ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP MÔ PHỎNG
ĐẶT VẤN ĐỀ
Theo truyền thống, phẫu thuật viên sẽ được huấn luyện bằng “học việc” trong thời
gian dài. Làm việc cùng những đàn anh và theo một chương trình định sẵn là đặc
điểm chính của chương trình huấn luyện hiện nay, trong chương trình này, học
viên được quan sát, phụ mổ và có thể thực hiện phẫu thuật trên bệnh nhân để từ đó
đạt được những kỹ năng mong muốn. Nhưng trong mô hình đào tạo này, có giới
hạn là trình độ của các đàn anh rất khác nhau và mục tiêu học tập cũng không rõ
ràng.
Hiện nay, với sự phát triển của kỹ thuật và phân chia ra nhiều chuyên khoa sâu,
nhiều kỹ thuật ngoại khoa mới được thực hiện và đều đòi hỏi sự thuần thục các kỹ
thuật này. Đây là một thử thách rất lớn đối với phẫu thuật viên. Ví dụ như việc
ứng dụng phẫu thuật xâm lấn tối thiểu rộng rãi bắt buộc các phẫu thuật viên phải
có được những kỹ năng này trong sự nghiệp của họ dù họ đang ở giai đọan nào
của sự nghiệp.
Y thức và sự kỳ vọng của công chúng tăng lên và hiểu biết của cộng đồng về vấn
đề y đức trong việc dùng bệnh nhân để thực tập sẽ có ảnh hưởng đáng kể đến việc
làm giảm cơ hội cho phẫu thuật viên thực hiện huấn luyện kiểu cầm tay chỉ việc,
đặc biệt là phẫu thuật viên mới vào nghề.
Có nhiều thay đổi hiện nay để hiện đại hóa cấu trúc giáo dục và huấn luyện ngoại
khoa nói riêng giáo dục y khoa nói chung. Do đó tiếp cận vấn đề theo kiểu học
việc truyền thống đang bắt đầu thay đổi hòan tòan. Quan niệm cho rằng, học viên
(chỉ những phẫu thuật viên đang được đào tạo) sau thời gian dài làm việc với đàn
anh sẽ trở nên thuần thục đã không được chấp nhận. Đã có một đồng thuận về
cách tiếp cận rõ ràng hơn để thấy rõ nhu cầu của từng cá nhân học viên và sự phù
hợp với từng trình độ của học viên. Để thấy được những thử thách cũng như nhu
cầu của việc đào tạo và lượng giá kỹ năng ngoại khoa thì việc ứng dụng công nghệ
mô phỏng như một công cụ giáo dục có thể giúp giải quyết những vấn đề nêu trên.
CÁC LỌAI MÔ PHỎNG
Hiện nay đang có nhiều loại thiết bị mô phỏng đựơc dùng để giảng dạy nhiều loại
thực tập theo nhóm.
HUẤN LUYỆN KỸ NĂNG NGOẠI KHOA
Kỹ năng là phần thiết yếu của thực hành ngoại khoa. Kỹ năng ngoại khoa đòi hỏi
sự phát triển về tâm thần vận động thuần thục, một quá trình dựa trên sự thực hành
thường xuyên. Theo truyền thống, những kỹ năng sẽ đạt được hầu như chỉ trong
phòng mổ, nơi mà nguồn lực cũng như phương tiện học tập có giới hạn.
Có nhiều chứng cứ từ những nguồn khác nhau cho thấy kỹ năng tâm thần vận
động phải được củng cố thường xuyên để đạt được sự ổn định. Một phẫu thuật
viên sẽ đánh mất kỹ năng nếu họ không củng cố bằng thực hành thường xuyên và
lặp đi lặp lại. Một chương trình huấn luyện hiệu quả nên cung cấp vừa lý thuyết,
vừa thực hành trong đó tạo nhiều cơ hội để học viên đuợc thực hành lặp đi lặp lại.
Chương trình đào tạo cũng nên xác định rõ mục tiêu đào tạo mà những mục tiêu
này có thể được lượng giá một cách khách quan vào cuối khóa học. Trong thực tế
huấn luyện ngoại khoa theo kiểu truyền thống hiện nay, khả năng lượng giá rất
khó khăn và có rất ít chuơng trình đào tạo có khả năng cung cấp nhiều cơ hội cho
học viên thực hành lặp đi lặp lại những kỹ năng tâm thần vận động mới học được.
Hơn nữa, rất khó thiết lập một môi trường thực hành ồn định và chuyên nghiệp
cho học viên và số giảng viên với kỹ năng khéo léo để hướng dẫn cũng không
nhiều. Trong khi đó, công nghệ mô phỏng có thể cung cấp cơ hội cho học viên
thực hành lặp đi lặp lại những kỹ thuật ngoại khoa quan trọng mà không gây ảnh
hưởng đến sự an tòan của bệnh nhân và hơn nữa mô phỏng cũng có khả năng
lượng giá những kỹ năng tâm thần vận động mà học viên đạt được trong quá trình
thực hành và huấn luyện.
Những thuận lợi của mô phỏng khi so sánh với huấn luyện ngoại khoa thông
thường
(Error! Reference source not found.)
Chương trình đào tạo có thể được quyết định bởi học viên, không phải bởi bệnh
nhân. Học viên có thê tập trung vào toàn bộ phẫu thuật họăc những kỹ năng riêng
biệt và thực tập chúng thường xuyên theo nhu cầu.
phẫu thuật viên.
LƯỢNG GIÁ
Lý thuyết giáo dục cho rắng học tập phải đi kèm với lượng giá cả về cấu tạo (phản
hồi) và tổng kết (lượng giá cuối cùng). Phản hồi giúp tạo ra chương trình học tập
trực tiếp đển cải thiện kỹ năng đặc biệt trong những kỹ thuật hiếm thực hiện trong
lâm sàng, sau đó xác nhận kỹ thuật chuẩn mà học viên phải đạt qua lượng giá cuối
cùng.
Một phương pháp lý tưởng để đánh giá kỹ năng kỹ thuật và sự thành thạo
phải có những tiêu chuẩn sau
(Error! Reference source not found.)
Phải thể hiện khả năng lặp lại những kết quả như nhau dù được lượng giá bởi
những người khác nhau (tính tin cậy chéo).
Thực hiện ổn định khi cùng một học viên được đánh giá trong những thời điểm
khác nhau trong cùng điều kiện (tính tin cậy thử-thử lại).
Những đặc điểm cần phải xem xét khi đánh giá hiệu quả của một phương
pháp lượng giá
- Tính khả thi
- Tính tin cậy
- Tính hợp lệ
Một nghiên cứu được Feldman và cộng sự thực hiện năm 2003 tựa đề
“Relationship between objective assessment of technical skills and subjective in-
training evaluations in surgical residents” so sánh công cụ lượng giá truyền thống
chủ quan In-Training Evaluation Reports (ITERs) (báo cáo đánh giá trong huấn
luyện) và McGill Inanimate System for Training and Evaluation of Laparoscopic
Skills (MISTELS) (hệ thống mô hình để huấn luyện và lượng giá kỹ năng phẫu
thuật nội soi của Mc Gill), một công cụ khách quan lượng giá kỹ thuật mổ nội soi.
Kết quả cho thấy ITER không thể phân loại được những bác sỹ nội trú có kỹ thuật
dưới mức trung bình và những bác sỹ nội trú thực hiện tốt trong MISTEL thì cũng
có kết quả tốt khi đánh giá băng ITER