ĐỀ TÀI KINH NGHIỆM:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 3”
I. Phần mở đầu (đặt vấn đề)
1/ Bối cảnh của đề tài:
Môn Tiếng Việt có vị trí quan trọng trong tất cả các phân môn ở trường,
nó hình thành khả năng giao tiếp, là cơ sở để phát triển tư duy cho trẻ tiếp thu
các môn học khác. Môn Tiếng Việt ở bậc tiểu học gồm nhiều phân môn. Mỗi
môn đều có một chức năng riêng. Tập đọc là môn học mang tính chất tổng hợp
vì ngoài nhiệm vụ dạy học nó còn có nhiệm vụ trau dồi kiến thức Tiếng Việt cho
học sinh (về phát âm, từ ngữ, câu văn…) kiến thức bước đầu về văn học, đời
sống và giáo dục tình cảm thẩm mỹ. Môn tập đọc ở tiểu học nói chung và lớp 3
nói riêng đặt ra một nhiệm vụ quan trọng. Trong các giờ tập đọc học thuộc lòng
học sinh biết đọc diễn cảm bài văn, bài thơ đã tạo cho các em sự say mê, hứng
thú và để lại một vốn văn học đáng kể cho trẻ em. Cũng thông qua các bài văn
các em hiểu thêm về các vùng miền của đất nước, hiểu được công sức của tầng
lớp nhân dân đang ra sức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, hiểu được các truyền
thống quý báu của dân tộc.
2/ Lý do chọn đề tài:
Trong quá trình giảng dạy các lớp ở bậc tiểu học trong đó có lớp 3. Bản
thân nhận thấy rằng: “Môn Tiếng việt là rất quan trọng đối với học sinh cấp bậc
tiểu học nói chung, ở lớp tôi nói riêng”. Nếu học tốt bộ môn tập đọc nó sẽ giúp
các em học tốt hơn các phân môn của bộ môn Tiếng Việt như: Nó sẽ giúp thêm
cho môn Tập làm văn, về câu sẽ chau chuốt hơn, diễn đạt bằng ngôn ngữ rõ
ràng mạch lạc, biết sàng lọc để đưa hình ảnh hay vào trong bài. Nó còn giúp cho
bộ môn chính tả như viết đúng, ít lỗi hơn.Trong bộ môn kể chuyện, các em sẽ
biết cách kể hay, hấp dẫn người nghe hơn
Ngoài ra có tác dụng mạnh mẻ trong giáo dục mỹ cảm, học sinh yêu cái
đẹp, rung cảm trước cái đẹp trong thiên nhiên, cái đẹp trong xã hội, cái đẹp
trong văn chương. Môn này có thể rèn cho các em tư duy trừu tượng và cả tư
duy logic. Giờ tập đọc ngoài việc dẫn dắt học sinh tìm nội dung chính của bài
phát triển óc tổng hợp, tìm bố cục để phát triển óc phân tích. Ngoài ra các em

thiết cho mỗi người. Mỗi thành công không phải tự nhiên mà có được mà phải
trải qua một quá trình rèn luyện kiên trì ngay từ đầu.
Trong những năm gần đây việc dạy học môn tiếng Việt nói chung và phân
môn tập đọc nói riêng ở bậc tiểu học được Bộ Giáo dục, sở, phòng, Ban giám
hiệu, giáo viên rất quan tâm. Chính vì vậy việc rèn đọc cho học sinh phải được
đặt lên hàng đầu và thực hiện xuyên suốt trong nhiệm vụ năm học. Sách giáo
khoa và một số tranh ảnh minh họa cho các bài tập đọc tương đối đầy đủ tạo
điều kiện cho việc dạy - học đạt kết quả hơn. Chương trình môn học hợp lí tạo
điều kiện cho giáo viên có kế hoạch kèm học sinh. Đặc biệt là hiện nay có
chương trình dạy tăng buổi, giúp giáo viên có thời gian rèn luyện cho học sinh
đọc tốt hơn và học sinh có nhiều thời gian được luyện đọc ở lớp nhiều hơn.
Trình độ đọc của các em không đồng đều. Một số phụ huynh ít quan tâm đến
việc học ở nhà của con em mình. Ý thức tự học và luyện đọc của học sinh nhiều
em chưa tốt.
5/ Những điểm mới cơ bản nhất trong kết quả nghiên cứu là:
Lớp học có nhiều đối tượng khác nhau, phương pháp dạy học đa dạng,
tìm hiểu hoàn cảnh gia đình của từng đối tượng nghiên cứu, học sinh nắm được
cách đọc một cách có hệ thống và phương pháp cơ bản mà giáo viên truyền thụ.
6/ Khẳng định tính sáng tạo về khoa học và thực tiễn của vấn đề:
Đề tài mang tính khoa học cao vì được sự đóng góp của đồng nghiệp và
ban giám hiệu trường thật sâu sắc, bản thân cũng nghiên cứu vấn đề hết sức
nghiêm túc và có tinh thần trong kết quả của minh.
II. Phần nội dung ( giải quyết vấn đề):
1/ Cơ sở lý luận của vấn đề:
Phương pháp dạy tập đọc phải dựa trên những cơ sở của ngôn ngữ học
như : chính âm , chính tả , ngữ điệu Để tổ chức dạy đọc cho học sinh chúng ta
cần hiểu rõ quá trình đọc , nắm bản chất kỹ năng đọc. Đọc là một hoạt động trí
tuệ phức tạp mà cơ sở là tiếp nhận thông tin bằng chữ viết dựa vào hoạt động
của cơ quan thị giác. Đọc bao gồm những yếu tố như : Tiếp nhận bằng mắt, hoạt
động của cơ quan phát âm , các cơ quan thính giác và thông hiểu những gì đọc

