Tạp chí Khoa học & Công nghệ
-
Số 3
(
47
) Tp 1
/
Năm 2008
22

Tổ chức dạy học hợp tác theo nhóm trong môn toán 10 ở trờng THPT
Vũ Thị Thái - Lê Thị Thuý Hằng (Trờng ĐH S phạm - ĐH Thái Nguyên)
Ngày nay, đổi mới phơng pháp dạy học đ và đang là vấn đề bức xúc của toàn x hội,
các thế hệ thầy trò đang tự tìm cho mình những lối đi riêng để đến đợc những vùng kiến thức
mới một cách hiệu quả nhất.
Dạy học hợp tác theo nhóm là phơng pháp dạy học đem lại hiệu quả cao trong dạy
học điều này từ lâu đ đợc nhiều nhà nghiên cứu giáo dục khẳng định nh Joseph Lancaster
Andrew Bell (cuối thế kỉ 18), Francis Parker (cuối thế kỉ 19), William Glasser (1986) ở Việt
Nam những năm gần đây phơng pháp này đ đợc rất nhiều ngời làm công tác giáo dục quan
tâm nghiên cứu. Tuy nhiên, đây vẫn còn là một phơng pháp có thể nói là mới với phần nhiều
giáo viên (GV). Thực ra, khi tổ chức các hoạt động ngoại khoá nh giáo dục dân số, giáo dục
môi trờng, phòng chống các tệ nạn x hội, GV đ từng đợc làm quen với phơng pháp này,
song để đa vào áp dụng trong một tiết học thì đòi hỏi cần phải có sự thiết kế bài bản, một kế
hoạch tỉ mỉ thì mới thu đợc thành công mong muốn. Phơng pháp dạy và học hợp tác giúp các
thành viên trong nhóm xích lại gần nhau, nói lên những băn khoăn, suy nghĩ của mình, chia sẻ

/
Năm 2008
23 - Lập nhóm: 2 bàn ngồi kề nhau gộp thành một nhóm.
* HS: - Chuẩn bị bảng phụ, phấn, bút dạ.
- Cử th kí, nhóm trởng.
1.2. Tiến hành (ở phần trên các em đ biết vẽ vectơ, phơng và hớng của vectơ)
* GV thuyết trình: Độ dài của đoạn AB đợc gọi là là độ dài của vectơ AB, kí hiệu:
|
AB
|.

* GV uỷ thác: Các nhóm cùng làm chung một nhiệm vụ. Trả lời các câu hỏi cho bảng
phụ, viết kết quả vào bảng đ chuẩn bị. Nhóm nào xong trớc sẽ đợc trình bày kết quả. Nếu
đúng sẽ đợc điểm cao, nếu sai (hoặc cha đầy đủ) sẽ đợc các nhóm bổ sung. Nếu nhóm nào
không làm việc hoặc làm chống đối thì sẽ bị điểm kém.
* Treo bảng phụ: Quan sát hình vẽ trên và hoàn thành các câu hỏi sau:
a. Nhận xét các cặp véctơ a và b ; c và d ; x và y (chú ý đến phơng hớng, độ dài).
b. Trong hình (1), 2 vectơ a, b - đợc gọi là 2 vectơ bằng nhau. Hình (2), (3) c, d ; x, y

B
A
.
.

c

d
H1
H2
H3
Tạp chí Khoa học & Công nghệ
-
Số 3
(
47
) Tp 1
/
Năm 2008
24

- Treo bảng phụ (hoặc chiếu) đáp án đúng của các câu hỏi trên.
- Cho điểm các nhóm.
* Đây chỉ là một tình huống dạy học khái niệm véc tơ đợc tổ chức theo PPHTTN trong 0 x x - +

f(x) ?
y
0 x
x - +

f(x) ? y

Tạp chí Khoa học & Công nghệ
-
Số 3
(
47

x - - b/2a +

f(x) ? 0 ?

