<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIÚP TRẺ CẢM THU
TÁC PHẨM VĂN HỌC
<b>I/ Lý do chọn đề tài : </b>
Tuổi mầm non là lứa tuổi cần sự quan tâm đặc biệt của cha mẹ và cô giáo. Ở giai
đoạn này, những mối quan hệ, có những sự vật, hiện tượng xảy ra xung quanh trẻ đều có
tác động rất lớn đến bản thân trẻ. Vì vậy cha mẹ và cô giáo đều mong muốn dạy trẻ
những điều hay, lẽ phải, những thói quen tốt và những hành vi có đạo đức để hình thành
nhân cách cho trẻ sau này.
Là một giáo viên mầm non, tôi nhận thấy việc giáo dục trẻ thông qua các bài thơ,
câu truyện thật gần gũi và dễ hiểu đối với trẻ. Qua những bài thơ, câu chuyện có ý nghĩa
giáo dục giúp trẻ hiểu việc gì tốt, việc gì khơng tốt, việc gì nên làm, việc gì khơng nên
làm một cách dễ dàng hình thành ở trẻ những tình cảm đạo đức tốt đẹp, những cảm xúc
thẫm mỹ, phát triển trí tưởng tượng như: Lòng yêu thiên nhiên ở quả, cây hoa lá, lịng
kính trọng u thương gần gũi và giúp đỡ những người thân xung quanh trẻ như ông bà,
bố mẹ, cơ giáo, anh chị em. Chính vì vậy sẽ giúp cho hứng thú với các tác phẩm văn học
từ đó cảm nhận và hiểu được nội dung giáo dục của tác phẩm đó.
Chính vì thế để đạt được mục đích của mơn học: làm quen với văn học bản thân
tơi đã nghiên cứu suy nghĩ, tìm ra một số biện pháp để giảng dạy tốt môn: Làm quen văn
học.
<b>II THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN</b>
<b>1. Thuận lợi: </b>
- Lớp học kiên cố sạch sẽ giao thông thuận tiện cho việc đưa đón trẻ đến trường
- Được sự quan tâm giúp đỡ của ban giám hiệu về chun mơn xây dựng phương pháp đổi
mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm non, tạo mọi điều kiện giúp tơi thực hiện tốt
thống nhất giữa nội dung và hình thức tác phẩm bằng cách nghe người lớn đọc, kể tác
phẩm văn học.
Đây là hình thức cơ bản cho trẻ làm quen với văn học. Các tác phẫm văn học cho
trẻ làm quen trong hoạt động này thường nằm trong chương trình, có nội dung phù hợp
với chủ đề đang thực hiện. Thời gian hoạt động này thường khơng nhiều. Vì vậy trong
giờ hoạt động này tơi sử dụng rất nhiều hình thức khác nhau để gây hứng thú giúp trẻ
nhanh chóng hiểu nội dung chuyện, nhớ chuyện, thuộc thơ và đọc kể diễn cảm. trong
hoạt động này hình thức sử dụng đồ dùng trực quan rất có hiệu quả. Đồ dùng trực quan
có thể là tranh ảnh, mơ hình, rối, trang phục…
trí tưởng tượng, những cảm xúc của trẻ, tình liên hệ thực tiễn, sáng tạo phù hợp với từng
nội dung của bài mà trẻ không bị áp đặt một cách gị bó.
Cùng với từng bài dạy, tơi dùng các thủ thuật khác nhau để dẫn dắt vào bài chuyển
hoạt động một cách linh hoạt ví như trơng một tiết kể chuyện: Truyện “ BA CƠ GÁI”
- Cơ cho cả lớp vân động khi nghe bài nhạc “ Bàn tay mẹ”
- Bài hát nói về ai?
- Mẹ đã làm gì cho con?
- Các con phải làm gì đối với mẹ của mình? Tại sao?
