Một số biện pháp nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn.
MỤC LỤC
Trang
I. PHẦN MỞ ĐẦU …….…….………………......………………………2
1. Lý do chọn đề tài ...…………………………………….....…………….2
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài …………………………….....…………3
3. Đối tượng nghiên cứu ………………..………….....………..…………3
4. Phạm vi nghiên cứu…………………………………………………….3
5. Phương pháp nghiên cứu ………………………..………….………….3
II. PHẦN NỘI DUNG ..……..………………………………...…………3
1. Cơ sở lý luận ………………………..……………………………….... 3
2. Thực trạng ………...……..………………………………….………….4
2.1. Thuận lợi, khó khăn.………………………………………..……..….4
2.2. Thành công, hạn chế.……………..………………………………..…5
2.3. Mặt mạnh, mặt yếu.……….………………………………..…………5
2.4. Các nguyên nhân, các yếu tố tác động.…..………………………..….6
2.5 Phân tích, đánh giá các vấn đề thực trạng mà đề tài đặt ra. ………..…6
3. Giải pháp, biện pháp …………………………………….……………..7
3.1. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp. ……………….……………..…...7
3.2. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp. …….…..……7
3.3. Điều kiện để thực hiện giải pháp, biện pháp. ………….………....... 14
3.4. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp. ………..…….……….. 14
3.5. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu…..…15
4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm.……........……………….……….16
III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ …….…….……………………….……16
Người thực hiện: Lê Thị Liên 1 Đơn vị: Trường Tiểu học Y Ngông
lãnh đạo nhà trường, công tác kiểm tra nội bộ trường học nói chung và công
tác kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn của giáo viên nói riêng ở đơn vị
trường học Y Ngông đã có những chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao
chất lượng giáo dục của nhà trường. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã
Người thực hiện: Lê Thị Liên 2 Đơn vị: Trường Tiểu học Y Ngông
Một số biện pháp nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn.
đạt được, công tác kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn của đơn vị vẫn
còn gặp những khó khăn nhất định như: Năng lực của đội ngũ giáo viên
không đồng đều; nhận thức của một số giáo viên về công tác kiểm tra, giám
sát còn hạn chế; các thành viên của ban kiểm tra nội bộ làm việc chưa đều
tay, chưa hiểu đúng vị trí chức năng của mình,... Làm thế nào để nâng cao
hơn nữa chất lượng kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn, góp phần
nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường. Đó cũng chính là lý do tôi
chọn đề tài : “Một số biện pháp nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát
hoạt động chuyên môn”.
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
Nghiên cứu và lựa chọn một số giải pháp phù hợp nhằm nâng cao chất
lượng kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn trong nhà trường.
Thông qua việc nghiên cứu, khảo sát nhằm xây dựng và thực hiện kế
hoạch kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn tại đơn vị đảm bảo tính bền
vững, hiệu quả.
3. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu thực trạng công tác kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên
môn ở trường Tiểu học Y Ngông qua các năm học và đề xuất một số giải
pháp nhằm nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn
môn trong nhà trường.
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “ Có kiểm tra mới huy động được tinh
thần tích cực và lực lượng to tát của cá nhân, mới biết rõ năng lực và khuyết
điểm của cán bộ, mới sửa chữa và giúp đỡ kịp thời”. Kiểm tra, giám sát
không những để đánh giá ưu điểm, nhược điểm, mức độ hoàn thành nhiệm
vụ của các thành viên trong nhà trường mà còn phải phân tích nguyên nhân,
đề xuất các biện pháp phát huy ưu điểm, khắc phục những hạn chế, thiếu
sót. Từ đó tư vấn, thúc đẩy đối tượng điều chỉnh kịp thời, nâng cao chất
lượng chuyên môn nghiệp vụ; giúp cho việc động viên, khen thưởng các cá
nhân và đơn vị chính xác, thực sự tiêu biểu. Vì vậy, công tác kiểm tra nội bộ
trường học nói chung và kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn nói riêng
có vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao năng lực đội ngũ cũng như chất
lượng giáo dục trong nhà trường.
Người thực hiện: Lê Thị Liên 4 Đơn vị: Trường Tiểu học Y Ngông
Một số biện pháp nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn.
