Tiểu luận : phân
tích tác động của
du lịch đễn môi
trường du lịch
MỤC LỤC
Tiểu luận : phân tích tác động của du lịch đễn môi trường du lịch 1
MỤC LỤC 2
Phần Mở Đầu
Bước vào thế kỷ 21 ngành du lịch càng ngày càng có những thay đổi rõ rệt. Du lịch
ngày nay đã trở thành một ngành kinh tế phát triển nhanh và chiếm vị trí quan trọng
trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.Theo thống kê của Tổ chức Du
lịch trên thế giới (UNWTO) và Hiệp hội Lữ hành quốc tế (WTTC)năm 2000 thu nhập
ngành du lịch chiếm tới 10,7% GDP của toàn thế giới. Ở Việt Nam năm 2007 thu nhập
ngành du lịch lên đến 11%. Ước tính lượng du khách quốc tế năm 2010 là 1100 triệu
lượt, năm 2020 đạt khoảng 1600 lượt triệu du khách.
Ngành du lịch là một ngành công nghiệp “không có ống khói”, mang lại thu nhập GDP
lớn cho nền kinh tế, giải quyết công ăn việc làm cho hàng vạn lao động, góp phần
truyền bà hình ảnh Việt Nam ra toàn thế giới. Nhận thức được điều này, Đảng và nhà
nước đã đưa ra mục tiêu xây dựng ngành du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn. Tổng
cục du lịch Việt Nam dự báo năm 2011 nước ta sẽ đón 5,5- 6 triệu lượt du khách quốc tế
và 25 -26 triệu lượt du khách nội địa, thu nhập từ du lịch đạt 4 – 4.5 tỷ USD.
Du lịch Việt Nam phát triển nhanh chóng như vậy cũng nhờ vào những thế mạnh về tài
nguyên du lịch cũng như những điều kiện thuận lợi của môi trường du lịch của Việt
Nam. Vì vậy môi trường du lịch có một vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình phát
triển ngành du lịch quốc tế cũng như du lịch nội địa. Môi trường du lịch đã giúp cho du
lịch phát triển vượt bậc, tuy nhiên du lịch đã có những tác động mạnh mẽ đến môi
trường du lịch trong đó có cả môi trường tự nhiên, môi trường nhân văn và môi trường
kinh tế - xã hội. Do đó cần phải nghiên cứu tìm hiểu những tác động của du lịch đến
môi trường du lịch để tìm ra những phương hướng, giải pháp để phát triển thích hợp với
điều kiện, hoàn cảnh đất nước. Ngoài ra chúng ta cần phải có những biện pháp thích hợp
để bảo vệ môi trường du lịch, phát triển du lịch bền vững trong tương lai và đó cũng

tính của môi trường
Sự tồn tại và phát triển của du lịch với tư cách là một ngành kinh tế gắn liền với khả
năng khai thác tài nguyên, khai thác đặc tính của môi trường xung quanh. Chính vì vậy
hoạt động du lịch liên quan một cách chặt chẽ với môi trường hiểu theo nghĩa rộng. Các
cảnh đẹp của thiên nhiên như núi, sông, biển cả , các giá trị văn hoá như các di tích,
công trình kiến trúc nghệ thuật hay những đặc điểm và tình trạng của môi trường xung
quanh là những tiềm năng và điều kiện cho phát triển du lịch. Ngược lại, ở chừng mực
nhất định, hoạt động du lịch tạo nên môi trường mới hay góp phần cải thiện môi trường
như việc xây dựng các công viên vui chơi giải trí, các công viên cây xanh, hồ nước nhân
tạo, các làng văn hoá du lịch Như vậy, rõ ràng rằng hoạt động du lịch và môi trường
có tác động qua lại, tương hỗ lẫn nhau và nếu khai thác, phát triển hoạt động du lịch
không hợp lý có thể sẽ là nguyên nhân làm suy giảm giá trị của các nguồn tài nguyên,
suy giảm chất lượng môi trường và cũng có nghĩa là làm suy giảm hiệu quả của chính
hoạt động du lịch.
Bất cứ hoạt động nào của du lịch cũng có tác động hai chiều đến môi trường của nó.
Cho nên trong hoạt động du lịch cần có những quy hoạch hợp lý, chính sách và dự án
tối ưu nhất nhằm giảm thiểu tác động đến môi trường.