- Hơm nay cơ cũng có một câu chuyện các con hãy lắng nghe xem các con của bà đã đối
xử với mẹ như thế nào, đó là câu chuyện “Ba cơ gái”
Cơ giáo khi dạy trẻ đọc thơ, kể chuyện giọng của cô phải chuẩn xác, diễn đạt trôi
chảy phủ hợp với từng bài, cô phát âm không ngọng. Khi dạy trẻ đọc thơ cô chú ý nghe
trẻ đọc và phát hiện ra trẻ nói ngọng, đọc sai để sửa cho trẻ như cô đọc lại để cho trẻ đọc
kể diễn cảm. Trong hoạt động này hình thức sử dụng đồ dùng trực quan rất có hiệu quả.
Đồ dùng trực quan có thể là tranh ảnh, mơ hình, rối, trang phục, băng đĩa,máy vi tính...
- Đồ dùng trực quan cịn là hình thức sử dụng để giảng giải từ khó trong nội dung tác
phẩm: thường mỗi bài thơ, câu truyện lại đem đến cho trẻ một vài từ mới và cơ sẽ giải
thích cho trẻ để trẻ hiểu ý nghĩa của từ mới đó.
VD: Thơ “Hoa kết trái” - Chủ đề “Hiện tượng tự nhiên”
Trong bài thơ này có từ “rung rinh” trong câu thơ:
“Hoa mận trắng tinh
Rung rinh trong gió”
Tơi đã làm một cành hoa mận bằng giấy mỏng, các cuống hoa nối với một sợi dây
đồng rất mảnh. Khi đọc đến câu thơ “Rung rinh trong gió” đồng thời khẽ lay động nhẹ
làm cành hoa rung nhè nhẹ, tơi làm với trẻ “rung rinh” có nghĩa là rung nhè nhẹ, vì cơn
gió thổi nhẹ đã làm cho hoa mận rung rình nhè nhẹ trong gió.
VD: Truyện “Ai đáng khen nhiều hơn"Chủ đề “Bản thân”Khi kể cho trẻ nghe tơi
sử dụng hình ảnh minh họa trên máy.Sau đó cơ làm tranh treo ở góc thư viện gồm có 6
tranh để cho trẻ tập kể lại truyện ở giờ hoạt động góc.
Loại 1: Cơ treo tranh theo thứ tự từ đầu đến cuối lên. Trẻ nhìn tranh chỉ vào hình
ảnh trong tranh và kể tương ứng với nội dung trong tranh.
Loại 2: (Truyện trẻ đã biết): Cô thay đổi trình tự các bức tranh, trẻ kể từ đầu đến
cuối câu truyện nhưng phải chỉ vào đúng bức tranh tương ứng sau đó sắp xếp lại cho
đúng trình tự các bức tranh rồi kể lại.
truyện bài thơ phía dưới của mỗi bức tranh phù hợp với hình ảnh minh hoạ trong các bức
tranh. Ngồi ra cơ có thể cho trẻ làm quen với chữ viết qua tên truyện, tên bài thơ, tên các
Đốn tên, đóng kịch hay thi biểu diễn giữa các cá nhân, các tổ theo những đề tài
khác nhau như “Cháu hãy đọc các bài thơ viết về mẹ,về cô giáo”,
Một hình thức cũng khá hấp hẫn là cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết theo
các chủ đề gắn liền với việc tổ chức các ngày hội, ngày lễ: Ngày hội đến trường của
bé,ngày 20/11,ngày 22/12, Tết nguyên đán,ngày 8/3,ngày 1/6…
Cô giáo tổ chức cho các cháu trong lớp, trong các buổi liên hoan văn nghệ, trong
đó có thể kể truyện, đọc thơ, đóng kịch các tác phẩm văn học.
Hình thức này thu hút được nhiều trẻ tham gia luyện tập, biểu diễn. Nó có tác
dụng động viên, cổ vũ cho các cháu khá giỏi, đồng thời cũng khuyến khích các cháu yếu,
nhút nhát tham gia vào các hoạt động nghệ thuật.
