1
1
Đ
Đ
ộ
ộ
ng h
ng h
ọ
ọ
c Enzyme
c Enzyme
Ý ngh
Ý ngh
ĩ
ĩ
a c
a c
ủ
ủ
a vi
a vi
ệ
ệ
c nghiên c
c nghiên c
ứ
ứ
u đ
u đ
ộ

ả
nh hư
nh hư
ở
ở
ng
ng
c
c
ủ
ủ
a c
a c
á
á
c y
c y
ế
ế
u t
u t
ố
ố
: n
: n
ồ
ồ
ng đ
ng đ
ộ

ấ
t k
t k
ì
ì
m hãm
m hãm
…
…
đ
đ
ế
ế
n t
n t
ố
ố
c đ
c đ
ộ
ộ
ph
ph
ả
ả
n
n
ứ
ứ
ng do enzyme x

cho ta bi
ế
ế
t đư
t đư
ợ
ợ
c c
c c
á
á
c v
c v
ấ
ấ
n đ
n đ
ề
ề
sau đây
sau đây
:
:
-
-
C
C
ó
ó
th

á
c đ
c đ
ộ
ộ
ng c
ng c
ủ
ủ
a
a
enzyme.
enzyme.
-
-
Cho ph
Cho ph
é
é
p ta hi
p ta hi
ể
ể
u bi
u bi
ế
ế
t đư
t đư
ợ

á
tr
tr
ì
ì
nh enzyme.
nh enzyme.
2
2
Đ
Đ
ộ
ộ
ng h
ng h
ọ
ọ
c Enzyme
c Enzyme
-
-
Th
Th
ấ
ấ
y đư
y đư
ợ
ợ
c vai trò quan tr

c ti
ễ
ễ
n: khi l
n: khi l
ự
ự
a ch
a ch
ọ
ọ
n c
n c
á
á
c đơn v
c đơn v
ị
ị
ho
ho
ạ
ạ
t đ
t đ
ộ
ộ
ng enzyme
ng enzyme
ngư

ố
t nh
t nh
ấ
ấ
t đ
t đ
ố
ố
i v
i v
ớ
ớ
i
i
ho
ho
ạ
ạ
t đ
t đ
ộ
ộ
ng c
ng c
ủ
ủ
a enzyme, c
a enzyme, c
ũ

ố
ả
ả
nh hư
nh hư
ở
ở
ng đ
ng đ
ế
ế
n ho
n ho
ạ
ạ
t đ
t đ
ộ
ộ
ng c
ng c
ủ
ủ
a ch
a ch
ú
ú
ng.
ng.
-

c hi
ệ
ệ
n t
n t
ố
ố
t c
t c
á
á
c bư
c bư
ớ
ớ
c tinh
c tinh
ch
ch
ế
ế
enzyme, v
enzyme, v
ì
ì
ngư
ngư
ờ
ờ
i ta c

ng c
á
á
ch x
ch x
á
á
c đ
c đ
ị
ị
nh c
nh c
ó
ó
h
h
ệ
ệ
th
th
ố
ố
ng ho
ng ho
ạ
ạ
t đ
t đ
ộ

Đ
ộ
ộ
ng h
ng h
ọ
ọ
c c
c c
á
á
c ph
c ph
ả
ả
n
n
ứ
ứ
ng
ng
enzyme
enzyme
Ả
Ả
nh hư
nh hư
ở
ở
ng c

t, ngh
ĩ
ĩ
a l
a l
à
à
[S] >>[E] th
[S] >>[E] th
ì
ì
t
t
ố
ố
c đ
c đ
ộ
ộ
ph
ph
ả
ả
n
n
ứ
ứ
ng ph
ng ph
ụ

