1
MC LC
LI M U 1
CHNG 1:
NHNG VN C BN V PHÁT TRIN KINH T XANH 6
1.1. KHÁI NIM KINH T XANH 6
1.2. CÁC KHÁI NIM LIÊN QUAN N KINH T XANH 8
1.2.1. Tng trng xanh 9
1.2.2. Vic làm xanh 10
1.2.3. Sn xut bn vng và tiêu dùng bn vng 11
1.2.4. Ch s đo lng kinh t xanh – GDP xanh 13
1.3. PHÁT TRIN KINH T XANH 17
1.3.1. Các điu kin cn thit đ phát trin kinh t xanh 17
1.3.2. Các lnh vc ca nn kinh t xanh 20
1.4. VAI TRÒ CA KINH T XANH I VI PHÁT TRIN KINH T, XÃ HI 22
1.4.1. i vi vn đ phát trin bn vng 22
1.4.2. i vi tng trng kinh t 22
1.4.3. i vi th trng lao đng 23
1.4.4. i vi môi trng và ng phó vi bin đi khí hu 23
1.4.5. i vi li sng vn minh đô th 23
CHNG 2:
KINH NGHIM PHÁT TRIN KINH T XANH TI MT S
QUC GIA
VÀ BÀI HC CHO VIT NAM 25
2.1. KINH NGHIM PHÁT TRIN KINH T XANH CA MT S QUC GIA 25
2.1.1. Kinh nghim phát trin kinh t xanh ca Hàn Quc 25
2.1.2. Kinh nghim phát trin kinh t xanh ca Trung Quc 33
2.1.3. Kinh nghim phát trin kinh t xanh ca Hoa K 38
Bng 2.1: Mc tiêu phát trin nng lng tái to ca Trung Quc 35
Bng 2.2: T l phn trm đu t “xanh” trong tng giá tr gói kích thích kinh t 54
Bng 3.1: Tim nng lý thuyt khí sinh hc 75
Bng 3.2: Tim nng sn xut Bio-ethanal 75
Bng 3.3: Tim nng sn xut bio-diezel ti Vit Nam 75 4
DANH MC CÁC HÌNH V
Hình 1.1: Ba yu ti kinh t, xã hi, môi trng trong nn kinh t truyn thng……… 7
Hình 1.2: Ba yu t kinh t, xã hi, môi trng trong nn kinh t xanh…………………7
Hình 1.3: Các lnh vc ca nn kinh t xanh……………………………………………21
Hình 1.4: D báo xu th v t l tng trng GDP thng niên……………………… 22
Hình 1.5: Tóm tt vai trò ca kinh t xanh đi vi tng trng và phát trin………… 24
Hình 2.1: Sn lng du thô ca M t nm 2000 đn nm 2010…………………… 40
Hình 2.2: D báo công sut đin tái to M………………………………………… 43
Hình 2.3: T l phn trm din tích đt hu c chng nhn s dng đ sn xut nông
nghip hu c Châu Phi ……………………………………………………… 49
Hình 3.2: Tóm tt mô hình vn phòng xanh…………………………………………….79
5
DANH MC CÁC PH LC
Ph
l
c 5
: Chng trình nhãn xanh Vit Nam……………………………………… 96
Ph
l
c 6
: xut ý tng xây dng mô hình vn phòng xanh cho doanh nghip…
97
6
DANH MC T VIT TT
STT Phn vit tt Phn vit đy đ
1.
BAU Business as Usual (Mô hình kinh t truyn thng)
2.
CIA Centre Intellegence Agency
ISWM Integrated Scrap and Waste Management
(Phng pháp tích hp qun lý cht thi rn)
12.
MLTPRE Chng trình phát trin k hoch va và dài hn v nng lng
tái to ca chính ph Trung Quc
13.
R&D Research & Development (nghiên cu và phát trin)
14.
SEEA System of Environmental and Economic Accounting
(H thng hch toán sinh thái và kinh t)
15.
SNA System of National Accounts (H thng tài khon quc gia)
16.
