Sáng kiến kinh nghiệm – một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ mẫu giáo
I – ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC LỄ GIÁO CHO TRẺ MẪU
GIÁO.
II – ĐẶT VẤN ĐỀ:
Giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, chịu
trách nhiệm chăm sóc – giáo dục trẻ từ 0 – 6 tuổi. Đây là giai đoạn đặt nền móng
đầu tiên quan trọng của nhân cách con người. Nếu không làm tốt việc chăm sóc –
giáo dục trẻ trong những năm này thì việc giáo dục lại hết sức khó khăn, phức tạp.
Vì vậy, Nghị quyết TW2, khoá VIII của Đảng cộng sản Việt Nam về “Định hướng
chiến lược giáo dục – đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá và đề ra
mục tiêu giáo dục Mầm non phải trang bị cho trẻ những gì tốt nhất kể cả về mặt
vật chất và tinh thần một cách toàn diện.
Như các bạn đã biết, trong điều kiện kinh tế phát triển, đang trên con đường hội
nhập, đất nước chúng ta phải giao lưu với nhiều nền văn hoá khác nhau. Làm thế
nào để cho thế hệ trẻ của chúng ta “Hoà nhập mà không hoà tan” – trong mỗi
chúng ta vẫn giữ được những gì gọi là “Vốn văn hoá của dân tộc Việt trong thời
đại mới thì việc giáo dục cho trẻ phát triển về trí tuệ thôi không đủ mà phải giáo
dục trẻ biết giữ được truyền thống văn hoá vốn có của cha ông ta từ ngàn xưa là
nhiệm vụ cần và cập nhật nhất trong các mục tiêu phát triển con người toàn diện
hiện nay.
III – CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Từ ngàn xưa kinh nghiệm của cha ông ta đã đúc kết nhiệm vụ học đầu tiên của
mỗi con người phải là “Tiên học lễ, hậu học văn” lễ phép là nét đẹp văn hoá được
đặt lên hàng đầu khi nhìn nhận và đánh giá về một ai đó mà chúng ta thường bàn
luận. Trong thời đại hiện nay tiếp thu nhiều nền văn hoá khác nhau nên đâu đó vẫn
còn nhiều câu chuyện thương tâm về đạo đức lễ giáo của con người, việc mà tôi và
các bạn đã nghe và thấy trên thông tin đại chúng, trong cuộc sống hằng ngày.
IV – CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Trăn trở với mục tiêu chung của giáo dục là người giáo viên Mầm non tôi nguyện
góp sức một phần nhỏ bé của mình vào việc giáo dục lễ giáo cho trẻ ở lứa tuổi
Muốn có nhiều cây xanh chúng ta phải làm gì?
Qua lợi ích của cây xanh, cô giáo dục cháu không ngắt ngọn bỏ cành, mà phải biết
bảo vệ chăm sóc cây xanh để cây cho ta nhiều lợi ích.
+ Đối với giờ học phát triển thể chất:
Cô giáo dục trẻ siêng năng thể dục, tập đều đặn giúp cơ thể khoẻ mạnh, trong lúc
tập các con không chen lấn, không xô đẩy nhau.
+ Đối với giờ học tạo hình: “Vẽ người thân trong gia đình”.
Cô có thể đàm thoại.
Gia đình cháu gồm có những ai?
Gia đình cháu thuộc gia đình nhỏ hay gia đình lớn?
Mọi người sống trong gia đình phải như thế nào với nhau?
Giáo dục trẻ biết yêu thương, kính trọng đối với ông bà, cha mẹ, anh chị, biết
nhường nhịn em bé.
+ Giờ học Làm quen chữ cái:
Nhắc nhở cháu ngồi ngay ngắn, cất đồ dùng gọn gàng , ngăn nắp, biết giữ gìn bảo
quản đồ dùng.
+ Giờ làm quen văn học: Qua chuyện “Tấm Cám”.
Cô đàm thoại cùng trẻ:
Tấm là người như thế nào?
Mẹ con Cám là người như thế nào?
Con thích nhân vật nào nhất? vì sao?
Cô giáo dục cháu lòng thật thà, chăm lo lao động, dạy cháu yêu cái thiện, ghét cái
ác, hình thành cho trẻ lòng nhân ái đối với mọi người xung quanh.
+ Giờ học âm nhạc: Bài “Bông hoa Mừng Cô”.
Đàm thoại:
Đối với cô giáo các con phải như thế nào?
Khi tặng hoa cho cô, các con tặng bằng mấy tay?
Thông qua đó giáo dục trẻ khi nhận hoặc trao vật gì với người lớn nên trao hoặc
nhận phải bằng hai tay, khi nhận các con nói lời cảm ơn.
