287

TẠP CHÍ KHOA HỌC, Đại học Huế, tập 72B, số 3, năm 2012 GIẢI PHÁP VIỆC LÀM CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN
Ở HUYỆN PHÚ NINH TỈNH QUẢNG NAM
Trịnh Văn Sơn
1
, Hồ Nguyễn Quang Đồng
2
, Nguyễn Thị Kim Dung
2
1
Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
2
Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ Thuật Quảng Nam

Tóm tắt. Huyện Phú Ninh tỉnh Quảng Nam, là một huyện nông nghiệp, đa số dân
cư sống ở nông thôn và tham gia vào lao động nông nghiệp. Kết quả nghiên cứu đã
cho thấy hiện nay lực lượng lao động nông thôn dư thừa, không tham gia vào lao
động hoặc lao động bán thời gian nhiều, do đó thu nhập thấp, mất ổn định kinh tế.
Nguyên nhân của vấn đề có thể do: Trình độ học vấn, trình độ chuyên môn kỹ thuật,
cơ sở hạ tầng, nguồn vốn đầu tư Vì thế, giải quyết việc làm cho lao động ở khu
vực nông thôn của huyện đang là vấn đề quan tâm của các cấp lãnh đạo, đòi hỏi
phải có những chính sách và giải pháp hữu hiệu tạo việc làm cho lao động ở khu
vực nông thôn của huyện Phú Ninh là hết sức cần thiết.

1. Mở đầu

quân (%)
I. Dân số
1. Dân số trung bình Người

75.771 76.502 76.834 100,69
2.Tỷ lệ dân số ở k/v nông thôn % 96.1 94.3 93.5
3.Tỷ lệ dân số nữ giới % 52,52 52,21 52,32
II. Tổng số hộ Hộ 18.580 18.915 19.208 102,22
Trong đó: Hộ nông nghiệp Hộ 17.731 17.833 17.978 100,69
Tỷ lệ hộ nông nghiệp % 95,43 94,28 93,6
(Nguồn: Phòng thống kê huyện Phú Ninh).
- Tình hình lao động: Số liệu Bảng 2 cho thấy thực trạng lao động của huyện
Phú Ninh có xu hướng tăng dần qua các năm và lao động nông nghiệp có xu hướng
giảm, kéo theo lao động phi nông nghiệp tăng lên. Năm 2010, trong tổng số 28.728 lao
động thì lao động nông nghiệp chiếm 65,23%, giảm so với năm trước là 3,66%. Ngược
lại, tỉ lệ lao động phi nông nghiệp chiếm 34,77% năm 2010, đã tăng là 18,3% so với
năm trước. Sự thay đổi đó hoàn toàn phù hợp với xu hướng phát triển, song sự gia tăng
của lực lượng lao động nông nghiệp trong điều kiện đất đai có xu hướng giảm do đô thị
hóa và năng suất lao động tăng đã tạo nên sự dư thừa lao động. Đây cũng là một vấn đề
nan giải trong công tác giải quyết việc làm của huyện.
Bảng 2. Tình hình lao động huyện Phú Ninh giai đoạn 2008 – 2010
ĐVT: người
Năm 2008 Năm 2009 Năm 2010
Chỉ tiêu
Số
lượng

%
Số
lượng

44,08 32.940 43,05 32.791 42,67

99,05
( Nguồn: Phòng Lao động huyện Phú Ninh). 289

- Về trình độ học vấn: Nếu xét về trình độ văn hóa của lao động trong huyện,
cho thấy phần lớn tốt nghiệp THCS. Đặc biệt có một tỷ lệ nhất định đã tốt nghiệp
PTTH. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu vẫn còn một bộ phận nhỏ không biết chữ cũng
làm ảnh hưởng đến vấn đề tìm việc làm của lao động.
1025
2262
13514
20467
5096
919
2287
13965
2111
5279
770
2264
1419
21435
5382
0
5000
10000

Công nhân
kỹ thuật có
bằng trở lên

Lực lượng lao động 42.366 38.303 4.062 1.694
2008

Cơ cấu (%) 100 90,41 5,59 4,0
Lực lượng lao động 43.562 38.434 3.136 1.990
2009

Cơ cấu (%) 100 88,23 7,20 4,57
Lực lượng lao động 44.043 37.269 4.571 2.171
2010

Cơ cấu (%) 100 85,62 9,45 4,93
(Nguồn: Phòng thống kê huyện Phú Ninh).
Trình độ chuyên môn kỹ thuật của người lao động cũng không ngừng được cải
thiện. Nếu năm 2008, toàn huyện Phú Ninh có 38.303 lao động chưa qua đào tạo thì
đến năm 2010 con số này giảm xuống 37.269 người. Bên cạnh đó, tỉ lệ lao động đã qua
đào tạo ở trình độ sơ cấp, học nghề, công nhân kỹ thuật tăng lên đáng kể so với năm 290

2008. Sự thay đổi đáng khích lệ trong trình độ chuyên môn kỹ thuật của người lao động
trong khoảng thời gian ngắn có thể khẳng định là do tác động tích cực của việc thực
hiện các chương trình đào tạo nghề trên địa bàn tỉnh.Tuy nhiên, số lao động không có
trình độ chuyên môn kỹ thuật ở nông thôn của huyện còn cao, chiếm 85,62% năm 2010.
Điều này phản ánh trình độ phát triển kinh tế kỹ thuật ở khu vực nông thôn của huyện

Chỉ tiêu 2008 2009 2010
Tư vấn việc làm 400 550 700
Giới thiệu việc làm trong nước 50 50 120 291

