kết hợp với phụ huynh:
Xã hội hóa giáo dục Mầm non là một bài học thành công trong quá trình thực hiện
nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ tại trường và cũng là một chủ trương lớn của Đảng, nhà
nước nhằm năng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài.
Để phụ huynh giúp đỡ, hỗ trợ, hợp tác một cách tích cực, tự giác và có hiệu quả.
Ngay từ buổi họp phụ huynh đầu năm học tôi đã thông qua chương trình giảng dạy của lớp
đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng, mục đích, ý nghĩa, yêu cầu của công tác làm đồ dùng,
đồ chơi dạy học đối với sự phát triển nhận thức (làm quen với các biểu tượng sơ đẳng về
toán ) trẻ mầm non, thực trạng môi trường của lớp để phụ huynh có ý kiến đóng góp về ý
tưởng, công sức, tiền của. Và phụ huynh đã rất đồng thuận nhất trí hỗ trợ sưu tầm các loại
xốp màu, giấy đề can, bìa mika, giấy rô ki, các loại chai lọ để làm thêm các loại đồ dùng dạy
học và để trang trí môi trường trong lớp.
Ở bảng tuyên truyền của lớp tôi thông báo rõ thời gian biểu, kế hoạch giảng dạy
chủ đề lớn, chủ đề nhánh, trao đổi trực tiếp với phụ huynh trong các giờ đón và trả trẻ, mời
phụ huynh tham quan lớp, tham quan triển làm đồ dùng đồ chơi tự làm, dự giờ một số tiết
dạy để phụ huynh hiểu rõ sự cần thiết của việc trang trí môi trường và việc làm đồ dùng đồ
chơi trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ. Từ đó phụ huynh tự nguyện đóng góp nhiều loại

10

sách báo, tranh ảnh, các loại nguyên vật liệu trong gia đình có thể tái sử dụng được như chai
nhựa các loại lon .......Trong từng chủ đề, nhiều phụ huynh còn sưu tầm trên mạng nhiều

Sau quá trình áp dụng bản thân tôi nhận thấy, phương pháp dạy học lấy trẻ làm
trung tâm trong việc cho trẻ làm quen với các biểu tượng sơ đẳng về toán không phải là một
phương pháp hoàn toàn mới mà chính là kế thừa và phát huy hết những ưu điểm và khả
năng sẵn có của các phương pháp truyền thống đồng thời phối hợp các phương pháp đó
trong quá trình tổ chức hoạt động của trẻ một cách hợp lý nhằm phát huy tính tích cực, chủ
động, sáng tạo tư duy của trẻ.
Việc sử dụng phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm trong quá trình cho trẻ làm
quen với các biểu tượng sơ đẳng với toán mang lại cho tôi nhiều lợi ích:
- Loại bỏ được cách dạy và học thụ động “cô nói, trẻ nghe’, khuyến khích sự sáng
tạo của cô và trẻ một cách tối đa.

11

- Tăng cường sự trao đổi học hỏi qua lại, tạo môi trường học thích thú, động viên
giữa xô và trẻ.
- Bảm đảm sự tham gia nhiệt tình, chủ động và đầy đủ của trẻ trong suốt qúa trình
hoạt động.
- Trình độ chuyên môn của giáo viên được nâng lên rõ rệt.
- Các tiết dự giờ, thao giảng thanh kiểm tra của trường đều đạt kết quả tốt.
* Đối với trẻ:
-Trẻ sử dụng tối đa các giác quan như nghe, nhìn, sờ để khám phá trải nghiệm trong
môi trường an toàn, với nguyên vật liệu đa dạng, khuyến khích trẻ hoạt động.
- Trẻ tham gia các hoạt động một cách tự nguyện và hứng thú.
- Trẻ có thời gian suy nghĩ, phán đoán và suy luận.
- Trẻ tự lựa chọn và quyết định trong các hoạt động.
- Trẻ được trình bày, nhận xét các kết quả của cá nhân hay của nhóm.
- Trẻ được phát triển các phẩm chất cá nhân như tính kiên trì, lòng nhẫn nại, ý thức
tập thể.
- Trẻ nắm được những khái niệm đơn giản về toán, tạo tiền đề cho trẻ bước vào lớp

đồng chí, đồng nghiệp để sáng kiến của tôi thực hiện có hiệu quả hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

12

13

Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

skkn một số biện pháp hướng dẫn trẻ 4 5 tuổi làm quen với các biểu tượng sơ đẳng về toán đạt hiệu quả cao từ việc áp dụng phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm - Pdf 62

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Học thêm