UNCSD United Nations Conference on Sustainable Development
(Hi ngh Liên hp quc v phát trin bn vng)
17.
UNDP United Nations Development Programme
(Chng trình Phát trin Liên hp quc)
18.
UNEP United Nations Environment Program
(Chng trình Môi trng Liên hp quc)
0
Sau ni dung ba chng, các ph lc đa ra s làm rõ hn nhiu vn đ đc
nhc đn trong đ tài cùng vi các hot đng bên l ca nhóm thc hin trong thi
gian nghiên cu đ h tr cho đ tài.
1 LI M U
1. Tính cp thit ca đ tài
Nhng nm cui th k 20 và đu ca th k 21 đã chng kin nhiu bin đng
v kinh t, chính tr cng nh trên nhiu phng din khác ca đi sng xã hi. Cuc
khng hong tài chính và suy thoái kinh t toàn cu cho thy nhng mâu thun, ri ro
và các tác đng tiêu cc khó lng ca toàn cu hóa trong th k 21. Bên cnh đó,
th gii đang phi đi mt vi rt nhiu thách thc an ninh phi truyn thng
1
toàn
cu mà không mt quc gia riêng l nào có th gii quyt đc.
Phát trin kinh t xanh trong bi cnh bin đi khí hu đang đc mt s quc
gia u tiên la chn nhm gii quyt thc trng trên. Tng trng xanh là cách thc
đ đt đc mc tiêu tng trng kinh t và đng thi bo v môi trng, ngn chn
suy gim đa dng sinh hc và gim thiu vic s dng không bn vng tài nguyên
thiên nhiên. Hin nay, tng trng xanh đã đc xác đnh là trng tâm chính sách
phát trin quc gia ca nhiu nc trên th gii, trong n lc đt đc s phát trin
bn vng. Trong đó, đáng chú ý nhiu quc gia nh Hàn Quc, Trung Quc; c,
Anh, Hoa K đã đi tiên phong trong vic thúc đy tng trng xanh vi nhiu ni
dung quan trng th hin s cam kt mnh m hng ti nn kinh t xanh.
Vit Nam đc d báo là mt trong 5 quc gia trên th gii chu nh hng
nng n ca bin đi khí hu, vn đ xây dng kinh t xanh càng tr nên cp thit.
Tuy có nhiu li th đ phát trin kinh t xanh nhng Vit Nam hin nay cha bt
kp xu th phát trin mi này. Hc hi và tip thu kinh nghim ca các quc gia đi
đu v mô hình tng trng xanh là mt trong nhng phng pháp giúp Vit Nam
University Press, Cambridge) do Edward B. Barbier vit nm 2005. Trong cun sách
này, Barbier đã khám phá mt nghch lý quan trng: “Ti sao khai thác tài nguyên
thiên nhiên li không mang li li ích kinh t ln cho các nn kinh t nghèo ti châu
Phi, châu Á và M Latinh?”. Barbier xem các nghch lý này qua các ví d lch s, các
lý thuyt hin hành và các mô hình thc nghim suy thoái đt và s dng nc… T
đó, ông đã đ xut các bin pháp, chính sách, th ch cn thit cho s thành công ca
các nc đang phát trin da vào tài nguyên thiên nhiên và chính sách phát trin nn
kinh t xanh bn vng.
Cùng ch đ này, nm 2010, Edward B. Barbier tip tc cho ra đi cun sách
“A Global Green New Deal: Rethinking the Economic Recovery” (Cambridge
University Press and UNEP, Cambridge, UK). Tác phm đã đa ra nhng chính sách
hiu qu không ch trong vic khôi phc tng trng và to công n vic làm mà còn
bo v môi trng, h sinh thái, tài nguyên nc và xóa đói gim nghèo.
