nghiên cứu - trao đổi
12 Tạp chí luật học số 12/2006

Ths. Đoàn Trung Kiên *
1. V Lut doanh nghip nm 2005
Th nht, phm vi iu chnh ca Lut.
Lut doanh nghip nm 2005 ỏp dng thng
nht cho cỏc loi hỡnh doanh nghip, bao gm
cụng ti TNHH, cụng ti c phn, cụng ti hp
danh v doanh nghip t nhõn, khụng phõn
bit tớnh cht s hu v thnh phn kinh t.
Quy nh ny cú ngha l doanh nghip
khụng phõn bit s hu nh nc hay s hu
t nhõn, khụng phõn bit ngun vn trong
nc hay ngun vn nc ngoi, nu thuc
mt trong bn loi hỡnh doanh nghip trờn thỡ
u thuc phm vi iu chnh ca Lut ny.
Th hai, quyn thnh lp doanh nghip
ca nh u t nc ngoi. Khon 1 iu 13
Lut doanh nghip nm 2005 quy nh: Mi
t chc, cỏ nhõn Vit Nam, t chc, cỏ nhõn
nc ngoi nu khụng thuc i tng b
cm thnh lp, qun lớ doanh nghip theo
quy nh ti khon 2 iu 13 Lut ny thỡ
u cú quyn thnh lp, qun lớ doanh
nghip ti Vit Nam. Nh vy, nh u t

u t trong nc v cỏc doanh nghip cú
ngun gc vn u t nc ngoi.
Th nm, quyn thnh lp cụng ti TNHH
mt thnh viờn. Theo Lut doanh nghip
nm 1999, ch cú t chc cú t cỏch phỏp
nhõn mi cú quyn thnh lp v lm ch s
hu cụng ti TNHH mt thnh viờn. Do ú,
cỏ nhõn khụng th thnh lp v lm ch s
* Ging viờn Khoa phỏp lut kinh t
Trng i hc Lut H Ni nghiªn cøu - trao ®æi
T¹p chÝ luËt häc sè 12/2006
13
hữu loại hình doanh nghiệp này được. Tuy
nhiên để mở rộng quyền tự chủ kinh doanh,
hạn chế rủi ro, tăng mức độ an toàn cho nhà
đầu tư cũng như kế thừa quy định của Luật
đầu tư nước ngoài tại Việt Nam cho phép cá
nhân người nước ngoài thành lập doanh
nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài tại Việt
Nam (doanh nghiệp này được tổ chức dưới
hình thức công ti TNHH), Luật doanh
nghiệp năm 2005 đã mở rộng đối tượng
được thành lập công ti TNHH một thành
viên, theo đó cho phép cá nhân cũng có
quyền thành lập và quản lí loại hình doanh
nghiệp này. Khoản 1 Điều 63 Luật doanh
nghiệp quy định: “Công ti TNHH một thành

VII, từ Điều 146 đến Điều 149) quy định về
nhóm công ti. Theo đó: “Nhóm công ti là tập
hợp các công ti có mối quan hệ gắn bó lâu
dài với nhau về lợi ích kinh tế, công nghệ, thị
trường và các dịch vụ kinh doanh khác.
Nhóm công ti bao gồm các hình thức như:
Công ti mẹ-công ti con, tập đoàn kinh tế và
các hình thức khác” (Điều 146).
Thứ tám, vấn để chuyển đổi công ti nhà
nước sang hoạt động theo Luật doanh nghiệp.
Luật doanh nghiệp năm 2005 đã quy định cụ
thể thời gian, lộ trình chuyển đổi công ti nhà
nước thành lập theo Luật doanh nghiệp nhà
nước năm 2003 thành công ti TNHH hoặc
công ti cổ phần theo quy định của Luật doanh
nghiệp năm 2005. Theo đó “Thực hiện lộ
trình chuyển đổi hàng năm nhưng chậm nhất
trong thời hạn bốn năm kể từ ngày Luật này
có hiệu lực, các công ti nhà nước thành lập
theo quy định của Luật doanh nghiệp nhà
nước năm 2003 phải chuyển đổi thành công
ti TNHH hoặc công ti cổ phần theo quy định
của Luật này” (Điều 166).
Thứ chín, một số điểm mới khác. Bên
cạnh những điểm mới cơ bản nêu trên Luật
doanh nghiệp năm 2005 còn có một số điểm
mới khác như: Tăng cường, củng cố thêm các
quyền của cổ đông; bảo vệ mạnh hơn các
cụng khai minh bch, xoỏ b cỏc ro cn cho
cỏc nh u t trờn cựng mt mụi trng
kinh doanh v lm cho mụi trng cnh
tranh Vit Nam s tr nờn hp dn hn.
Núi cỏch khỏc, h thng phỏp lut v u t
Vit Nam khụng cũn b chia tỏch theo
ngun gc vn u t nh trc gm h
thng phỏp lut v u t trong nc v h
thng phỏp lut v u t nc ngoi.
Th hai, u t giỏn tip thuc phm vi
iu chnh ca Lut. Lut u t nm 2005
cú phm vi iu chnh khụng ch quan h
u t trc tip m bao gm c quan h u
t giỏn tip. Núi cỏch khỏc, Lut u t nm
2005 ó khụng phõn bit tớnh cht qun lớ
hot ng u t, mi hot ng u t
nhm mc ớch kinh doanh u thuc phm
vi iu chnh ca Lut. Vic m rng phm
vi iu chnh ny s to c s phỏp lớ tng
cng huy ng v s dng cỏc ngun vn
phỏt trin nn kinh t, trong ú u t
giỏn tip l hỡnh thc u t cú th huy ng
c ngun vn quan trng v ang cú xu
hng gia tng, cn c khuyn khớch
nhm to kờnh huy ng vn u t mi
thụng qua vic mua c phiu, trỏi phiu, cỏc
giy t cú giỏ, u t qua cỏc ch nh ti
chớnh trung gian m nh u t khụng
tham gia qun lớ hot ng u t. Lut u
t ch quy nh nguyờn tc v u t giỏn

