34

ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
NGƯỜI THẦY - NGƯỜI TỔ CHỨC VÀ ĐIỀU PHỐI
MỌI HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ
ĐẶNG XUÂN SƠN
Giảng viên khoa Sư Phạm

Trong nền kinh tế tri thức của thế kỷ XXI, vấn đề Học phải là học cách học
(Phương pháp) và vấn đề Dạy phải là dạy cách học cho người học. Đặc biệt, ở trường
đại học khi người học là “một thành viên” của xã hội – Sinh viên, Học viên .
Bài viết này nhằm hướng đến đối tượng là những học viên ở các lớp cán bộ
quản lý (CBQL) giáo dục. Tuy nhiên, trong chừng mực nào đó, nó cũng có những ý
nghĩa nhất định đối với việc đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) trong khối sinh
viên đại học nói riêng và Trường Đại học Tiền Giang nói chung.
1. Mở đầu :
Đổi mới PPDH - một cách hiểu ?

Có thể hiểu và nên hiểu đổi mới PPDH với các mức độ sau đây :
- Là sự cải tiến, hoàn thiện các PPDH đang sử dụng để góp phần nâng cao
chất lượng và hiệu quả của dạy học
- Là việc bổ sung, phối hợp nhiều PPDH để khắc phục mặt hạn chế của các
PPDH đang sử dụng nhằm đạt được mục tiêu dạy học đề ra
- Là sự thay đổi PPDH đang sử dụng bằng các PPDH mới tối ưu, kết hợp
với việc sử dụng các phương tiện truyền thông đa phương tiện; từ đó hình thành nên
các “kiểu” Dạy-Học mới với mong muốn đem lại hiệu quả cao hơn.
Cho dù đổi mới ở mức độ nào thì việc dạy - học cũng phải hướng đến “Dạy
- Học lấy học sinh làm trung tâm” với các tiêu chí sau đây :

Bản thân mình hoặc nhà trường của mình đã có những thành tích nhất định,
thậm chí thành tích cao.
Về chương trình, nội dung học tập :
Qua 6 lần hội thảo toàn quốc về kế hoạch, chương trình, tài liệu học tập…
cho các lớp CBQL GD giữa các trường, khoa, cơ sở có đào tạo, bồi dưỡng QLGD cho
thấy:
Về kế hoạch, chương trình mới chỉ có ở bậc Tiểu học, còn ở Mầm non và
THCS thì Bộ chưa làm mà các trường phải tự xây dựng.
Về đề cương bài giảng, giáo trình, các tài liệu tham khảo khác các trường
cũng tự bắt tay cùng nhau biên soạn và thực hiện.
Thực tế cho thấy về chương trình cũng như về các tài liệu học tập đã có
nhiều chỗ cũng đã bắt đầu lạc hậu hoặc không còn phù hợp với điều kiện mới ở từng
địa phương.
Trên cơ sở thực tiễn đó cùng với việc xác định rõ: Mục đích học tập (chiếm
lĩnh cái gì?) Động cơ học tập (vì cái gì?) sẽ giúp cho người dạy thấy rõ cần phải dạy
cái học viên cần, nhà trường cần, xã hội cần chứ không phải chỉ dạy cái mình có ! Mặt
khác cũng qua đó xác định vai trò của mình, mối quan hệ của mình với các học viên và
“ Hãy trở thành người tổ chức và điều phối mọi hoạt động của học viên ”
2. Hình thành kiểu dạy học mới :
“Thầy - Người tổ chức và điều phối mọi hoạt động của trò”
2.1 Điều kiện dạy học :
- Học viên có tài liệu học tập, tài liệu tham khảo
- Lớp học không quá đông (dưới 40 học viên)
- Chủ động thời gian học tập
- Học viên có ý thức học tập cao, sẵn sàng hợp tác
- Giảng viên có kinh nghiệm, nhiệt tình, tâm huyết
- Bàn ghế lớp học có thể di chuyển được
- Đánh giá nên thực hiện dưới 2 hình thức : Viết thu hoạch hoặc làm tự luận
có sử dụng tài liệu
(Nâng cao: rang bị máy vi tính và các phương tiện dạy học khác – Projector

Bài 1:
Tiêu chuẩn trường mầm non đạt chuẩn Quốc Gia , xây dựng kế hoạch
phát triển nhà trường theo hướng chuẩn Quốc Gia
- Yêu cầu chuẩn bị:
Thầy : Bên cạnh việc nắm vững vấn đề lý luận, đặc biệt những tiêu chuẩn
trường mầm non nông thôn và trường mầm non thành thị đạt chuẩn Quốc Gia việc đi
thực tế hai loại hình nhà trường này là hết sức cần thiết
( Bản thân đã về mầm non An Hữu huyện Cái Bè và mầm non Sao Sáng
TP Mỹ Tho để ghi âm, ghi hình, trao đổi với BGH, cô nuôi, cô dạy…qua đó nắm rõ
quá trình phấn đấu, phát triển và quá trình hình thành trường chuẩn Quốc gia ở hai
trường này )
Trò : Đọc kỹ các tài liệu đã được phát và chuẩn bị bài theo các yêu cầu của
Thầy (Đặc biệt là liên hệ với thực tế nhà trường mình)
- Thực hiện theo 5 bước của kiểu dạy học nêu trên, có sử dụng công cụ hỗ
trợ ( PowerPoint ) để giới thiệu, minh họa một số hình ảnh, một số đoạn Video về cơ
sở vật chất, tổ chức và hoạt động của hai nhà trường An Hữu, Sao Sáng
- Những câu hỏi vấn đáp và thảo luận:
@ Qua việc nghiên cứu hãy nêu những thắc mắc, suy nghĩ của bản thân
mình ?
@ Trong các tiêu chuẩn đó tiêu chuẩn nào dễ thực hiện, tiêu chuẩn nào khó
thực hiện ?
@ Những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện các tiêu chuẩn ở nhà trường
của mình ?
- Bài tập thu hoạch : Trên cơ sở những tiêu chuẩn đã học gắn với thực tế nhà
trường của mình, hãy xây dựng kế hoạch phát triển nhà trường theo hướng chuẩn
Quốc gia
3. Kết luận :
Đổi mới PPDH là một tất yếu khách quan, là một tiêu chí quan trọng đánh
giá việc Dạy và Học của mỗi nhà trường. Tuy nhiên việc căn cứ vào điều kiện sư
37