Ti Vit Nam, cng đã có mt s nhà nghiên cu quan tâm v kinh t xanh vi
đó là các báo cáo khoa hc đc ra đi. Có th k ra:
Cun sách “Hng ti nn kinh t xanh, l trình cho phát trin bn vng xóa
đói gim nghèo - Báo cáo tng hp phc v các nhà hoch đnh chính sách” ca
Vin chin lc Chính sách Tài nguyên và Môi trng (Tài liu dch ca UNEP) do
Nhà xut bn nông nghip Hà Ni phát hành nm 2011.
Cun sách “Tái cu trúc kinh t theo mô hình tng trng xanh: Kinh nghim
quc t và gi ý cho Vit Nam” ca nhiu tác gi do nhà xut bn Khoa hc Xã hi
phát hành nm 2012. Cun sách gm 18 bài tham lun ti hi tho vi ni dung
chính: Tái cu trúc kinh t sau khng hong tài chính toàn cu, khuôn kh lý thuyt
3 và kinh nghim quc t v kinh t xanh, hng ti phát trin bn vng, đ xut chính
sách cho Vit Nam.
Ngoài ra còn có nhiu báo cáo khoa hc bàn lun và đa ra nhng chin lc
c th, lâu dài cho vic phát trin kinh t xanh khp ni trên th gii nói chung và
4. Phng pháp nghiên cu
Vi đ tài “Kinh nghim phát trin kinh t xanh ti mt s nc và bài
hc cho Vit Nam”, công trình s dng các phng pháp nghiên cu sau:
Phng pháp thu thp thông tin:
- Phng pháp quan sát nhm quan sát s nh hng ca môi trng đn s
phát trin ca kinh t xã hi. Theo dõi s phát trin ca nn kinh t xanh t nhng
kinh nghim mà mt s nc nh Hàn Quc, Hoa K, Trung Quc, Uganda; t đó
ch ra vai trò ca kinh t xanh đi vi s phát trin kinh t - xã hi trên th gii;
- Phng pháp nghiên cu khoa hc qua th vin, sách báo, internet nhm thu
thp tài liu v kinh t xanh đã đc nghiên cu trc đó;
- Phng pháp phng vn nhm phng vn ly ý kin t các bn sinh viên và
ngi dân nhm kho sát nhn thc ca cng đng v kinh t xanh.
Phng pháp x lý thông tin:
- Phng pháp kho sát thc t nhm kho sát tình hình ph bin vn đ kinh t
xanh Vit Nam, kho sát mc đ nh hng ca môi trng đn tình hình kinh t
xã hi đt nc;
- Phng pháp thng kê nhm lit kê nhng thành tu ti mt s quc gia đã
xây dng kinh t xanh thành công, lit kê các s liu v s tng trng và phát trin
kinh t ti mt s nc trên th gii sau khi kinh t xanh đc áp dng;
- Phng pháp đnh lng nhm xác đnh s phát trin ca các nc sau khi
này áp dng thành công kinh t xanh (T l phn trm ca cu phn “xanh” trong
tng giá tr gói kích thích kinh t , s tin tit kim đc, s phát trin ca xã hi…);
- Phng pháp tóm lc nhm tóm lc nhng thành t trong công cuc “xanh
hóa” nn kinh t, tình hình phát trin và bài hc kinh nghim cho Vit Nam;
- Phng pháp so sánh nhm ch ra nhng thun li và khó khn ca Vit Nam
trong vic áp dng kinh t xanh so vi các nc phát trin trên th gii;
- Phng pháp phân tích nhm phân tích rõ vai trò ca kinh t xanh đi vi s
phát trin kinh t - xã hi ti Vit Nam, t đó đánh giá nhng u đim, nhc đim
xây dng kinh t xanh ti Vit Nam và đa ra gii pháp kinh t xanh t kinh nghim
7. Cu trúc đ tài
Ngoài phn m đu, kt lun, danh mc tài liu tham kho, ni dung ca đ
tài “Kinh nghim phát trin kinh t xanh ti mt s nc và bài hc cho Vit
Nam” đc xây dng theo cu trúc sau:
Chng I: Nhng vn đ c bn v phát trin kinh t xanh
Chng 2: Kinh nghim phát trin kinh t xanh ca mt s quc gia và bài
hc cho Vit Nam
Chng 3: xut gii pháp cho Vit Nam nhm xây dng và phát trin
nn kinh t xanh, hng đn mc tiêu phát trin bn vng
6 CHNG 1
NHNG VN C BN V PHÁT TRIN KINH T XANH
1.1. KHÁI NIM KINH T XANH
Trong bi cnh th gii đang phi đi mt vi nhiu cuc khng hong nh:
Khng hong tài chính và suy thoái kinh t toàn cu nm 2008 – 2009; khng hong
v khí hu và đa dng sinh hc, tình trng thiu nc sch, gia tng phát thi gây hiu
ng nhà kính và mt cân bng sinh thái; khng hong nhiên liu vi cú sc giá nhiên
liu nm 2007 – 2008; khng hong lng thc vi giá lng thc thc phm tng cao
và tình trng thiu lng thc ti mt s khu vc, nm 2008, Chng trình Môi trng
ca Liên hp quc (UNEP) đ xut ý tng kinh t xanh, hay còn đc gi vi tên
quc t là Green economy (GE).
