Đề tài:Một số biện pháp quản lí để nâng cao chất lượng dạy học
MỞ ĐẦU
CHƯƠNG I
1. LỜI MỞ ĐẦU:
Kính thưa Hội đồng xét duyệt đề tài!
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp quản lí để nâng cao chất
lượng dạy học” được trình bày sau đây chính là q trình nghiên cứu lí luận và thực
tiễn của bản thân tơi trong những năm học vừa qua.
Để có được đề tài này, tơi đã nghiên cứu tình hình hoạt động dạy và học của
tồn thể giáo viên và học sinh trường Tiểu học Số 2 Bình Ngun trong hai năm học:
2007 – 2008, 2008 – 2009. Nhân đây tơi xin chân thành cảm ơn đến tập thể cán bộ,
giáo viên nhà trường đã tận tình giúp đỡ bản thân tơi hồn thành đề tài này.
Với thời gian và nhận thức có hạn, có lẽ đề tài khơng sao tránh khỏi những
thiếu sót; mong Hội đồng xét duyệt đề tài chân thành góp ý để đề tài hồn thiện hơn.
Cuối cùng chúc Hội đồng xét duyệt đề tài và tập thể cán bộ, giáo viên Trường
Tiểu học Số 2 Bình Ngun sức khỏe, để đóng góp nhiều hơn cho sự nghiệp giáo dục!
Tơi xin chân thành cảm ơn !
2. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Năm học 2010 – 2011 là năm học thực hiện chủ đề: “Năm học tiếp tục đổi mới
quản lí và nâng cao chất lượng giáo dục”. Vậy để nâng cao chất lượng giáo dục thì
mỗi trường Tiểu học cần thực hiện nghiêm túc các chỉ thị, các phong trào thi đua,
cũng như các cuộc vận động lớn của ngành giáo dục. Cụ thể là phải thực hiện tốt chỉ
thị 40 của Quốc hội về đổi mới nội dung chương trình giáo dục phổ thơng và thay
sách giáo khoa, phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”,
cuộc vận động “Hai khơng” với bốn nội dung: “Nói khơng với tiêu cực trong thi cử
Người thực hiện: Phạm Thò Hồng Văn -Trường Tiểu học Số 2 Bình Nguyên
Trang 1
Đề tài:Một số biện pháp quản lí để nâng cao chất lượng dạy học
và bệnh thành tích trong giáo dục, nói khơng với vi phạm đạo đức nhà giáo và học
sinh ngồi nhầm lớp”, … đây là những chỉ thị, phong trào thi đua vơ cùng quan trong
sẽ khơng như mong muốn.
Từ những suy nghĩ đó, nên từ khi còn là Phó Hiệu trưởng phụ trách chun
mơn của trường Tiểu học, tơi nhận thức được rằng: muốn nâng cao chất lượng dạy
học thì phải thúc đẩy giáo viên thực hiện tốt các chỉ thị, các phong trào thi đua của
ngành cấp trên. Và người Phó Hiệu trưởng là người ln sát cánh bên cạnh giáo viên
trong suốt q trình giảng dạy. Với những suy nghĩ đó, trong những năm qua, tơi đã
nghiên cứu và viết đề tài: “Một số biện pháp quản lí để nâng cao chất lượng dạy
học”. Đề tài thành cơng sẽ là cơ sở để tơi áp dụng trong q trình làm cơng tác quản lí
ở trường mình, để nâng cao chất lượng dạy học. Đồng thời cũng là dịp để tơi trao đổi
kinh nghiệm quản lí giáo dục với các bạn đồng nghiệp.
3. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Thơng qua việc nghiên cứu, đánh giá thực trạng nhằm xây dựng hệ thống các
giải pháp và biện pháp chỉ đạo và quản lí để nâng cao chất lượng dạy học của trường
trong các năm học đến.
4. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
- Hoạt động dạy học ở trường tiểu học, các điều kiện bảo đảm chất lượng dạy
học ở trường tiểu học.
- Các biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở trường tiểu học.
4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
Đề tài được nghiên cứu trong phạm vi hoạt động dạy học và cơng tác quản lí
hoạt động dạy học ở trường tiểu học số 2 Bình Ngun – Huyện Bình Sơn – Tỉnh
Quảng Ngãi.
Thời gian: Năm học 2007 – 2008 và năm học 2008 – 2009.