II. Cơ cấu của môi trường du lịch
Môi trường du lịch gồm 3 thành phần chính:
1.Môi trường du lịch tự nhiên:
Là một bộ phận cấu thành nên môi trường du lịch nói chung, bao gồm tập hợp các đối
tượng tự nhiên sống (hữu cơ ) và không sống ( vô cơ ). Trong đó có những đối tượng tự
nhiên chưa bị con người tác động và cả những đối tượng tự nhiên đã bị con người tác
động, cải tạo ở những mức độ khác nhau, song vẫn bảo tồn được một phần hoặc toàn bộ
các đặc tính tự phục hồi và phát triển. Môi trường du lịch tự nhiên là toàn bộ không
gian, lãnh thổ bao gồm các nhân tố thiên nhiên như : đất, nước, không khí, hệ động vật
trên cạn và dưới nước… và các công trình kiến trúc cảnh quan thiên nhiên – nơi tiến
hành các hoạt dộng du lịch.
Môi trường tự nhiên có ý nghĩa rất lớn đối với sự phát triển và đa dạng hóa các hoạt
động du lịch, tạo tiền đề cho sự phát triển các khu du lịch. Ví dụ như các khu du lịch nổi

Trong nhiều trường hợp, hoạt động du lịch tạo nên những môi trường nhân tạo như công
viên vui chơi giải trí, nhà bảo tàng, làng văn hoá…trên cơ sở của một hay tập hợp các
đặc tính của môi trường tự nhiên như một hang động, một quả đồi, một khúc sông, một
khu rừng…hay một đền thờ, một quần thể di tích.
Việc thu hút du khách, tạo nên công ăn việc làm cho người dân, kích thích sự phát triển
của các làng nghề thủ công truyền thống, cải thiện đời sống cộng đồng người dân địa
phương…là hệ quả tích cực của tác động du lịch đến môi trường. trong quá trình phát
triển, mối quan hệ nhân quả giữa môi trường và hoạt động du lịch rất chặt chẽ, vì vậy sự
suy giảm chất lượng của môi trường sẽ dẫn đến sự giảm sút sức hút của hoạt động du
lịch.
I. Những tác động tích cực.
1. Tác động của hoạt động du lịch đến môi trường du lịch tự nhiên
Hoạt động du lịch tạo ra hiệu quả tốt đối với việc sử dụng hợp lý và bảo vệ tối ưu các
nguồn tài nguyên và môi trường. Biểu hiện rõ rệt nhất của hoạt động du lịch là vấn đề
bảo tồn môi trường. Du lịch góp phần tích cực vào việc bảo tồn các vườn quốc gia, các
khu bảo tồn tự nhiên, các khu rừng văn hóa - lịch sử - môi trường, tu bổ,bảo vệ hệ thống
đến đài lịch sử kiến trúc mỹ thuật. Ở Việt Nam hiện nay đã xác định và đưa vào bảo vệ
cấp độ quốc gia 134 khu rừng đặc dụng ( trong đó có 30 vườn quốc gia, 70 khu bảo tồn
tự nhiên và 34 khu rừng – văn hóa – lịch sử - môi trường).
Nhờ những dự án có các công viên cảnh quan, khu nuôi chim thú hoặc bảo tồn đa
dạng sinh học thông qua nuôi trồng nhân tạo phục vụ du lịch, làm tăng thêm mức độ đa
dạng tại những điểm du lịch. Hoạt động du lịch tạo nên môi trường mới hay góp phần
cải thiện môi trường như việc xây dựng các công viên vui chơi giải trí, các công viên
cây xanh, hồ nước nhân tạo, các làng văn hoá du lịch Du lịch phát triển đưa đến sự
kiểm soát ở các điểm du lịch nhằm bảo vệ môi trường.
Hoạt động du lịch tạo nên môi trường mới hay góp phần cải thiện môi trường như việc
xây dựng các công viên vui chơi giải trí, các công viên cây xanh, hồ nước nhân tạo, các
làng văn hoá du lịch Du lịch phát triển đưa đến sự kiểm soát ở các điểm du lịch nhằm
bảo vệ môi trườngDu lịch có khả năng làm tăng nhận thức của cộng đồng về môi trường
khi họ tiếp xúc gần gũi với thiên nhiên và môi trường. Sự tiếp xúc này khiến du khách

giá cao hơn giá xuất theo con đường ngoại thương là giá bán buôn. Tiết kiệm được chi
phí đóng gói, bảo quản và chi phí vận chuyển quốc tế.
2.3 Du lịch tạo cơ hội giải quyết việc làm
Hoạt động du lịch phát triển nhanh chóng đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm. Người ta
tính rằng với 1 tỷ USD tiêu xài của du khách có thể tạo ra 33.000 việc làm ở các quốc
gia có nền kinh tế phát triển, trong đó ở các quốc gia đang phát triển, số công việc được
ra nhiều hơn 50.000 công việc.
