PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN BẮC TỪ LIÊM
TRƯỜNG MẦM NON PHÚC LÝ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số giải pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động
“Làm quen chữ cái” trong trường mầm non

Lĩnh vực: Giáo dục mẫu giáo
Cấp học: Mầm non
Tên tác giả: Phạm Thị Mây
Đơn vị công tác: Trường MN Phúc Lý- Bắc Từ Liêm - Hà Nội
Chức vụ: Giáo viên

Năm học 2019-2020


MỤC LỤC


Một số giải pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động “Làm quen chữ cái”
trong trường mầm non

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài
"Chưa làm mẹ nhưng chứa chan tình mẹ
Bởi yêu nghề nên quý lớp măng non"
Ngành học mầm non là một mắt xích đầu tiên cực kỳ quan trọng trong hệ
thống giáo dục quốc dân, là bậc học đặt nền móng cho sự hình thành và phát
triển nhân cách con người. Nhiệm vụ quan trọng của bậc học mầm non là phát
triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ. Bởi ngôn ngữ là phương tiện để phát triển tư
duy.

Một số giải pháp cho trẻ mẫu giáo lớn làm quen với chữ cái.
IV. Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu lý luận và khảo sát thực tế việc cho trẻ làm quen với chữ cái tại
trường mầm non nơi tôi công tác.
Đề xuất giải pháp chỉ đạo và dạy học hoạt động “Làm quen chữ cái” ở độ
tuổi mẫu giáo lớn.
V. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp lý luận: Đọc tài liệu
Phương pháp thực tiễn
+ Điều tra, khảo sát thực tế
+Dự giờ, trao đổi ý kiến với đồng nghiệp.
Phương pháp quan sát
+Tổng kết, rút kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy.
+Tổ chức và tiến hành thực nghiệm sư phạm phạm (soạn giáo án đó thông
qua các tiết dạy để kiểm tra tính khả thi của đề tài)
VI. Phạm vi và thời gian nghiên cứu
Lớp mẫu giáo lớn 5-6 tuổi
Thời gian thực hiện đề tài: Từ tháng 9/2019 đến tháng 2/2020

3/15


Một số giải pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động “Làm quen chữ cái”
trong trường mầm non

PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Thực trạng
Trong thực tế ở trường mầm non để thực hiện chương trình giáo dục mầm
non mới thì hầu như các giáo viên chưa thiết kế cho mình được hoạt động thực
sự đổi mới và khoa học. Cách sử dụng đồ dùng trực quan giáo viên chưa phát

Bên cạnh những trẻ nhanh nhẹn, còn một số trẻ nhút nhát, khả năng nhận
thức không đồng đều nên việc truyền thụ kiến thức gặp rất nhiều khó khăn.
4/15


Một số giải pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động “Làm quen chữ cái”
trong trường mầm non

Do đặc thù của tiếng địa phương lên nhiều chữ phát âm còn bị ngọng (l-n)
2.3. Về phía phụ huynh
Đa số phụ huynh làm nghề nông nghiệp vất vả nên chưa thực sự quan tâm
đến vấn đề học của trẻ.
Một số phụ huynh ở trường tôi còn xem nhẹ việc học ở độ tuổi này nên
thường hay cho con đi muộn phần nào cũng ảnh hưởng đến việc học của trẻ.
Mặt khác, một số phụ huynh lại nóng vội trong việc học chữ của con em mình
nên đã dạy trước tập viết dẫn đến việc tiếp thu bài của trẻ không đồng đều, trẻ tỏ
ra chủ quan vì mình đã biết rồi nên không còn chú ý đến hoạt động học nữa.
Những thực trạng trên gây khó khăn trong việc truyền thụ kiến thức của cô và
khả năng tiếp thu của trẻ đó là sự bất cập giữa gia đình và nhà trường.
Để biết được chính xác khả năng học tập của trẻ về hoạt động Làm quen
chữ cái ngay từ đầu năm tôi đã làm khảo sát lớp tôi chủ nhiệm gồm 43 cháu như
sau:
Trung
Tốt
Khá
Yếu
bình
TT
Nội dung
Số Tỉ lệ Số Tỉ lệ Số Tỉ lệ Số Tỉ lệ