+ Phiếu 3 _ tổ 3: Đồ thị của hàm số y = f(x) = ax
2
+ bx + c (a 0) ứng với > 0 (Tam
thức bậc 2 có 2 nghiệm phân biệt x
1
, x
2
(x
1
< x
2
)).
a > 0 a < 0 Kết luận
Y

1
x
2
+
f(x) ? 0 0 ? * GV uỷ thác: Các nhóm nhận phiếu, thực hiện nhiệm vụ: Quan sát đồ thị trong phiếu,
biết rằng dấu của f(x) phụ thuộc vào dấu của biệt thức và của hệ số a. Hy điền dấu âm (-)
hoặc dơng (+) vào vị trí dấu hỏi (?) cho trong bảng. Phần kết luận ghi dấu của tam thức bậc 2
f(x) có liên quan nh thế nào với dấu của hệ số a?
Các nhóm trình bày kết quả vào bảng phụ đ chuẩn bị trớc, nhóm nào xong trớc treo
đáp án lên bảng, bảng chính đợc chia làm 3 phần ứng với 3 phiếu học tập.
* HS hoàn thành nhiệm vụ trong nhóm:
- Mỗi cá nhân đều nghiên cứu nhiệm vụ, tra cứu lại phần đồ thị của hàm số bậc 2 đ đợc
học từ trớc.
- Thảo luận trong nhóm, thống nhất kết quả điền vào bảng.
- GV giám sát nhắc nhở các nhóm hoạt động đúng yêu cầu, giải thích những yêu cầu mà
HS cha rõ, cha hiểu và điều hành về thời gian.
* HS chia sẻ trên lớp, tìm cách giải quyết:
Mỗi tổ cử các nhóm có đáp án nhanh nhất treo (hoặc chiếu) kết quả lên bảng sao cho có

việc theo nhóm, các em gián tiếp thấy đợc sự phân công lao động trong x hội. Từ đó có sự
thích ứng, sự chuẩn bị cho cuộc sống của con ngời trong thời đại mới.
HS học tập chủ động hơn, giờ học sôi nổi, các em nắm vững kiến thức hơn. GV chuyển
sang vai trò mới, không phải chỉ đọc để trò chép, hỏi để trò đáp mà còn là ngời đạo diễn, điều
khiển hoạt động nhận thức cho trò. Tuy nhiên, cũng cần tránh khuynh hớng hình thức và đề
phòng lạm dụng cho rằng tổ chức HTHTTN là dấu hiệu tiêu biểu nhất của đổi mới PPDH trong
một tiết học. Nên chăng, trong mỗi tiết học chỉ nên hoạt động nhóm từ 1 đến 2 lần?
Tóm tắt
Phơng pháp Dạy học hợp tác theo nhóm giúp các thành viên trong nhóm xích lại gần
nhau, chia sẻ kinh nghiệm và cùng nhau xây dựng nên những kiến thức mới dới sự thiết kế, uỷ
thác, điều khiển và thể chế của giáo viên.
Bài báo đ giới thiệu 2 tình huống dạy học toán ở lớp 10 có sử dụng phơng pháp Dạy
học hợp tác theo nhóm theo quy trình:
1- GV uỷ thác (nêu nhiệm vụ, hớng giải quyết theo nhóm).
2- HS hoàn thành nhiệm vụ trong nhóm.
3- HS chia sẻ trên lớp tìm cách giải quyết .
4- GV thể chế hoá tri thức (nhận xét đánh giá, chốt lại nội dung).
Summary
Collaborative teaching in groups method makes the group members become nearer and
share experience and together build new knowledge under the design, entrustment, control and
regulations of the teacher.
This article introduces two 10
th
grade Mathematics teaching situations using
Collaborative teaching in groups in the following process:
1- The teacher mandates (giving tasks, solutions in groups).
2- Pupils fulfill their tasks in groups.
3- Pupils share and find out solutions.
4- The teacher knowledge regulates (giving remarks, assessment, summarizing).
Tài liệu tham khảo