2. Thực trạng
2.1. Thuận lợi, khó khăn
* Thuận lợi:
Được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Phòng Giáo dục và Đào tạo,
chính quyền địa phương, lãnh đạo nhà trường cũng như sự hỗ trợ của các
ban ngành đoàn thể trong nhà trường.
Tập thể giáo viên nhiệt tình, có lập trường tư tưởng vững vàng, có tinh
thần đoàn kết, trách nhiệm cao trong công việc.
* Khó khăn:
Trường đóng trên địa bàn đặc biệt khó khăn, có ba điểm trường cách xa
nhau, tỉ lệ học sinh dân tộc tiểu số hàng năm chiếm trên 98% tổng số học
sinh toàn trường.
Đa số giáo viên ở vùng thuận lợi vào công tác, đường từ nhà đến
nhất định.
Một số thành viên của ban kiểm tra nội bộ chưa mạnh dạn trong công
tác phê bình và tự phê bình, ngại va chạm.
2.4. Các nguyên nhân, các yếu tố tác động
Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Phòng
Giáo dục và Đào tạo, chính quyền địa phương.
Cán bộ quản lý và đội ngũ giáo viên có tinh thần trách nhiện trong
công tác, đoàn kết, nhất trí cao về mọi mặt, có ý thức tự học tự rèn để nâng
cao nghiệp vụ chuyên môn.
Trường có ba điểm trường cách xa nhau, đa số học sinh là con em dân
tộc thiểu số; trình độ dân trí của nhân dân trên địa bàn thấp, hoàn cảnh kinh
tế còn khó khăn nên có ảnh hưởng nhất định đến chất lượng công việc.
Năng lực đội ngũ không đồng đều nên việc nên việc khắc phục tồn tại
sau kiểm tra đôi lúc chưa đạt kết quả như mong muốn.
2.5. Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt
ra
Người thực hiện: Lê Thị Liên 6 Đơn vị: Trường Tiểu học Y Ngông
Một số biện pháp nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn.
Trong những năm học vừa qua, công tác kiểm tra nội bộ trường học
được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Phòng Giáo dục và Đào tạo, chính
quyền địa phương. Lãnh đạo nhà trường luôn xác định đúng tầm quan trọng
của việc kiểm tra, giám sát trong công tác quản lý chỉ đạo tại đơn vị, vì vậy
đã xây dựng được chuẩn kiểm tra dựa trên hệ thống các văn bản pháp luật,
văn bản pháp quy, hướng dẫn của cấp trên. Hàng năm, 100% số giáo viên
toàn trường kiểm tra, giám sát bằng nhiều hình thức khác nhau.
Ban kiểm tra nội bộ có năng lực, nhiệt tình, trách nhiệm, luôn biết
vững chuyên môn nghiệp vụ, gần gũi đồng nghiệp để tìm ra những giải pháp
hữu hiệu nhất.
3. Giải pháp, biện pháp
3.1. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
Giải pháp, biện pháp đưa ra trong đề tài nhằm từng bước nâng cao
năng lực quản lý, chất lượng đội ngũ; giúp giáo viên thực hiện tốt quy chế
chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại đơn vị.
3.2. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
3.2.1. Nâng cao nhận thức cho đội ngũ về công tác kiểm tra, giám
sát
Trong trường học, lực lượng chủ yếu tham gia quá trình giáo dục là
tập thể sư phạm nhà trường. vì vậy, người quản lý cần nhận thức rõ vị trí,
vai trò của từng thành viên, đặc biệt là phạm vi, nhiệm vụ chức danh của
họ. Cần thấy được ý nghĩa các mối quan hệ giữa cá nhân và tập thể trong
việc thực hiện mục tiêu chung của trường. Từ đó có biện pháp bồi dưỡng
nhằm nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ cũng như nhận thức cho đội ngũ.
Kiểm tra, giám sát là một công việc nhạy cảm, vì vậy người quản lý
cần
phải giúp giáo viên có nhận thức đúng đắn về công việc này. Để làm được
điều đó, cán bộ quản lý phải tổ chức cho đội ngũ học tập các văn bản của
ngành liên quan đến vấn đề kiểm tra, giám sát thông qua các buổi họp hội
đồng và sinh hoạt chuyên môn của trường. Giúp đội ngũ nhà giáo nhận thức
được vị trí, vai trò, nhiệm vụ, mục đích yêu cầu của công tác kiểm tra nội bộ
trường học. Biến các văn bản pháp quy của ngành, những nội quy quy định
của nhà trường thành ý thức tự giác, tự nguyện, hoàn thành trách nhiệm cá
nhân của nhà giáo.
