BỆNH PARKINSON VÀ PHÂN ĐỘ CHẨN ĐOÁN THEO HOEHN-YAHR TÓM TẮT
Đặt vấn đề: Bệnh Parkinson là một bệnh thoái hóa của hệ thần kinh trung ương
thường gặp ở người lớn tuổi và có thể gây tàn phế và làm giảm chất lượng cuộc sống.
Tuổi thọ trung bình của người Việt Nam ngày càng được cải thiện do đó bệnh
Parkinson cũng trở thành một vấn đề sức khỏe đáng được lưu ý nhiều hơn.
Mục tiêu của nghiên cứu: Các mục tiêu của nghiên cứu này gồm có (1) sự phân tích
đặc điểm của các triệu chứng vận động của bệnh Parkinson, (2) sụ phân loại độ nặng
của bệnh theo thang điểm đánh giá đã cải biên của Hoehn và Yahr, và (3) khảo sát về
năng lực chẩn đoán bệnh Parkinson của các bác sĩ ở các tuyến trước.
Bệnh nhân và phương pháp nghiên cứu: Đây là nghiên cứu mở tiền cứu và mô tả
các trường hợp được chẩn đoán bệnh Parkinson theo tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh
Parkinson của Hội về Bệnh Parkinson của Anh Quốc. Việc thăm khám bệnh nhân và
làm hồ sơ bệnh án được thực hiện bởi hai bác sĩ chuyên khoa thần kinh theo một qui
trình và các tiêu chuẩn thống nhất. Các đặc điểm dân số học và triệu chứng vận động
được phân tích, từ đó phân độ theo thang điểm đánh giá độ nặng đã cải biên của
Hoehn và Yahr.
Kết quả: Có 32 bệnh nhân được chẩn đoán mắc bệnh Parkinson với tỉ lệ nam:nữ =
1:1. Tuổi trung bình khởi phát triệu chứng là 57,5. Lý do khiến bệnh nhân đi khám
bệnh hay gặp nhất là run (56,3%). Khởi phát triệu chứng thường ở một bên (84,4%).
Biểu hiện các triệu chứng kinh điển của bệnh Parkinson gồm có cử động chậm
(100%), run khi nghỉ (71,9%), đơ cứng (93,8%), mất ổn định tư thế (40,6%). Kết quả
của phân độ theo thang điểm đánh giá độ nặng đã cải biên của Hoehn và Yahr có
điểm trung bình bằng 2,28 ± 1,05. Tỉ lệ chẩn đoán sai của tuyến trước là 43,8%.
Kết luận: Bệnh Parkinson có biểu hiện lâm sàng khá đa dạng, thường được gặp ở
bệnh nhân lớn tuổi nhưng bệnh chưa được chẩn đoán và điều trị đúng mức. Cần có
những nghiên cứu trong tương lai về các đặc điểm lâm sàng vận động và không vận
động của bệnh, về tỷ lệ mắc bệnh toàn bộ và tỷ lệ mới mắc bệnh trong cộng đồng.
Việc đào tạo, huấn luyện cho các bác sĩ mới tốt nghiệp có đủ kiến thức và kỹ năng

doctor is tremor (56,3% of the cases). 84,4% of the patients remember that the
symptoms were unilateral at the onset of the disorder. The classical symptoms and
signs of Parkinson’s disease include bradykinesia (100% of the cases), resting tremor
(71,9% of the cases), rigidity (93,8% of the cases), and postural imbalance (40,6%).
The mean score of the modified Hoehn and Yahr staging in this population is 2,28 ±
1,05. 43,8% of the patients have been misdiagnosed beforehand.
Conclusion: Parkinson’s disease is a common disorder of the elderly and can be
simpy diagnosed on relying on the classical clinical findings. Insufficient diagnostic
skill among the Vietnamese physicians is still a problem to be improved. Future study
and assessment on the prevalence, incidence, and the whole aspects of the clinical
phenomenology (non-motor symptoms included) of the disease are necessary.
Essential knowledges, diagnostic skill and management skill of this disease should be
a priority in the training of future Vietnamese medical doctors.
ĐẶT VẤN ĐỀ
Bệnh Parkinson là một bệnh thoái hóa thần kinh thường gặp có thể gây tàn phế nặng
và làm giảm chất lượng cuộc sống. Đây là bệnh chủ yếu của người lớn tuổi với tỷ lệ
mới mắc bệnh mỗi năm (incidence) dao động từ 4,9/10
5
đến 20,5/10
5
dân. Tỷ lệ mới
mắc bệnh này tăng theo tuổi tác, bằng 25,6/10
5
trong khoảng tuổi 50 đến 59 tuổi và
bằng 304,8/10
5
trong khoảng tuổi 80 đến 99 tuổi. Các khảo sát dịch tễ học quốc tế
cũng cho thấy tỷ lệ mắc bệnh toàn bộ (prevalence) của bệnh Parkinson dao động từ
84/10
5

Tất cả bệnh nhân có hội chứng Parkinson vào khám và điều trị tại Bệnh viện Đại Học
Y Dược và tại một phòng khám ngoại giờ của một thành viên của nhóm nghiên cứu
từ 01/7/2008 đến 31/10/2008 (04 tháng) có đủ tiêu chuẩn chọn bệnh và loại trừ bệnh.
Các bệnh nhân được phát hiện tại phòng khám ngoài giờ đều được chuyển về để xác
định thêm chẩn đoán và điều trị theo dõi tại Phân Khoa Thần Kinh của Bệnh viện
ĐHYD.
Tiêu chuẩn chọn bệnh
Việc chẩn đoán lâm sàng bệnh Parkinson được thực hiện dựa theo các tiêu chuẩn của
United Kingdom Parkinson’s Disease Society Brain Bank Clinical Diagnostic
Criteria:
6