PHÒNG GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO GIAO THUỶ
TRƯỜNG THCS GIAO TIẾN
***
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
Một số kinh nghiệm Soạn - giảng giáo án điện tử
trong giờ đọc – hiểu văn bản chương trình ngữ
văn Trung học cơ sở HỌ VÀ TÊN: Phạm Thị Là
TỔ : Khoa học Xã Hội
TRƯỜNG THCS GIAO TIẾN

Năm Học: 2009 - 2010
1
MỘT SỐ KINH NGHIỆM
SOẠN - GIẢNG GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ TRONG GIỜ ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN THCS
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I- Cơ sở lý luận.
Công nghệ thông tin đang đem đến nhiều thay đổi cho xã hội nói
chung và ngành giáo dục nói riêng. Với sự hỗ trợ của các phương tiện
kỹ thuật hiện đại và những phần mềm tiện ích của Microsoft, việc dạy
và học trong nhà trường phổ thông đang dần chuyển sang giai đoạn mới.
Vì thế, từ năm học 2006-2007, Bộ GD & ĐT ra quyết định yêu cầu các
Sở GD & ĐT mua sắm thêm các thiết bị như máy tính, máy chiếu, tivi,
đầu DVD…Tại hội nghị tổng kết năm học 2005-2006 của Bộ GD&ĐT
diễn ra ngày 31/7/2006, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân cho rằng, đây là
chủ trương nhằm tạo bước đột phá trong cuộc vận động chấm dứt gian
lận trong thi cử, bệnh thành tích trong giáo dục và lối truyền đạt thụ

Trong quá trình giảng dạy và đi dự giờ ở một số hội thi và các trường
bạn, chúng tôi nhận thấy nhiều những ưu điểm của việc áp dụng CNTT
3
trong việc dạy và học văn: Bài học trở nên sinh động, thu hút sự chú ý
của học sinh do có nhiều minh họa sống động, cụ thể với phim, tranh,
ảnh, khúc ngâm, bài hát hoặc các sơ đồ, bảng biểu giúp hệ thống, khái
quát hóa bài học…Giáo viên tiết kiệm được nhiều thời gian thuyết
giảng, không quá vất vả khi giới thiệu, miêu tả, thể hiện những chủ đề
mới .Từ đó học sinh dễ tiếp thu bài học. Hơn nữa bài học đã để lại dấu
ấn sâu sắc trong tâm trí học sinh.( minh họa bài”Tức nước vỡ bờ”,”Ông
đồ”,”Nhớ rừng” ). Giáo viên không còn độc diễn, thay vào đó học sinh
được tiếp cận với nhiều nguồn tư liệu phong phú. Bài học cũng được
thiết kế linh hoạt theo đặc trưng bộ môn hoặc nội dung bài học(ví dụ
phần củng cố là một trò chơi ngôn ngữ). Nhờ đó giờ học không còn khô
cứng và mang tính áp đặt, giáo điều. (minh họa trò chơi Kim tự tháp
hoặc Trúc xanh, Chiếc nón kì diệu…).
Mặt khác dạy trên giáo án điện tử giáo viên dễ bổ sung, sửa chữa,
thay đổi cấu trúc bài dạy một cách linh hoạt; phương tiện không đòi hỏi
nhiều, chỉ cần 1 máy tính, một máy chiếu và màn ảnh rộng, quan trọng
nhất là khâu soạn giáo án.
Tuy nhiên, việc giảng dạy giáo án điện tử đối với môn ngữ văn, đặc
biệt là phần Đọc hiểu văn bản, chúng tôi nhận thấy khá nhiều bất cập:
- Thứ nhất: Văn chương hấp dẫn người đọc bởi tính hình tượng, tính gợi
hình gợi cảm của nó. Điều này đòi hỏi người giáo viên phải thuyết
giảng làm sao để học sinh cảm nhận cái hay cái đẹp của nghệ thuật ngôn
từ, nắm bắt được giá trị hình tượng…Trong khi đó, khi sử dụng giáo án
4
điện tử, nhiều đồng chí giáo viên hầu như bị phụ thuộc hoàn toàn vào
màn hình máy tính, chăm chú thực hiện những thao tác đơn giản đến
mức đơn điệu là : Click chuột – diễn giải – Click chuột…Học sinh cắm

bằng giáo án điện tử, đặc biệt là với những giờ Đọc hiểu văn bản và
thực sự hứng thú với những tiết dạy này. Qua thực tế soạn, giảng tôi đã
rút ra một số kinh nghiệm nhỏ, xin được mạnh dạn trao đổi cùng các
bạn đồng nghiệp về việc sọan, giảng Ngữ văn bằng giáo án điện tử.
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I- Kinh nghiệm cụ thể:
Khi soạn giảng 1 tiết dạy bằng giáo án điện tử tôi thường thực hiện bằng
các bước sau:
*Bước 1