Ngày môi trng th gii 5/6/2012 vi ch đ “Kinh t xanh: Có vai trò ca
bn”, kinh t xanh đc coi nh bc phát trin mi ca th k 21 vi nn kinh t phát
trin bn vng, ít cacbon và s dng hiu qu tài nguyên thiên nhiên.
Khái nim kinh t xanh ln đu tiên đc UNEP đa ra đ cp ti 3 tr ct chính
đó là kinh t, xã hi và môi trng. Theo đó, phát trin kinh t không còn là mc tiêu
duy nht mà đng thi cn phi quan tâm đn n đnh xã hi, bo v môi trng toàn
Khái nim kinh t xanh mà UNEP đa ra tp trung vào 2 ni dung chính. Th
nht, nn kinh t v mô tp trung đu t vào sn xut các sn phm và dch v thân
thin vi môi trng (đu t xanh). Th hai, khuyn khích các nhà hoch đnh chính
sách h tr tng cng đu t xanh. Kinh t xanh nh mt kt qu ca vic nâng cao
đi sng con ngi, công bng xã hi trong khi gim thiu đáng k ri ro v môi
trng và khan him tài nguyên thiên nhiên. Có th hiu, kinh t xanh là nn kinh t ít
cacbon, s dng hiu qu ngun tài nguyên thiên nhiên nhng vn đm bo phát trin
và n đnh xã hi. Nói cách khác, mc đích khi các quc gia chuyn đi sang nn kinh
t xanh là cho phép tng trng kinh t và phát trin các ngun đu t, trong khi đó
cht lng môi trng t nhiên và xã hi vn đc đm bo toàn din.
Trong nn kinh t xanh, s tng trng v thu nhp và vic làm thông qua đu t
ca nhà nc và t nhân cho nn kinh t làm gim ô nhim môi trng, bo v tài
nguyên, ngn chn s suy gim đa dng sinh hc và các dch v h sinh thái. Nh vy,
khác vi nn kinh t truyn thng, phát trin kinh t là trng tâm ca quá trình tng
trng, kinh t xanh tp trung phát trin đng thi 3 tr ct chính đó là phát trin kinh
t, n đnh xã hi và bo v môi trng nhm phát trin mt cách toàn din và bn
vng cuc sng con ngi, th hin mi quan h cht ch gia 3 tr ct trên.
:
Th nht, nn kinh t có c s vt cht k thut hin đi, s dng ngun nng
lng tái to, nng lng sch, ti thiu lng cacbon x ra môi trng;
Th hai, h thng x lý ngun nc, cht thi và nc thi đc xây dng và
vn hành da trên c s bn vng lâu dài;
Th ba, duy trì và bo tn đa dng sinh hc h sinh thái, rng t nhiên thông
qua vic to ra các mô hình qun lý th trng, các mô hình kinh doanh bn vng;
Th t, nn kinh t phát trin bn vng thích ng vi bin đi khí hu cp đa
phng, khu vc và toàn cu.
