ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ THU HẰNG

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
XÂY DỰNG MỐI QUAN HỆ GIỮA NHÀ TRƢỜNG, GIA ĐÌNH VÀ
XÃ HỘI CHO GIÁO VIÊN THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP TẠI
TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ YÊN HÒA, CẦU GIẤY, HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2020


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ THU HẰNG

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
XÂY DỰNG MỐI QUAN HỆ GIỮA NHÀ TRƢỜNG, GIA ĐÌNH VÀ
XÃ HỘI CHO GIÁO VIÊN THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP TẠI
TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ YÊN HÒA, CẦU GIẤY, HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.140114

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS PHẠM VĂN THUẦN


Giáo viên

GVCN:

Giáo viên chủ nhiệm

THCS:

Trung học cơ sở

UBND:

Ủy ban nhân dân

ii


MỤC LỤC
Trang
Lời cảm ơn ......................................................................................................... i
Danh mục các chữ viết tắt ................................................................................. ii
Danh mục các bảng .......................................................................................... ix
Danh mục các biểu đồ ..................................................................................... xii
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG PHÁT
TRIỂN NĂNG LỰC XÂY DỰNG MỐI QUAN HỆ GIỮA GIA ĐÌNH NHÀ TRƢỜNG - XÃ HỘI CHO GIÁO VIÊN THEO CHUẨN NGHỀ
NGHIỆP TẠI TRƢỜNG THCS YÊN HÒA, CẦU GIẤY, HÀ NỘI ................. 7
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ................................................................. 7
1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài ........................................................ 8
1.2.1. Tổ chức............................................................................................ 8

nghề nghiệp............................................................................................. 18
1.5.2. Tổ chức bồi dưỡng năng lực xây dựng mối quan hệ giữa nhà
trường, gia đình và xã hội cho giáo viên................................................. 19
1.5.3. Tổ chức thực hiện các hoạt động phát triển năng lực xây dựng
mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội của giáo viên trong
hoạt động nhà trường .............................................................................. 20
1.5.4. Đánh giá hoạt động phát triển năng lực xây dựng mối quan hệ
giữa nhà trường, gia đình và xã hội cho giáo viên .................................. 21
1.5.5. Tạo môi trường, điều kiện làm việc để phát triển năng lực xây
dựng mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội cho giáo viên.... 22
1.6. Các yếu tố ảnh hƣởng đến phát triển năng lực xây dựng mối
quan hệ giữa nhà trƣờng, gia đình và xã hội cho giáo viên ...................... 23
1.6.1. Các yếu tố bên ngoài nhà trường trung học cơ sở ........................ 23
1.6.2. Các yếu tố bên trong nhà trường trung học cơ sở ......................... 24
Kết luận chƣơng 1 ......................................................................................... 26
iv


CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN
NĂNG LỰC XÂY DỰNG MỐI QUAN HỆ GIỮA NHÀ TRƢỜNG, GIA
ĐÌNH VÀ XÃ HỘI CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO
CHUẨN NGHỀ NGHIỆP TẠI QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI... 27
2.1. Giới thiệu về trƣờng THCS Yên Hòa, Quận Cầu Giấy, Thành
phố Hà Nội ..................................................................................................... 27
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển ................................................ 27
2.1.2. Đội ngũ giáo viên và học sinh....................................................... 27
2.1.3. Chất lượng dạy và học .................................................................. 28
2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng tổ chức hoạt động phát triển năng
lực xây dựng mối quan hệ giữa nhà trƣờng, gia đình và xã hội theo
chuẩn nghề nghiệp tại trƣờng THCS Yên Hòa .......................................... 29

