MỤC LỤC:
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
“Người khôn ngoan có cái tai dài và cái lưỡi ngắn”
_Sưu tầm_
Câu nói trên thể hiện tầm quan trọng của việc lắng nghe trong thời đại hiện nay.
Để đạt được mục đích của việc giao tiếp chúng ta cần biết rất nhiều kĩ năng. Một trong
những kĩ năng đó là kĩ năng lắng nghe. Vậy bạn đã biết lắng nghe chưa? Để trả lời cho
câu hỏi này trước tiên chúng ta phải hiểu thế nào là lắng nghe?
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. PHÂN TÍCH KĨ NĂNG LẮNG NGHE
1. Khái niệm lắng nghe
"Nói là bạc, im lặng là vàng, lắng nghe là kim cương"
1
- Thành ngữ.
Vậy thế nào là lắng nghe? Khi ngồi học trên lớp bạn buồn ngủ quá bạn ngủ gục
trên bàn. Khi đó bạn nghe được những gì? Những gì bạn nghe được khi đó gọi là nghe
thấy. Nghe là hành vi của thính giác, các cơ quan này xử lý âm thanh và truyền tín hiệu
đến bộ não.
Vậy thế nào mới là lắng nghe? Ví dụ: Bạn đang ngồi trên lớp học, cô giáo đang
giảng bài. Hai bạn nữ (bạn thích một bạn trong đó) ngồi trên bạn đang nói chuyện gì
1
/>1
đó về bạn. Bạn cố gắng tập trung lắng nghe xem họ đang nói gì. Đây chính là quá trình
lắng nghe. Quá trình này nối tiếp ngay sau quá trình nghe thấy. Nó biến đổi sóng âm
thanh thành ngữ nghĩa. Quá trình này cần sự tập trung và chú ý rất cao.
“Lắng nghe là hoạt động tâm lý tích cực có sự tham gia của ý thức đòi hỏi người
nghe chú ý, tập trung cao độ, tiếp nhận thông tin và hiểu được ý nghĩa của thông tin”.
2. Vai trò của việc lắng nghe
Trong giao tiếp thì việc lắng nghe đem lại nhiều lợi ích thiết thực. Lắng nghe
đóng vai trò quan quan trọng, có ý nghĩa thực tiễn không chỉ đối với người nghe mà
3. Các yếu tố cản trở việc lắng nghe có hiệu quả
Lắng nghe có vai trò quan trọng trong giao tiếp nghề luật nhưng trên thực tế
vẫn còn tình trạng không đạt được mục đích lắng nghe của mình . Điều đó là do: vẫn
còn nhiều yếu tố cản trở việc lắng nghe đó là:
2
/>2
3.1. Yếu tố chủ quan cản trở việc lắng nghe
a. Lười lắng nghe.
Phần lớn chúng ta thích nói hơn là thích lắng nghe. Một người trung bình chỉ nhớ
1/2 những gì đã nghe trong vòng 10 phút nói chuyện và quên đi một nửa trong vòng 48
giờ. Chúng ta có khuynh hướng nhàm chán những chủ đề khô khan, không chú ý lắng
nghe nếu người nói trình bày dở, thiếu sự tập trung khi nghe người khác nói.
b. Thái độ lắng nghe chưa tốt:
Ta thường hay ngộ nhận là ta biết rồi nên không muốn nghe hoặc chỉ nghe một
phần, nhưng đến khi cần nhắc lại thì ta lại không nhớ. Bản năng của con người luôn
muốn hơn người dẫn đến việc hay nghĩ xấu người khác, từ đó, việc lắng nghe chỉ tập
trung vào việc nghe xem người nói có gì sai chứ không phải nghe để học tập.