Giải pháp 1: Tạo môi trường cho trẻ Làm quen chữ cái: Làm nổi bật hoạt
động và chuyên đề, gây được sự được sự chú ý cho trẻ.
Giải pháp 2: Dạy trẻ làm quen với chữ cái ở mọi lúc mọi nơi: giúp trẻ hiểu
sâu và nhớ lâu các chữ cái đã làm quen, biết cách phát âm đúng, không nói
ngọng, không nói tiếng địa phương.
Giải pháp 3: Dạy trẻ làm quen với chữ cái trên hoạt động học: Trẻ ghi nhớ
các chữ cái được lâu hơn, phát huy tính tích cự và tư duy của trẻ.
Giải pháp 4: Dạy trẻ làm quen với chữ cái bằng các trò chơi: Giúp trẻ khắc
sâu trí nhớ về cấu tạo chữ được làm quen.
Giải pháp 5: Lồng ghép tích hợp các hoạt động khác: Phát huy hứng thú,
khuyến khích trẻ tích cực chủ động say mê trong giờ học.
Giải pháp 6: Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy trẻ làm quen với chữ
cái: Tạo một môi trường lớp học thân thiện mới lạ kích thích trẻ tích cực hoạt
động, ham học hỏi, tìm tòi khám phá.
Giải pháp 7: Phối kết hợp với phụ huynh: Để phụ huynh theo dõi và hỗ trợ
giáo viên, giúp trẻ phát âm chuẩn và tốt hơn.
III. Cách thực hiện các giải pháp
1.1 Giải pháp 1: Tạo môi trường cho trẻ Làm quen chữ cái
Với trẻ mẫu giáo thì những gì mới lại đẹp mắt, hấp dẫn là gây được sự
chú ý của trẻ. Vì thế, việc tạo môi trường "Làm quen chữ cái" trong lớp học rất
cần thiết để làm nổi bật hoạt động và chuyên đề. Ngay từ đầu năm nhận lớp tôi
đã phân các góc chơi, riêng góc học tập tôi luôn dành các mảng tường mở với bài
tập sáng tạo, tô vẽ các chữ trẻ đã học. Việc trang trí được tôi thực hiện theo chủ
đề. Trên mỗi góc chơi tôi ghi tên bằng các chữ cái in thường để trẻ làm quen.

( Hình ảnh minh họa: Góc làm quen với chữ cái)

6/15



âm chữ cái ở mọi lúc, mọi nơi như hành lang, lối đi lên, đi xuống cầu thang...

(Hình ảnh minh họa: Lối hành lang vào lớp, cầu thang lên tầng)

*Giờ hoạt động góc
Các góc chơi đều có môi trường chữ ,cô cho trẻ tự tìm hiểu như làm các
bài tập gắn, cho trẻ tô chữ rỗng, gạch chân chữ cái đã học. Như góc học tập trẻ
gắn những chữ cái đã học và cùng phát âm.

(Hình ảnh minh họa: Bé tập gạch chân chữ cái- tô màu chữ cái in rỗng d- đ)

8/15


Một số giải pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động “Làm quen chữ cái”
trong trường mầm non

* Giờ hoạt động ngoài trời
Khi cho trẻ tiếp xúc với thiên nhiên tôi có thể cung cấp kiến thức về
chữ cái qua việc tìm hiểu một số loại cây và rau có trong vườn trường, đọc
tên các loại cây, rau đó. Tìm các chữ cái đã học trong tên các cây, rau đó.

(Hình ảnh minh họa bé làm quen chữ cái với tên các loài cây trong thế giới thiên nhiên)

Cô cho trẻ xếp các hột, hạt sỏi thành các chữ đã học cùng phát âm.