1.2. CÁC KHÁI NIM LIÊN QUAN N KINH T XANH
Kinh t xanh đóng vai trò ch đo trong tng trng bn vng, tp trung vào
hai vn đ chính đó là quá trình sn xut bn vng các sn phm thân thin vi môi
trng và tiêu dùng xanh. Bên cnh phát trin kinh t và bo v môi trng, nn kinh
t xanh cng góp phn n đnh xã hi, gii quyt vn đ vic làm bng cách to ra
nhiu vic làm trong cách lnh vc trng tâm ca nn kinh t. i cùng vi khái nim
kinh t xanh là hàng lot các khái nim liên quan đã đc xây đc xây dng. 5
Huyn Minh, Hng ti nn kinh t xanh: C hi và thách thc cho Vit Nam, 2012, truy cp ngày 29/1/2013
/>te-Xanh-Co-hoi-va-thach-thuc.aspx
6
UNEP, Towards a Green Economy: Pathways to sustainable development and poverty eradication, 2011,
trang 16
7
Green economy group, n.d, Green economy definition, truy cp ngày 3/3/2013,
/>definition/?doing_wp_cron=1359246521.0679728984832763671875
9
- Tng trng xanh phi da trên c s khoa hc và công ngh hin đi, phù
hp vi điu kin Vit Nam, ngun nhân lc cht lng cao, kt hp gia ni lc vi
m rng hp tác quc t. 8
Nguyn Th Chinh, Phó vin trng, Vin Chin lc, Chính sách tài nguyên và môi trng, B tài nguyên và
môi trng, 2012, Nhng tr ngi chính v tng trng xanh các quc gia đang phát trin, truy cp ngày
29/1/2012, cac-quc-gia-ang-phat-trin
9
Lut c bn v Tng trng xanh ít cacbon, Hàn Quc
10
Nguyn Tun Anh, Phó V trng, V KHGDTN&MT - B KH&T, 2012, Chin lc và chính sách u tiên
ca Vit Nam v Tng trng xanh, truy cp ngày 20/4/2012,
/>v%C3%A0-ch%C3%ADnh-s%C3%A1ch-%C6%B0u-ti%C3%AAn-c%E1%BB%A7a-Vi%E1%BB%87t-Nam-
v%E1%BB%81-T%C4%83ng-tr%C6%B0%E1%BB%9Fng-xanh.aspx
10 - Tng trng xanh là s nghip ca toàn ng, các cp chính quyn, các b,
ngành và đa phng; ca các c quan, doanh nghip, đoàn th xã hi, các cng
đng dân c và mi ngi dân.
Mc tiêu chung ca tng trng xanh là tin ti nn kinh t cacbon thp, làm
giàu vn t nhiên, gim kh nng phát thi. iu này tr thành tiêu chí bt buc
trong phát trin kinh t - xã hi. Tng trng xanh có mc tiêu c th nh sau:
- Tái cu trúc hoàn thin th ch kinh t theo hng xanh hóa các ngành kinh t
hin có và khuyn khích các ngành kinh t s dng hiu qu nng lng và tài
nguyên vi giá tr gia tng cao;
- Nghiên cu, ng dng rng rãi công ngh tiên tin nhm s dng hiu qu tài
nguyên thiên nhiên, gim cng đ phát thi khí gây hiu ng nhà kính, góp phn
11 - Th ba, mt s công vic hin có mà không thay th đc, s đc hn ch
mt cách ti đa và áp dng hiu qu các phng pháp thân thin vi môi trng;
- Th t, nhiu vic làm mi s đc to ra trong các lnh vc ca nn kinh t xanh.
