ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA ĐẾN 2010 VÀ
CÁC GIẢI PHÁP CẢI THIỆN MÔI TRƯỜNG KINH DOANH
I. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA ĐẾN 2010.
1. Các quan điểm chính trong việc xây dựng chính sách hỗ trợ phát
triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX của Đảng tháng 4 năm 2001 đã đề ra
chiến lược phát triển kinh tế xã hội từ nay đến năm 2010 với yêu cầu GDP phải
tăng gấp đôi so với năm 2000. Trong 5 năm từ 2001 đến 2005, GDP phải tăng bình
quân hàng năm 7,5% và đến năm 2005, GDP sẽ bằng 2 lần so với năm 1995. Nền
kinh tế nước ta phải phát triển với tốc độ cao đi đôi với việc giải quyết các vấn đề
bức xúc của xã hội và đảm bảo vững chắc về an ninh quốc phòng, phát triển tất cả
các vùng kinh tế, từng bước vượt qua tình trạng kém phát triển, cải thiện mức sống
của nhân dân, đẩy nhanh tốc độ công nghiệp hoá, hiện đại hoá, nâng cao tích luỹ
nội bộ, tạo nền tảng để đến năm 2002 nước ta cơ bản trở thành một nước công
nghiệp theo hướng hiện đại. Theo quan điểm này thì tăng trưởng kinh tế nhanh đã
được đặt ra là một nhiệm vụ cực kỳ quan trọng đối với nền kinh tế Việt Nam trong
những năm tới.
Để đạt được các mục tiêu mà chiến lược phát triển kinh tế xã hội đến năm
2010 đã đặt ra, chính phủ Việt Nam đã coi phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa là
một nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội ở Việt Nam vì
hai lý do cơ bản (1) Doanh nghiệp nhỏ và vừa góp phần quan trọng vào việc phát
triển kinh tế xã hội của đất nước; (2) Sự phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa đóng
góp đáng kể vào việc tạo sự ổn định chính trị xã hội của đất nước thông qua tạo
việc làm, giải quyết vấn đề lao động và phúc lợi xã hội của nhân dân. Vì thế, các
quan điểm chính trong việc xây dựng chính sách khuyến khích phát triển doanh
nghiệp nhỏ và vừa trong giai đoạn tới là:
- Phát huy nội lực tối đa trong xã hội. Trong thời gian qua, mặc dù đã có
những cải tiến mạnh mẽ trong việc tháo bỏ các rào cản hạn chế các doanh nhân bỏ
vốn ra kinh doanh nhưng các nguồn lực của xã hội vẫn chưa được khai thác và
phát huy đúng với tầm vốn có của nó do nhiều nguyên nhân khác nhau. Nhiều
nguồn lực của xã hội vẫn còn tiềm ẩn trong dân. Vì thế, trong giai đoạn tới, chính
- Phát huy tối đa nội lực trong xã hội.
- Thực sự đối xử bình đẳng với mọi thành phần kinh tế để tạo ra môi trường
cạnh tranh lành mạnh.
- Nới lỏng những quy định hành chính hạn chế việc gia nhập và rút lui khỏi
thị trường của các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc nới lỏng này không những đã
“cởi trói” cho nhà đầu tư mà nó còn hỗ trợ đắc lực cho quá trình cải cách hành
chính, cải thiện môi trường kinh doanh ở Việt Nam.
2. Nội dung phương hướng phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt
Nam.
2.2.1. Đổi mới nhận thức tư tưởng.
Căn cứ vào các học thuyết của Mác về quan hệ sản xuất phải phù hợp với
tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất, kiến trúc thượng tầng phải phù hợp
với mô hình kinh tế đã lựa chọn, đó là nền kinh tế thị trường có định hướng xã hội
chủ nghĩa. Bản chất của chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng phải
tương ứng với bản chất của mô hình kinh tế đó. Chính sách hỗ trợ được thực hiện
trong cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Trong cơ chế này, chính phủ
và thị trường cùng nhau can thiệp vào việc phân bổ các nguồn lực của xã hội để
giải quyết ba vấn đề kinh tế cơ bản. Tuỳ điều kiện kinh tế xã hội ở từng thời kỳ mà
chính phủ nên can thiệp vào những vấn đề gì và để thị trường tự giải quyết những
vấn đề gì sao cho hiệu quả nhất. Muốn vậy, chính phủ phải thống nhất một quan
điểm là can thiệp vào những vấn đề mà thị trường làm không tốt, không hiệu quả,
không muốn làm hoặc không thể làm được. Chính phủ không phải là một nhân tố
cạnh tranh với thị trường mà là nhân tố hỗ trợ và khuyến khích thị trường làm ngày
càng tốt hơn vai trò của mình trong nền kinh tế. Cả thị trường và chính phủ, với tư
cách là các nhân tố riêng biệt thì không phải là liều thuốc thần tiên để chữa bách
bệnh của nền kinh tế. Do đó, trong đổi mới nhận thức, chính phủ cần xác định rõ
mối quan hệ giữa chính phủ và thị trường trong việc can thiệp vào các hoạt động
kinh tế nói chung cũng như các hoạt động của doanh nghiệp nhỏ và vừa nói riêng.
Một trong những vai trò quan trọng của Nhà nước trong thời gian tới là đề ra
các chính sách phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa sao cho phù hợp với chiến lược
trở nên cứng cáp hơn khi phải đối mặt với xu hướng quốc tế hoá và toàn cầu hoá
bằng cách phát huy những mặt mạnh, tận dụng tối đa lợi thế so sánh của các doanh
nghiệp Việt Nam với các doanh nghiệp nước ngoài. Chính phủ nên có kế hoạch