(Hình ảnh minh họa: Bé xếp chữ cái bằng hột hạt, vỏ ngao, thìa sữa chua)

* Giờ ngủ
Trước khi ngủ cô có thể ngâm thơ, kể chuyện cho trẻ nghe để trẻ có thể

Hai bạn có thể tạo thành chữ O không? (Trẻ cầm tay nhau giang rộng)
Ai có thể tạo thành chữ ô?
Cô muốn cả lớp mình cùng tạo một chữ ô thật lớn nào? trẻ cầm tay nhau
đứng thành vòng trong rộng và cho 6 trẻ làm dấu ô.
Với chữ cái ơ cô cũng cho thực hiện như thế.
Song song với việc làm quen với mặt chữ tôi còn phải hướng trẻ cách mở
sách, mở sách từ từ nhẹ nhàng không làm rách, quăn mép sách.
1.4 Giải pháp 4: Dạy trẻ làm quen với chữ cái bằng các trò chơi
Muốn trẻ hiểu bài nhanh, nhớ lâu, thì trẻ phải được trực tiếp tham gia vào
các hoạt động.Tôi đã sưu tầm được một số trò chơi khi cho trẻ làm quen với chữ
cái để trẻ tăng hứng thú, củng cố kỹ năng cụ thể như sau:
* Trò chơi: “ Điền từ còn thiếu”
Cách chơi: Trẻ phải điền đúng từ còn thiếu để từ dưới bức tranh được
hoàn chỉnh.
* Trò chơi : “Tìm và nối đúng chữ cái đã học có trong từ”
Chuẩn bị : Các hình ảnh và bài thơ ,từ dưới tranh.
10/15


Một số giải pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động “Làm quen chữ cái”
trong trường mầm non

Cách chơi : Trong thời gian một bài hát đội nào tìm và nối đúng chữ cái cô
yêu cầu và đội nào nối nhanh và đúng nhất thì đội đó thắng cuộc.

( Hình ảnh minh họa: Bé tìm và nối chữ cái có trong từ)

* Trò chơi “Chọn chữ theo yêu cầu”
Cô phát âm, nói cấu tạo chữ hay cho chữ cái nào biến mất thì trẻ trọn chữ
cái đó và phát âm.

sẽ cho trẻ làm quen .
Ví dụ: Khi dạy một tiết chữ cái i,t,c (chủ đề “ Thế giới động vật”), tôi cho
trẻ tìm hiểu chữ t qua từ “Con Tôm” trẻ được quan sát con Tôm và sẽ biết thêm
về đặc điểm bên ngoài của con tôm từ đó làm tăng thêm hứng thú cho trẻ .
Hoặc trò chơi “Thi gắn chữ cái ” nếu trẻ cầm một cái nào đó lên chữ cái đó
tôi gắn các hoa quả, hoa lá, hay các con vật hoặc phương tiện giao thông phù
hợp chủ điểm tăng thêm sự hiểu biết vừa nhớ được chữ cái vừa khắc sâu được
hình ảnh về thế giới xung quanh.
.

( Hình ảnh minh họa: Bé thi gắn chữ cái đúng với từ dưới tranh)

* Tích hợp hoạt động âm nhạc
Âm nhạc là món ăn tinh thần không thể thiếu được đối với trẻ, âm nhạc
làm tâm hồn trẻ tươi vui rộn ràng và hứng khởi .Vì vây tôi thường chọn những
bài hát phù hợp với từng loại tiết và phù hợp từng chủ điểm. Ví dụ: Nhóm chữ
o, ô, ơ chủ đề trường mầm non tôi cho trẻ hát và vận động bài “Vịt con học chữ
”hay “bài hát chữ o tròn”.
Hay chủ đề “Thế giới động vật ” cho trẻ hát bài : “Tôm cá cua thi tài”
1.6 Giải pháp 6: Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy trẻ làm quen
với chữ cái
Việc giúp trẻ tiếp cận tin học và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng
dạy đã giúp tôi tiết kiệm được thời gian và kinh phí cho việc làm đồ dùng. Với
12/15


