VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN DANH TÚ
GIẢI QUYẾT KHIẾU KIỆN HÀNH CHÍNH TRONG
ĐIỀU KIỆN XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN
Ở VIỆT NAM
Chuyên ngành: Luật Hành chính
Mã số: 62 38 20 01
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC
Hà Nội, năm 2013
Công trình được hoàn thành tại
Học viện Khoa học Xã hội – Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam
Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. Chu Hồng Thanh
TS. Lê Hồng Sơn
Phản biện 1: GS. TS. Thái Vĩnh Thắng
Phản biện 2: PGS. TS. Đinh Ngọc Vượng
Phản biện 3: TS. Lương Thanh Cường
Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận án cấp
Học viện họp tại Học viện Khoa học Xã hội
vào hồi … giờ … , ngày … tháng … năm …
Có thể tìm hiểu Luận án tại Thư viện Quốc gia Việt Nam
và Thư viện Học viện Khoa học Xã hội
Më ®Çu
1. Tính cấp thiết của Đề tài
1.1. Việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đã đặt ra
các yêu cầu đối với GQKKHC. Nhà nước pháp quyền khác với nhà nước
khác ở mối quan hệ giữa công quyền và người dân. Trong Nhà nước pháp
quyền, mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân là mối quan hệ qua lại hai
chiều. Nhà nước hoàn toàn có thể và có nguy cơ bị công dân của mình khởi
kiện ra Tòa án nếu các quyết định của cơ quan thực hiện quyền hành pháp,
hành vi công vụ của công chức xâm hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của

trong thời gian qua còn nhiều bất cập. Số lượng các vụ khiếu nại, khiếu
kiện hành chính của công dân không ngừng gia tăng, thậm chí có lúc, có
nơi, có lĩnh vực tình trạng khiếu nại, khiếu kiện đã trở thành điểm nóng.
Mặc dù hàng năm, các cơ quan chức năng đã giải quyết một số lượng lớn
các đơn thư khiếu nại, khiếu kiện của công dân nhưng công tác giải quyết
khiếu nại, khiếu kiện hành chính vẫn còn nhiều yếu kém. Đặc biệt, pháp
luật về việc GQKKHC bằng con đường Tòa án đã có nhưng số lượng vụ
việc khiếu kiện hành chính được giải quyết tại Tòa hành chính không nhiều,
chất lượng giải quyết chưa cao, trong khi đó, các cơ quan giải quyết khiếu
nại hành chính luôn trong tình trạng quá tải. Hiện tượng trên phản ánh một
thực tế công tác GQKKHC của chúng ta cần được nghiên cứu để tiếp tục
hoàn thiện.
Xuất phát từ các lý do trên đây, nghiên cứu sinh lựa chọn đề tài Luận
án Tiến sỹ: Giải quyết khiếu kiện hành chính trong điều kiện xây dựng
Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam.
2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu
Việc nghiên cứu Luận án của tác giả nhằm đóng góp về mặt lý luận
khi đưa ra khái niệm về GQKKHC tại Tòa án, những yêu cầu của Nhà
nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đối với việc GQKKHC, phân tích, đánh
giá thực tiễn GQKKHC trong thời gian qua. Đặt vấn đề nghiên cứu trong
4
điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa, cải
cách tư pháp, Luận án đề xuất quan điểm, giải pháp để tiếp tục hoàn thiện
pháp luật cũng như nâng cao hiệu quả hoạt động GQKKHC.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Thứ nhất, nghiên cứu đưa ra khái niệm về GQKKHC tại Tòa án; các
yêu cầu của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đối với GQKKHC.
Thứ hai, đánh giá thực trạng các quy định của pháp luật và thực
trạng hoạt động GQKKHC từ năm 1995, 1996 đến nay.