Nhân dụng và thu nhập là hai đại lượng có sự liên quan mật thiết, giữa chúng có ảnh
hưởng trực tiếp và gián tiếp.
Nhân dụng trực tiếp là những công việc được tạo ra từ chỉ tiêu của du khách. Ví dụ
như: hướng dẫn viên du lịch, lễ tân, nhân viên bàn – bar- buồng… , lao động nghiệp vụ
năm 2010 khoảng hơn 308 nghìn người và đến năm 2015, ngành Du lịch cần khoảng
500.000 lao động du lịch trực tiếp. Đến 2020, sẽ cần 870.000 lao động trực tiếp đạt
chuẩn khu vực và thế giới.
Nhân dụng gián tiếp là những công việc được tạo ra từ những việc làm do ảnh hưởng
của chỉ tiêu du khách. Ví dụ như : người lái xe taxi, quán ăn của dân cư địa phương,
tiệm giặt ủi…
Năm 2009 nguồn nhân lực dịch vụ du lịch Việt Nam có khoảng 1 triệu lao động,
trong đó có 262.200 lao động trực tiếp, chiếm 33,75% tổng số lao động, bao gồm lao
động thuộc các cơ quan quản lý nhà nước về du lịch, các đơn vị sự nghiệp du lịch và các
cơ sở kinh doanh du lịch; lao động gián tiếp là 737.800 người, chiếm 66,25% là đối
tượng có liên quan đến hoạt động du lịch. So với lao động cả nước, nguồn nhân lực dịch
vụ du lịch chiếm 2,2%.
Loại hình hoạt động của du khách ảnh hưởng đến loại hình và số việc làm được tạo
ra. Ví dụ : Cơ sở lưu trú thường cần nhiều nhân công hơn những công nghệ du lịch khác
và thường chiếm 70% tổng số nhân công của ngành du lịch.
Hầu hết các công việc làm trong ngành du lịch cần ít kỹ năng. Số lượng chức vụ quản
lý tương đối ít và thường được những người bên ngoài địa phương đảm nhận. Năm
1997 ngành du lịch trên thế giới có 252 triệu lao động ( chiếm 10, 7% lao động của thế
giới)

lịch phát triển sẽ kích thích sự đầu tư rộng rãi của các tầng lớp nhân dân và các doanh
nghiệp nhỏ.
Sự đầu tư xuất phát từ du lịch sẽ kéo theo sự bùng nổ đầu tư ở các ngành sản xuất và
dịch vụ khác như xây dựng, giao thông vận tải, tiểu thủ công nghiệp.Kích thích chính
quyền địa phương có những cải thiện tốt hơn về cơ sở hạ tầng như hệ thống điện, nước,
đường giao thông, bưu chính viễn thông, thu gom rác thải để cải thiện chất lượng cuộc
sống cho cư dân cũng như du khách.
2 6 Du lịch là phương tiện tuyên truyền và quảng cáo không mất tiền cho nước chủ
nhà.
Sự phát triển du lịch quốc tế còn có những ý nghĩa quan trọng trong việc củng cố các
mối quan hệ kinh tế quốc tế theo các hướng như là kết hợp đồng trao đổi khách giữa các
nước tổ chức, các hãng du lịch, tham gia vào các tổ chức quốc tế về du lịch.
2.7 Phát triển du lịch góp phần cải thiện môi trường đầu tư, xúc tiến mở cửa với bên
ngoài.
Du lịch phát triển có thể cải thiện nhiều mặt về môi trường đầu tư, tăng cường hợp tác
và giao lưu kinh tế đối ngoại. Trên thực tế, để tạo môi trường đầu tư tốt, thu hút du
khách đến thăm, những nơi ngành du lịch phát triển, đều coi trọng cải tiến, xây dựng cơ
sở hạ tầng, cơ sở vật chất- kĩ thuật du lịch. Ngoài ra, để có thể bảo đảm phát triển liên
tục ngành du lịch, thu hút đầu tư bên ngoài, cần coi trọng công tác bảo vệ môi trường,
coi trọng lễ phép văn minh, giáo dục đạo đức, nghề nghiệp của dân cư, coi trọng xây
dựng pháp chế để tạo môi trường đầu tư tốt. Cải thiện về mặt xã hội, các dịch vụ và
công trình công cộng, từ đó nảy sinh thêm nhiều hoạt động xã hội bổ ích. Dịch vụ y tế
và các tiêu chuẩn.