: Soạn giáo án ở chương trình Word.
Khi soạn giáo án ở chương trình Word cần soạn đầy đủ 5 bước lên lớp,
đặc biệt chú ý đến 4 bước cơ bản:
1. Kiểm tra bài cũ.
2. Bài mới
3. Củng cố – luyện tập
6
4. Hướng dẫn về nhà.
Hiện nay, nhiều giáo viên dạy ngữ văn THCS đã sử dụng giáo án vi
tính soạn trên chương trình Word. Điều đó rất thuận lợi vì khi soạn giáo
án điện tử chúng ta chỉ cần một vài thao tác cắt, dán là có thể chuyển
toàn bộ nội dung cơ bản của bài soạn trong chương trình Word sang
chương trình Power Point mà lại tiết kiệm được khá nhiều thời gian so
với việc soạn trực tiếp trên chương trình Power Point.
*Bước 2

: Lựa chọn kiến thức trình chiếu.

Đây là bước rất quan trọng. Nhiều giáo viên, đặc biệt là những giáo
viên mới bắt đầu soạn giảng với Power Point còn lúng túng ở bước này.

OHENRI MOLIE ANDECXEN XECVANTEC
AIMATOP TRẦN QUỐC TUẤN NGUYỄN TRÃI LÝ CÔNG UẨN
Các tác phẩm:
9
BÌA CÁC TÁC PHẨM CỦA ANDECXEN
Minh họa cho
Cô bé bán diêm
Minh họa cho
Lão Hạc
Minh họa cho
Ông đồ
Minh họa cho “Trong lòng mẹ”
Minh họa cho
Hai cây phong
Bìa tác phẩm
Bản án chế độ
thực dân Pháp
Cảnh bắt lính của bọn thực dân Pháp
Ngoài ra còn rất nhiều những hình ảnh khác nữa.
Các đoạn phim, video clip: đoạn phim trích trong “Làng Vũ Đại “ có cảnh
lão Hạc sang nhà ông giáo và cảnh lão Hạc chết; đoạn video minh họa cho tác
phẩm Hai cây phong
2. Âm thanh:
10
- Những bài hát: Bác Hồ một tình yêu bao la, Cô bé bán diêm
- Những đoạn thơ ngâm.
- Những đoạn đọc mẫu.
Có thể nói tư liệu để phục vụ cho mỗi bài giảng rất nhiều, giáo viên có thể
tìm và sưu tầm ở nhiều nguồn khác nhau, đặc biệt ở trên Internet. Để có
một hệ thống tư liệu phong phú, giáo viên phải có ý thức cập nhật, sưu

nhất)
3- Chọn phông nền, kiểu chữ, cỡ chữ.
Đây cũng là bước quan trọng vì nếu slide phối hợp màu sắc không
chuẩn và thiếu các nguyên tắc cơ bản về độ sáng tối, độ đậm nhạt, độ
tương phản khiến các slide không đạt tới sự hài hòa cần thiết gây ức chế
cho học sinh; hoặc các slide chứa quá nhiều chữ, kích cỡ nhỏ, người
xem không thấy hoặc phải căng mắt ra gây mỏi mệt, học sinh không kịp
ghi chép.
Nên thống nhất kiểu chữ, cỡ chữ, màu chữ ở những đề mục, những nội
dung có cùng một vị trí, vai trò, nhiệm vụ.
- Với những nội dung mang ý khái quát hoặc có mục đích chốt laị nội
dung, kiến thức nên được in đậm hoặc gạch chân với màu chữ, kiểu chữ
khác hẳn với những màu chữ, kiểu chữ đã chọn ở trên, học sinh dễ khắc
sâu kiến thức.
12
- Chọn phông nền nên chọn màu hài hòa nhưng phải làm nổi bật màu
chữ đã sử dụng ở slide, không nên chọn màu nền quá tối như màu đen,
màu ghi, nâu, xám hoặc màu quá chói như màu đỏ, màu tím Cũng
không nên chọn mỗi slide một màu nền khác nhau, điều đó kéo theo
màu chữ ở mỗi slide cũng phải thay đối khiến cho học sinh khó theo
dõi, khó nhớ kiến thức vì vậy màu nền nên thống nhất ở tất cả các
slide của 1 bài giảng.
4- Chọn cách trình chiếu.
Nên chọn kiểu đưa kiến thức xuất hiện một cách nhẹ nhàng, tự nhiên
không nên lạm dụng các hiệu ứng chuyển động khiến cho kiến thức xuất
hiện cầu kì . Các dòng chữ nên xuất hiện với tốc độ vừa phải, không nên
quá chậm, mất nhiều thời gian, cũng không nên lật quá nhanh các slide
gây cho học sinh cảm giác không kịp tiếp thu. Tôi thường chọn các kiểu
chuyển động: Blinds, Box, Plus, Expand….Tuy nhiên không nên sử
dụng quá nhiều kiểu chuyển động kiến thức trong 1 slide, học sinh mất