+ Tác giả đề xuất quan điểm và giải pháp nâng cao chất lượng
GQKKHC tại Tòa án, đổi mới mô hình tổ chức và thẩm quyền của Tòa
hành chính.
5. Đóng góp mới về khoa học của Luận án
- Thứ nhất, Luận án làm rõ về mặt lý luận khái niệm, đặc điểm của
GQKKHC, đặc biệt đặt trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã
hội chủ nghĩa.
- Thứ hai, tác giả nghiên cứu đưa ra các yêu cầu của Nhà nước pháp
quyền xã hội chủ nghĩa đối với việc GQKKHC ở Việt Nam.
- Thứ ba, Luận án khẳng định vấn đề xây dựng nền hành chính trong
sạch, hiệu lực, hiệu quả phụ thuộc nhiều yếu tố, trong đó có việc hoạt động
quản lý hành chính của cơ quan hành chính nhà nước và hoạt động công vụ
của cán bộ, công chức phải được kiểm soát bởi một hệ thống cơ quan tư
pháp.
- Thứ tư, Luận án tổng kết, đánh giá những ưu điểm, hạn chế của
pháp luật và hoạt động GQKKHC từ năm 1996 đến năm 2011 và từ năm
2011 đến nay, trên cơ sở cập nhật những thông tin, số liệu mới nhất.
- Thứ năm, Luận án đưa ra quan điểm và giải pháp để nâng cao chất
lượng GQKKHC tại Tòa án, trong đó có việc đổi mới, hoàn thiện mô hình tổ
chức và thẩm quyền của Tòa hành chính trong hệ thống TAND.
6
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của Luận án
- Ý nghĩa về lý luận: Bằng việc đưa ra những kiến giải tương đối
toàn diện trên phương diện lý luận về khiếu kiện hành chính và GQKKHC
đặt trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cải
cách tư pháp, Luận án đã có những đóng góp nhất định về mặt khoa học,
góp phần đặt cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu toàn diện, chuyên sâu vấn
đề GQKKHC trong các lĩnh vực cụ thể. Đặc biệt, các giải pháp mà Luận án
đưa ra có ý nghĩa quan trọng về mặt lý luận, góp phần nâng cao chất lượng
giải quyết các vụ án hành chính trong thực tiễn.

Nội dung thứ ba, nghiên cứu việc giải quyết khiếu nại hành chính
bằng thủ tục hành chính.
Nội dung thứ tư, nghiên cứu việc GQKKHC tức là giải quyết các
tranh chấp giữa cơ quan hành chính nhà nước và công dân tại Tòa án.
Nội dung thứ năm, nghiên cứu sự kết hợp giữa việc giải quyết khiếu
nại hành chính bằng con đường hành chính và việc GQKKHC bằng con
đường Tòa án.
1.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
Theo các tài liệu thì trên thế giới khái quát có một số mô hình tổ
chức và hoạt động của cơ quan tài phán hành chính cụ thể như sau:
- Mô hình lưỡng hệ tài phán:
+ Mô hình Hội đồng nhà nước vừa tư vấn pháp lý cho Chính phủ
vừa là cơ quan tài phán hành chính;
+ Mô hình cơ quan tài phán hành chính riêng biệt.
8
- Mô hình nhất hệ tài phán:
+ Mô hình Toà hành chính trong Toà án thường (Tòa án tư pháp);
+ Mô hình Toà án tư pháp có thẩm quyền giải quyết các tranh
chấp hành chính.
Việc nghiên cứu kinh nghiệm của các nước là cần thiết nhưng phải
trên cơ sở và phù hợp với điều kiện của nước ta.
1.3. Nhận định về tình hình nghiên cứu
Việc GQKKHC đã thu hút được sự quan tâm đặc biệt của khoa học
pháp lý, đã có nhiều công trình nghiên cứu về các khía cạnh khác nhau của
vấn đề này và đã có đóng góp quan trọng về lý luận cũng như thực tiễn.
Tuy nhiên, các nghiên cứu trên chưa đặt việc GQKKHC trong bối cảnh xây
dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì
dân, trong tiến trình cải cách tư pháp cũng như chưa nghiên cứu những yêu
cầu của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, của công cuộc cải cách tư
pháp đối với việc GQKKHC và đối với đổi mới tổ chức, hoạt động của Tòa