tôi đã tiến hành phương pháp rèn đọc diễn cảm cho học sinh như sau:
3/ Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề:
Sau khi nhận lớp, tôi đã cho lớp ổn định chung về cách tổ chức lớp. Qua
tìm hiểu điều tra để nắm chắc đối tượng học sinh về lựa chọn, đặc biệt về kĩ
năng đọc và phân loại học sinh theo 3 đối tượng:
Đối tượng 1: Học sinh biết đọc diễn cảm.
Đối tượng 2: Học sinh mới chỉ biết đọc to, rõ, lưu loát.
Đối tượng 3: Học sinh đọc nhỏ, ấp úng.
Dựa vào đó, tôi sắp xếp chỗ ngồi học sinh những em đọc yếu ngồi cạnh
những em đọc khá, đọc tốt để em đọc tốt giúp đỡ và kèm cặp những em đọc yếu.
- Đối với đối tượng 1 thì tôi hay mời nhưng em này đọc mẫu.
- Đối tượng còn lại tôi thường xuyên nhắc nhở, theo dõi để uốn nắn kịp thời khi
các em đọc chưa đạt yêu cầu. Nếu đọc sai chỗ nào thì tôi yêu câu đọc đi đọc lại
khi nào đúng thì mới đọc tiếp. Nếu 3 lần đều sai thì tôi đọc mẫu lại.
- Hướng dẫn mỗi em đóng một quyển sổ ghi những câu, những đoạn, bài văn,
bài thơ hay có giá trị về nội dung và nghệ thuật.
Sau khi tiến hành như vậy, tôi giảng dạy theo các bước sau:
- Trước khi học bài tập đọc nào đó, tôi dặn học sinh đọc nhiều lần ở nhà cho trôi
chảy và chuẩn bị trước phần câu hỏi sau bài đọc, tìm hiểu nội dung bài trong
sách giáo khoa.
- Để đọc diễn cảm bài thì trước hết tôi hướng dẫn học sinh phải hiểu được nội
dung của bài; giúp học sinh thấy được cái hay trong cách dùng từ, đặt câu văn
(có hình ảnh) và giúp học sinh thấy được các biện pháp tu từ như: so sánh, nhân
hóa mà tác giả đã sử dụng trong bài văn, bài thơ.
* Đối với những bài văn xuôi tôi hướng dẫn cách ngắt nghỉ hơi và nhấn
giọng hợp lí trong từng câu.
*Ví dụ 1: Khi dạy bài: Nhớ lại buổi đầu đi học - Tiếng việt 3 tập 1.
Đoạn 1:
Hằng năm,/ cứ vào cuối thu,/ lá ngoài đường rụng nhiều,/ lòng tôi lại
nao nức / những kĩ niệm mơn man của buổi tựu trường.// Tôi quên thế nào

sinh cách đọc cho đúng nhịp thơ.
Ví dụ:1 Trích 1 đoạn trong bài thơ: Về quê ngoại. Tiếng Việt 3 tập 1.
Em về quê ngoại / nghỉ hè/
Gặp đầm sen nở / mà mê hương trời.//
Gặp bà / tuổi đã tám mươi /
Quên quên nhớ nhớ / những lời ngày xưa.//
Em ăn hạt gạo / lâu rồi /
Hôm nay mới gặp / những người làm ra.//
Những người chân đất / thật thà /
Em thương như thể thương bà ngoại em.//
* Câu hỏi gợi mở:
- Bạn nhỏ ở đâu về thăm quê? Câu nào cho em biết điều đó?
- Quê bạn nhỏ ở đâu?
- Bạn nhỏ thấy ở quê có những gì lạ?
- Bạn nhỏ nghĩ gì về những người làm ra hạt gạo?
- Chuyến về thăm quê ngoại đã làm bạn nhỏ có gì thay đổi?
Hướng dẫn học sinh đọc bài thơ với giọng nhệ nhàng, ngắt nghỉ hơi đúng,
tự nhiên giữa các dòng, các câu thơ.
Ví dụ 2: Bài C ảnh đẹp non sông Tiếng Việt 3 tập 1.
Câu 1: Đồng Đăng / có phố Kì Lừa,/
Có nàng Tô Thị,/ có chùa Tam Thanh.//
Câu 3: Đường vô xứ Nghệ / quanh quanh,/
Non xanh nước biếc / như tranh họa đồ.//
Câu 6: Đồng Tháp Mười / cò bay thẳng cánh/
Nước Tháp Mười / lóng lánh cá tôm.//
* Câu hỏi gợi mở:
- Mỗi câu ca dao nói lên một vùng quê, đó là những vùng nào?
- Mỗi vùng có cảnh đẹp gì?
- Tác giả đã dùng những từ ngữ nào để diễn tả cảnh đẹp đó?
- Em đã được đến thăm những cảnh đẹp này chưa?

