Vai trò của các Peptid kháng
khuẩn (amps-Antimicrobial
Pebtides) trong hệ miễn địch
của tôm biển
Tôm biển có hệ miễn dịch rất đặc biệt. Ngoài miễn dịch tế bào với sự tham gia của
tế bào bạch cầu với hai quá trình cơ bàn là melanin hóa (melanization) và thực bào
(phagocytosis).
Trong cơ thể tôm còn có các peptid (AMPs-antimicrobial peptides) có khả năng
tiêu diệt vật lạ/mầm bệnh xâm nhập. Đây được xem là phản ứng miễn dịch đầu tiên
nhất chống lại khi mầm bênh xâm nhập. Có khoảng 8 loại peptid kháng khuẩn với
tên goi như
sau: 1) whey acidic protein (WAP) domain containing proteins
(WDPs), 2) antilipopolysaccharide factors (ALFs), 3) penaeidins, 4) lysozymes, 5)
lectins, 6) histones, 7) anionic haemocyanins, and 8) peritrophins.
1. Whey acidic protein (WAP) domain containing proteins (WDPs)
Crustin là các peptide kháng khuẩn chứa các WAP-domain. Hơn 50 loại crustin đã
được phát hiện trong các loại thuộc Bộ Mười chân bao gồm cua, tôm hùm, tôm
biển. Các WDP đã được báo cáo trên tôm thẻ chân trắng Litopenaeus vannamei, L.
setiferus (Vargas-Albores et al., 2004), L. schmitti, tôm sú P. monodon, tôm he
Nhật M. japonicus, tôm bạc Fenneropenaeus chinensis, tôm Sao Paulo
Farfantepenaeus paulensis, tôm nâu Farfantepenaeus subtilis, Farfantepenaeus
brasiliensis. Gần đây, 3 loại mới crustin (Crustin kiểu I, II, và III) đã được báo cáo
trên giáp xác.
2. Antilipopolysaccharide factors (ALF)
ALF, là một peptid được phát hiện như là một hoạt chất chống đông máu, ngăn
trên tôm thẻ chân trắng L. vannamei, he Nhật M. japonicus, tôm sú p P. monodon,
and F. chinensis. I-type lysozyme cũng được tìm thấy trên tôm L. vannamei và L.
setiferus. Lysozyme tham gia vào quá trình là tan các nhóm vi khuẩn gram âm và
dương, bao gồm cả Vibrio spp
5. Lectin/agglutinin
Lectin là glycoprotein, thúc đẩy quá trình kết dính trên bề mặt tế bào. Chúng làm
kết dính vi khuẩn/vật lạ lên bề mặt tế bào bạch cầu không hạt, là yếu tố quan trọng
cho quá trình thực bào. Lectin/agglutinin đã được phân lập từ tôm sú P. monodon,
và F. chinensis.