Khiếu kiện hành chính là việc cá nhân, tổ chức theo quy định của
pháp luật khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án đối với QĐHC, HVHC,
quyết định kỷ luật buộc thôi việc công chức, quyết định giải quyết khiếu nại
về quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh, việc lập danh sách cử tri (sau đây
gọi chung là QĐHC, HVHC) khi cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là
trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình để đề nghị Tòa
án phán quyết về tính hợp pháp của QĐHC, HVHC đó.
Quan niệm về GQKKHC với nghĩa hẹp, theo đó, GQKKHC là hoạt
động xét xử các vụ án hành chính (giải quyết các tranh chấp hành chính) do
Tòa án thực hiện theo trình tự, thủ tục tố tụng hành chính.
2.1.2. Đặc điểm của GQKKHC
Thứ nhất, GQKKHC thực chất là giải quyết tranh chấp hành chính
giữa một bên là cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức trong cơ quan nhà
10
nước với một bên là cá nhân, tổ chức trong xã hội.
Thứ hai, việc GQKKHC là sự tác động của quyền tư pháp đối với
quyền hành pháp; liên quan đến hoạt động quản lý hành chính nhà nước,
liên quan đến nền hành chính quốc gia.
Thứ ba, Thẩm phán hành chính phải là người am hiểu pháp luật và
am hiểu về quản lý hành chính nhà nước.
Thứ tư, một cơ quan nhân danh Nhà nước (Tòa án) có thể phán quyết
buộc một cơ quan quản lý hành chính nhà nước (lúc này là một bên trong
vụ án hành chính) phải chấp hành bản án, quyết định của Tòa án.
Thứ năm, GQKKHC vừa bảo đảm quyền khiếu kiện của công dân
vừa bảo đảm các quyền khác của công dân.
2.1.3. Chủ thể GQKKHC
Việc giải quyết các vụ án hành chính được thực hiện dựa trên những
nguyên tắc của hoạt động tố tụng hành chính do chủ thể là Tòa án (Tòa hành
chính) thực hiện. Hệ thống Toà án có chức năng xét xử các vụ án hành chính
bao gồm: Toà án nhân dân tối cao (Toà hành chính); Toà án nhân dân cấp

nước hoặc cán bộ, công chức trong cơ quan nhà nước; QĐHC phải được
ban hành, HVHC phải được thực hiện xuất phát từ những lý do xác thực;
QĐHC phải được ban hành, HVHC phải được thực hiện đúng hình thức
và trình tự, thủ tục do pháp luật quy định. Trong quản lý hành chính nhà
nước, khi ban hành các QĐHC, thực hiện các HVHC thì các cơ quan hành
chính nhà nước bên cạnh phải bảo đảm tính hợp pháp còn phải bảo đảm
tính hợp lý khi các QĐHC được ban hành, HVHC được thực hiện. Đây là
yêu cầu của thực tiễn, đảm bảo hiệu lực cũng như tính khả thi của các
quyết định, hành vi này, tránh phát sinh các khiếu nại, khiếu kiện. Một
QĐHC, HVHC chỉ thật sự phát huy hiệu lực, hiệu quả tốt nhất khi quyết
định, hành vi đó bảo đảm cả tính hợp pháp và tính hợp lý.
2.1.5. Thẩm quyền GQKKHC
2.1.5.1. Những khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết
của Tòa án
12
Đối tượng xét xử của Toà hành chính là các các tranh chấp trong lĩnh
vực hành chính. Về phương diện khoa học pháp lý có nghĩa là các tranh chấp
nảy sinh từ việc áp dụng các quy phạm pháp luật trong quản lý hành chính
nhà nước. Để xác định thẩm quyền của Tòa hành chính thì thường có sự kết
hợp giữa hai phương cách đó là: Toà hành chính có thẩm quyền xét xử các
tranh chấp mà trong đó một bên là cơ quan hành chính nhà nước và Toà hành
chính có thẩm quyền giải quyết các tranh chấp nảy sinh trong các mối quan
hệ áp dụng quy phạm pháp luật hành chính. Điều 28 LTTHC năm 2010 đã
quy định thẩm quyền giải quyết các khiếu kiện hành chính của Tòa án. Thẩm
quyền giải quyết các khiếu kiện hành chính của Tòa án theo LTTHC năm
2010 được quy định theo phương án loại trừ (chỉ trừ một số trường hợp đặc
biệt không được khiếu kiện ra Tòa án) và đã được mở rộng so với
PLTTGQCVAHC năm 1996 (sửa đổi, bổ sung năm 1998 và năm 2006).
2.1.5.2. Phạm vi thẩm quyền giải quyết khiếu kiện hành chính của
Toà án