Người thực hiện: Lê Thị Liên 8 Đơn vị: Trường Tiểu học Y Ngông
Một số biện pháp nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn.
cần được quan tâm đúng mức. Ngay đầu năm học, nhà trường tổ chức quán
triệt các văn bản hướng dẫn chuyên môn, thống nhất về hồ sơ sổ sách, vở
ghi của học sinh (thống nhất về hình thức và thể hiện nội dung), các quy
định về chuyên môn đến tất cả giáo viên trong đơn vị. Các thành viên trong
Người thực hiện: Lê Thị Liên 9 Đơn vị: Trường Tiểu học Y Ngông
Một số biện pháp nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn.
đơn vị cùng tham gia xây dựng quy chế chuyên môn của nhà trường. Qua đó
giúp mọi người nắm được chức năng, nhiệm vụ của mình nhằm thuận tiện
cho lực lượng kiểm tra hoạt động.
Mặt khác, nhà trường cần tổ chức tập huấn nghiệp vụ kiểm tra, giám
sát cho các thành viên của ban kiểm tra hàng năm, nhằm trang bị cho họ một
số kĩ năng cần thiết. Quán triệt các nguyên tắc kiểm tra, giám sát đến từng
thành viên; thảo luận và thống nhất các nội dung, phương pháp kiểm tra,
giám sát nhằm giúp các thành viên trong ban kiểm tra thực hiện tốt chức
năng, nhiệm vụ được giao. Bởi chính họ cũng là những người giúp lãnh đạo
nhà trường đánh giá đúng thực trạng công tác quản lý, đôn đốc, thúc đẩy đội
ngũ giáo viên thực hiện tốt các hoạt động giáo dục trong nhà trường.
3.2.3. Xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát
Kế hoạch kiểm tra nội bộ nói chung và kiểm tra giám sát hoạt động
chuyên môn nói riêng là một bộ phận hữu cơ của kế hoạch năm học, đồng
thời là mắt xích trọng yếu của chu trình quản lý. Vì vậy, trên cơ sở các văn
bản hướng dẫn của các cấp lãnh đạo, trực tiếp là Phòng Giáo dục và Đào
tạo, lãnh đạo nhà trường cần xây dựng kế hoạch kiểm tra phù hợp với tình
hình, điều kiện thực tế của đơn vị và có tính khả thi cao.
Kế hoạch kiểm tra nội bộ cần được xây dựng ngay từ đầu năm. Căn
cứ tình hình thực tế của đơn vị, Hiệu trưởng ra quyết định thành lập ban
3.2.4. Thực hiện hiệu quả kế hoạch kiểm tra, giám sát
* Xây dựng chuẩn kiểm tra đánh giá.
Muốn đánh giá đúng đối tượng
kiểm tra thì phải có khung chuẩn
để làm công cụ so sánh. Chuẩn kiểm tra phải được xây dựng trên cơ sở các
văn bản pháp luật, pháp quy của nhà nước, các chỉ tiêu phát động của nhà
trường. Việc xây dựng chuẩn cần được thảo luận đóng góp ý kiến, được sự
thống nhất của tập thể sư phạm và đưa vào nghị quyết của nhà trường.
Chuẩn kiểm tra đánh giá không những giúp người kiểm tra căn cứ làm thước
đo đánh giá công việc mà còn giúp người được kiểm tra tự kiểm tra đánh giá
mức độ hoàn thành công việc của bản thân. Khi xây dựng chuẩn kiểm tra
đánh giá các hoạt động chuyên môn, cần thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Phó Hiệu trưởng thu thập các thông tin từ các văn bản cấp
trên,
từ tình hình thực tế của trường, cách đánh giá của các năm học trước.
Bước 2: Chọn lọc, tổng hợp, phân tích các thông tin, từ đó đưa ra dự
Người thực hiện: Lê Thị Liên 11 Đơn vị: Trường Tiểu học Y Ngông
Một số biện pháp nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn.
thảo chuẩn.
