Kinh doanh chứng khoán CQ46/11.06
HỌC VIỆN TÀI CHÍNH
Khoa: Tài chính Doanh nghiệp
CÂU HỎI THẢO LUẬN
Thực trạng mối quan hệ giữa các công ty
chứng khoán và khách hàng trên thị trường
chứng khoán Việt Nam
Nhóm thực hiện gồm:
1. Mai Phương Thảo
2. Nguyễn Thị Thủy
3. Đỗ Thu Trang
Lớp CQ46/11.06
1
Kinh doanh chứng khoán CQ46/11.06
Hầu hết mọi nơi trên thế giới, các hình thức đầu tư chứng khoán là một chủ đề
được nhiều người quan tâm. Và cách tiếp cận thị trường chứng khoán dễ dàng nhất là
thông qua các công ty chứng khoán. Tuy nhiên, cách thức tiếp cận trên cũng có rất nhiều
vấn đề cần được lưu ý, đặc biệt đối với những nhà đầu tư nghiệp dư lần đầu tiên làm
quen với môi trường này.
Công ty chứng khoán: là tổ chức hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực chứng
khoán thông qua việc thực hiện một hoặc một vài dịch vụ chứng khoán với mục đích tìm
kiếm lợi nhuận
Hiện nay trên thế giới tồn tại 2 mô hình tổ chức của công ty chứng khoán:
- Mô hình đa năng
- Mô hình công ty chuyên doanh
Kinh doanh chứng khoán là hoạt động dựa trên lòng tin cậy và tín nhiệm của các
chủ thể tham gia thị trường. Mối quan hệ giữa công ty chứng khoán và khách hàng là
mối quan hệ tương hỗ đôi bên cùng có lợi.
Công ty chứng khoán có các nghiệp vụ chủ yếu: Môi giới chứng khoán, tự doanh
chứng khoán, tư vấn đầu tư chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán, lưu kĩ chứng
khoán. Mỗi nghiệp vụ có các loại khách hàng khác nhau và công ty có trách nhiệm, nghĩa

Khách hàng của công ty chứng khoán là các nhà đầu tư và các tổ chức phát hành.
Tư vấn cho các tổ chức phát hành ở cả việc phân tích tình hình tài chính, đánh giá giá trị
doanh nghiệp, giúp cơ cấu lại vốn… Còn tư vấn cho các nhà đầu tư thường là các nhà
đầu tư nhỏ,lẻ, thiếu kiến thức, thiếu thông tin nên cần dịch vụ tư vấn.
Công ty chứng khoán là nhà tư vấn và thu phí tư vấn. Trách nhiệm của công ty
chứng khoán trong nghiệp vụ này cơ bản là phân tích thị trường, tìm kiếm cơ hội cho nhà
đầu tư nhưng cơ bản cũng được miễn trách nhiệm đối với các quyết định đầu tư của
khách hàng. Đối với nghiệp vụ này ở thị trường Việt Nam hiện nay nó còn rất mới mẻ và
nhỏ bé.
* Bảo lãnh phát hành
Bảo lãnh phát hành chứng khoán là việc tổ chức bảo lãnh phát hành cam kết với
tổ chức phát hành thực hiện các thủ tục trước khi chào bán chứng khoán, nhận mua một
phần hay toàn bộ chứng khoán của tổ chức phát hành để bán lại, hoặc mua số chứng
khoán còn lại chưa được phân phối hết của tổ chức phát hành, hoặc hỗ trợ tổ chức phát
hành trong việc phân phối chứng khoán ra công chúng.
Khách hàng của công ty chứng khoán là các doanh nghiệp ( Đã niêm yết hoặc
chưa niêm yết).
Trong nghiệp vụ này công ty chứng khoán phải nghiên cứu, phân tích tình hình
hoạt động của công ty để tư vấn cách thức thích hợp đồng thời hỗ trợ khách hàng trong
việc lập hồ sơ gửi các cơ quan quản lí. Đặc biệt trong bảo lãnh phát hành công ty chứng
khoán phải có trách nhiệm bảo đảm thành công của đợt phát hành.
* Tự doanh:
Là hoạt động mua, bán chứng khoán cho chính mình để hưởng lợi nhuận từ việc
đầu tư chứng khoán mang lại như chênh lệch giá, cổ tức, lãi trái phiếu và các quyền khác
kèm theo việc sở hữu chứng khoán
Hoạt động này thường song hành với hoạt động môi giới. Vì vậy khi thực hiện hai
hoạt động này có thể dẫn đến xung đột về lợi ích giữa công ty chứng khoán và khách
hàng.
3
Kinh doanh chứng khoán CQ46/11.06