cần thiết ra quyết định hủy một phần hoặc toàn bộ quyết định bị cơ quan
GQKKHC phán quyết hủy. Việc quy định như vậy sẽ tăng cường vai trò của
cơ quan GQKKHC, nâng cao hiệu quả thi hành án hành chính.
2.1.6. Về thủ tục khởi kiện và giải quyết vụ án hành chính tại Tòa
án
Thủ tục khởi kiện và giải quyết vụ án hành chính tại Tòa án là theo
thủ tục tố tụng tư pháp. Người khởi kiện vụ án hành chính phải đến Tòa án
nộp đơn, kèm theo các tài liệu, chứng cứ cho Tòa án, phải nộp tiền tạm ứng
án phí, phải tham gia vào quá trình tố tụng từ sơ thẩm đến phúc thẩm (nếu
có). Quá trình tố tụng tại Tòa án mỗi cấp chặt chẽ về mặt pháp lý. Tòa án
xét xử vụ án hành chính theo nguyên tắc: công khai (trường hợp cần giữ bí
mật nhà nước hoặc giữ bí mật của đương sự theo yêu cầu chính đáng của họ
thì Tòa án xét xử kín nhưng phải tuyên án công khai); bình đẳng về quyền
và nghĩa vụ trong tố tụng hành chính, bình đẳng giữa người khởi kiện và
người bị kiện trong việc đưa ra các chứng cứ, tài liệu, cơ sở pháp lý, tranh
luận công khai để chứng minh QĐHC, HVHC bị kiện có hay không vi
14
phạm pháp luật. Đây là đặc điểm rất quan trọng và cũng là một trong những
điểm khác nhau cơ bản và là ưu điểm rất có ý nghĩa của giải quyết vụ án
hành chính tại Tòa án so với giải quyết khiếu nại hành chính tại cơ quan
hành chính nhà nước. Mặc dù trong tố tụng hành chính, người khởi kiện (cá
nhân, tổ chức) và người bị kiện (cơ quan hành chính nhà nước, cán bộ, công
chức trong cơ quan hành chính nhà nước) theo quy định của pháp luật là
bình đẳng về quyền và nghĩa vụ pháp lý. Tuy nhiên, trong quan hệ quản lý
hành chính nhà nước thì cá nhân, tổ chức lại là đối tượng quản lý của cơ
quan hành chính nhà nước. Xuất phát từ đặc điểm này, pháp luật tố tụng
hành chính nói chung và thủ tục khởi kiện, giải quyết vụ án hành chính nói
riêng cần có quy định để bảo đảm sự bình đẳng giữa người khởi kiện và
người bị kiện, nhất là trong việc cung cấp chứng cứ nhằm giúp Tòa án giải
quyết đúng đắn vụ án hành chính.

pháp được kiểm soát.
Thứ hai, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đòi hỏi tính chịu
trách nhiệm của cơ quan hành chính nhà nước và cán bộ, công chức hành
chính nhà nước.
Thứ ba, khi xét xử vụ án hành chính, Thẩm phán và Hội thẩm nhân
dân độc lập và chỉ tuân theo pháp luật.
Thứ tư, trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, quyền con
người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân được Nhà nước tôn trọng và
bảo đảm.
2.2.2. Yêu cầu của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đối với
GQKKHC ở Việt Nam
Thứ nhất, phải có một cơ quan tài phán hành chính hoạt động độc lập
và chỉ tuân theo pháp luật khi GQKKHC. Sự độc lập của Thẩm phán và Hội
thẩm nhân dân khi xét xử các vụ án nói chung và khi xét xử các vụ án hành
chính nói riêng vừa là một đặc điểm của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ
nghĩa Việt Nam vừa là một yêu cầu của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ
nghĩa Việt Nam đối với GQKKHC. Chính sự độc lập và chỉ tuân theo pháp
16
luật của cơ quan tài phán hành chính khi GQKKHC, nhất là với cơ quan hành
chính, cán bộ, công chức hành chính có QĐHC, HVHC bị khiếu kiện, đã góp
phần bảo đảm sự kiểm soát quyền hành pháp, sự tác động của quyền tư pháp
đến quyền hành pháp.
Thứ hai, tất cả các khiếu kiện của cá nhân, tổ chức trong xã hội khi
không đồng ý với QĐHC, HVHC của cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức
trong cơ quan nhà nước thì đều được khởi kiện ra cơ quan tài phán hành chính
(Tòa hành chính) (chỉ trừ một số ít trường hợp rất đặc biệt). Điều này nhằm
tăng cường bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân và thể hiện đặc trưng
của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đó là quyền con người, quyền và
lợi ích hợp pháp của công dân được Nhà nước tôn trọng và bảo đảm.
Thứ ba, xuất phát từ đặc điểm của pháp luật về GQKKHC (pháp luật