kiến, chơi trò chơi…điều đó giúp học sinh dễ tiếp thu bài học.
Giáo án PowerPoint chỉ là " công cụ hỗ trợ" cho việc dạy học và giúp
bài giảng hay hơn, sinh động hơn và nó không thể nào thay thế được
người thầy trên bục giảng. Hiệu quả của tiết giảng vẫn tập trung vào vai
trò của người thầy.
14
II- Kết quả bước đầu:
Với một số kinh nghiệm về phương pháp soạn giảng giáo án điện tử
như trên, trong thời gian qua tôi đã nhận được một số kết quả nhất định:
- Thời gian soạn giáo án điện tử cho mỗi tiết dạy được rút ngắn đáng kể.
Từ chỗ phải mất từ 1 – 2 tuần để soạn giáo án cho mỗi tiết giảng, hiện
nay chỉ cần 2 - 3 tiếng.
- Giáo viên lên lớp tự tin hơn, chủ động hơn nhiều về mặt thời gian, hứng
thú hơn với mỗi tiết dạy.
- Học sinh nắm vững bài nhanh, ngay tại lớp bởi giáo án điện tử giúp cho
tiết học trở nên lôi cuốn hơn.
- Học sinh không còn sợ và chán ghét môn văn nữa.
Theo phiếu thăm dò ý kiến học sinh về những tiết học văn bằng giáo án
điện tử, tôi có kết quả như sau:
+ 86/90 học sinh thích học giờ văn bằng giáo án điện tử.
+ 81/90 học sinh thấy bài học sinh động, dễ hiểu.
+ 84/90 học sinh thích thực hành Văn bằng các bài tập thuyết trình Power
Point.
+ 62/90 học sinh thấy mình trở nên năng động, sáng tạo hơn.
+ 59/90 học sinh từ thích đến rất thích học Văn; 24/90 học sinh hơi thích
học Văn, chỉ còn 3 học sinh không thích và 4 học sinh ghét học văn.
III- Những điểm còn tồn tại:
- Hạn chế của cách dạy bằng giáo án điện tử nằm ở chính sự thiếu thốn
thiết bị, chỉ khi có đại biểu đến dự giờ, ngày hội giảng, thi giáo viên dạy
giỏi…các thày cô mới soạn giảng giáo án điện tử, sử dụng đến phòng

cho việc soạn giảng GAĐT như: PowerPoint, thiết kế hình ảnh động,
chèn nhạc, phim, hình….
- Giáo viên phải sử dụng thành thạo các thiết bị : máy chiếu, tăng âm…
- Có lòng say mê, hứng thú, có niềm đam mê thật sự với việc thiết kế
giáo án vốn đòi hỏi sự sáng tạo, nhạy bén, tính thẩm mĩ…
- Đầu tư thời gian, tâm huyết với mỗi tiết dạy.
- Kết hợp hài hòa, nhuần nhuyễn giữa giảng dạy và trình chiếu.
3- Học sinh.
- Học sinh tích cực, chủ động học tập dưới sự hướng dẫn của giáo viên
ở tất cả các giờ Ngữ văn.
- Rèn kỹ năng nghe, quan sát, ghi chép, phát biểu, thảo luận….
V- Bài học tổng kết:

Giáo án điện tử là phương pháp mới áp dụng công nghệ thông tin vào
giảng daỵ, nhằm hạn chế tình trạng lạm dụng đọc chép trong các bậc
học. Giúp tiết học trở nên lôi cuốn hơn. Cái được lớn nhất ở mỗi tiết
giảng bằng GAĐT chính là một lượng kiến thức, hình ảnh trực quan
sinh động được truyền tải đến các em học sinh, cho phép các em có thể
tương tác nhiều hơn với giáo viên, giúp học sinh có tư duy tốt, tập trung
hơn và tiếp thu tốt hơn dù giáo viên vất vả hơn với việc sọan bài. Thậm
17
chí về phương diện sức khỏe, giảng dạy bằng GAĐT còn giúp cho giáo
viên tránh được bệnh viêm họng do bụi phấn và hiện tượng cận thị ở
học sinh… Ứng dụng CNTT trong dạy học là một điều hết sức cần thiết
và là một xu hướng không thể cưỡng lại.
Tuy nhiên hiệu quả của việc dạy họcbằng GAĐT sẽ phụ thuộc vào 2
yếu tố chính : khả năng hiểu biết CNTT và vận dụng đúng đắn CNTT
vào quá trình giảng dạy và mỗi giáo viên cần thấy rõ những ưu điểm và
tồn tại của việc dạy học bằng GAĐT để phát huy và khắc phục.
VI- Đề xuất hướng tiếp tục tổng kết:

19