Xu hng xanh hóa vic làm s đáp ng mt lng ln nhu cu vic làm, phù
hp vi nhiu trình đ. S phát trin ca vic làm xanh cn đc đm bo các yu sau:
- Tng hiu qu s dng nng lng, làm gim lng cacbon và phát thi hiu
ng nhà kính, góp phn ng phó vi bin đi khí hu, bo v đa dng sinh hc;
- Vic làm tt, cung cp đy đ tin lng và trin vng ngh nghip hp lý;
- iu kin vic làm tt, đm bo an toàn lao đng và đm bo ting nói cùng
vi các quyn li ca ngi lao đng;
- m bo an sinh xã hi, góp phn gii quyt các vn đ xã hi hin có.
i vi th trng lao đng, vic làm xanh phi đm bo các yêu cu: xanh hóa
doanh nghip, đi mi mô hình tng trng, nâng cao cht lng ngun nhân lc vi
các k nng và hiu bit nng cn thit; s dng công ngh thân thin môi trng; yêu
cu n đnh an ninh, linh hot trên th trng lao đng, mang li li ích cho xã hi và
doanh nghip, to ra nhiu vic làm mi vi nng sut lao đng, thu nhp cao hn.
1.2.3. Sn xut bn vng và tiêu dùng bn vng
UNEP đnh ngha sn xut và tiêu dùng bn vng là mt s c gng đ hài hòa
gia vic tng nhu cu hàng hóa và dch v mà vn đáp ng đc nhu cu c bn và
mang li mt cuc sng cht lng hn trong khi gim đn mc ti đa s dng các
ngun tài nguyên thiên nhiên, phát thi cht thi và cht ô nhim vào quá trình sng,
nhm không nh hng ti kh nng đáp ng nhu cu ca th h tng lai. Trong đó
sn xut bn vng chú trng vào các tác đng kinh t, xã hi và môi trng ca quá
trình cung cp; tiêu dùng bn vng liên quan đn khía cnh nhu cu, chú trng vào các
thói quen và s la chn ca ngi tiêu dùng trong s dng hàng hóa và các dch v.
13
nng lng cn s dng, gim thiu phát thi các cht ô nhim và tit kim chi phí.
Tuy nhiên, nhng thành qu v môi trng và kinh t đt đc b bù tr do nh hng
ca nhu cu tiêu th, nh gia tng dân s và nhu cu nâng cao cht lng cuc sng.
15
1.2.3.2. Tiêu dùng bn vng
Tiêu dùng bn vng đc xây dng trên quan đim phát trin bn vng đc
ph bin t nm 1987 trong “Báo cáo Tng Lai ca chúng ta” (Brundtland) ca y
ban môi trng và phát trin th gii. Tiêu dùng bn vng to cho ngi tiêu dùng
c hi đ tiêu dùng sn phm, dch v đáp ng nhu cu ca h mt cách hiu qu,
gim thiu hu qu v môi trng, xã hi và kinh t. Mc đích cui cùng ca tiêu
dùng bn vng là ci thin, nâng cao cht lng cuc sng ca ngi tiêu dùng hin
nay và các th h mai sau, đng thi gim thiu các tác đng ti môi trng
16
.
Tiêu dùng bn vng không phi là tiêu dùng ít đi mà nó đòi hi con ngi bit
s dng sn phm, dch v và kim soát tài nguyên hiu qu hn, gim gánh nng ti
môi trng, tiêu dùng phát trin mà không nh hng đn cht lng cuc sng và
phát trin bn vng.
