Đề 2 : TRÀNG GIANG của Huy Cận

Trước Cách mạng tháng Tám, Huy Cận viết nhiều về thiên nhiên, vũ trụ
– Đây là một hồn thơ buồn, nỗi buồn của một con người gắn bó với đất nước, quê
hương, nhưng cô đơn bất lực, thường tìm đến những cảnh mênh mông bát ngát,
hoang vắng lúc chiều tà và đem đối lập nó với những sự vật gợi lên hình ảnh những
thân phận nhỏ nhoi, tội nghiệp, bơ vơ trong tàn tạ và chia lìa.
Bài thơ Tràng giang là một trường hợp tiêu biểu cho những đặc điểm
phong cách nói trên.
1/
Tràng giang nghóa là sông dài. Nhưng hai chữ nôm na “ sông dài”
không có được sắc thái trừu tượng và cổ xưa của hai âm Hán Việt “tràng giang”.
Với hai âm Hán Việt, con sông trong thơ tự nhiên trở thành dài hơn, trong tâm
tưởng người đọc, rộng hơn, xa hơn, vónh viễn hơn trong tâm tưởng người đọc. Một
con sông dường như của một thû xa xưa nào đã từng chảy qua hàng nghìn năm lòch
sử, hàng nghìn năm văn hóa và in bóng trong hàng nghìn áng cổ thi. Cái cảm giác
Tràng giang ấy lại được tô đậm thêm bởi lời thơ đề là “Bâng khuâng trời rộng nhớ
sông dài” (Nhớ hờ – Lửa thiêng)
2/
Khổ một: Ở hai câu đầu, cảnh vật thực ra tự nó không có gì đáng
buồn. Nhưng lòng đã buồn thì tự nhiên vẫn thấy buồn. Đây là cái buồn tự trong
lòng lan tỏa ra theo những gợn sóng nhỏ nhấp nhô “điệp điệp” với nhau trên mặt
nước mông mênh. Cũng nỗi buồn ấy, tác giả thả trôi theo con thuyền xuôi mái lặng
lẽ để lại sau mình những rẽ nước song song.
Ở hai câu sau, nỗi buồn đã tìm được cách thể hiện sâu sắc hơn trong nỗi
buồn của cảnh: ấy là sự chia lìa của “thuyền về nước lại” và nhất là cảnh ngộ của
một cành củi lìa rừng không biết trôi về đâu giữa bao dòng xuôi ngược. Thử tưởng
tượng: một cành củi khô gầy guộc chìm nổi giữa bát ngát tràng giang Buồn biết
mấy!
3/
Khổ hai: Bức tranh vẽ thêm đất thêm người. Cái buồn ở đây gợi lên

chim nhỏ (chim nghiêng cánh nhỏ) trên một nền trời “lớp lớp mây cao đùn núi
bạc”. Và cánh chim nhỏ đang sa xuống phía chân trời xa như một tia nắng chiều rớt
xuống.
Người ta vẫn nói đến ý vò cổ điển của bài thơ. Nó thể hiện ở hình ảnh nhà
thơ một mình trước vũ trụ để cảm nhận cái vónh viễn, cái vô cùng của không gian,
thời gian đối với kiếp người. Ý vò cổ điển ấy lại được tô đậm thêm bằng một tứ thơ
Đường.
Lòng quê dợn dợn vời con nước
Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà
Tác giả Tràng giang tuy nói “không khói hoàng hôn” nhưng chính là đã
bằng cách ấy đưa thêm “khói hoàng hôn Thôi Hiệu” vào trong bài thơ của mình để
làm giàu thêm cái buồn và nỗi nhớ của người lữ thứ trước cảnh tràng giang.
6/ Mỗi người Việt Nam đọc Tràng giang đều liên tưởng đến một cảnh
sông nước nào mình đã đi qua. Có một cái gì rất quen thuộc ở hình ảnh một cành
củi khô hay những cánh bèo chìm nổi trên sóng nước mênh mông, ở hình ảnh
những cồn cát, làng mạc ven sông, ở cảnh chợ chiều xào xạc, ở một cánh chim
chiều.
Vuihoc24h.vn
Một nhà cách mạng hoạt động bí mật thời Pháp thuộc mỗi lần qua sông
Hồng lại nhớ đến bài Tràng giang. Tình yêu đất nước quê hương là nội dung cảm
động nhất của bài thơ.
Còn “cái tôi Thơ mới” thì tất nhiên là phải buồn. Thơ Huy Cận lại càng
buồn. Buồn thì cảnh không thể vui. Huống chi lại gặp cảnh buồn. Nhưng trong nỗi
cô đơn của nhà thơ, ta cảm thấy một niềm khát khao được gần gũi,hòa hợp, cảm
thông giữa người với người trong tình đất nước , tình nhân loại – niềm khát khao có
một chuyến đò ngang hay một chiếc cầu thân mật nối liền hai bờ sông nước Tràng
giang.

Đề 3 : ĐÂY THÔN VĨ DẠ – Hàn Mặc Tử