c. Nghe nhanh hơn nói
Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng: tốc độ lời nói của mỗi cá nhân là 125
từ/phút, trong khi con người có thể suy nghĩ nhanh gấp 4 lần nói. Như vậy, trong khi
lắng nghe người khác, ¼ thời gian ta nghe, còn lại thường suy ngẫm, đánh giá đúng sai
theo các chuẩn mực cá nhân hay xã hội,… từ đó dễ dẫn đến mất tập trung khi lắng
nghe.
d. Tâm sinh lý của người nghe
Lắng nghe là một quá trình nhận thức. Quá trình lắng nghe và kết quả của nó
không những phụ thuộc vào thông tin và người phát ra thông tin đó mà cả đặc điểm
tâm sinh lý của người nghe, đặc biệt là những thành kiến định kiến ở họ. Khi họ có
thành kiến, định kiến về người đối thoại hoặc vấn đề mà người đối thoại trình bày thì
chúng ảnh hưởng xấu đến thái độ và kết quả lắng nghe.
e. Thói quen xấu khi lắng nghe
đầy đủ chính xác những thông tin mà nguwoif đối thoại đưa ra
- Nghe chăm chú: tập trung mọi sự chú ý vào lời đối thoại và cố gắng hiểu họ
- Nghe thấu cảm là mức độ cao nhất của lắng nghe. Trong trường hợp này người
nghe không những chú ý lắng nghe mà còn đặt mình vào vị trí của người nói để hiểu
người nói nghĩ gì. Nghĩa là chúng ta đi sâu vào nội tâm của họ lắng nghe không chi
bằng tai mà bằng cả trái tim, lắng nghe cả những thông tin được nói thành lời và những
thông tin không được nói thành lời.
5. Chu trình lắng nghe
Lắng nghe không phải là bản năng mà là nghệ thuật, kĩ năng cần phải rèn luyện
lâu dài. Lắng nghe chính là hùng biện nhất song lại ít người biết được điều đó . Trong
giao tiếp với nhau chúng ta thường tranh nhau thể hiện mà thật ít người tranh nhau để
lắng nghe. Để có một kĩ năng lắng nghe tốt bạn cần tuân thủ các bước sau đây của chu
trình lắng nghe :
Tập trung: Yếu tố đầu tiên để lắng nghe hiệu quả là tập trung lắng nghe. Tập
trung có nghĩa là trong một thời điểm chỉ làm một việc. Nhiều người giao tiếp không
thành công vì trong khi lắng nghe người khác truyền tải thông điệp thì để các công
việc khác xen vào. Kết quả là thông điệp được truyền tải từ người nói đến người nghe
không có chung một cách hiểu như nhau. Tập trung lắng nghe cũng là biểu hiện tôn
trọng người nói, giúp người nói có thêm sự tin tưởng để giao tiếp một cách cởi mở hơn
Tham dự: Tham dự trong lắng nghe được biểu hiện bằng sự chú ý của đôi mắt,
những cái gật đầu của người nghe. Về ngôn từ là những từ đệm như: dạ, vâng ạ, thế ạ,
thật không? Tuy nhiên cũng Không nên ngắt lời người nói khi họ chưa trình bày hết
không vọi vàng tranh cãi hay phản bác lại người nói
Hiểu: Nhiều cuộc giao tiếp diễn ra trong bối cảnh ông nói gà, bà nói vịt vì không
hiểu được thông điệp của giao tiếp.Để hiểu được thông điệp của người gửi, yêu cầu
của người nghe phải xác định lại thông điệp bằng cách trình bày lại nội dung của người
nói theo cách hiểu của mình hoặc bằng cách đặt câu hỏi để xác nhận như: Tôi hiểu như
thế này có đúng không ? Hoặc ý anh là thế này…?
Ghi nhớ: Cái gì cũng chép cũng ghi, không biết thì hỏi tự ti làm gì là nguyên tắc
cơ bản của giao tiếp. Để ghi nhớ thông điệp của quá trình giao tiếp bạn không thể nhớ
cũng như quan tâm của mình đến người đối thoại và lời nói của họ.