Cải thiện y tế : Dịch vụ y tế và các tiêu chuẩn vệ sinh được nâng cao. Xử lí rác và
nước thải được cải thiện, dịch vụ môi trường được nâng cấp hơn.
Cải thiện về mặt xã hội : Cải thiện các dịch vụ và công trình công cộng.
Giáo dục và bảo tồn thiên nhiên: Giáo dục và kiến thức được nâng lên. Cơ hội đào
tạo được mở rộng, khuyến khích việc quản lí và bảo vệ các di sản và môi trường thiên
nhiên.
2.8 Phát triển du lịch có lợi cho việc giao lưu và phát triển khoa học – kỹ thuật

thất nghiệp, tăng thu nhập của dân địa phương qua việc cung cấp những sản phẩm mỹ
nghệ công nghiệp cho khách du lịch,.Ngoài ra, du lịch nâng cao trình độ nghiệp vụ của
người dân. Phát triển du lịch có thể phát triển một số nghề mới liên quan đến dịch vụ du
lịch.
Tạo hình ảnh mới trong mắt du khách, du khách trong và ngoài nước sẽ biết được
biết thêm về cộng đồng người dân nơi họ đi du lịch. Phát triển, giao lưu văn hóa: du
khách biết thêm về văn hóa, âm nhạc, nghệ thuật, các món ăn truyền thống và ngôn ngữ
của nước ta.
Hoạt động du lịch có thể đẩy mạnh việc bảo tồn và giao lưu các truyền thống văn hóa
lịch sử, góp phần bảo tồn và quản lí bền vững các tài nguyên, bảo vệ các di sản ở địa
phương, phục hưng các nền văn hóa bản xứ, các nghề thủ công mĩ nghệ sắp bị lãng
quên.
Du lịch còn tạo ra khả năng hỗ trợ đắc lực cho việc bảo tồn các di tích lịch sử, khảo
cổ đang có nguy cơ bị tàn lụi. Đóng góp kinh phí trực tiếp hay gián tiếp cho việc phát
triển các bảo tàng, các hoạt động văn hóa truyền thống, kể cả văn hóa ẩm thực.
II. Những tác động tiêu cực
1.Tác động đến môi trường tự nhiên:
Cường độ hoạt động du lịch ở một vùng, một địa phương càng mạnh thì tác
động môi trường càng lớn và dẫn đến xung đột giữa du lịch và môi trường. Các tác
động tiêu cực chủ yếu của du lịch đến môi trường là việc gây sức ép lên môi
trường, tài nguyên thiên nhiên, phá huỷ các hệ sinh thái
1.1 Gia tăng ô nhiễm không khí, nước, tiếng ồn.
Tác động của hoạt động du lịch đến môi trường sẽ có thể dẫn đến những hậu
quả làm thay đổi đặc điểm sử dụng tài nguyên, hay đặc tính của môi trường. Đầu
tiên là tác động đến tài nguyên thiên nhiên; phát triển du lịch và các hoạt động có
lien quan góp phần làm cho các tài nguyên thiên nhiên bị xuống cấp về mặt môi
trường.
Đó là hậu quả của việc sử dụng đất đai, xây dựng các cơ sở dịch vụ du lịch và các
hoạt động liên quan đến việc vận hành và bảo dưỡng các công trình du lịch cần
thiết để duy trì các hoạt động giải trí cho du khách. Tác động về môi trưòng về

xói mòn.
Ví dụ : Việt Nam có bờ biển dài cùng một hệ thống vịnh, đảo, san hô và rừng
ngập mặn phong phú, nhưng theo đánh giá của phó giáo sư Nguyễn Văn Phước,
Viện trưởng Viện môi trường và tài nguyên, Đại học quốc gia TPHCM, thì hệ sinh
thái biển đảo của Việt Nam đang dần bị suy thoái vì nhiều nguyên nhân, trong đó
có việc các cơ sở lưu trú và dịch vụ du lịch phát triển không theo quy hoạch và xả
nước thải trực tiếp ra môi trường, không qua xử lý.
Ô nhiễm không khí do tăng số lượng xe cộ, các phương tiện giải trí, do quá trình
đốt ( củi, than, dầu, ga),… để đáp ứng nhu cầu về năng lượng của các cơ sở, dịch
vụ du lịch.
