Trường Đại học Lao Động – Xã Hội Khóa luận tốt nghiệp
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THU BHXH BẮT BUỘC TẠI BHXH
HUYỆN HIỆP HÒA, TỈNH BẮC GIANG GIAI ĐOẠN 2007 - 2010
2.1. Một số đặc điểm kinh tế xã hội có liên quan đến công tác thu BHXH
tại BHXH huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang
Hiệp Hòa là một huyện trung du, nằm ở phía Tây Nam của tỉnh Bắc
Giang, cách thành phố Bắc Giang 30 km. Phía Bắc giáp huyện Tân Yên. Phía
Nam giáp huyện Yên Phong (Bắc Ninh). Phía Đông giáp huyện Việt Yên.
Phía Tây giáp tỉnh Thái Nguyên. Tổng diện tích tự nhiên của huyện là 20.110
ha trong đó đất nông nghiệp chiếm 67%, đất lâm nghiệp chiếm 0,9%. Hiệp
Hòa là một huyện đông dân cư nhất của tỉnh Bắc Giang, với 25 xã và 1 thị
trấn. Dân số tính đến năm 2009 là khoảng 21 vạn người, trong đó số người
trong độ tuổi lao động chiếm 45%.
Với khí hậu ôn hòa, địa hình đặc trưng là đồi thấp, giao thông tương đối
thuận lợi, đó là những điều kiện tốt để Hiệp Hòa có thể phát triển mạnh về
nông nghiệp, lâm nghiệp, thương mại và dịch vụ. Bên cạnh đó, Hiệp Hòa còn
là huyện giàu truyền trống văn hóa, lịch sử, cái lôi cách mạng lâu đời, có thôn
Xuân Biều - xã Xuân Cẩm là nơi tiền khởi nghĩa cách mạng năm 1945, thôn
Vân Xuyên - xã Hoàng Vân là khu cách mạng tiền khởi nghĩa được công
nhận là an toàn khu 2 (ATK). Nhân dân Hiệp Hòa có truyền thống cần cù lao
động, với nhiều làng nghề truyền thống như: nuôi tằm, ươm tơ, dệt lụa, mây
tre đan,...mang tính cổ truyền, đậm đà bản sắc dân tộc. Tất cả các yếu tố đó
tạo nên sự kết hợp hài hòa giữa cảnh quan thiên nhiên và truyền thống lịch sử
của huyện, đó là điều kiện hết sức thuận lợi cho Hiệp Hòa trên đà phát triển.
Nhằm đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế - xã hội, trong những năm gần
đây, Hiệp Hòa đã chú trọng chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng sản xuất
hàng hóa. Kinh tế Hiệp Hòa phát triển theo hướng tăng dần tỉ trọng công
nghiệp, dịch vụ và ngành nghề nông thôn, giảm tỉ trọng nông nghiệp. Với
mục tiêu đó, toàn huyện đã nỗ lực phấn đấu thực hiện, đến nay tỷ trọng về
nông, lâm, thủy sản đã giảm xuống còn 63,69%; công nghiệp, xây dựng tăng
lên 12,94%; thương mại, dịch vụ chiếm 23,37%. Trong nông nghiệp tích cực