phiếu tiêu biểu để nhà đầu tư tham khảo và lựa chọn cổ phiếu để mua. Đối với các nhà
đầu tư nhỏ, chưa có nhiều kinh nghiệm thì những lời khuyên này là rất quý giá và họ
thường đầu tư theo những “chỉ dẫn” này. Khi đó, các công ty chứng khoán bắt đầu bán
ra và những nhà đầu tư vô tình trở thành “con mồi” ngon.
Theo chuyên gia chứng khoán Lê Đạt Chí, các công ty chứng khoán đang có
chiêu thức làm giá một vài mã cổ phiếu bằng cách cung cấp bản phân tích tốt về một mã
cổ phiếu nào đó, rồi tư vấn cho khách họ mua vào. Sau đó nhờ phương tiện truyền thông
đưa tin để PR, khi giá cổ phiếu này đạt đỉnh thì họ tung ra bán và nhà đầu tư nhỏ lẻ
chính là người “hốt hụi chót”.
4
Kinh doanh chứng khoán CQ46/11.06
Mảng tư vấn phát hành cổ phiếu cũng là điều kiện thuận lợi cho các công ty
chứng khoán tiếp cận nguồn thông tin nội bộ của doanh nghiệp. Với hoạt động này,
doanh nghiệp có thể nhận mua một phần hay toàn bộ chứng khoán của doanh nghiệp để
đầu tư. Sau khi mua số cổ phiếu này, công ty chứng khoán kết hợp với một số nhà đầu tư
lớn tiến hành “thổi” giá với những hình thức như vẽ ra triển vọng của doanh nghiệp, tô
hồng sự thật và hạn chế công bố những mặt yếu kém của doanh nghiệp, để bán kiếm
nhiều lời.
2. về tính bảo mật
Công ty chứng khoán có nghĩa vụ bảo mật cho khách hàng và chỉ được tiết lộ
thông tin của khách hàng trong trường hợp cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu
Các công ty quản lý quỹ và công ty chứng khoán sẽ phải quan tâm đúng mức hơn
tới khâu bảo mật. Nếu không, mức phạt nặng nhất mà họ phải chịu sẽ lên tới 70 triệu
đồng.
- Hiện nay hầu hết các công ty đều thực hiện tốt việc bảo mật các thông tin của
khách hàng,
- trong 1 số trường hợp việc thông tin bị rò rỉ thường do lỗi liên quan đến việc
CTCK chưa quan tâm đúng mức về an ninh mạng
Cũng chính vì chưa quan tâm đúng mức vấn đề bảo mật nên các CTCK và các
NĐT có thể gặp nhiều bất trắc trong giao dịch như: Nghẽn giao dịch, mất dữ liệu khi

VIP sẽ được biết bộ phận tự doanh của công ty đang mua bán mã nào, để có hướng tham
khảo. Một khi khách VIP của công ty này liên hệ với các khách VIP của những công ty
khác đã có thể biết được tình hình tự doanh trên toàn thị trường", anh Trung phân tích.
Khi đã nắm những thông tin "lưu hành nội bộ" này, một số nhà đầu tư lớn còn sử
dụng để tạo sóng trên thị trường và kiếm lời.
"Không phải bán thông tin, các môi giới dùng những tin nội bộ này để giữ và thu
hút thêm nhiều khách VIP trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt giữa các công ty chứng
khoán. Nhà đầu tư lớn còn biết được cổ phiếu nào đang bị làm giá, đánh lên từ các môi
giới ruột"
Tuy nhiên, chưa nói đến tính xác thực, hợp pháp cũng như nguồn gốc của các
thông tin này, nhưng hầu hết các công ty chứng khoán đều tỏ thái độ chẳng vui vẻ gì khi
có tên trong danh sách. Vì muốn giữ chân khách hàng, các công ty này bỗng dưng trở
thành nạn nhân của chính chiêu “khuyến mại” do mình tạo ra
+ Một số CTCK dành chỗ cho các khách hàng lớn
Để “đuổi” bớt khách hàng, một số công ty chứng khoán đưa ra “chiêu” mới: ai
có nhiều tiền xin mời vào, ít tiền vui lòng đi chỗ khác. Mới đây, Công ty cổ phần chứng
khoán Sài Gòn (SSI) đã áp dụng “chiêu” này .
Nhiều nhà đầu tư (NĐT) mới đã khựng lại khi đọc thông báo của SSI: “Khi mở tài
khoản, khách hàng phải ký quĩ bắt buộc tối thiểu là 100 triệu đồng”.
Trước đó, Công ty chứng khoán Đông Á cũng đưa ra qui định NĐT khi mở tài khoản
giao dịch phải có số dư ít nhất 5 triệu đồng. Nhưng công ty này đã có thông báo ngưng
nhận NĐT mở tài khoản mới cho đến hết cuối tháng này do quá tải!
+ Các lệnh giao dịch của nhà đầu tư nhỏ không được khớp
Sau nhiều ngày không thể nào giao dịch được, từ 7h ngày 6/3, anh H. - một NĐT
- đã có mặt tại Công ty chứng khoán ACB (ACBS) để đặt mua cổ phiếu Mặc dù đã đi
sớm nhưng lệnh của anh vẫn “rớt”. “Hết đợt khớp lệnh đầu tiên, nhân viên ACBS thông
báo chưa được, phải chuyển sang đợt kế tiếp, rồi lại nhận được thông báo chờ phiên ba,
cuối cùng cũng chẳng mua được ” - anh H. nói.
- giữa khách hàng và CTCK
Trên thực tế hiện nay, việc xảy ra tranh chấp giữa công ty chứng khoán và khách