ờ
i ta đã đo
i ta đã đo
[E] b
[E] b
ằ
ằ
ng c
ng c
á
á
ch đo v
ch đo v
ậ
ậ
n t
n t
ố
ố
c
c
ph
ph
ả
ả
n
n
ứ
ứ
ng do enzyme đ

p trong môi trư
ờ
ờ
ng c
ng c
ó
ó
ch
ch
ứ
ứ
a ch
a ch
ấ
ấ
t
t
k
k
ì
ì
m hãm hay ho
m hãm hay ho
ạ
ạ
t h
t h
ó
ó
a th

c không ph
ụ
ụ
thu
thu
ộ
ộ
c tuy
c tuy
ế
ế
n t
n t
í
í
nh v
nh v
ớ
ớ
i [
i [
E]
E]
đ
đ
ó
ó
4
4
S

ứ
ng v
ng v
à
à
o [E]
o [E]
[E]
V
5
5
Đ
Đ
ộ
ộ
ng h
ng h
ọ
ọ
c c
c c
á
á
c ph
c ph
ả
ả
n
n
ứ

k
2
2
[E
[E
0
0
] [S]
] [S]
v =
v = Km + [S]
Với Km= k
-1
+k
2
/ k
1
(Km: gọi là hằng số
Michalis Menten)
Phương trình Michelis Menten
[S]
v = Vmax
Km+ [S]
ta thấy nồng độ enzyme càng cao thì
vận tốc phản ứng enzyme càng lớn.
Vận tốc đạt cực đại khi toàn bộ
enzyme liên kết với cơ chất, nghĩa là:

theo n
ồ
ồ
ng đ
ng đ
ộ
ộ
cơ ch
cơ ch
ấ
ấ
t
t
7
7
Đ
Đ
ộ
ộ
ng h
ng h
ọ
ọ
c c
c c
á
á
c ph
c ph
ả

[S]
đ
đ
ế
ế
n m
n m
ộ
ộ
t gi
t gi
á
á
tr
tr
ị
ị
n
n
à
à
o đ
o đ
ó
ó
th
th
ì
ì
v đ

ữ
a n
a n
ế
ế
u ta v
u ta v
ẫ
ẫ
n
n
ti
ti
ế
ế
p t
p t
ụ
ụ
c tăng
c tăng
[S].
[S].
Khi Km = [S] th
Khi Km = [S] th
ì
ì
v
v
0

ì
nh (5
nh (5
)
)
đã ngh
đã ngh
ị
ị
ch đ
ch đ
ả
ả
o đ
o đ
ể
ể
bi
bi
ế
ế
n th
n th
à
à
nh d
nh d
ạ
ạ
ng đư

ố
i v
i v
ớ
ớ
i vi
i vi
ệ
ệ
c nghiên c
c nghiên c
ứ
ứ
u
u
k
k
ì
ì
m hãm enzyme.
m hãm enzyme.
8
8
Bi
Bi
ế
ế
n thiên v
n thiên v
ậ

1/v
max
1/v
9
9
Đ
Đ
ộ
ộ
ng h
ng h
ọ
ọ
c c
c c
á
á
c ph
c ph
ả
ả
n
n
ứ
ứ
ng
ng
enzyme
enzyme
Ả

ó
t
t
á
á
c d
c d
ụ
ụ
ng l
ng l
à
à
m gi
m gi
ả
ả
m ho
m ho
ạ
ạ
t đ
t đ
ộ
ộ
hay l
hay l
à
à
m enzyme

n
ph
ph
ẩ
ẩ
m. N
m. N
ó
ó
c
c
ó
ó
th
th
ể
ể
l
l
à
à
ch
ch
ấ
ấ
t k
t k
ì
ì
m hãm thu

ậ
n ngh
n ngh
ị
ị
ch (reversible inhibition) c
ch (reversible inhibition) c
ó
ó
th
th
ể
ể
l
l
à
à
c
c
ạ
ạ
nh tranh (competitive)
nh tranh (competitive)
,
,
phi c
phi c
ạ
ạ
nh tranh

ng h
ợ
ợ
p k
p k
ì
ì
m hãm c
m hãm c
ạ
ạ
nh tranh l
nh tranh l
à
à
cơ ch
cơ ch
ấ
ấ
t
t
v
v
à
à
ch
ch
ấ
ấ
t k

t k
ì
ì
m hãm cho
m hãm cho
á
á
n ch
n ch
ổ
ổ
c
c
ủ
ủ
a
a
cơ ch
cơ ch
ấ
ấ
t
t
ở
ở
enzyme.
enzyme.
11
11
K

t k
ì
ì
m hãm th
m hãm th
ấ
ấ
p th
p th
ì
ì
c
c
ó
ó
th
th
ể
ể
lo
lo
ạ
ạ
i b
i b
ỏ
ỏ
t
t
á

