HỢP CHỦNG QUỐC HOA KÌ
Diện tích: 9629 nghìn km
2
Thủ đô: Oa-sinh-tơn
TỰ NHIÊN VÀ DÂN CƯ
Lãnh thổ và vị trí
1/ Lãnh thổ
- Gồm phần rộng lớn ở trung tâm Bắc Mĩ, bán đảo A-la-xca và quần đảo Ha-oai
- Phần đất trung tâm Bắc Mĩ có diện tích hơn 8 triệu km
2
với chiều rộng từ Đông sang Tây khoảng 4500 km , với chiều từ
Bắc xuống Nam khoảng 2500 km
- Đây là khu vực rộng lớn nên thiên nhiên có sự thay đổi rõ rệt từ ven biển vào nội địa, từ phía Nam sang phía Bắc. Hình
dạng lãnh thổ cân đối là một thuận lợi cho phân bố sản xuất và phát triển giao thông
2/ Vị trí địa lí
- Nằm ở bán cầu Tây
- Nằm giữa hai đại dương lớn: Đại Tây Dương và Thái Bình Dương.
- Tiếp giáp Ca-na-da và khu vực Mĩ latinh
Thuận lợi: nằm cách Châu Âu bởi Thái Bình Dương do đó ít bị ảnh hưởng của các cuộc chiến tranh thế giới trước đây,
khả năng mở rộng thị trường thuận lợi, có khả năng phát triển kinh tế biển.
Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên:
- Vùng phía Tây ( vùng Cooc-đi-e)
+ Gồm các dãy núi trẻ cao trung bình trên 2000m, chạy song song theo hướng bắc- nam, xen giữa là các bồn địa và cao
nguyên có khí hậu hoang mạc và bán hoang mạc.
+ Có nhiều kim loại màu: Au, Cu, Pb...
+ Tài nguyên năng lượng phong phú.
+ Diện tích rừng tương đối lớn, phân bố chủ yếu ở sườn phía Đông
+ Ven Thái Bình Dương có một số đồng bằng nhỏ, đất tốt, khí hậu cận nhiệt đới và ôn đới hải dương.
- Vùng Phía Đông
+ Dãy A-pa-lat cao trung bình khoảng 1000-1500m, sườn thoải, với nhiều thung lũng rộng cắt ngang, giao thông tiện lợi.
+ Khoáng sản chủ yếu là than đá, quặng sắt nằm lộ thiên, dễ khai thác
+ Các ngành vận tải khác (đường sắt, đường biển, đường ống) cũng rất phát triển.
Tài chính, thông tin liên lạc, du lịch
+ Hệ thống ngân hàng, tài chính phát triển mạnh: 2002, Hoa Kì có hơn 600 nghìn tổ chức ngân hàng, tài chính thu hút
khoảng 7 triệu lao động.
+ Ngành ngân hàng và tài chính có mặt trên khắp thế giới, tạo nguồn thu lớn và nhiều lợi thế cho kinh tế Hoa Kì.
+ Thông tin liên lạc rất hiện đại, có nhiều vệ tinh và thiết lập hệ thống định vị toàn cầu (GPS) cung cấp dịch vụ viễn thông
cho nhiều nước trên thế giới.
+ Du lịch phát triển mạnh, doanh thu lớn 74.5 tỉ USD (2004)
Công nghiệp
- Là ngành tạo nguồn hàng xuất khẩu chủ yếu của Hoa Kì.
- Tỉ trọng giá trị sản lượng công nghiệp GDP có xu hướng giảm
- Nhiều ngành công nghiệp có sản lượng đứng hàng đầu thế giới.
- Sản xuất công nghiệp gồm ba nhóm ngành:
+ Công nghiệp chế biến: chiếm khoảng 84% giá trị hàng xuất khẩu, đứng đầu thế giới về sản xuất ô tô các loại.
+ Công nghiệp điện lực: gồm nhiệt điện, thủy điện, điện nguyên tử, điện địa nhiệt, điện từ gió,… Đứng đầu thế giới về sản
lượng điện.
+ Công nghiệp khai khoáng: đứng đầu thế giới về khai thác photphat, molip đen; thứ hai thế giới về vàng, bạc, chì, đồng,
than đá, khí tự nhiên; thứ ba thế giới về sản lượng dầu thô.
- Cơ cấu công nghiệp đang có thay đổi: giảm tỉ trọng các ngành công nghiệp, luyện kim, dệt, gia công đồ nhựa,.. tăng tỉ
trọng các ngành công nghiệp hàng không – vũ trụ, điện tử,…trong tổng giá trị sản lượng công nghiệp.
- Sản xuất công nghiệp đang mở rộng xuống phía Nam và ven Thái Bình Dương.
Phân bố:
+ Vùng Đông Bắc: có mức độ tập trung công nghiệp cao nhất với các ngành công nghiệp truyền thống như luyện kim, chế
tạo oto, đóng tàu, hóa chất, dệt…chiếm ưu thế.
+ Vùng phía Nam và ven Thái Bình Dương: là những vùng công nghiệp mới, cơ cấu gồm các ngành công nghiệp hiện đại
như hóa dầu, công nghiệp hàng không vũ trụ, điện tử viễn thông.
Nông nghiệp
- Nền nông nghiệp tiên tiến hàng hóa được hình thành sớm. giá trị sản lượng nông nghiệp năm 2004 là 105 tỉ USD, chiếm
0.9% GDP.