2.4.5. Đánh giá thực trạng phát triển năng lực xây dựng mối quan hệ
giữa nhà trường, gia đình và xã hội cho giáo viên .................................. 43
2.5. Thực trạng tổ chức hoạt động phát triển năng lực xây dựng mối
quan hệ giữa nhà trƣờng, gia đình và xã hội cho giáo viên trƣờng
THCS Yên Hòa .............................................................................................. 44
2.5.1. Thực trạng xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động phát triển
năng lực xây dựng mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội
cho giáo viên trường THCS Yên Hòa ..................................................... 44
2.5.2. Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động phát triển năng lực
xây dựng mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội cho giáo
viên trường THCS Yên Hòa ................................................................... 46
2.5.3. Tạo môi trường làm việc để tổ chức hoạt động phát triển năng
lực xây dựng mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội cho
giáo viên .................................................................................................. 49
2.5.4. Đánh giá tổng hợp mức độ thực hiện tổ chức hoạt động phát
triển năng lực xây dựng mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã
hội cho giáo viên trong trường trung học cơ sở ...................................... 51
2.6. Thực trạng các yếu tố ảnh hƣởng đến phát triển năng lực xây
dựng mối quan hệ giữa nhà trƣờng, gia đình và xã hội cho giáo viên
trƣờng THCS Yên Hòa, quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội................... 53
vi


2.6.1. Các yếu tố bên ngoài nhà trường THCS ....................................... 53
2.6.2. Các yếu bên trong nhà trường THCS............................................ 56
2.7. Đánh giá chung về thực trạng công tác tổ chức hoạt động phát
triển năng lực xây dựng mối quan hệ giữa nhà trƣờng, gia đình và xã
hội cho giáo viên trƣờng THCS Yên Hòa ................................................... 59
2.7.1. Mặt mạnh ...................................................................................... 59
2.7.2. Những tồn tại và nguyên nhân ...................................................... 60

nhà trường, gia đình và xã hội cho giáo viên .......................................... 75
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp phát triển năng lực xây dựng
mối quan hệ giữa nhà trƣờng, gia đình và xã hội cho giáo viên THCS ... 78
3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp phát
triển năng lực xây dựng mối quan hệ giữa nhà trƣờng, gia đình và xã
hội cho giáo viên trƣờng THCS Yên Hòa quận Cầu Giấy Thành phố
Hà Nội theo chuẩn nghề nghiệp ................................................................... 80
3.4.1. Mục đích khảo nghiệm.................................................................. 80
3.4.2. Nội dung khảo nghiệm: bao gồm 5 đề xuất .................................. 80
3.4.3. Đối tượng khảo nghiệm ................................................................ 80
3.4.4. Phương pháp khảo nghiệm ........................................................... 81
3.4.5. Đánh giá kết quả kháo nghiệm: Đánh giá mức độ càn thiết của
các biện pháp theo 3 mức độ: rất cần thiết, cần thiết và không cần thiết. .. 81
Kết luận chƣơng 3 ......................................................................................... 87
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ............................................................... 88
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................... 94
PHỤ LỤC

viii


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1.

Cách cho điểm và thang đánh giá thực trạng năng lực xây
dựng mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội và
phát triển năng lực xây dựng mối quan hệ giữa nhà trường,
gia đình và xã hội cho giáo viên trong trường trung học cơ sở ..... 31

Bảng 2.2.


Bảng 2.7.

Đánh giá mức độ thực hiện lập kế hoạch phát triển năng
lực xây dựng mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã
hội cho giáo viên ........................................................................ 35

Bảng 2.8.

Đánh giá của cán bộ quản lí và giáo viên mức độ thực hiện
mục tiêu phát triển năng lực xây dựng mối quan hệ giữa
nhà trường, gia đình và xã hội cho giáo viên ............................. 37

ix


Bảng 2.9.

Để tìm hiểu thực trạng triển khai các nội dung sử dụng
năng lực xây dựng mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình
và xã hội của giáo viên trong hoạt động nhà trường, tác giả
tiến hành khảo sát CBQL và GV nhà trường về thực trạng
thực hiện nội dung sử dụng năng lực xây dựng mối quan
hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội ....................................... 38

Bảng 2.10. Tổ chức bồi dưỡng năng lực xây dựng mối quan hệ giữa
nhà trường, gia đình và xã hội cho giáo viên trong trường
trung học cơ sở (Nội dung bồi dưỡng) ....................................... 40
Bảng 2.11. Tổ chức bồi dưỡng năng lực xây dựng mối quan hệ giữa
nhà trường, gia đình và xã hội cho giáo viên trong trường

cho giáo viên trong trường trung học cơ sở ............................... 58
Bảng 3.1.

Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết của các biện pháp đã
đề xuất......................................................................................... 81

Bảng 3.2.

Kết quả khảo nghiệm mức độ khả thi của biện pháp phát triển
năng lực xây dựng mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và
xã hội cho giáo viên ..................................................................... 84

xi


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1. Tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển năng lực
xây dựng mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã
hội cho giáo viên ...................................................................... 59
Biểu đồ 3.1. Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp ........................... 82
Biểu đồ 3.2. Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp ........................... 85

xii


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đảng ta đã khẳng định “Giáo dục là sự nghiệp của toàn dân”. Điều 3
chương I, Luật giáo dục 2005 ghi rõ: “Hoạt động giáo dục phải được thực
hiện theo nguyên lý học đi đôi với hành, giáo dục phải kết hợp với lao động

đẩy sự phát triển toàn diện của giáo dục
Phát triển năng lực xây dựng mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và
xã hội cho mỗi giáo viên được xem là khâu đột phá, trọng tâm góp phần tạo
nên thành công cho giáo dục, đặc biệt là giáo dục phổ thông.
Ngày 22 tháng 8 năm 2018, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành
Thông tư số 20/2018/TT-BGDĐT về việc ban hành chuẩn nghề nghiệp giáo
viên cơ sở giáo dục phổ thông để thay thế chuẩn nghề nghiệp giáo viên cũ.
Theo quy định này thì chuẩn nghề nghiệp giáo viên có 5 tiêu chuẩn, trong đó,
tiêu chuẩn 4, phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình, xã hội là một
tiêu chuẩn quan trọng.
Tổ chức hoạt động phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên nói
chung và Tổ chức hoạt động phát triển năng lực xây dựng mối quan hệ giữa gia
đình, nhà trường và xã hội cho giáo viên THCS trong bối cảnh đổi mới căn bản
toàn diện giáo dục đào tạo là một nhiệm vụ cấp thiết của nhà quản lý giáo dục.
Mặc dù trong những năm gần đây, đội ngũ giáo viên THCS đã không
ngừng được quan tâm phát triển về phẩm chất và năng lực. Tuy nhiên đối
chiếu với chuẩn giáo viên mới ban hành thì đặt ra nhiều thách thức cho hoạt
động này đòi hỏi nhà quản lý phải có kế hoạch và việc làm tích cực thúc đẩy
hoạt động này.
Xuất phát từ phân tích trên với trách nhiệm của một nhà giáo đã có 26
năm công tác trong ngành giáo dục tôi luôn suy nghĩ trăn trở làm thế nào để tổ
chức hoạt động phát triển năng lực xây dựng mối quan hệ giữa nhà trường,
gia đình và xã hội cho giáo viên trung học cơ sở theo chuẩn nghề nghiệp. Với
cương vị là một phó hiệu trưởng, tôi thấy cần phải có trách nhiệm tạo mối
2


quan hệ và tổ chức hoạt động xây dựng mối quan hệ giữa gia đình, nhà trường
và xã hội cho giáo viên giúp cho việc giáo dục toàn diện học sinh đạt hiệu quả
nhất nhằm tạo sự tin tưởng cho phụ huynh khi gửi con đến học tại trường,