ấ
t th
t th
ấ
ấ
p v
p v
à
à
n
n
ồ
ồ
ng đ
ng đ
ộ
ộ
ch
ch
ấ
ấ
t k
t k
ì
ì
m hãm cao th
m hãm cao th
ì
ì
l

n.
không có chất kìm hãm
[I]
1/V
1/[S]
1/Vmax
Sự phụ thuộc của tốc độ phản ứng vào nồng độ cơ chất theo
Lineweaver - Burk khi có kìm hãm canh tranh
12
12
Đ
Đ
ộ
ộ
ng h
ng h
ọ
ọ
c c
c c
á
á
c ph
c ph
ả
ả
n
n
ứ
ứ

ạ
ạ
nh tranh (Competitive inhibition)
nh tranh (Competitive inhibition)
ph
ph
ầ
ầ
n l
n l
ớ
ớ
n gi
n gi
ữ
ữ
a ch
a ch
ấ
ấ
t k
t k
ì
ì
m hãm v
m hãm v
à
à
cơ ch
cơ ch

ọ
ọ
c.
c.
v
v
í
í
d
d
ụ
ụ
: malic acid c
: malic acid c
ó
ó
c
c
ấ
ấ
u tr
u tr
ú
ú
c g
c g
ầ
ầ
n gi
n gi

tranh
tranh
enzyme succinatdehydrogenase, l
enzyme succinatdehydrogenase, l
à
à
enzyme
enzyme
x
x
ú
ú
c t
c t
á
á
c cho s
c cho s
ự
ự
bi
bi
ế
ế
n đ
n đ
ổ
ổ
i succinic acid th
i succinic acid th

ặ
ặ
c bi
c bi
ệ
ệ
t c
t c
ủ
ủ
a k
a k
ì
ì
m hãm c
m hãm c
ạ
ạ
nh tranh l
nh tranh l
à
à
k
k
ì
ì
m hãm b
m hãm b
ằ
ằ

ộ
ộ
t s
t s
ả
ả
n ph
n ph
ẩ
ẩ
m
m
ph
ph
ả
ả
n
n
ứ
ứ
ng t
ng t
á
á
c d
c d
ụ
ụ
ng tr
ng tr

ng
ng
ở
ở
phân t
phân t
ử
ử
enzyme.
enzyme.
14
14
K
K
ì
ì
m hãm phi c
m hãm phi c
ạ
ạ
nh tranh
nh tranh
(Uncompetitive inhibition)
(Uncompetitive inhibition)
Đ
Đ
ặ
ặ
c trưng c
c trưng c

liên k
liên k
ế
ế
t v
t v
ớ
ớ
i ph
i ph
ứ
ứ
c h
c h
ợ
ợ
p ES, m
p ES, m
à
à
không liên k
không liên k
ế
ế
t v
t v
ớ
ớ
i
i

ộ
ộ
c c
c c
ủ
ủ
a t
a t
ố
ố
c đ
c đ
ộ
ộ
ph
ph
ả
ả
n
n
ứ
ứ
ng v
ng v
à
à
o n
o n
ồ
ồ

không có chất kìm hãm
1/Km
[I]
1/V
1/[s]
16
16
Đ
Đ
ộ
ộ
ng h
ng h
ọ
ọ
c c
c c
á
á
c ph
c ph
ả
ả
n
n
ứ
ứ
ng
ng
enzyme

n t
ạ
ạ
p (Mixed inhibition)
p (Mixed inhibition)
17
17
Đ
Đ
ộ
ộ
ng h
ng h
ọ
ọ
c c
c c
á
á
c ph
c ph
ả
ả
n
n
ứ
ứ
ng
ng
enzyme

n t
ạ
ạ
p (
p (
Mixed inhibition)
Mixed inhibition)
Trong đ
Trong đ
ó
ó
, ch
, ch
ấ
ấ
t k
t k
ì
ì
m hãm không nh
m hãm không nh
ữ
ữ
ng liên k
ng liên k
ế
ế
t v
t v
ớ