3 bộ phận chức năng. Số cán bộ, công chức là 4 người, trình độ chuyên môn
và kinh nghiệm còn yếu. Công tác của ngành chủ yếu được thực hiện thủ công
dẫn tới thời gian giải quyết chế độ cho NLĐ kéo dài. BHXH huyện Hiệp Hòa
chưa có trụ sở làm việc riêng, các phương tiện phục vụ công tác của ngành
còn thiếu thốn.
Năm 1998 được sự quan tâm của Ủy ban nhân dân huyện Hiệp Hòa,
BHXH tỉnh Bắc Giang và BHXH Việt Nam, cơ quan BHXH huyện Hiệp Hòa
đã xây dựng được trụ sở làm việc mới.
Vượt qua những khó khăn ban đầu, bằng tinh thần trách nhiệm và quyết
tâm của đội ngũ cán bộ,công chức, BHXH huyện Hiệp Hòa đã nỗ lực phấn
đấu xây dựng BHXH huyện nhà ngày càng trưởng thành và phát triển.
Thực hiện Quyết định số 20/QĐ-2002/TTg của Thủ tướng Chính phủ về
việc sáp nhập BHYT Việt Nam vào BHXH Việt Nam, ngày 01/01/2003
2
SV: Nguyễn Thị Hiếu Lớp Đ3BH4
2
Trường Đại học Lao Động – Xã Hội Khóa luận tốt nghiệp
BHYT Hiệp Hòa chính thức sáp nhập vào BHXH huyện Hiệp Hòa. Dưới sự
chỉ đạo trực tiếp của BHXH tỉnh Bắc Giang, bộ máy tổ chức của cơ quan đã
nhanh chóng ổn định và đi vào hoạt động có hiệu quả. Đến nay BHXH huyện
Hiệp Hòa có 6 bộ phận với 12 cán bộ, công chức, viên chức. Trình độ chuyên
môn, nghiệp vụ của cán bộ, công chức ngày càng được nâng cao. Cơ sở vật
chất, trang thiết bị phục vụ công tác được xây dựng, trang bị đủ sức đáp ứng
yêu cầu nhiệm vụ trong thời kì mới. Tập thể lãnh đạo BHXH huyện Hiệp Hòa
đã biết phát huy những thế mạnh trong thực hiện nhiệm vụ của ngành. Dưới
sự lãnh đạo của Huyện ủy, Ủy ban nhân dân huyện Hiệp Hòa, BHXH tỉnh
Bắc Giang, sự hỗ trợ của các ban, ngành, đoàn thể có liên quan nên việc khai
thác và mở rộng đối tượng tham gia BHXH, BHYT tại BHXH huyện đã đạt
được nhiều thành công.
Sau 16 năm hoạt động, BHXH huyện Hiệp Hòa đã khẳng định vị thế

cá nhân.
- Hướng dẫn và tổ chức tiếp nhận hồ sơ, giải quyết các chế độ BHXH,
BHYT.
- Tổ chức chi trả các chế độ BHXH, BHYT theo phân cấp; từ chối việc
đóng hoặc chi trả các chế độ BHXH, BHYT không đúng quy định; tổ chức kí
hợp đồng với tổ chức, cá nhân làm đại lí do uỷ ban nhân dân xã, thị trấn giới
thiệu và bảo lãnh để thực hiện chế độ chính sách BHXH, BHYT ở xã, thị trấn
theo chỉ đạo, hướng dẫn của BHXH tỉnh Bắc Giang.
- Tổ chức kí hợp đồng với các cơ sở khám chữa bệnh có đủ điều kiện,
tiêu chuẩn chuyên môn, kĩ thuật theo phân cấp; giám sát thực hiện hợp đồng
và giám sát việc cung cấp dịch vụ khám, chữa bệnh, bảo vệ quyền lợi người
có thẻ BHYT và chống lạm dụng quỹ BHYT.
- Tổ chức kí hợp đồng với tổ chức, cá nhân làm đại lí do ủy ban nhân
dân xã, thị trấn giới thiệu và bảo lãnh để thực hiện chế độ, chính sách BHXH,
BHYT ở xã, thị trấn theo chỉ đạo, hướng dẫn của BHXH tỉnh Bắc Giang.
- Kiểm tra, giải quyết các kiến nghị, khiếu nại, tố cáo về việc thực hiện
chế độ, chính sách BHXH, BHYT đối với các tổ chức, cá nhân tham gia bảo
hiểm, cơ sở khám chữa bệnh BHYT theo quy định của pháp luật.
- Tổ chức quản lí, lưu trữ hồ sơ các đối tượng tham gia và hưởng các chế
độ BHXH, BHYT theo quy định.
- Tổ chức hướng dẫn nghiệp vụ BHXH, BHYT cho các tổ chức và cá
nhân tham gia bảo hiểm.
- Chủ trì, phối hợp với các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị-xã
hội ở huyện, với các tổ chức, cá nhân tham gia BHXH, BHYT để giải quyết
các vấn đề có liên quan đến việc thực hiện các chế độ BHXH, BHYT theo
quy định của pháp luật.
- Đề xuất, kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền thanh tra, kiểm
tra các tổ chức và cá nhân trong việc thực hiện BHXH, BHYT.
4
SV: Nguyễn Thị Hiếu Lớp Đ3BH4