Xuất khẩu lao động 62 90 80
Giáo dục định hướng 66 130 140
Đào tạo nghề 900 1245 1405
Hội thảo tư vấn việc làm 200 660 557
(Nguồn: Trung tâm giới thiệu việc làm của huyện Phú Ninh).
Những hạn chế và nguyên nhân trong giải quyết việc làm cho lao động
nông thôn ở huyện Phú Ninh:
- Hạn chế, tồn tại: Huyện Phú Ninh là một huyện nông thôn nghèo; mất cân đối
cơ cấu lao động (thừa lao động phổ thông, thiếu lao động kỹ thuật); lao động chưa qua
đào tạo chiếm tỷ trọng cao; tốc độ phát triển dân số còn cao bình quân giai đoạn 2008 –
2010 là 0,69%/năm. Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội trong nông nghiệp, nông thôn còn
nghèo nàn, lạc hậu, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển sản xuất, hệ thống các ngành
thương mại dịch vụ chưa phát triển mạnh, năng lực sử dụng lao động của các doanh
nghiệp trên địa bàn chưa cao.
- Nguyên nhân của những tồn tại:
Lao động nông nghiệp còn giữ vai trò chủ đạo trong cơ cấu lao động, các hộ
nghèo thiếu vốn sản xuất, thiếu kinh nghiệm làm ăn. Bên cạnh đó, hệ thống thuỷ lợi,
kênh mương tưới tiêu của một số xã không được chú trọng đầu tư, nên ảnh hưởng đến
khả năng sản xuất nông nghiệp.
Chất lượng cán bộ, giáo viên làm công tác giới thiệu việc làm và dạy nghề vẫn còn
bất cập, thiếu năng động, sáng tạo, chậm đổi mới, chưa đáp ứng được yêu cầu và những đòi
hỏi của thực tế. Sự gắn kết giữa các trung tâm, trường trong quá trình hoạt động và mối liên
hệ giữa trung tâm giới thiệu việc làm, trường dạy nghề và trung tâm dạy nghề với doanh

động, một mặt khai thác các thị trường truyền thống như: Malaixia, Đài Loan, Hàn
Quốc đồng thời mở rộng xuất khẩu lao động sang các thị trường có thu nhập cao
và có nhu cầu lớn về lao động như Mỹ hay Châu Âu, Trung Đông Cần lập quỹ xuất
khẩu lao động để có nguồn hỗ trợ người lao động, cho phép dùng tín chấp để con em
trong xã vay vốn đi xuất khẩu lao động.
Bốn là: Đẩy mạnh công tác hướng nghiệp và giới thiệu việc làm: Tăng cường
công tác hướng nghiệp, dạy nghề, kỹ năng lao động. Tạo điều kiện giao lưu với các đơn
vị sử dụng lao động, phối hợp với các tổ chức, cá nhân trong việc đào tạo lao động theo
nhu cầu xã hội. Thực hiện đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị hỗ trợ công tác hướng nghiệp
và giới thiệu việc làm.
Năm là: Đẩy mạnh công tác đào tạo nghề gắn với việc làm: Điều này cũng thể
hiện theo tinh thần quyết định số 579/QĐ –TTg, ngày 19/04/2011 của Thủ tướng Chính
Phủ về việc phát triển nhân lực Việt Nam thời kỳ 2011 – 2020. Để thực hiện mục tiêu
đó, huyện cần tiến hành đồng bộ các giải pháp sau:
- Mở rộng qui mô đào tạo nghề trên cơ sở đa dạng hóa hình thức đào tạo, huy
động mọi nguồn lực để nâng cấp xây dựng cơ bản, đổi mới trang thiết bị đồ dùng,
phương tiện và phương pháp dạy và học.
- Nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng sư phạm, cập nhật kiến thức kỹ
thuật công nghệ mới cho đội ngũ giáo viên dạy nghề; tăng cường hỗ trợ chính sách cho
công tác dạy nghề; ban hành các chính sách huy động vốn và tín dụng, chính sách đất
đai; phối hợp với các cơ sở dạy nghề của tỉnh, liên kết với các cơ sở dạy nghề ở các địa
phương khác mở các lớp đào tạo nghề tại chỗ với từng ngành nghề phù hợp với trình độ
văn hoá, điều kiện hoàn cảnh gia đình và thực tế nguồn lực địa phương, lựa chọn những
đơn vị dạy nghề có kinh nghiệm, am hiểu tận tường nghề đào tạo và yêu cầu của nông 293

dân, đặc biệt là chú trọng khâu thực hành. Để giải quyết tốt vấn đề “đầu ra” cho các
khóa học nghề.

7. Niên giám thống kê huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam năm 2006 – 2010.
8. Vũ Tiến Quang, Việc làm ở nông thôn:thực trạng và giải pháp, Nxb. Nông nghiệp, 294

2001.
9. Vũ Đình Thắng, Vấn đề việc làm cho lao động nông thôn, Tạp chí Kinh tế và Phát triển,
2002.
10. Nguyễn Thị Thơm và Phí Thị Hằng, Giải quyết việc làm cho lao động nông nghiệp
trong quá trình đô thị hóa, Nxb. Chính trị quốc gia. Hà Nội, 2009.
11. Trung tâm giới thiệu việc làm huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam, Báo cáo cuối năm
2008, 2009, 2010.

SOLUTIONS TO EMPLOYMENT FOR WORKERS IN THE RURAL OF PHU
NINH DISTRICT, QUANG NAM PROVINCE
Trinh Van Son
1
, Ho Nguyen Quang Dong
2
, Nguyen Thi Kim Dung
2
1
College of Economics, Hue University
2
Technical and Economic College of Quang Nam

Abstract. Phu Ninh district in Quang Nam province is an agricultural district with
most residents living in the rural and engaged in agricultural labor. The results of
the study showed that at present, rural labor forces are in surplus and people do not