<i>c. Hình thức cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết qua góc văn học.</i>
Mỗi lớp mẫu giáo đều có góc văn học có đủ ánh sáng, có kê bàn, có các loại truyện
tranh, sách tranh cho trẻ và cô cùng làm. ở những thời gian ngồi giờ hoạt động chung,
cơ giáo gợi ý để các cháu tự lấy truyện tranh ra kể lại cho nhau nghe. Đối với những
truyện tranh mới, cô giáo tổ chức kể cho từng nhóm trẻ nghe vào các thời điểm khác
nhau. Lúc đầu, cơ để cho trẻ tự tìm hiểu nội dung của các hình ảnh trong truyện tranh, sau
đó cơ dùng câu hỏi gợi ý để hướng sự chú ý của trẻ vào những hình ảnh chủ yếu của bức
tranh, rồi đọc đoạn truyện dưới tranh. Đọc xong truyện lại cho trẻ xem tranh một lần
nữa. Với những truyện tranh trẻ đã được làm quen nhiều lần cơ có thể đề nghị lần lượt
các trẻ kể lại nội dung của từng bức tranh.
Ngồi ra cơ có thể kích thích phát triển tư duy cho trẻ bằng cách kể chuyện sáng
tạo theo tranh. Góc văn học thực sự sẽ thu hút trẻ, giúp trẻ tiếp xúc với văn học một cách
tự giác nếu cô giáo thường xuyên thay đổi các loại truyện mới, tranh mới phù hợp với
chủ đề đang thực hiện kết hợp với việc cùng trẻ làm sách, tranh theo chủ đề.
Trẻ kể xong, cô nhận xét, đánh giá truyện kể của trẻ, không nên để đến cuối giờ
trẻ sẽ quên mất những ưu nhược điểm của mình hay của bạn. Cơ cần nhận xét đúng,
chính xác để có tác dụng khuyến khích, động viên trẻ, nhận xét cả về nội dung, ngôn ngữ
tác phong.
Ngoài ra trong giờ học kể chuyện, tơi ln tạo bầu khơng khí vui tươi giúp trẻ có
tâm trạng thoải mái, từ đó trẻ tích cực trả lời câu hỏi tôi đưa ra.
Khi trẻ trả lời câu hỏi, tôi không bao giờ áp đặt trẻ mà tôi để trẻ tự trả lời theo ý trẻ,
để trẻ tự diễn đạt theo ý của mình, tạo cho trẻ tự tin, mạnh dạn khi diễn đạt, sau đó giáo viên
hướng trẻ vào nội dung nhất định
Đây là hoạt động cháu hứng thú nhất và thể hiện tính sáng tạo, trí tưởng tượng
phong phú, là mơi trường cháu phát triển ngôn ngữ mạch lạc.
Sau quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài, tơi thấy trẻ lớp tơi rất thích nghe kể
truyện, đọc thơ, biết đọc thơ diễn cảm, thuộc nhiều truyện và kể rất hay
Khi dạy trẻ 5-6 tuổi kể truyện, ngoài việc chuẩn bị đầy đủ tranh ảnh minh họa, đồ dùng
dạy học, cô giáo kể diễn cảm …gây hấp dẫn cho trẻ. Do trình độ các cháu ở lớp khơng
đồng đều, nên các câu hỏi đưa ra cần có sự chuẩn bị cẩn thận để phù hợp với khả năng
của từng trẻ nhằm phát huy tính tích cực của trẻ.
Từ việc khảo xát chất lượng học sinh đầu năm, tôi nắm được khả năng lớp tôi phụ trách
( khoảng 40 % trả lời được câu hỏi tái tạo, 25 % trả lời được câu hỏi nâng cao và 35 %
trẻ nhút nhát ). Nên tôi đã suy nghĩ và tự soạn được 1 số dạng câu hỏi cụ thể.
Thí dụ: Trong truyện “Ba cơ gái”, với chủ đề gia đình, các loại câu hỏi nhu sau:
+ Nếu cả 3 chị đều về thăm mẹ sẽ như thế nào?