Trường Đại học Lao Động – Xã Hội Khóa luận tốt nghiệp
Phó giám đốc BHXH huyện Hiệp Hòa trực tiếp quản lí các bộ phận sau:
bộ phận thu, bộ phận cấp sổ BHXH, thẻ BHYT, bộ phận giám định BHYT.
- Bộ phận thu: bộ phận này có những nhiệm vụ chính là thu BHXH bắt
buộc, BHXH tự nguyện, BHYT, BHTN trên địa bàn huyện Hiệp Hoà.
• Lập kế hoạch thu BHXH hàng tháng, quý, năm.
• Báo cáo tình hình thu theo định kì hàng tháng, quý, năm cho phòng
Thu của BHXH tỉnh Bắc Giang.
- Bộ phận kế toán: có những nhiệm vụ về kế toán chi BHXH sau:
• Chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng.
• Chi trả các chế độ trợ cấp một lần.
• Chi trả trợ cấp ốm đau, thai sản và dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ.
• Thanh toán chi phí khám chữa bệnh bằng thẻ BHYT với các cơ sở
khám chữa bệnh.
• Chi trả trợ cấp thất nghiệp.
• Lập kế hoạch chi BHXH hàng tháng.
• Lập và quản lí chứng từ sổ sách kế toán theo quy định của ngành
BHXH, của Nhà nước.
- Bộ phận chế độ chính sách: có nhiệm vụ
• Kiểm tra, xét duyệt hồ sơ, thẩm định việc thực hiện các chế độ, chính
sách BHXH, BHYT, BHTN.
• Lưu trữ hồ sơ các chế độ BHXH.
• Giải quyết các khiếu nại, tố cáo của các tổ chức và cá nhân về việc thực
hiện chính sách, chế độ BHXH, BHYT, BHTN.
- Bộ phận cấp sổ, thẻ: có nhiệm vụ cấp và quản lí sổ BHXH; cấp và quản
lí thẻ BHYT cho người tham gia.
- Bộ phận giám định BHYT: có nhiệm vụ giám định việc thực hiện các
quyền lợi khám chữa bệnh bằng thẻ BHYT tại các cơ sở khám chữa bệnh trên
địa bàn huyện Hiệp Hoà.
- Bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả: có trách nhiệm nhận hồ sơ của

Hiệp Hòa hoàn thành nhiệm vụ của mình. Điều kiện cơ sở vật chất kĩ thuật tốt
làm cho công việc được giải quyết nhanh chóng tạo, được niềm tin đối với
người tham gia.
Trụ sở làm việc của BHXH huyện Hiệp Hoà là toà nhà hai tầng nên được
chia ra thành các phòng riêng, bao gồm: phòng họp, phòng giám đốc, phòng
phó giám đốc, phòng thu, phòng chi, phòng chế độ chính sách, phòng cấp sổ
BHXH, thẻ BHYT.
Trang thiết bị làm việc gồm: 6 máy tính, 3 máy in đều được nối mạng
internet và có kết nối với máy chủ, nối mạng Lan với BHXH tỉnh Bắc Giang.
Ngoài ra, BHXH huyện còn được trang bị các yếu tố vật chất khác như: quạt
7
SV: Nguyễn Thị Hiếu Lớp Đ3BH4
7
Trường Đại học Lao Động – Xã Hội Khóa luận tốt nghiệp
điện, tivi, bàn ghế làm việc, ghế ngồi cho người tham gia và nhân dân đến làm
việc tại cơ quan BHXH.…Tất cả các thiết bị đó đều góp phần để cán bộ, công
chức, viên chức của cơ quan BHXH huyện Hiệp Hoà hoàn thành nhiệm vụ
được giao.
2.3. Tình hình thu BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Hiệp Hòa
2.3.1. Phân công cán bộ làm công tác thu
Cơ quan BHXH huyện Hiệp Hoà phân công hai cán bộ trực tiếp làm
công tác thu BHXH. Mỗi cán bộ thu được giao quản lí thu ở một số khu vực
đơn vị sử dụng lao động cụ thể nên tránh sự chồng chéo trong thực hiện
nhiệm vụ thu. Do vậy dù khối lượng công việc thu rất lớn nhưng bằng trách
nhiệm làm việc, sự tâm huyết, nhiệt tình thì cán bộ thu luôn hoàn thành nhiệm
vụ đề ra. BHXH huyện Hiệp Hoà đã giao nhiệm vụ cho cán bộ thu như sau:
- Cán bộ thu tiếp xúc thường xuyên với các đơn vị sử dụng lao động.
+ Nắm được tổng số lao động thực tế đang làm việc, số lao động thuộc
diện tham gia BHXH, tình hình biến động số lượng lao động, thực hiện đối
chiếu với số lao động đã đăng kí tham gia BHXH để hạn chế các đơn vị sử