Bước 3: Đưa dự thảo ra ban kiểm tra bàn bạc, góp ý, nhằm giúp Phó
Hiệu trưởng hoàn thành công cụ đánh giá của mình đồng thời gây được bầu
không khí thoải mái trong quá trình đánh giá.
Bước 4: Phó Hiệu trưởng bổ sung và điều chỉnh kế hoạch.
tăng cường tiếng Việt,…).
Giáo án (kỹ năng soạn bài): kiểm tra hình thức trình bày, kỹ năng xác
định mục tiêu bài dạy, kỹ năng xác định nội dung và cấu trúc bài dạy, kỹ
năng xác định phương pháp, hình thức tổ chức dạy học cho phù hợp (thiết kế
bài có sử dụng đồ dùng dạy học, phương pháp dạy, hình thức tổ chức, việc
tích hợp, lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường, kỹ năng sống,..).
Sổ dự giờ: kiểm tra số lượng, việc ghi chép tiến trình giờ dạy, nhận
xét đúc rút được kinh nghiệm qua tiết dự.
Sổ tích lũy chuyên môn: kiểm tra việc ghi chép các nội dung do các
cấp chuyên đề, tập huấn; nội dung giáo viên có học hỏi, tích lũy thêm qua
công tác tự học tự rèn. Đây là cẩm nang để giúp giáo viên có thêm kiến thức
chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng dạy – học.
Sổ hội họp: việc ghi chép nội dung hội họp để đảm bảo mọi hoạt
động của nhà trường được thực hiện đúng tiến độ.
Sổ theo dõi chất lượng giáo dục: kiểm tra tiến độ đánh giá học sinh,
cách đánh giá theo quy định.
Sổ chủ nhiệm (đối với giáo viên chủ nhiệm): kiểm tra nội dung và
tiến trình thực hiện, hiệu quả.
Kiểm tra việc ghi chép vở của học sinh và nhận xét, đánh giá của
giáo viên trong vở học sinh: kiểm tra cách trình bày, nội dung, việc nhận xét,
đánh giá của giáo viên,…
Dự giờ, khảo sát chất lượng học sinh: kiểm tra trình độ nghiệp vụ
sư phạm và kỹ năng sư phạm của giáo viên, hiệu quả của tiết dạy (học sinh
có được chủ động học tập, hứng thú học, khả năng tiếp thu, sự hợp tác,…).
Kiểm tra công tác chủ nhiệm (nề nếp lớp, vệ sinh cá nhân, vệ sinh
môi trường, việc tham gia các hoạt động ngoài giờ lên lớp,….): xem giáo
viên tổ chức, hướng dẫn học sinh như thế nào, hiệu quả ra sao.
Người thực hiện: Lê Thị Liên 13 Đơn vị: Trường Tiểu học Y Ngông
giáo viên khác nhằm góp phần thúc đẩy hệ thống. Chỉ ra những gì đối tượng
hiểu chưa đúng, chưa đầy đủ trong nội dung giảng dạy, trong việc thực hiện
nhiệm vụ nhà giáo; chỉ ra những chỗ chưa hợp lý trong việc sử dụng phương
pháp dạy học và giáo dục,…Từ đó, người kiểm tra đưa ra những những lời
Người thực hiện: Lê Thị Liên 14 Đơn vị: Trường Tiểu học Y Ngông
Một số biện pháp nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn.
khuyên từ những kinh nghiệm của mình đã tích lũy được, kiến nghị để giáo
viên khắc phục; mặt khác phát hiện những khó khăn khách quan để kiến
nghị với nhà trường tạo điều kiện cho họ làm tốt nhiệm vụ.
Để đạt được kết quả, khi trao đổi phải trên tinh thần đồng nghiệp,
chân tình. Những nội dung tư vấn phải dựa trên thực tế đã quan sát được khi
kiểm tra, phải trân trọng những thành tích, những sáng kiến của giáo viên.
Những nội dung góp ý để giải quyết những khó khăn tồn tại phải khả thi,
không mang tính áp đặt, phù hợp với hoàn cảnh công tác của giáo viên, giải
đáp được những băn khoăn của giáo viên.