Sau một thời gian thực hiện những thói quen về lễ giáo chất lượng lớp tôi tăng lên
Ví dụ: Tham quan vườn cây ăn quả.
Đàm thoại: Muốn có nhiều quả ngon ta phải làm gì?
Khi ăn quả các con nhớ đến ai?
Giáo dục cháu kính trọng, yêu những người lao động, khi ăn phải từ tốn, chậm rãi
không vứt vỏ và hạt bừa bãi. Giáo dục cháu giữ gìn vệ sinh môi trường, vệ sinh
lớp, biết đoàn kết, giúp đỡ bạn bè, mọi người xung quanh, qua nhiều lần như vậy,
cháu lớp tôi có những thói quen đó khoản 70%, tôi tiếp tục áp dụng.
4. Xây dựng lễ giáo, góc tuyên truyền:
Góc lễ giáo của lớp không thể thiếu đây là biện pháp rất hữu hiệu đối với chuyên
đề lễ giáo bởi lẽ trẻ có đặc điểm dễ nhớ nhưng lại mau quên. Song, trẻ được trực
quan bằng hình ảnh những gương tốt hoặc qua thơ, chuyện thì trẻ dễ tiếp thu, dễ
phân biệt việc làm nào tốt, việc làm nào xấu.
Để có một kết quả tốt về giáo dục lễ giáo cho trẻ, đầu năm học tôi đã lên kế hoạch
giáo dục lễ giáo cho trẻ theo từng tháng và nội dung sau:
Thời gian Nội dung giáo dục Yêu cầu đạt
Tháng 9
- Trẻ đi học gọn gàng
- Biết giữ gìn vệ sinh cá nhân
- Biết xin phép cô khi ra vào lớp
75%
Tháng 10
- Biết xưng hô bạn với ban bè
- Biết chào hỏi khi có khách đến thăm
80%
Tháng 11
- Biết giúp đỡ cô và bạn trong các hoạt động
- Khi trả lời, hoặc thưa cô thì xưng hô lễ phép
85%
Từng tháng tôi lên kế hoạch có yêu cầu nội dung cao hơn, góc lễ giáo thường để
ngoài cửa sổ để phụ huynh dễ nhìn, biết được kế hoạch chăm sóc của nhà trường
xong, tôi thường nhắc nhở, động viên trẻ sau khi ăn quà vặt nên vứt rác vào giỏ để
giữ vệ sinh chung và trẻ thực hiện tốt, nhất là sau hoạt động tạo xé dán trong lớp
không còn mảnh giấy vụn nào rơi xuống sàn.
Ở lớp tôi không có công trình vệ sinh nên tôi đào hai cái hố che bằng bao xi măng,
hố nam riêng, nữ riêng để cho các cháu đi tiểu đúng nơi quy định. Qua đó trẻ có
thói quen vệ sinh văn minh hơn.
6. Phối hợp với các bậc phụ huynh:
Cùng với mục tiêu xã hội hoá giáo dục thì vai trò của phụ huynh có vai trò không
nhỏ trong việc giáo dục trẻ. Trong buổi họp mặt đầu năm tôi mạnh dạn trao đổi
với phụ huynh về tầm quan trọng của giáo dục lễ giáo đối với trẻ mẫu giáo, nhất là
trong thời kỳ hội nhập của nước ta tiếp nhận nhiều nền văn hoá và trò chơi giải trí
đã ảnh hưởng một phần không nhỏ về hành vi văn minh của trẻ. Trẻ có thể đối xử
thô bạo với bạn sau một đoạn phim hành động, hay trẻ có những lời không nên đối
với bố mẹ, khi không đồng ý cho trẻ chơi điện tử. Để phụ huynh nhận thức ý nghĩa
của vấn đề để cùng nhà trường giáo dục trẻ.
Phụ huynh lớp tôi phần đông làm nghề nông nên họ ít quan tâm đến con cái mình,
qua các cuộc họp phụ huynh hoặc những buổi truyền thông tôi luôn phổ biến và
tuyên truyền cách nuôi dạy con theo khoa học và cách giáo dục lễ giáo đối với trẻ
lúc ở nhà. Phụ huynh giành thời gian chăm sóc con cái như vệ sinh thân thể, chải
răng đúng cách, phụ huynh phải luôn mẫu mực trong giao tiếp ở nhà để trẻ noi
theo. Đồng thời chú ý sửa sai trẻ kịp thời những thiếu sót trong giao tiết đối với
bạn bè, đối với người lớn.