ợ
p ES t
p ES t
ạ
ạ
o
o
th
th
à
à
nh ph
nh ph
ứ
ứ
c h
c h
ợ
ợ
p EIS không t
p EIS không t
ạ
ạ
o đư
o đư
ợ
ợ
c s
c s
ả

ộ
c v
c v
à
à
o n
o n
ồ
ồ
ng đ
ng đ
ộ
ộ
ch
ch
ấ
ấ
t k
t k
ì
ì
m
m
hãm. T
hãm. T
ố
ố
c đ
c đ
ộ

ì
m hãm l
m hãm l
à
à
cao hơn khi c
cao hơn khi c
ó
ó
m
m
ặ
ặ
t ch
t ch
ấ
ấ
t k
t k
ì
ì
m hãm.
m hãm.
18
18
K
K
ì
ì
m hãm phi c

ộ
ph
ph
ả
ả
n
n
ứ
ứ
ng v
ng v
à
à
o n
o n
ồ
ồ
ng đ
ng đ
ộ
ộ
cơ ch
cơ ch
ấ
ấ
t
t
theo Lineweaver
theo Lineweaver
-

ng h
ng h
ọ
ọ
c c
c c
á
á
c ph
c ph
ả
ả
n
n
ứ
ứ
ng
ng
enzyme
enzyme
Ả
Ả
nh hư
nh hư
ở
ở
ng c
ng c
ủ
ủ

ng đ
ng đ
ộ
ộ
cao c
cao c
ủ
ủ
a cơ
a cơ
ch
ch
ấ
ấ
t g
t g
ọ
ọ
i l
i l
à
à
“
“
k
k
ì
ì
m hãm cơ ch
m hãm cơ ch

á
á
c enzyme kh
c enzyme kh
á
á
c như
c như
lactatdehydrogenase, carbonxypeptidase, lipase,
lactatdehydrogenase, carbonxypeptidase, lipase,
pyrophotphatase, photphofructok
pyrophotphatase, photphofructok
inase
inase
(
(
đ
đ
ố
ố
i v
i v
ớ
ớ
i ATP).
i ATP).
Nguyên nhân c
Nguyên nhân c
ủ
ủ

Đ
Đ
ộ
ộ
ng h
ng h
ọ
ọ
c c
c c
á
á
c ph
c ph
ả
ả
n
n
ứ
ứ
ng
ng
enzyme
enzyme
Ả
Ả
nh hư
nh hư
ở
ở

t v
t v
ớ
ớ
i cơ ch
i cơ ch
ấ
ấ
t b
t b
ằ
ằ
ng c
ng c
á
á
c
c
á
á
i l
i l
ự
ự
c kh
c kh
á
á
c nhau. Khi n
c nhau. Khi n

ỉ
ỉ
liên k
liên k
ế
ế
t v
t v
ớ
ớ
i m
i m
ộ
ộ
t phân t
t phân t
ử
ử
cơ ch
cơ ch
ấ
ấ
t, còn khi
t, còn khi
ở
ở
n
n
ồ
ồ

ẫ
ẫ
n
n
đ
đ
ế
ế
n h
n h
ì
ì
nh th
nh th
à
à
nh ph
nh ph
ứ
ứ
c h
c h
ợ
ợ
p ES không ho
p ES không ho
ạ
ạ
t đ
t đ

Ả
Ả
nh hư
nh hư
ở
ở
ng c
ng c
ủ
ủ
a ch
a ch
ấ
ấ
t k
t k
ì
ì
m hãm (inhibitior)
m hãm (inhibitior)
+
+
Cơ ch
Cơ ch
ấ
ấ
t c
t c
ũ
ũ