mới cần tham gia BHXH trên địa bàn quản lí của huyện mình. Để nắm được
số đơn vị thuộc diện tham gia, BHXH huyện Hiệp Hoà thường phối hợp với
các cơ quan như phòng công thương, phòng Kế hoạch – Đầu tư, chi cục thuế
huyện Hiệp Hoà. Đồng thời tiếp xúc với uỷ ban nhân dân các xã, thị trấn để
nắm được số hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, hợp tác xã hiện có tại nơi đó.
Việc mở rộng đối tượng tham gia làm cho quỹ BHXH ngày càng tăng, thực
hiện chi trả kịp thời các chế độ, có nhiều lao động được bảo vệ trước những
rủi ro trong cuộc sống thông qua BHXH.
- Cán bộ thu BHXH thực hiện ghi chép kết quả đóng BHXH cho người
lao động
+ Hàng tháng, cán bộ thu căn cứ vào danh sách lao động, quỹ tiền
lương đơn vị đăng kí và bảng tăng, giảm mức đóng BHXH để xác định số tiền
BHXH phải đóng.
+ Cán bộ thu ghi chép chi tiết và chính xác kết quả đóng BHXH của
từng cơ quan, từng đơn vị vào đầy đủ các mẫu sổ sách, thực hiện đối chiếu
với cán bộ thu của BHXH tỉnh Bắc Giang về kết quả đóng BHXH của từng
đơn vị của huyện Hiệp Hoà.
+ Cán bộ thu phải kiểm tra lại số lao động, quỹ tiền lương tham gia
BHXH hàng tháng của từng đơn vị, tổng hợp số đơn vị đã đóng BHXH, số
đơn vị đóng thiếu, chưa đóng trong kì.
2.3.2. Lập kế hoạch thu BHXH bắt buộc
Lập kế hoạch thu có vai trò rất quan trọng trong công tác thu BHXH.
Lập kế hoạch là khâu đầu tiên, có tính chất quyết định đến công tác thu
BHXH hàng năm của cơ quan BHXH các cấp. Kế hoạch lập ra càng sát với
thực tế và phù hợp với tình hình cụ thể của địa phương thì công tác thu càng
hoàn thiện và có hiệu quả.
9
SV: Nguyễn Thị Hiếu Lớp Đ3BH4
9
Trường Đại học Lao Động – Xã Hội Khóa luận tốt nghiệp

(trđ/người)
Số tiền
thu (trđ)
DN tư nhân Minh
Quang
98 18,72 403,6 102 18,75 420,75
Công ty TNHH
Cường Phát
121 15,84 421,66 130 15,96 456,46
Hợp tác xã
Hoàng Vân
24 25,44 143,32 27 25,54 151,71
DN vật liệu xây
dựng Sơn Uyên
17 9,36 35,01 19 10,23 42,76
Công ty may Kim
Mai
65 17,76 253,97 72 18,12 287,02
(Nguồn: BHXH huyện Hiệp Hòa)
Sau đó, cán bộ thu sẽ tổng hợp số tiền dự toán thu theo từng khu vực
như: khu vực hành chính sự nghiệp, khu vực doanh nghiệp Nhà nước, khu
vực ngoài quốc doanh,... và cuối cùng là xác định tổng thu của cả năm kế
hoạch.
Bên cạnh lập kế hoạch thu cho các đơn vị đang tham gia BHXH bắt
buộc, cán bộ thu còn đưa ra dự toán về các đơn vị có thể đăng kí tham gia
10
SV: Nguyễn Thị Hiếu Lớp Đ3BH4
10
Trường Đại học Lao Động – Xã Hội Khóa luận tốt nghiệp
BHXH năm kế hoạch. Vì cán bộ thu đã dựa vào tình hình phát triển kinh tế xã

hoặc giấy phép hoạt động.
Đối với NSDLĐ là cá nhân thì họ sẽ nộp bản hợp đồng lao động đã kí
kết với NLĐ.
+ Hai bản “Danh sách lao động tham gia BHXH bắt buộc” (Mẫu số 02a -
TBH).
11
SV: Nguyễn Thị Hiếu Lớp Đ3BH4
11