- Cơ cấu nông nghiệp có sự chuyển dịch: giảm tỉ trọng giá tị hoạt động thuần nông, tăng tỉ trọng giá trị dịch vụ trong tổng
Nhiều quyết định về kinh tế và chính trị do các cơ quan đầu não của EU đưa ra.
- Các cơ quan quan trọng EU là:
+ Nghị viện châu Âu
+ Hội đồng châu Âu
+ Ủy ban liên minh châu Âu
+ Hội đồng bộ trưởng châu Âu
+ Tòa án châu Âu
+ Cơ quan kiểm soát châu Âu.
Cơ cấu tổ chức và hoạt động của các cơ quan đầu não.
- Nghị viện châu Âu- quốc hội châu Âu : kiểm tra các quyết định của các ủy ban, đồng thời tham vấn và ban hành các quyết
định, luật lệ.
- Hội đồng châu Âu : chịu trách nhiêm xác định đường lối chính sách EU và chỉ đạo hướng dẫn các hoạt động của Hội đồng
bộ trưởng EU. Thành viên của hội đồng là những người đứng đầu nhà nước của các nước thành viên..
- Ủy ban liên minh châu Âu : là cơ quan lâm thời của EU, hoạt động dựa trên các định ước pháp lí của hội đồng bộ trưởng,
dự thảo nghị quyết và dự luật.
- Hội đồng bộ trưởng châu Âu : là cơ quan lập pháp, vai trò đưa ra quyết định các dự thảo nghị quyết và dự thảo do ủy ban
liên minh châu Âu dự thảo. Đưa ra đường lối chỉ đạo mà các cơ quan lập pháp cảu các nước thành viên phải phục tùng.
- Tòa án châu Âu, Cơ quan kiểm soát châu Âu : là những cơ quan chuyên môn.
EU – trung tâm kinh tê hàng đầu thế giới.
- EU đã tạo được một thị trường chung có khả năng đảm bảo tự do lưu thông hàng hóa, con người, dịch vụ, tiền vốn cho các
nước thành viên, sử dụng một đồng tiền chung (o-ro).
- Giữa các nước thành viên có sự chênh lệch về trình độ phát triển
- EU là một trong ba trung tâm kinh tế lớn nhất thế giới:
+ EU đứng hàng đầu thế giới về GDP (năm 2004 GDP của EU là 12690.5 vượt qua Hoa Kì và Nhật Bản).
+ Dân số chiếm 7.1% dân số thế giới nhưng chiếm tới 31% tổng giá trị kinh tế thế giới và tiêu thụ 19% năng lượng của thế
giới..
+ Chiếm 37% xuất khẩu của thế giưosi, đứng đầu thế giới về tỉ trọng xuất khẩu của thế giới.
+ Chiếm 59% tổng viện trợ phát triển kinh tế thế giới.
Tổ chức thương mại hàng đầu thế giới
- Các nước thuộc EU đã dỡ bỏ hàng rào thuế quan trong buôn bán với nhau và có chung một mức thuế trong quan hệ thương
EU và các nước châu Âu khác).
→
Các nước phải liên kết vùng với nhau vì:
+ Tăng cường liên kết và nhất thể hóa châu Âu.
+ Ở vùng biên giới, cùng thực hiện các dự án chung về kinh tế, văn hóa, giáo dục nhằm tận dụng lợi thế mỗi nước.
+ Tăng cường tình đoàn kết hữu nghị giữa nhân dân các nước trong khu vực biên giới.
→
Liên kết vùng Ma-xo Rai- nơ:
- Hình thành ở biên giới ba nước Hà Lan, Đức và Bỉ.
- Hàng ngày có khoảng 30 nghìn người đi sang nước láng giềng làm việc.
- Các trường đại học tổ chức khóa đào tạo.
- Các con đường xuyên biên giới được xây dựng.
Ý nghĩa việc hình thành một EU thống nhất?
- Tạo điều kiện để hàng hóa, lao động, tiền vốn và các loại dịchu vụ được tự do lưu thông trong khắp lãnh thổ.
-Tăng cường hợp tác, liên kết kinh tế, tăng tiềm lực và khả năng canh tranh của khối.
- Thúc đẩy nền kinh tế của mỗi thành viên tiếp cận với chuyển giao công nghệ, tiền vốn, xóa dần sự cách biệt về trình độ
phát triển kinh tế giữa các nước, tiến tới nhất thể hóa châu Âu.
- Việc sự dụng đồng tiền chung ơ-rô tạo thuận lợi cho việc lưu chuyển vốn, đơn giản hóa công tác kế toán, kiểm toán, hạn
chế những rủi ro khi chuyển đổi tiền tệ.
→
Khó khăn:Việc sử dụng đồng tiền chung làm cho nhiều nước mất lợi thế so sánh với đồng tiền các nước trong khu vực
trước đây. Làm cho giá tiêu dùng tăng cao, gây tình trạng lạm phát trong khối.
Vai trò của EU trong nền kinh tế thế giới?
4
CỘNG HOÀ LIÊN BANG ĐỨC
1/ Vị trí địa lí và điều kiện tự nhiên:
Kinh tế
Khái quát
- CHLB Đức là một trong những cường quốc kinh tế hàng đầu ở châu Âu và trên thế giới.
+ Đứng đầu châu Âu, thứ ba thế giới về GDP (2714.4 tỉ USD).