Ở VIỆT NAM
3.1. Khái quát về giải quyết khiếu nại, GQKKHC ở Việt Nam
trước năm 1996
Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ngay từ khi ra đời đã rất quan
tâm đến quyền khiếu nại của nhân dân. Ngày 23 tháng 11 năm 1945 Chủ
tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 64/SL thành lập Ban Thanh tra đặc
biệt. Hiến pháp năm 1959, Hiến pháp năm 1980, Hiến pháp năm 1992 (sửa
đổi, bổ sung năm 2001) đều có một điều quy định về quyền khiếu nại, tố
cáo của công dân. Nhà nước ta đã ban hành: Pháp lệnh quy định việc xét và
giải quyết các khiếu nại, tố cáo của công dân năm 1981; Pháp lệnh khiếu
nại, tố cáo của công dân năm 1991; Luật khiếu nại, tố cáo năm 1998;… Bên
cạnh đó, theo Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án dân sự năm 1989 thì:
Điều 10 quy định những việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân
dân có những việc khiếu nại cơ quan hộ tịch về việc từ chối đăng ký hoặc
không chấp nhận yêu cầu sửa đổi những điều ghi trong giấy tờ về hộ tịch;
những việc khiếu nại về danh sách cử tri;… Thực chất đây là những khiếu
18
kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo thủ tục tố
tụng dân sự. Điều 12 Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án dân sự năm
1989 quy định khi xét xử vụ án dân sự, Toà án có quyền huỷ quyết định
rõ ràng trái pháp luật của cơ quan, tổ chức khác xâm phạm quyền lợi hợp
pháp của đương sự trong vụ án mà Toà án có nhiệm vụ giải quyết. Trước
năm 1995, 1996, việc giải quyết các tranh chấp hành chính chủ yếu được
giải quyết thông qua con đường hành chính. Việc giải quyết đối với một
số loại tranh chấp hành chính bằng con đường tư pháp thông qua Tòa án
cũng đã xuất hiện nhưng chưa có cơ quan tài phán tư pháp chuyên trách
GQKKHC (Tòa hành chính), chưa có thủ tục tố tụng riêng (vẫn áp dụng
thủ tục tố tụng dân sự) và thẩm quyền của Tòa án (Tòa dân sự) cũng chỉ
đối với một số ít loại tranh chấp hành chính.
3.2. Pháp luật về GQKKHC ở Việt Nam giai đoạn 1996 đến nay

đoạn 2011 đến nay
Thứ nhất, quy định cụ thể, rõ ràng hơn khái niệm “QĐHC”.
Thứ hai, quy định các khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải
quyết của Tòa án theo phương pháp loại trừ.
Thứ ba, quy định điều kiện khởi kiện vụ án hành chính thuận lợi hơn.
Thứ tư, quy định thời hiệu khởi kiện đơn giản hơn.
Thứ năm, quy định cụ thể về chứng minh và chứng cứ trong tố tụng
hành chính.
Thứ sáu, quy định cụ thể hơn vai trò của VKSND trong tố tụng hành
chính.
Thứ bảy, quy định cụ thể thẩm quyền của Hội đồng xét xử sơ thẩm.
Thứ tám, có quy định mới về thời hạn kháng nghị theo thủ tục giám
đốc thẩm.
Thứ chín, quy định thủ tục đặc biệt xem xét lại quyết định của Hội
đồng Thẩm phán TANDTC.
Thứ mười, quy định cụ thể việc thi hành án hành chính.
20
3.2.2.2. Những vướng mắc, hạn chế trong các quy định pháp luật về
GQKKHC giai đoạn 2011 đến nay
Thứ nhất, khó khăn do mô hình tổ chức và thẩm quyền xét xử sơ
thẩm của Tòa án (cũng tương tự như giai đoạn 1996 – 2011).
Thứ hai, một số quy định của LTTHC còn có những điểm chưa được
hướng dẫn thi hành.
Thứ ba, chưa hướng dẫn việc xác định các tiêu chí cụ thể để đánh giá
tính hợp pháp của một QĐHC, HVHC khi xét xử.
Thứ tư, khái niệm QĐHC, HVHC vẫn chưa có sự thống nhất trong
các văn bản pháp luật.
3.3. Hoạt động GQKKHC ở Việt Nam giai đoạn 1996 đến nay
3.3.1. Hoạt động GQKKHC giai đoạn 1996 - 2011
3.3.1.1. Những ưu điểm, đặc điểm và tác động tích cực của hoạt