v cỏc vn bn hng dn thi hnh. Cũn ch
th ca quan h u t trc tip nc ngoi
ti Vit Nam c quy nh trong Lut u
t nc ngoi ti Vit Nam nm 1996 (sa
i, b sung nm 2000) v cỏc vn bn
hng dn thi hnh.
Hin nay, Lut u t nm 2005 ó m
rng ch th ca quan h u t v quy nh
thng nht v ch th ca quan h u t
trong nc v u t nc ngoi. Theo
khon 4 iu 3, nh u t c hiu l t
chc, cỏ nhõn thc hin hot ng u t
theo quy nh ca phỏp lut Vit Nam, bao
gm: doanh nghip thuc cỏc thnh phn
kinh t thnh lp theo Lut doanh nghip;
hp tỏc xó, liờn hip hp tỏc xó thnh lp
theo Lut hp tỏc xó; doanh nghip cú vn
u t nc ngoi c thnh lp trc khi
Lut ny cú hiu lc; h kinh doanh, cỏ
nhõn; t chc, cỏ nhõn nc ngoi; ngi
Vit Nam nh c nc ngoi; ngi nc
ngoi thng trỳ Vit Nam v cỏc t chc
khỏc theo quy nh ca phỏp lut Vit Nam.
Th t, hỡnh thc u t trc tip. i
vi nh u t nc ngoi, hỡnh thc u t
trc tip quy nh trong Lut u t nm
2005 m rng hn so vi Lut u t nc
ngoi ti Vit Nam nm 1996 (sa i, b
sung nm 2000). Theo ú, ngoi hỡnh thc
cụng ti TNHH (doanh nghip liờn doanh

theo nguyờn tc mt ca - mt du, ỏp
dng ph bin hỡnh thc ng kớ thay cho nghiên cứu - trao đổi
16 Tạp chí luật học số 12/2006

cp phộp, gim quy nh mang tớnh xin-
cho, Lut u t nm 2005 ó chia d ỏn
u t v th tc u t ra lm 3 nhúm: D
ỏn u t khụng phi lm th tc ng kớ u
t; d ỏn u t phi lm th tc ng kớ u
t v d ỏn u t phi thc hin th tc
thm tra u t.
Th by, u t ra nc ngoi chớnh thc
c phỏp in húa vo Lut. Vit Nam,
khuụn kh phỏp lớ thng nht iu chnh cỏc
hot ng u t ra nc ngoi trc thi
im Lut u t nm 2005 cú hiu lc l
Ngh nh s 22/1999/N-CP ca Chớnh ph
ngy 14/4/1999 v u t ra nc ngoi ca
cỏc doanh nghip Vit Nam; thụng t s
05/2001/TT-BKH ngy 30/8/2001 ca B k
hoch v u t v hng dn hot ng u
t ra nc ngoi ca doanh nghip Vit Nam
v mt s vn bn phỏp lut cú liờn quan
khỏc. Tuy nhiờn, sau hn 6 nm thc hin
cỏc vn bn phỏp lut trờn ó bc l nhiu
hn ch, bt cp, cú nhng im khụng phự
hp vi tỡnh hỡnh m ca v hi nhp vo

thụng qua Tng cụng ti u t v kinh doanh
vn nh nc hoc u t vo hot ng
cụng ớch hoc u t bng vn tớn dng u
t phỏt trin ca nh nc; trỏch nhim ca
t chc cỏ nhõn c giao qun lớ d ỏn u
t s dng vn nh nc; th tc thay i,
hoón, hu b d ỏn u t cng nh la
chn nh thu thc hin d ỏn.
Th chớn, mt s im mi khỏc.
Ngoi nhng im mi núi trờn, Lut
u t nm 2005 cũn ghi nhn thờm mt s
im mi khỏc nh chớnh sỏch v u t, cỏc
quyn v ngha v ca nh u t, qun lớ
nh nc v u t theo hng Nh nc
tụn trng quyn t ch u t, kinh doanh
ca nh u t, cụng nhn v bo h quyn s
hu, quyn v li ớch hp phỏp ca nh u t,
i x bỡnh ng v khuyn khớch mi thnh
phn kinh t u t phỏt trin kinh doanh./.