Nn kinh t tng trng nhanh, th trng m rng, thu nhp bình quân đu
ngi tng s dn đn nhu cu tiêu dùng tng cao trong tng lai. Thay đi thói quen
tiêu dùng và nhn thc ca ngi dân v vai trò và trách nhim ca mình trong nn
kinh t xanh là yu t quan trng góp phn xây dng nn kinh t xanh. 15
UNEP, 3/2008, Planning for change- Guidelines for National Programmes on Sustainable Consumption and
Production, , trang 19
16
Chng trình Môi trng Liên Hp Quc, 2005, Thúc đy tiêu dùng bn vng Châu Á
Ch s này nhm tính toán chi phí thit hi môi trng vi tiêu th và s dng
các ngun tài nguyên thiên nhiên tác đng đn GDP thun, đ tính ch s này thì ngi
ta da vào cách tính toán ca Liên Hp Quc theo cách hch toán môi trng (SEEA)
vào nm 1993 và đc ci tin nhiu ln, gn đây nht là nm SEEA 2003, mt h
thng SNA mi vì đã đa yu t môi trng vào tài khon SNA thông thng. 17
UNEP, 2011, How to measure green economy, truy cp ngày 25/1/2012,
GDP xanh = GDP – (chi phí tiêu dùng tài nguyên + mt mát v môi trng
do các hot đng kinh t)
14 Hch toán cng gp môi trng vào các khon kinh t đc biu th di
nhiu hình thc khác nhau.
ng thc v ngun – s dng: O+M=IC+C+CF+X.
Trong đó: O: Hàng hóa và dch v đc sn xut ra
M: Nhp khu
IC: Tiêu dùng trung gian
C: Tiêu dùng cui cùng
CF: Tng tích ly tài sn
X: Xut khu
ng thc v giá tr gia tng có tính đn yu t môi trng đi vi mt ngành
kinh t. EVAi= Oi – (ICi – CCi – Eci) = NVAi – Eci
Trong đó: EVAi: Giá tr gia tng thun có yu t môi trng ngành i
Oi: Giá tr sn xut vt cht, dch v ngành i sn xut ra
NPP: Giá tr hin ti thun
1.2.4.1. nh giá ngun tài nguyên thiên nhiên theo giá th trng
Phng pháp đnh giá ngun tài nguyên thiên nhiên theo giá th trng đc s
dng đ tính mc khu hao tài nguyên và có th tính đc nhng thay đi v giá tr
ca ngun tài nguyên trong tài khon tài sn ca SNA. S thay đi này bao gm: khu
hao tài nguyên; s cn kit ngun tài nguyên do khai thác và s xung cp cht lng
tài nguyên do ô nhim môi trng gây ra (đc tính bng giá th trng ca tr lng
tài nguyên đó). Trong trng hp nh vy có th áp dng mt s phng pháp sau:
- Tính giá tr hin ti thun (NPV) ca tr lng tài nguyên: Bng giá th trng
ca hàng hóa, dch v d kin mà ngun tài nguyên có th cung cp, tr chi phí d
kin phi b ra đ khai thác ngun tài nguyên s đc phn thu hi tnh, ri t đó
chuyn thành giá tr hin ti bng cách s dng giá tr trit khu. Tuy nhiên, vic áp
dng phng pháp này là khó vì nu tài nguyên này do nhiu ngành kinh t khác nhau
đng thi cùng khai thác s dng, đ có đc thông tin chi tit nh vy rt phc tp.
- Tính giá tnh (net price) cùa tài nguyên: Phng pháp này b qua s gim sút
giá tr ca tài nguyên do b xung cp theo thi gian. n v tnh ca mt đn v tài
nguyên đc tính bng giá th trng thc t ca nó t chi phí khai thác mt đn v
tài nguyên. Giá tr ca ngun tài nguyên sau đó đc tính bng khi lng ca ngun
tài nguyên nhân vi đn giá ca mt đn v tài nguyên
- Xác đnh tng đi giá tr xung cp, cn kit ngun tài nguyên, đc tính
đn gin bng hiu giá tr ca tr lng tài nguyên vào đu k tr đi giá tr tr lng
tài nguyên vào cui k xem xét. Ngoài ra, có th thay th cách tính này qua cách tính
tng thu nhp nhn đc t vic khai thác ngun tài nguyên trong thi k xem xét.