Bên cạnh đó nhiều thảm thực vật, động vật bị bê tông hóa đã làm biến dạng hệ
sinh thái, hệ thống nước ngầm bị thiếu hụt, đất đai cằn cỗi. Bên cạnh đó, các cơ sở
du lịch sử dụng nhiều loại hóa chất tẩy rửa, cùng các loại rác thực phẩm được thải
ra môi trường không qua xử lý khiến cho nguồn nước bị ô nhiễm, cùng với ô
nhiễm không khí, tiếng ồn và bụi bặm. Bụi bặm và các chất gây ô nhiễm không khí
xuất hiện chủ yếu là do hoạt động giao thông, do sản xuất và sử dụng năng lượng.
Tăng cường sử dụng giao thông cơ giới là nguyên nhân đáng kể gây nên bụi bặm
và ô nhiễm không khí. Trạng thái ồn ào phát sinh do việc tăng cường sử dụng các
phương tiện ồn ào như thuyền, phà gắn máy, xe máy. . . cũng như hoạt động của
du khách tại các điểm dịch vụ du lịch như ở các sàn nhảy, các quán
karaoke,dancing… Nó không chỉ gây khó chịu, stress và thậm chí mất thính giác
đối với con người mà còn làm suy thoái môi trường tự nhiên, đặc biệt là ở những
khu vực nhạy cảm. Từ đó, tạo nên những hậu quả trước mắt và lâu dài cần được
giải quyết.
1.2. Du lịch làm thay đổi cảnh quan thiên nhiên và sự thay đổi sự quân bình môi
sinh đối với môi trường sống của sinh vật.
Những khu đất trồng trọt và chăn nuôi là nguyên nhân làm cho một số loài
thực vật và động vật dần dần bị mất nơi cư trú. Một số hoạt động thái quá của du
khách như chặt cây, bể cành, săn bắn chim thú tại những khu rừng tự nhiên cũng là
nguyên nhân làm giảm sút cả số lượng và chất lượng sinh vật trong phạm vi khu

2. Du lịch tác động tiêu cực đến môi trường nhân văn
Sự phát triển du lịch nếu thiếu sự quản lý và kiểm soát chặt chẽ sẽ dẫn đến ô
nhiễm văn hóa xã hội.
2.1 Sự chia rẽ cộng đồng dân cư
Trong một số các dự án phát triển du lịch, người dân địa phương bị buôc phải rời
khỏi nơi cư trú và rời bỏ các ngành nghề truyền thống gắn bó với họ qua nhiều thế
hệ. Cộng đồng dân cư địa phương sẽ không được chia sẻ hoặc chia sẻ không thoả
đáng lợi nhuận từ việc phát triển du lịch. Nếu như các nhà kinh doanh không tuân
thủ theo nguyên tắc phát triển du lịch bền vững. Những mâu thẫn xã hội sẽ được
nay sinh giữa các thành viên của cộng đồng do có sụ tranh chấp các lợi thế để có
được nguồn thu tốt hơn từ du lịch. Điều này sẽ ảnh hưởng đến mối quan hệ gắn bó
đặc trưng cho cuộc sống truyền thống của cộng đồng. Bên cạnh đó, các lối sống
mới được khách du nhập sẽ có tác động nhiều mặt đến cộng đồng nhất là giới trẻ.
Các xung đột mới có thể nảy sinh và gây ra chia rẽ cộng đồng dân cư. Truyền
thống văn hoá của địa phương có thể sẽ bị thương mại hoá để đáp ứng nhu cầu của
du khách. Đã có người cảnh báo những hiệu ứng như vậy và gọi là sự xâm lăng
văn hoá, thông qua hoạt động du khách không được quản lý tốt. Ngoài ra, chất
lượng cuộc sống cộng đồng cũng có thể bị ảnh hưởng do giá cả sinh hoạt tăng vì
cầu tăng vượt khả năng cung.
Những tác động không thuận lợi nói trên sẽ là những nguyên nhân gây ra xung
đột du lịch và kết quả là quá trình phát triển du lịch không bền vững và sẽ không
đem lại hiệu quả kinh tế, văn hoá, xã hội và môi trường như mong muốn. Ngay cả
khi không xảy ra xung đột giữa cộng đồng và phát triển du lịch nhưng nếu thiếu
kiểm soát và không có sự tham gia tích cực của cộng đồng thì sự suy thoái môi
trường tự nhiên và các thay đổi giá trị văn hoá sẽ làm mất dần tính hấp dẫn của các
sản phẩm du lịch.

Tất cả các ngành kinh tế nói chung và ngành du lịch nói riêng đều có tác động đến tài
nguyên và môi trường. Những hoạt động này có thể là tích cực, song cũng có thể là tiêu
cực đến tài nguyên và môi trường, nhất là trong các trường hợp không có tổ chức, quy