Tôi luôn trao đổi với phụ huynh hằng tháng thông qua sổ liên lạc về sự tiến bộ của
mỗi cháu để phụ huynh kịp thời nắm bắt. Qua thời gian trẻ lớp tôi tiến bộ rõ rệt
như xưng hô lễ phép, lịch sự trong giao tiếp nhờ sự giáo dục bằng phương châm
“Trường học là nhà, nhà là trường học”.
7. Giáo dục lễ giáo thông qua ngày hội, ngày lễ:
Như các bạn đã biết truyền thống của người Việt chúng ta luôn tôn sư trọng đạo.
Vì vậy thông qua các hoạt động tổ chức lễ hội như ngày giỗ Tổ Hùng Vương,
ngày 20/11… Từ ý nghĩa của những ngày lễ lớn, tôi đã tổ chức các hoạt động văn
trẻ thực hiện.
Cuối tuần bao giờ cũng có tiết mục kể chuyện về gương tốt, tuần nào cũng vậy tôi
không bao giờ bỏ qua.
Ví dụ: Tuần 1 tháng 10 tôi kể chuyện “Tích Chu” cho trẻ nghe.
Tuần khác tôi kể cho trẻ nghe “Sự tích cây vú sửa”… hoặc những câu chuyện về
ăn uống có văn hoá do tôi đặt ra hoặc sưu tầm, những giờ như vậy trẻ rất thích
lắng nghe, nhằm kích thích trẻ học ngoan, muốn được cắm cờ, trẻ sẽ nỗ lực như ý
muốn. Vì trẻ ở lứa tuổi này thích động viên khen ngợi, được khen trẻ thêm tự tin
và hào hứng thực hiện tốt yêu cầu của cô.
VI – KẾT QUẢ NGUYÊN CỨU:
Sau những biện pháp tôi nghiên cứu và thực hiện chất lượng giáo dục về lễ giáo
tăng lên rõ rệt đó là điều làm tôi phấn khởi, yêu nghề, yêu trẻ càng nhiều. Giúp tôi
có nghị lực trong công tác, lớp tôi đạt được kết quả như sau:
- Trẻ biết chào hỏi lễ phép: 95%.
- Trẻ biết xưng hô lễ phép: 95%.
- Biết cảm ơn, xin lỗi: 100%.
- Biết giữ gìn, cất, sắp xếp đồ chơi theo quy định: 100%.
- Biết giữ gìn vệ sinh thân thể, vệ sinh môi trường: 98%.
- Biết nhường nhịn giúp đỡ bạn: 95%.
- Trẻ mạnh dạn trong giao tiếp: 90%.
Trẻ ngoan hơn, lễ phép hơn, trẻ được hình thành những thói quen vệ sinh văn
minh, biết chào hỏi khi có khách đến, biết trao nhận bằng hai tay, biết quan tâm
giúp đỡ bạn bè, cô giáo, ba mẹ, không nói tục, đánh bạn, kính trọng cô giáo và
người lớn.
Các bậc phụ huynh có những chuyển biến rõ rệt về lời ăn tiếng nói, về phong cách
và quan tâm ngày càng nhiều đến con em mình.
Bản thân tôi được trao đổi kiến thức và kinh nghiệm dạy trẻ qua các môn học, các
hoạt động, được phụ huynh và các đồng nghiệp quý mến và tin yêu hơn.
VII – KẾT LUẬN:
Từ những biện pháp đã áp dụng tôi đã rút ra nhiều bài học bổ ích: Bản thân cô
Người nghiên cứu
Huỳnh Thị Ngọc Anh
IX – TÀI LIỆU THAM KHẢO:
- Tài liệu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên hè năm 2007-2008.
- Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên chu kỳ III.
- Tạp chí giáo dục Mầm non số 5-2006, số 3 năm 2008.
X – MỤC LỤC:
I. Đề tài. . 1
II. Đặt vấn đề. 1
III. Cơ sở lý luận. 1
IV. Cơ sở thực tiễn. 1
V. Nội dung nghiên cứu. 2
1. Giáo dục lễ giáo thông qua tiết học. 2
2. Giáo dục lễ giáo vào hoạt động vui chơi.
3Giáo dục lễ giáo mọi lúc, mọi nơi 4
4. Xây dựng góc lễ giáo, tuyên truyền. 4
5. Xây dựng cảnh quan sư phạm trong lớp học. 5
6. Phối hợp với các bậc phụ huynh. 6
7. Giáo dục lễ giáo thông qua ngày hội, ngày lễ. 6
8. Cô gương mẫu chuẩn mực. 6
9. Khích lệ nêu gương. 7
VI. Kết quả nghiên cứu. 7
VII. Kết luận. 8
VIII. Đề nghị. 8,9
IX. Tài liệu tham khảo. 10
10. Mục lục. 11