5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
Đề tài tập trung nghiên cứu và giải quyết 3 vấn đề sau:
Người thực hiện: Phạm Thò Hồng Văn -Trường Tiểu học Số 2 Bình Nguyên
Trang 3
Đề tài:Một số biện pháp quản lí để nâng cao chất lượng dạy học
- Tìm hiểu cơ sở lí luận về đổi mới phương pháp dạy học.
hiệu quả cao.
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
1. KHÁI NIỆM LIÊN QUAN:
1.1 Quản lí:
Quản lí là q trình kế, tổ, đạo, kiểm trên cơ sở thơng tin (kế: kế hoạch; tổ: tổ
chức; đạo: chỉ (lãnh) đạo; kiểm: kiểm tra)
Quản lí là q trình tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lí
nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội hệ thống để đạt mục tiêu đề
ra trong điều kiện biến động của mơi trường.
1.2. Dạy học:
Hoạt động dạy – học gồm có:
- Học: là hoạt động mà trong đó chủ thể là học sinh, khách thể là bài học. Là sự
điều khiển tối ưu q trình chiếm lĩnh bài học.
- Dạy: Là hoạt động mà chủ thể hoạt động là giáo viên, khách thể là học sinh.
Là sự điều khiển tối ưu q trình học sinh chiếm lĩnh khái niệm khoa học, bằng cách
đó phát triển và hình thành nhân cách cho học sinh.
1.3. Chất lượng dạy học:
Chất lượng dạy học là sự phù hợp với mục tiêu dạy học, kết quả thực hiện đầy
đủ các nhiệm vụ dạy học.
2. CƠ SỞ LÍ LUẬN:
2.1. Mối liên hệ giữa dạy và học:
Dạy học là hoạt động cộng tác (cộng đồng và hợp tác), biểu hiện ở sự tác động
qua lại giữa chủ thể và khách thể. Bản chất của hoạt động dạy học là sự thống nhất
Người thực hiện: Phạm Thò Hồng Văn -Trường Tiểu học Số 2 Bình Nguyên
Trang 5
Đề tài:Một số biện pháp quản lí để nâng cao chất lượng dạy học
biện chứng giữa dạy và học. Đó là sự tương tác theo kiểu cộng đồng, hợp tác giữa dạy
và học, tạo nên một hệ tồn vẹn của hoạt động dạy học, mang lại chất lượng dạy học.
giáo viên cũng như cán bộ quản lí vẫn còn nhiều lúng túng, nên trong q trình thực
hiện còn gặp khó khăn. Chẳng hạn việc thao giảng, hội giảng chưa thật sự đi vào nề
nếp; khả năng tiếp cận chương trình của giáo viên còn nhiều hạn chế: Về nội dung
chương trình, phương pháp giảng dạy mới… Tuy rằng tất cả giáo viên đã được tập
huấn nhưng giáo viên chưa thể sử dụng phương pháp dạy học mới một cách nhuần
nhuyễn. Điều đó sẽ dẫn đến khi giảng dạy sẽ có trường hợp giáo viên giảng dạy
khơng hết nội dung, kiến thức theo mục tiêu bài học đã đề ra, các kiến thức khơng tạo
được sự logic, việc sử dụng phương pháp dạy học khơng linh hoạt, sự phối hợp các
phương pháp giảng dạy chưa nhuần nhuyễn, dẫn đến hiệu quả giảng dạy chưa cao.
Điều đó dẫn đến chất lượng học tập bị hạn chế. Nếu cứ tiếp tục như vậy, dần dần học
sinh sẽ khơng còn được giáo viên truyền thụ đầy đủ kiến thức theo nội dung bài học.
Và như vậy, khi đến hết bậc tiểu học, các em sẽ khơng đảm bảo kiến thức để tiếp tục
học lên các lớp trên. Dẫn đến chất lượng giảng dạy trong nhà trường sẽ khơng được
nâng lên.
Người thực hiện: Phạm Thò Hồng Văn -Trường Tiểu học Số 2 Bình Nguyên
Trang 7
Đề tài:Một số biện pháp quản lí để nâng cao chất lượng dạy học
CHƯƠNG II
I.NGUN NHÂN, THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
1. NGUN NHÂN:
Như vậy, để nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường, thì cần hạn chế
những yếu kém trong việc đổi mới phương pháp dạy học. Điều đó, cần có những biện
pháp nhằm cải tiến những hạn chế nêu trên.