Bận / nhìn ánh sáng.//
* Câu hỏi gợi mở:
- Mọi người, mọi vật xung quanh bé bận những việc gì?
- Bé bận những việc gì?
- Em có bận rộn không? Em thường bận rộn với những công việc gì? Em có thấy
bận mà vui không?
Hướng dẫn học sinh đọc bài thơ với giọng vui, khẩn trương. Chú ý ngắt
nhịp đúng và nhấn giọng từ bận.
* Đối với thể thơ 5 chữ.
Ví dụ: Trích 2 khổ thơ trong bài thơ: Cùng vui chơi. (Tiếng Việt 3, tập 2).
Ngày đẹp lắm / bạn ơi/
Nắng vàng trải khắp nơi/
Chim ca trong bóng lá/
Ra sân / ta cùng chơi.//
Quả cầu giấy xanh xanh/
Qua chân tôi,/ chân anh/
Bay lên / rồi lộn xuống/
Đi từng vòng quanh quanh.//
* Câu hỏi gợi mở:
- Bài thơ tả hoạt động gì của học sinh?
- Học sinh chơi đá cầu vui và khéo léo như thế nào?
Hướng dẫn học sinh đọc bài thơ với giọng nhẹ nhàng, thoải mái, vui tươi.
Chú ý ngắt nhịp đúng và nhấn giọng từ bận.
Theo tôi để học sinh luyện đọc diễn cảm có hiệu quả thì khi học sinh
luyện đọc giáo viên phải tạo được không khí trong lớp thoải mái để học sinh dễ
trực cảm với bài văn, có tâm trạng chờ đợi và chú ý nghe giáo viên đọc và cũng
từ đó các em có thể học tập và bắt chước thầy.
Trong khi rèn đọc diễn cảm tôi thường xuyên chú ý đến:
Những học sinh rụt rè, nhút nhát, tôi thường xuyên khuyến khích, không gắt
gỏng để các em mất bình tỉnh.

ca cỏc bn ng nghip.
2/ í ngha:
Dạy tập đọc là việc của chơng trình tiếng Việt ở Tiểu học, nắm vững cách
đọc các em có khả năng diễn đạt các vấn đề trong đời sống hàng ngày , tăng hiệu
quả giao tiếp , giúp các em vững vàng tự tin trong cuộc sống . giỳp ban giỏm
hiu trng giỏm sỏt c s tin b ca tng hc sinh trong khi lp, t ú
nh hng c nhng k hoch qun lý ca mỡnh mt cỏch chớnh sỏt v cú h
thng.
3/ Kh nng ng dng:
ti ỏp dng ging dy mụn tp c khi lp 3 v cng cú th ging dy
tp c cho hc sinh khi 4 v 5.
4/ Kin ngh
* i vi hc sinh:
Luụn cú ý thc t luyn c nh cng nh lp. Tỡm thờm nhiu sỏch, bỏo
c nng cao k nng c.
* Đối với giáo viên:
Có sự tận tâm, nhiệt tình, yêu thương học sinh tạo cho các em sự say mê,
thoải mái trong tiết học. Nghiên cứu bài dạy thật chu đáo trước khi lên lớp.
* Đối với ban giám hiệu:
Dành nhiều thời gian cho tổ thao giảng theo chuyên đề: Rèn kĩ năng đọc cho
học sinh.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ trong việc rèn đọc diễn cảm cho học
sinh trong giờ tập đọc lớp 3, không sao tránh được những thiếu soát, mong quý
Thầy, Cô đóng góp nhiệt tình để nâng cao chất lượng dạy và học, để sáng kiến
đi vào thực thực tiễn cao hơn!
Xin chân thành cảm ơn sự đóng góp của quý thầy cô!
DUYỆT CỦA BGH
Xã Ba,, ngày 06 tháng 5 năm 2011
HIỆU TRƯỞNG NGƯỜI VIẾT
Nguyễn Thị Lan