Hiện nay, hoạt động phát triển năng lực xây dựng mối quan hệ giữa gia
đình, nhà trường và xã hội cho giáo viên THCS của Quận Cầu Giấy nói
chung, trường THCS Yên Hòa nói riêng tuy đã đạt được những kết quả nhất
định. Tuy nhiên, năng lực xây dựng mối quan hệ giữa gia đình, nhà trường và
xã hội của đội ngũ giáo viên phổ thông vẫn còn những điểm yếu trước yêu
cầu đổi mới giáo dục. Điều đó đòi hỏi phải có những giải pháp để tháo gỡ
hoạt động phát triển năng lực nghề nghiệp của giáo viên để đáp ứng tốt nhất
yêu cầu của giáo dục ngày nay.
Việc đề ra các biện pháp tổ chức hoạt động phát triển năng lực xây
dựng mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội cho giáo viên trung học
cơ sở theo chuẩn nghề nghiệp tại Quận Cầu Giấy Hà Nội làm căn cứ để tự
đánh giá phẩm chất, năng lực; xây dựng và thực hiện kế hoạch rèn luyện
phẩm chất, bồi dưỡng nâng cao năng lực xây dựng quan hệ giữa nhà trường,
gia đình và xã hội đáp ứng yêu cầu giáo dục hiện nay.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu, luận văn thực hiện các nhiệm vụ
nghiên cứu sau đây:
6.1 Nghiên cứu một số vấn đề lý luận về tổ chức hoạt động phát triển năng
lực xây dựng quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội cho giáo viên trung
học cơ sở theo chuẩn nghề nghiệp.
6.2. Điều tra, khảo sát và đánh giá thực trạng tổ chức hoạt động phát triển năng lực
xây dựng quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội cho giáo viên trung học cơ
sở theo chuẩn nghề nghiệp tại Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội
6.3. Đề xuất một số biện pháp tổ chức hoạt động phát triển năng lực xây dựng
quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội cho giáo viên trung học cơ sở
theo chuẩn nghề nghiệp tại trường THCS Yên Hòa, Quận Cầu Giấy, Thành
phố Hà Nội.
4



9. Cấu trúc luận văn: Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và khuyến nghị, Danh
mục tài liệu tham khảo, Phụ lục, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận về tổ chức hoạt động phát triển năng lực xây
dựng mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội cho giáo viên theo
chuẩn nghề nghiệp tại trường THCS Yên Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội.
Chương 2: Thực trạng tổ chức hoạt động phát triển mối quan hệ giữa
nhà trường, gia đình và xã hội cho giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp tại
trường THCS Yên Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội.
Chương 3: Biện pháp tổ chức hoạt động phát triển mối quan hệ giữa nhà
trường, gia đình và xã hội của giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp tại trường
THCS Yên Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội.

6


CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN
NĂNG LỰC XÂY DỰNG MỐI QUAN HỆ GIỮA GIA ĐÌNH NHÀ TRƢỜNG - XÃ HỘI CHO GIÁO VIÊN THEO CHUẨN NGHỀ
NGHIỆP TẠI TRƢỜNG THCS YÊN HÒA, CẦU GIẤY, HÀ NỘI
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Trong giáo dục học sinh, sự phối hợp giáo dục giữa nhà trường, gia
đình và xã hội và năng lực xây dựng mối quan hệ giáo dục này ở giáo viên rất
quan trọng. Đã có một số các nghiên cứu khoa học về vấn đề này tuy nhiên số
lượng còn ít thể hiện trong các chỉ thị, các nghiên cứu khoa học, các bài báo
khoa học như: Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức trong bối cảnh quan hệ
phối hợp nhà trường, gia đình và xã hội ở trường trung học cơ sở Tả Thanh
Oai, Thanh Trì, Hà Nội; Nguyễn Văn Trung (2013), Sự phối hợp giữa nhà
trường và gia đình trong quản lý hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ em- Phí
Hải Nam, Quản lí sự phối hợp giữa gia đình nhà trường và xã hội, giáo dục
trong công tác giáo dục học sinh ở các trường THPT huyện Cần Đước, tỉnh