+ Con sẽ làm gì nếu mẹ mình bị ốm?
<i>*./Dạng câu hỏi giải thích và phỏng đốn suy luận </i>
Đây là loại câu hỏi đòi hỏi trẻ phải dụng nhiều mẫu câu để trả lời. Dạng câu nào giúp
trẻ tăng vốn từ, phát triển trí tưởng tượng phong phú, kích thích tư duy phát triển. Loại
câu hỏi này thường dùng cho những cháu giỏi trong lớp.
+ Hành động nào con biết chị Út thật lòng thương mẹ?
+ Nếu chị Út khơng về thăm mẹ thì chuyện gì sẽ xảy ra?
+ Chị Út thương hai chị mình, theo con chị Út sẽ làm gì khi thấy hai chị biến thành
rùa, nhện?
<i>* /Ngồi ra tơi dùng câu hỏi giải thích và phỏng đoán suy luận nâng cao.</i>
Đây là những câu hỏi khó có tính thu hút trẻ:
+ Trong ba người con, con thích chị nào nhất?
+ Theo con, thế nào là người con hiếu thảo?
+ Con có thể thay đoạn kết câu chuyện như thế nào?
+ Con có thể đặt tên khác cho câu chuyện là gì?
Qua việc sử dụng hệ thống câu hỏi từ đơn giản đến phức tạp, từ thấp đến nâng cao, tôi
nhận thấy:
Tất cả trẻ trong lớp đều tham gia tích cực, sơi nổi, khi tôi vừa đặt câu hỏi, các cháu
<i><b>4.</b></i>
<i><b> Thông qua tuyên truyền với phụ huynh:</b></i>
Tuyên truyền dưới nhiều hình thức, bảng tuyên truyền đẹp, thay đổi nội dung hình
ảnh phù hợp với chủ đề. Bảng tuyên truyền nên có hình ảnh phù hợp, những bài thơ, câu
chuyện, bài hát, đồng dao,ca dao… có phần giao lưu giữa lớp với phụ huynh. Tuyên
truyền qua các góc chơi, đặc biệt qua góc học tập sách: Có kệ để sách, treo tranh, hình
ảnh xinh xắn… thay đổi thường xun để lơi cuốn trẻ. Giáo viên tích cực giao lưu với
phụ huynh vào giờ đón, trả trẻ động viên phụ huynh dành thời gian kể chuyện, đọc truyện
cho cháu nghe trước khi đi ngủ, lắng nghe trò chuyện với con giúp con phát triển ngơn
ngữ mạch lạc. Từ đó nhận ra sự phát triển ngơn ngữ, tình cảm của trẻ như thế nào theo
từng tháng. Vận động phụ huynh đóng góp đồ dùng học tập phù hợp với chủ đề.
Hình thức này tơi đã thực hiện bằng cách in những tờ rơi các bài thơ, câu truyện để
trong góc “Cha mẹ cần biết” để cha mẹ cùng phối hợp với các cô giúp trẻ ôn luyện khi ở
nhà. Những bài thơ, câu truyện này được thay đổi theo chủ đề và được in thành nhiều bản
để nhiều phụ huynh được biết và có thể lấy mang về để đọc, kể cho trẻ nghe.
<b>IV/ KẾT QUẢ </b>
- Với nhiều hình thức khác nhau, tơi đã giúp trẻ lĩnh hội tốt môn làm quen
văn học, trẻ kể lại được nội dung truyện bằng ngôn ngữ của trẻ, thể hiện
được cảm xúc của trẻ khi tham gia đóng kịch.
- Bản thân giáo viên đúc kết được kinh nghiệm rèn luyện ngữ điệu giọng phù
hợp với từng nhân vật, thể hiện được biểu cảm trong giọng kể gây hứng thú
cho trẻ.
- Với nguyên vật liệu đơn giản nhưng lại tổ chức được nhiều hoạt động khác
Copyright: Tài liệu đại học ©