Đối với những kiến nghị để giáo viên khắc phục hạn chế cũng cần
phải
cụ thể, xuất phát từ thực tế đã quan sát được trong quá trình kiểm tra và trao
đổi với giáo viên, không đưa ra những kiến nghị có tính chất phương hướng
lâu dài. Kiến nghị phải khả thi, sao cho những đối tượng được kiến nghị có
thể thực hiện được sau một thời gian nhất định. Ban kiểm tra cần có kế
hoạch kiểm tra sau kiểm tra để đánh giá việc khắc phục khuyết điểm của
đối tượng, từ đó có biện pháp tư vấn, thúc đẩy hiệu quả hơn.
* Tổng kết công tác kiểm tra.
Tổng kết công tác kiểm tra là việc làm hết sức cần thiết, bởi các kết
luận kiểm tra là cơ sở giúp nhà trường tự đánh giá việc quản lý và thực hiện
các nhiệm vụ giáo dục, từ đó có kế hoạch điều chỉnh phù hợp. Thông qua
3.5. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên
cứu
Đề tài thực hiện đã góp phần thiết thực trong việc nâng cao hiệu quả
của công tác kiểm tra, giám sát các hoạt động chuyên môn trong đơn vị. Ý
thức trách nhiệm, ý thức nghề nghiệp của đội ngũ giáo viên từng bước được
nâng lên góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường. Kết quả
khảo nghiệm năm học 20142015 cụ thể như sau:
Kết quả kiểm tra hoạt động chuyên môn của giáo viên:
Kết quả kiểm tra hoạt động
Kết quả kiểm tra hoạt động chuyên
chuyên môn đầu năm
môn cuối năm
(trước khi thực hiện đề tài)
(sau khi thực hiện đề tài)
Tổng
số giáo
viên
Tốt
Khá
TB
0
Chất lượng giáo dục học sinh:
Tổng
Năm học
số học
sinh
Xếp loại năng lực, phẩm
Hoàn thành chương trình
chất (hạnh kiểm)
lớp học (lên lớp)
Đạt (thực
hiện đầy
đủ)
TS
Chưa đạt
(thực hiện
chưa đầy
Hoàn thành
100
0
0
324
97,6
8
2.4
294
294
100
0
0
290
98,6
4
hiệu quả hơn. Chính điều đó đã góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ nhà
giáo cũng như chất lượng giáo dục học sinh trong nhà trường.
Đề tài thực hiện đã có tác động tích cực đến ý thức của đội ngũ giáo
viên trong việc phấn đấu, vươn lên và trang bị cho mình các kỹ năng, kiến
thức cần thiết để đảm nhiệm công việc một cách tự tin hơn.
Các giải pháp, biện pháp trong đề tài dễ thực hiện và có thể áp dụng
cho các trường tiểu học khác trong huyện.
III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Công tác kiểm tra, giám sát các hoạt động chuyên môn trong nhà
trường
có vai trò rất quan trọng, nó tác động trực tiếp đến quá trình nâng cao chất
lượng dạy và học, là động lực thúc đẩy sự phát triển của nhà trường. Thông
qua kiểm tra giup tô tr
́ ̉ ưởng tổ chuyên môn cũng như đội ngũ giao viên phat
́
́
huy ưu điêm, khăc phuc đ
̉
́
̣ ược nhưng tôn tai trong công tac và ph
̃
̀ ̣
́
ấn đấu thực
hiện tốt hơn nhiệm vụ được giao.
Tuy nhiên đê công tac kiêm tra đat hiêu qua cao, lãnh đ
̉
́
̉
ươi đ
̀ ược kiêm tra; cân xây d
̉
̀
ựng được bâu không khi nhe nhang v
̀
́ ̣
̀ ới
Người thực hiện: Lê Thị Liên 18 Đơn vị: Trường Tiểu học Y Ngông
Một số biện pháp nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát hoạt động chuyên môn.
muc đich chinh la t
̣ ́
́
̀ ư vân, thuc đây giup ng
́
́ ̉
́ ươi đ
̀ ược kiêm tra lam tôt công viêc
̉
̀ ́
̣
cua minh. Trong t
̉
̀
ừng trường hợp, người kiểm tra cần có sự linh hoạt, nhạy
bén để xử lý kết quả kiểm tra đạt hiệu quả.