chứng khoán không có chính sách cho khách hàng mượn cổ phiếu bán khống Chỉ có số ít
đơn vị đứng ra chắp nối giữa người có chứng khoán nhàn rỗi và người cần chứng khoán
bán khống
5. về tính minh bạch
Khi thực hiện nghiệp vụ tư vấn, tổ chức kinh doanh chứng khoán phải cung cấp
đầy đủ thông tin cho khách hàng và giải thích rõ ràng về các rủi ro mà khách hàng có thể
phải gánh chịu, đồng thời không được khẳng định về lợi nhuận của các khoản đầu tư mà
họ tư vấn.
Không được phép nhận bất kỳ khoản thù lao nào ngoài các khoản thù lao thông thường
cho dịch vụ của mình
- Thực hiện các giao dịch khống
Hiểu một cách đơn giản, bán khống là nhà đầu tư mượn cổ phiếu của người khác
để bán đi, sau đó phải mua lại để trả và chịu thêm một khoản phí.
7
Kinh doanh chứng khoán CQ46/11.06
Các vi phạm bán khống cần ngăn cấm như vậy đã từng xảy ra, chẳng hạn khi
công ty chứng khoán “lấy trộm” chứng khoán của khách hàng để bán đi, sau đó mua lại.
Rất nhiều nhà đầu tư không sao kê tài khoản thường xuyên, hoặc nhà đầu tư không giao
dịch nhiều có thể bị lợi dụng
- Kí phiếu lệnh khống.
Về nguyên tắc nhân viên môi giới không được thực hiện các lệnh mua bán khống
với khách hàng. Song, cũng không loại trừ khả năng để làm đẹp lòng khách ruột nên
giữa môi giới và khách hàng tự thỏa thuận ngầm với nhau.
Vào năm 2009, Công ty chứng khoán Âu Việt (AVSC) đã gây ra vụ lùm xùm với
khách hàng khi có giao dịch khống với tổng giá trị các lệnh mua là 4,6 tỷ đồng mà cả
công ty lẫn khách hàng đều không nhận trách nhiệm về phía mình.
Trong trường hợp này rất khó có thể nói ai đúng ai sai vì hiện tại hầu hết các
CTCK đều có giao dịch khống, khách hàng sẽ được yêu cầu ký khống vào 1 số phiếu đặt
lệnh khi mở tài khoản giao dịch tại công ty nếu có nhu cầu đặt lệnh qua điện thoại, hoặc
khi cần có thể giúp đặt lệnh ngay. Nếu giao dịch phát sinh bình thường thì sẽ tạo thuận

- Hệ thống Luật điều chỉnh hoạt động này còn có chỗ chưa hoàn chỉnh và phù hợp
với thị trường chứng khoán nước ta hiện nay.
9
Kinh doanh chứng khoán CQ46/11.06
Giải pháp:
*Nhà nước:
- Ổn dịnh nền kinh tế vĩ mô, tạo niềm tin cho nhà đầu tư đầu tư vào thị trường chứng
khoán( Trước mắt là kiểm soát lạm phát, hạn chế thâm hụt ngân sách,hạn chế nhập
siêu,ổn định giá VNĐ)
-Xây dựng và hoàn thiện hệ thống cơ chế pháp lý để bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư và
khách hàng như:
+ Quy định một điều khoản về nội dung của hợp đồng mở tài khoản trong quy chế
về tổ chức và hoạt động của CTCK
+ Phải quy định rõ vai trò và trách nhiệm của CTCK trong quá trình thực hiện
lệnh bán trong quá trình đặt lệnh.
+ Đưa thêm quy định về ủy quyền trong giao dịch chứng khoán.
+ Cần nhanh chóng hoàn thành các quy định trong Thông tư về giao dịch ký quỹ
để trình Bộ Tài chính ký và ban hành, nhằm điều chỉnh về giao dịch ký quỹ, bảo vệ tốt
hơn nữa các NĐT trong mối quan hệ giữa NĐT với CTCK
*Cty chứng khoán:
- phát triển đa dạng các sản phẩm, dịch vụ chất lượng cao cung cấp cho khách
hàng.
- Đảm bảo khả năng kinh doanh và sinh lời
- Nâng cao khả năng chuyên môn từng bộ phận, xem xét lại cơ cấu tổ chức, lãnh
đạo điều hành công ty
- Tiếp tục xây dựng, hoàn thiện và nâng cấp hệ thống giao dịch, giám sát, công bố
thông tin, đăng ký - lưu ký - thanh toán bù trừ ở mức độ tự động hoá. Kết nối mạng hệ
thống diện rộng giữa TTGDCK với các Công ty Chứng khoán.
- Đối với hoạt động môi giới cần cung cấp thông tin đầy đủ và kịp thời, có chính
sách thích đáng về chi phi môi giới, mở thêm các dịch vụ giá trị gia tăng và xây dựng đội