+ Khi nghe người nghe phải có tư thế hướng về phía người nói, dướn mình về
phía người nói.
+ Người nghe phải Tập trung chú ý để hiểu được thông tin về sự việc.
+ Phải ghi chép lại toàn bộ thông tin sự việc, ghi chép lại những bình luận của
người đối thoại về sự việc. Có câu “Trí nhớ đậm không bằng nét mực mờ”. Chính vì
vậy khi lắng nghe việc ghi chép là vô cùng cần thiết.
+ Khi nghe người nghe phải biết đánh gia thông tin để xác định tình tiết nào là
cơ bản, tình tiết nào là phụ từ đó xác định tính có căn cứ của thông tin.
+ Khi lắng nghe phải có sự tiếp xúc bằng mắt, mắt nhìn người nói một cách nhẹ
nhàng, nhưng không tập trung vào một điểm nào đó mà nhìn bao quát.
5
+ Khi lắng nghe cần có các động tác đáp ứng như : gật đầu, động tác của tay. Cần
tránh những động tác biểu lộ sự không chú ý của người nghe như bẻ tay, dung ngòn
tay mân mê một vật gì đó.
- Gợi mở vấn đề và khuyến khích người nói
Muốn nghe được nhiều, nắm bắt được nhiều thông tin thì người nghe cần khuyến
khích người đối thoại trút bầu tâm sự bằng cách:
+ Tỏ ra am hiểu vấn đề và thông cảm với người đối thoại (thể hiện ở lời nói, nét
mặt, những cái gật đầu…). Ví dụ như “ tôi hiểu”, “ tôi hiểu tại sao anh nghĩ như vậy”.
+ Quan tâm đến thái độ, hành vi, cử chỉ và biểu cảm nét mặt của khách hàng.
+ Thay đổi nét mặt phù hợp với lời nói của người nói.
+ Chú ý lắng nghe và phản hồi một cách thích hợp bằng lời và cả điệu bộ, cử chỉ.
+ Thỉnh thoảng đặt câu hỏi: “rồi sau đó ra sao”, “ chắc lúc đó anh giân lắm”…
Việc đưa ra những câu hỏi vừa giúp người nghe hiểu vấn đề, vừa chứng tỏ người
nghe rất quan tâm đến câu chuyện của người nói. Tuy nhiên, một câu hỏi không đúng
chỗ có thể làm buổi trò chuyện rơi vào ngõ cụt. Chẳng hạn như một người bạn đang
muốn nói rằng cậu ấy đau khổ như thế nào khi chia tay mà lại nhận được câu hỏi đại
loại như "Sao cậu lại để cô ấy đi? Cô ấy thật đẹp". Người bạn này dĩ nhiên sẽ càng
buồn hơn. Hầu hết các trường hợp chúng ta không nên hỏi "Tại sao…?" vì nó có vẻ
lắng nghe của chúng ta lại chưa thực sự đạt hiệu quả cao nhất. Bơi:
- Chúng ta chưa có sự chuẩn bị lắng nghe
Để việc lắng nghe có hiệu quả tốt nhất thì sinh viên chúng cần phải có bước chuẩn
bị lắng nghe chẳng hạn: trước khi lắng nghe xác định được mục đích của việc nghe, có
nhu cầu thực sự mong muốn lắng nghe…. Ví dụ: Chúng ta đặt chỉ tiêu điểm tổng kết
môn Kĩ năng giao tiếp nghề luật là 9 phẩy. Nhưng để đạt được mục tiêu đó thì chúng ta
phải học. Phải đi học, ghi chép đầy đủ, chăm chú nghe giảng để hiểu bài… Tuy nhiên
nhiều khi em đến trường nghe thầy cô giảng bài gần như là một nghĩa vụ phải làm.
Không hề có sự chuẩn bị bài, tìm hiểu bài học trước khi đến nghe thầy cô giảng, tư thế
ngồi nghe thầy (cô) giảng nhiều khi cũng chưa đúng ví dụ như nằm ra bàn.