Thứ tư, số lượng các vụ án hành chính được giải quyết tại Tòa án là
rất ít nếu so sánh với số lượng các vụ án hình sự, dân sự được giải quyết tại
Tòa án, số lượng các khiếu nại được giải quyết tại các cơ quan hành chính.
Thứ năm, về chất lượng giải quyết các vụ án hành chính cũng còn
có hạn chế.
Thứ sáu, nguyên nhân của những hạn chế trong hoạt động GQKKHC
tại Tòa án là: do quy định về tổ chức cũng như thẩm quyền giải quyết sơ
thẩm các khiếu kiện hành chính của Tòa án có ảnh hưởng đến chất lượng
giải quyết các khiếu kiện hành chính; một bộ phận Thẩm phán hành chính
còn có những hạn chế về chuyên môn, nghiệp vụ; sự phức tạp của án hành
chính; một số quy định của pháp luật nội dung còn chồng chéo, có những
bất cập, chưa phù hợp với thực tiễn; pháp luật tố tụng hành chính giai đoạn
1996 - 2011 còn có những quy định mâu thuẫn với quy định của các văn
bản quy phạm pháp luật khác, có những quy định chưa phù hợp hoặc không
còn phù hợp, chưa đầy đủ thiếu rõ ràng; công tác tuyên truyền, phổ biến
pháp luật về khiếu kiện hành chính còn chưa được chú trọng đúng mức.
22
3.3.2. Hoạt động GQKKHC giai đoạn 2011 đến nay
3.3.2.1. Những ưu điểm, đặc điểm và tác động tích cực của hoạt
động GQKKHC giai đoạn 2011 đến nay
Thứ nhất, các cơ quan hữu quan đã tích cực, chủ động chuẩn bị các
điều kiện cần thiết và triển khai thi hành LTTHC.
Thứ hai, với việc ban hành LTTHC, thông qua công tác xét xử các vụ
án hành chính, Tòa án đã tăng cường tinh thần dân chủ giữa cơ quan nhà
nước, cán bộ, công chức trong cơ quan nhà nước có QĐHC, HVHC bị
khiếu kiện với cá nhân, tổ chức có đơn khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa
án, hoạt động tranh luận tại phiên tòa được chú trọng.
Thứ ba, kể từ khi LTTHC có hiệu lực thi hành, số lượng các khiếu
kiện hành chính được giải quyết tại Tòa án đã tăng lên đáng kể và tăng
tương đối nhanh.

Thứ năm, bảo đảm kế thừa các quy định của pháp luật, kinh nghiệm
GQKKHC hiện hành; tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm của nước ngoài;
tương thích với các điều ước quốc tế mà nước ta là thành viên.
4.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả GQKKHC trong điều kiện xây
dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam
Thứ nhất, tiếp tục đổi mới nhận thức về GQKKHC.
Thứ hai, đổi mới mô hình tổ chức Tòa hành chính GQKKHC: tổ
chức trong hệ thống TAND: Tòa hành chính trong TAND sơ thẩm khu vực,
Tòa hành chính trong TAND phúc thẩm khu vực, Tòa hành chính trong
TAND thượng thẩm (Tòa hành chính trong TAND cấp cao); TANDTC (là
cơ quan xét xử cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam).
Thứ ba, tiếp tục hoàn thiện pháp luật tố tụng hành chính: nghiên cứu
bổ sung quyền khiếu kiện của công dân vào Hiến pháp; tiếp tục mở rộng
thẩm quyền xét xử của Tòa án đối với các khiếu kiện hành chính (QĐHC,
HVHC mặc dù mang tính nội bộ của cơ quan, tổ chức nhưng liên quan trực
tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức thì cần thiết quy định
có thể bị khởi kiện tại Tòa án; các quyết định kỷ luật dưới mức buộc thôi
24
việc đối với công chức giữ chức vụ từ Tổng Cục trưởng và tương đương trở
xuống mà công chức đó cho rằng quyết định này là không đúng thì cần thiết
phải quy định công chức đó có quyền khiếu kiện tại Tòa án; có thể nghiên
cứu giao cho Tòa hành chính thẩm quyền xem xét tính hợp pháp của các
văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan hành chính nhà nước ban hành (từ
cấp Bộ trở xuống) khi Tòa hành chính giải quyết vụ án hành chính); quy
định cụ thể hơn đối tượng khởi kiện trong vụ án hành chính, vai trò của
VKSND trong vụ án hành chính; hoàn thiện một số quy định của pháp luật
còn chưa thống nhất.
Thứ tư, tiếp tục hoàn thiện pháp luật nội dung có liên quan đến
GQKKHC.
Thứ năm, tăng cường năng lực xét xử của đội ngũ Thẩm phán hành chính.