í
íđ
đ
ặ
ặ
c bi
c bi
ệ
ệ
t c
t c
ủ
ủ
a enzyme.
a enzyme.
Đ
Đ
ó
ó
l
l
à
à
m
m
ộ
ộ

c t
c t
á
á
c
c
còn c
còn c
ó
ó
trung tâm đi
trung tâm đi
ể
ể
u ch
u ch
ỉ
ỉ
nh.
nh.
+
+
Cơ ch
Cơ ch
ấ
ấ
t c
t c
ó
ó

à
à
b
b
ằ
ằ
ng
ng
c
c
á
á
ch n
ch n
à
à
y n
y n
ó
ó
t
t
á
á
ch kh
ch kh
ỏ
ỏ
i E.
i E.

ở
ở
ng c
ng c
ủ
ủ
a ch
a ch
ấ
ấ
t k
t k
ì
ì
m hãm (inhibitior)
m hãm (inhibitior)
+
+
Cơ ch
Cơ ch
ấ
ấ
t c
t c
ó
ó
th
th
ể
ể

ấ
ấ
t c
t c
ó
ó
th
th
ể
ể
ả
ả
nh hư
nh hư
ở
ở
ng đ
ng đ
ế
ế
n ion l
n ion l
ự
ự
c c
c c
ủ
ủ
a môi trư
a môi trư

ủ
ủ
a enzyme.
a enzyme.
23
23
Đ
Đ
ộ
ộ
ng h
ng h
ọ
ọ
c c
c c
á
á
c ph
c ph
ả
ả
n
n
ứ
ứ
ng
ng
enzyme
enzyme

ậ
ậ
n ngh
n ngh
ị
ị
ch (irreversible inhibition)
ch (irreversible inhibition)
Nhi
Nhi
ề
ề
u trư
u trư
ờ
ờ
ng h
ng h
ợ
ợ
p, ch
p, ch
ấ
ấ
t k
t k
ì
ì
m hãm c
m hãm c

đ
đ
ể
ể
phân bi
phân bi
ệ
ệ
t gi
t gi
ữ
ữ
a thu
a thu
ậ
ậ
n ngh
n ngh
ị
ị
ch v
ch v
à
à
b
b
ấ
ấ
t
t

ị
ị
ch c
ch c
ó
ó
th
th
ể
ể
hi
hi
ể
ể
u như ch
u như ch
ấ
ấ
t k
t k
ì
ì
m hãm thu
m hãm thu
ậ
ậ
n ngh
n ngh
ị
ị

ộ
ộ
c c
c c
á
á
c y
c y
ế
ế
u t
u t
ố
ố
: n
: n
ồ
ồ
ng
ng
đ
đ
ộ
ộ
ch
ch
ấ
ấ
t k
t k

á
á
c cơ ch
c cơ ch
ế
ế
tương t
tương t
á
á
c b
c b
ấ
ấ
t thu
t thu
ậ
ậ
n ngh
n ngh
ị
ị
ch
ch
trong đi
trong đi
ề
ề
u ki
u ki

n
n
ứ
ứ
ng
ng
enzyme
enzyme
Ả
Ả
nh hư
nh hư
ở
ở
ng c
ng c
ủ
ủ
a ch
a ch
ấ
ấ
t k
t k
ì
ì
m hãm (inhibitior)
m hãm (inhibitior)
K
K

ng h
ng h
ợ
ợ
p 2
p 2
Trường hợp 3
Trường hợp 4
25
25
Đ
Đ
ộ
ộ
ng h
ng h
ọ
ọ
c c
c c
á
á
c ph
c ph
ả
ả
n
n
ứ
ứ

ng c
ng c
ủ
ủ
a ch
a ch
ấ
ấ
t ho
t ho
ạ
ạ
t h
t h
ó
ó
a (activator)
a (activator)
L
L
à
à
ch
ch
ấ
ấ
t l
t l
à
à

nh s
nh s
ả
ả
n
n
ph
ph
ẩ
ẩ
m.
m.
Thông thư
Thông thư
ờ
ờ
ng l
ng l
à
à
nh
nh
ữ
ữ
ng cation kim lo
ng cation kim lo
ạ
ạ
i hay nh
i hay nh