- Chúng ta mới chỉ nghe mà chưa lắng nghe
Sinh viên ai cũng vậy, thường chỉ nghe mà không lắng nghe. Em thường rất ít đạt
đến mức lắng nghe mà thường chỉ dừng ở mức nghe, sinh viên chúng ta thường chỉ
nghe bài mà không quan tâm đến việc mình có hiểu bài hay không?
- Thiếu sự tập trung lắng nghe
Khi đến lớp gặp rất nhiều bạn bè, có rất nhiều chuyện để nói với nhau nên sinh
viên chúng em thường không có sự tập trung, chú ý nghe giảng. Hơn nữa em vẫn chưa
thể gạt bỏ hết những việc không liên quan đến việc học để nghe giảng mà thường
mang tâm trạng hay những chuyện ngoài lề đến lớp, trong lớp thường nói chuyện riêng
chưa tập trung vào việc nghe giảng hay ghi chép. Vì vậy việc lắng nghe không đạt hiệu
quả
- Ít có sự tham dự để khuyến khích thầy cô giảng
Khi lắng nghe việc tham dự hay khuyến khích người nói là rất quan trọng. Tuy
nhiên sinh viên đến lớp nghe giảng chỉ ngồi nghi chép là chính mà ít có sự tham dự
vào bài giảng của thầy cô khi cần thiết. Ví dụ như phát biểu hay thắc mắc những vấn
đề mà bản thân chưa hiểu.
Trong học tập để lắng nghe có hiệu quả chúng ta nên:
- Gác tất cả các việc khác lại: Việc trước tiên cần làm là gác hết những việc
không liên quan đến bài học hiện tại lại. Làm việc riêng, nghĩ ngợi những việc không
liên quan đến bài học làm đầu óc của bạn phân tâm, bạn nghe giảng mà như đang
- Thiếu tích cực khi lắng nghe
Khi nghe người khác nói một vấn đề mà mình đã được biết sơ sơ em thường có
suy nghĩ là mình đã biết tất cả rồi, không cần quan tâm đến vấn đề mà người khác
đang nói hay tiêu cực hơn là chỉ chăm chăm nghe để tìm lỗi sai của người nói để phản
bác lại. Thái độ lắng nghe như vậy sẽ không đạt được hiệu quả của việc lắng nghe.
- Thỉnh thoảng em hay giả vở nghe hay nghe qua qua cho xong
Khi nghe người khác nói nếu không muốn nghe mà vẫn thể hiện thái độ tôn trọng
người nói em thường giả vờ nghe. Đặc biệt là với người lớn tuổi hay với ông bà cha
mẹ nếu em không muốn nghe thì em vấn ngồi đó để nghe nhưng bỏ ngoài tai mọi thứ.
3. Trong các mối quan hệ gia đình:
Trong tất cả chúng ta, ai cũng có gia đình. Nhưng trong các mối quan hệ gia đình
lại không phải ai cũng biết lắng nghe. Tôi cũng vậy, sau khi học xong bài học này.
Nhất là khi đang chắp bút viết bài luận này tôi tự hỏi bản thân mình. Tôi đã biết lắng
nghe? Tôi đã thực sự lắng nghe những thông điệp mà những người thân trong gia đình
tôi gửi gắm đến tôi? Thì câu trả lời chắc chắn là chưa. Tôi chưa bao giờ thật sự lắng
nghe một điều gì đó cả. Vậy chúng ta cần phải làm gì?
Lắng nghe một cách tập trung
Khi người thân của bạn muốn nói chuyện, bạn nên bỏ hết mọi thứ ra khỏi tâm chí
và phải thực sự nhập tâm vào cuộc nói chuyện. Bạn không thể lắng nghe bạn nếu bạn
8
vừa nghe chuyện vừa nghĩ về những thứ khác. Trong quan hệ với con cái cha mẹ hãy
luôn là “người bạn lớn” của con. Cần cho con cái và các bạn trẻ cảm thấy rằng họ đang
được lắng nghe và những lời nói của họ không qua đi như gió bay, hoặc rơi vào lỗ tai
điếc. Lắng nghe với những cử chỉ khích lệ để người nói cảm thấy được nâng đỡ.