Một số giải pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động “Làm quen chữ cái”
trong trường mầm non

giáo viên mầm non hiện nay lượng công việc rất nhiều. Vì vậy chúng ta phải tìm

phục, đạt kết quả cao, phối kết hợp thật tốt. Đây cũng là vấn đề không đơn giản,
trong công tác tuyên truyền với phụ huynh tôi đã thực hiện các giải pháp sau :
Phối hợp tốt với phụ huynh qua công tác tuyên truyền để phụ huynh theo
dõi
và hỗ trợ GV giúp trẻ phát âm chuẩn và tốt hơn. Vì thế tôi đưa vào trong các
buổi họp phụ huynh đầu năm, giúp phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của
hoạt động làm quen chữ cái từ đó để đưa ra giải pháp cụ thể.
Hàng ngày giờ đón trả trẻ ,
cô gặp gỡ trao đổi với phụ huynh về việc tiếp thu trên lớp của trẻ để kết hợp
phụ huynh có giải pháp giúp đỡ trẻ, bồi dưỡng cho trẻ.
Thực tế cho thấy, sau khi nhận thức rõ tầm quan trọng đó các bậc phụ
huynh đã nhiệt tình ủng hộ đồng thời tạo môi trường chữ cái cho con tại gia
đình. Chính vì vậy, khi đến lớp trẻ đã có nhiều tiến bộ rõ rệt và hứng thú hơn khi
nghe cô giáo kể chuyện, đọc thơ.
Trên các tiết học tôi đều theo dõi để tìm ra những cái sai của trẻ rồi tìm
cách gặp phụ huynh trao đổi, động viên phụ huynh giúp đỡ thêm cho trẻ ở nhà.
Ví dụ: Khi cho trẻ học bài thơ “Chú giải phóng quân” đa số trẻ thường
nhầm “Chú về kể chuyện vui /sao/” thành “Chú về kể chuyện /ngôi/ sao”
“Em mà có đói chẳng/hèn/ thế đâu” thành “ Em mà có đói chẳng / thèm/
thế đâu”
Khi trẻ đọc ngọng như vậy cô giáo sẽ sửa sai cho trẻ bằng cách cô đọc và
yêu cầu trẻ đọc lại nhiều lần. Mặt khác giáo viên cần trao đổi với phụ huynh để
bố mẹ về sửa cho các con.
IV. Kết quả thực hiện
Sau khi tiến hành các giải pháp trên, bản thân tôi thấy các cháu lớp tôi
ngày càng hứng thú say mê học môn làm quen với chữ cái, khả năng nhận biết
và phát âm đúng, chuẩn các chữ cái là khá cao mà còn đọc đúng ,đọc chuẩn.
Khoảng 80% trẻ trong lớp mạnh dạn ,năng động, sáng tạo và tự tin trong giờ học
chữ cái nói riêng và tất cả các hoạt động học khác nói chung.
Kết quả khảo sát của trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi lớp tôi phụ trách đạt được như

14/15


Một số giải pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động “Làm quen chữ cái”
trong trường mầm non

2

Trẻ phát âm chữ cái rõ
25
ràng chính xác.

58,
1

10

23,2

8

18,7

0

0

(Bảng khảo sát khả năng của trẻ trong hoạt động làm quen với chữ cái
cuối năm học 2019-220)


Trên đây là những kinh nghiệm thực tế qua các giờ lên lớp, buổi lên lớp
của tôi bản thân tôi tự đúc rút ra. Tuy nhiên vẫn không tránh khỏi sự thiếu sót,

15/15


Một số giải pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động “Làm quen chữ cái”
trong trường mầm non

rất mong được sự đóng góp ý kiến của hội đồng giáo viên và cán bộ quản lý
trường mầm non để sáng kiến của tôi được hoàn thành tốt hơn.
Hà Nội, ngày 24 tháng 02 năm 2020
Tôi xin cam đoan SKKN này là của tôi
viết, không sao chép của ai.

16/15

Người viết


Một số giải pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tích cực tham gia hoạt động “Làm quen chữ cái”
trong trường mầm non

IV. CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.Sách tâm lý học đại cương
2.Sách giáo dục học đại cương
3.Sách hướng dẫn thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mẫu giáo lớn
(5- 6 tuổi chương trình mới).
4.Sách tổ chức hoạt động làm quen với chữ viết
5.Sách những trò chơi theo chủ đề chương trình mầm non mới