nhất là mâu thuẫn khách quan vốn có của sự vật hiện tượng chính là tạo điều
kiện cho sự vật phát triển
1.2.3. Năng lực và Phát triển năng lực xây dựng mối quan hệ giữa nhà
trường, gia đình và xã hội cho giáo viên
1.2.3.1. Năng lực
Là tổng hợp các đặc điểm, thuộc tính tâm lý của cá nhân phù hợp với
yêu cầu đạc trưng của một hoạt động, nhất định nhằm đảm bảo cho hoạt động
đó đạt hiệu quả cao.
Các năng lực hình thành trên cơ sở của các tư chất tự nhiên của cá nhân
nó đóng vai trò quan trọng, năng lực của con người không phải hoàn toàn do
tự nhiên mà có, phần lớn do công tác, do tập luyện mà có.
Từ điển Tiếng Anh có 3 từ chỉ khái niệm năng lực: Ability: năng lực
theo nghĩa có khả năng cho phép cá nhân thực hiện hoạt động về thể chất và
8


tinh thần; Capacity: năng lực theo nghĩa có khả năng tạo ra cái gì, làm được,
hiểu được, học được trong điều kiện khó khăn; Competence: năng lực theo
nghĩa có khả năng thực hiện công việc. Vì vậy cũng có rất nhiều cách hiểu về
năng lực. Có thể nêu ra một số quan niệm:
Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế Thế giới (OECD): “Năng lực là
khả năng đáp ứng một cách hiệu quả những yêu cầu phức hợp trong một bối
cảnh cụ thể”.
Forgues - Savage và Wong (2010): Năng lực được xem là những kiến
thức, kĩ năng, phẩm chất và hành vi của nhân viên được thể hiện trong công
việc và liên quan chặt chẽ với yêu cầu cấp độ mà tổ chức đơn vị đặt ra để thực
hiện tốt công việc của các cá nhân.
Jackson và Schuler (2003): Năng lực được hiểu là những kĩ năng, kiến
thức, khả năng và những đặc điểm khác của người lao động để có thể thực
hiện hiệu quả yêu cầu công việc.

gắng của đội ngũ giáo viên, các bậc phụ huynh, các lực lượng xã hội trong
việc giáo dục học sinh mang lại kết quả tốt nhất. Quá trình chăm sóc, giáo dục
học sinh từ việc xây dựng kế hoạch đến tổ chức thực hiện, kiểm tra đánh giá,
nếu có tất cả các lực lượng tham gia cùng bàn bạc thống nhất sẽ tạo nên sức
mạnh tổng hợp giúp quá trình giáo dục đạt tới thành công.
Quá trình giáo dục học sinh bao gồm tác động của nhiều yếu tố khách
quan và chủ quan, trong đó gia đình, nhà trường và xã hội là 3 lực lượng có
vai trò quyết định, mỗi lực lượng có những cách thức tác động tới HS, giáo
dục học sinh khác nhau.
Nhà trường: Nhà trường là một cơ sở giáo dục có chức năng đào tạo
con người về trí dục đức dục và thể dục
Nhiệm vụ nhà trường là tạo ra những sản phẩm người có học thức và có
văn hoá, nhà trường thực hiện nhiệm vụ của mình thông qua quá trình tổ chức
các hoạt động
Các lực lượng tham gia giáo dục học sinh bao gồm cán bộ quản lí (Ban
10


giám hiệu) đứng đầu là hiệu trưởng chịu trách nhiệm quản lí toàn diện các
hoạt động trong nhà trường và chịu trách nhiệm chính trong việc phối hợp các
lực lượng trong và ngoài nhà trường giáo dục học sinh. Giáo viên trong đó có
giáo viên chủ nhiệm lớp là lực lượng nòng cốt có trách nhiệm vừa thực hiện
nhiệm vụ giảng dạy, nhiệm vụ giáo dục học sinh đồng thời trực tiếp phối hợp
chặt chẽ với gia đình học sinh, các giáo viên bộ môn khác, các tổ chức chính
trị trong nhà trường và các tổ chức xã hội có liên quan trong việc hỗ trợ giám
sát việc học tập của học sinh và giáo dục học sinh.
Điều 93 Luật giáo dục. “Trách nhiệm của nhà trường: nhà trường có
trách nhiệm chủ động phối hợp giữa gia đình và xã hội để thực hiện mục tiêu
và nguyên lí giáo dục” [17].
Gia đình là nền tảng của xã hội. gia đình là nơi đầu tiên hình thành và