Nhìn thẳng vào mắt khi nói chuyện và lắng nghe
Bạn đã bao giờ nói chuyện với ai mà người đó tránh không nhìn thẳng vào mắt
bạn chưa? Lúc đó bạn có nhận xét thế nào về người đó?
Nhìn thẳng vào mắt người đối diện trình bày quan điểm, để bộc lộ thông điệp là
một trong những cách giúp bạn dễ dàng cuốn hút người đó vào câu chuyện, làm cho
người đó tập trung hơn vào câu chuyện của bạn và lắng nghe nhiều hơn. Ngoài ra đây
Đã bao giờ bạn gặp phải tình huống: trong một buổi hẹn ăn trưa hay một sự kiện
giao lưu, bạn được giới thiệu với một ai đó và trước khi kết thúc cuộc trò chuyện, bỗng
3
/>9
nhiên bạn quên mất tên người ấy? vậy, lý do vì sao lại xảy ra hiện tượng đó? Đây
chính là mấu chốt vì sao chúng ta phải chịu khó lắng nghe và có kỹ năng trong hoạt
động lắng nghe.
Một trong những tập đoàn sản xuất hàng tiêu dùng lớn nhất thế giới
Procter&Gamble đã tổ chức một khoá tập huấn có tên “Văn hoá trong công việc”
nhằm giúp nhân viên hiểu được ý nghĩa của việc lắng nghe trong môi trường giao thoa
văn hoá. Như vậy, đủ để thấy tầm quan trọng của lắng nghe trong môi trường làm việc.
Làm nghề luật cũng vậy, ví thử khi chúng ta đang giao tiếp với khách hàng mà tự
dưng lại quên tên của khách hàng, người luật sư sẽ rơi vào tình trạng bị động rất khó
xử, cũng có thể điều này sẽ làm hỏng mối quan hệ (không khí trò chuyện) giữa bạn với
khách hàng.
4.2. Lắng nghe – yếu tố quan trọng nhất để đàm phán thành công:
Trong thế giới thương mại đầy sôi động hiện nay, đàm phán đóng một vai trò rất
quan trọng để trong việc đạt tới thành công của mọi bản hợp đồng. Tuy nhiên, vẫn có
không ít nhà đàm phán không thành công trong việc thuyết phục đối tác ký kết hợp
đồng chỉ bởi một lý do rất cơ bản nhưng lại rất cần thiết, đó là lắng nghe. Bởi thế, họđã
đánh mất nhiều cơ hội để hiểu rõ được yêu cầu và mục đích của đối tác.
Trong các nghiên cứu gần đây cho thấy, những người có kỹ năng lắng nghe không
tốt chỉ có thể nắm được tối đa là 50% nội dung của buổi đàm thảo. Và tỉ lệ này sẽ giảm
xuống rất thấp sau 48 tiếng. Điều này đồng nghĩa với việc là họ không thể nhớ lại
những gì đã nói trong buổi đàm phán một cách chính xác và đầy đủ.
Phần lớn các khó khăn phát sinh trong quá trình đàm phán đều do kỹ năng lắng
nghe không hiệu quả. Để nắm vững kỹ năng lắng nghe, bạn cần đặt ra mục tiêu để
không chỉ hiểu lời nói mà còn phải hiểu được ý nghĩa bao hàm bên trong lời nói đó. Tự
đặt ra tình huống để ứng đối với những điều mà đối tác trao đổi với bạn.
Một người đàm phán giỏi là người biết cách lắng nghe. Lý do? Bởi người đàm
4. />thu-hieu-qua/.
5. />6. />nghe.html
7. />8. />11