16 1.2.4.2. nh giá vic bo v, phc hi tài sn môi trng
Phng pháp tính giá tr tài nguyên môi trng bng giá tr th trng nêu trên
ch áp dng đi vi nhng tài nguyên có th tính đc giá tr kinh t ca nó tc là áp
dng đi vi nhng loi tài nguyên có th giao dch đc trên th trng (khoáng
sn, đt đai…) trong khi đó đi vi mt s loi tài nguyên khác (nc, không khí, đa
không h đn gin, giá tr các sn phm và lao đng có th xác đnh đc khi đa ra
th trng và giá tr ca chúng đc phn ánh qua giá th trng. Nhiu chuyên gia
kinh t đã khuyn cáo rng nên thay chi phí tiêu dùng tài nguyên và mt mát v môi
trng do các hot đng kinh t bng chi phí ca nhng hot đng chng ô nhim.
18
1.3. PHÁT TRIN KINH T XANH
1.3.1. Các điu kin cn thit đ phát trin kinh t xanh
Có th hiu điu kin phát trin kinh t xanh là vic to ra các chính sách thun
li đ kinh t xanh hp dn các doanh nghip và các nhà đu t. xây dng nn
kinh t xanh, cn có s kt hp gia các bin pháp tài chính, pháp lut, hp tác quc
t, xây dng c s h tng, tr cp xã hi, thông tin tuyên truyn, nng lc lao đng,
k nng, giáo dc ph thông, nhn thc cng đng…
1.3.1.1. Thúc đy đu t và chi tiêu vào các hot đng có li cho kinh t xanh
Trong khi phn ln các khon đu t trong nn kinh t xanh đn t khu vc t
nhân, vic s dng hiu qu chi tiêu công và các u đãi đu t đóng vai trò quan trng
và hu hiu trong vic kích hot quá trình chuyn đi sang nn kinh t xanh. Chi tiêu
công có 3 đim chính đó là: (1) thúc đy đi mi trong công ngh và to ra th trng
cho các sn phm xanh; (2) đu t vào c s h tng xanh; (3) đu t vào các ngành
công nghip xanh trin vng, xây dng li th cnh tranh, to thêm nhiu vic làm.
Bin đng giá c là nguyên nhân khin cho các nhà đu t ngi đu t vào các
lnh vc ca nn kinh t xanh. Các sn phm xanh thng có giá cao hn so vi mt
hàng truyn thng do chi phí công ngh sn xut xanh. Mt gii pháp cho vn đ này
là lng ghép các khon chi phí ngoi tác vào giá ca hàng hóa và dch v thông qua
mt khon chi phí khc phc, đánh thu môi trng, s dng các công c th trng
khác nh giy phép giao dch cho các mt hàng đ tiêu chun. Chính ph cng có th
kích thích th trng bng cách mua sm bn vng các nguyên nhiên vt liu phc v
cho vic xây dng c c h tng công cng cùng các máy móc thit b ph v cho
sn xut, to ra nhu cu cao và dài hn đi vi hàng hóa và dch v xanh. iu này
trng cho các sn phm xanh, dch v xanh; t đó ro ra hiu qu và kích thích s
đi mi, đem li tác đng tích cc cho cnh tranh. Tuy nhiên, các tiêu chun có th
to ra thách thc cho các doanh nghip va và nh khi xâm nhp vào các th trng
ln và khó tính. Do đó, các chính ph cn phi cân bng gia bo v môi trng và
các quy đnh th trng khác.
Ngoài h thng lut pháp, quy đnh v quy hoch đt đai đóng vai trò quan
trng trong điu phi xây dng c s h tng. Xây dng quy ch quy hoch hp lý
giúp các nc hn ch nhng mt trái ca đô th hóa. ây cng có th là công c đ
to ra các hành lang xanh bo v h sinh thái và phát trin đô th mt các bn vng.
Bên cnh các quy tc và quy đnh đc bt buc thc thi bi pháp lut; các
chính ph cn phi tng cng đàm phán tha thun vi các công ty đ h t nguyn
điu chnh hot đng kinh doanh ca mình theo hng bn vng. Các doanh nghip
tham gia vào nn kinh t xanh khi h thy quyn li lâu dài hoc xây dng thng
hiu ca mình khi tham gia vào các cam kt vì mt nn kinh t xanh.