Cụ thể, tơi ln đơn đốc, đề cao vai trò của Tổ trưởng chun mơn. Vì vậy, các
tổ trưởng chun mơn sẽ cùng tơi kiểm tra, đơn đốc các thành viên trong tổ trong việc
dự giờ, tự làm và sử dụng đồ dùng dạy học. Từ đó các tổ sẽ có kế hoạch dự giờ, thao
giảng trong tổ. Họ cùng nhau làm và sử dụng đồ dùng dạy học, rút kinh nghiệm sau
mỗi đợt thao giảng, hội giảng.
Tuy vậy, kết quả cũng khơng mấy khả quan. Bởi vì khi Hiệu trưởng cùng Phó
để giúp giáo viên có thể vận dụng những hiểu biết của mình vào bài giảng. Vì vậy, tơi
thường xun trao đổi cùng giáo viên để rút kinh nghiệm. Đồng thời, tơi còn thường
xun dự giờ theo kế hoạch và đột xuất; từ đó có thể giúp giáo viên nâng cao tay
nghề. Bởi sau mỗi lần dự giờ, tơi đã cùng giáo viên rút ra những kinh nghiệm q
báu. Cứ như vậy, tơi nhận thấy giáo viên trong trường nắm vững hơn về chương trình,
nội dung, phương pháp giảng dạy. Cũng từ đó mà việc giảng dạy theo phương pháp
mới được giáo viên sử dụng nhuần nhuyễn hơn. Nhưng để đạt kết quả theo ý muốn thì
chưa thể đáp ứng được. Bởi vì tơi nhận thấy hầu hết trong các tiết dạy, giáo viên còn
Người thực hiện: Phạm Thò Hồng Văn -Trường Tiểu học Số 2 Bình Nguyên
Trang 9
Đề tài:Một số biện pháp quản lí để nâng cao chất lượng dạy học
lúng túng trong việc vận dụng phương pháp mới, chưa phát huy hết năng lực của giáo
viên, từ đó dẫn đến phương pháp giảng dạy chưa cao.
Ngun nhân là do giáo viên chưa được tố chức để tham gia đầy đủ các hoạt
động phục vụ thiết thực cho việc giảng dạy, vì thế mà giáo viên khơng thường xun
sử dụng phương pháp giảng dạy mới trong q trình giảng dạy. Điều đó dẫn đến việc
sử dụng phương pháp mới trong giảng dạy còn gặp nhiều khó khăn. Chính vì thế mà
hiệu quả giảng dạy chưa cao.
3. GIẢI PHÁP:
Thấy được những yếu kém và những ngun nhân dẫn đến thất bại của q
trình dạy học trong nhà trường, tơi ln suy nghĩ: Phải làm thế nào để giáo viên trong
nhà trường thường xun sử dụng phương pháp dạy học mới, thì mới có thể nâng cao
chất lượng dạy học ? Với những suy nghĩ trên, tơi đi đến quyết định cần phải đề ra
những biện pháp để giúp giáo viên giảng dạy tốt hơn.
Sau nhiều ngày trăn trở, suy nghĩ; tơi nhận thấy rằng cần tổ chức cho giáo viên
có thể tiếp cận nhiều hơn với phương pháp giảng dạy mới, từ đó sẽ góp phần nâng cao
chất lượng dạy học, đồng thời lãnh đạo nhà trường sẽ quản lí được việc giảng dạy của
từng giáo viên.
Sau một thời gian nghiên cứu, tơi nhận thức rằng: Nếu khơng có những biện
mới với sự chuẩn bị kĩ về nội dung và phương pháp dạy học.
4. Ngay từ đầu năm học, tơi đã cùng Hiệu trưởng tổ chức họp phụ huynh học
sinh đầu năm để thơng báo cho phụ huynh biết về nội dung, chương trình cũng như
cho biết về phương pháp giảng dạy mới, để phụ huynh có thể phần nào hiểu về
phương pháp giảng dạy mới, điều đó sẽ giúp phụ huynh hiểu biết về việc học tập của
con em mình. Tuy rằng có một số phụ huynh khơng thể giúp gì cho con em của họ về
nội dung bài học, nhưng họ sẽ tạo điều kiện về vật chất cũng như tinh thần, tạo những
điều kiện tốt nhất để học sinh đạt kết quả cao trong học tập. Chính vì thế mà kết quả
học tập ngày càng tiến bộ.
Người thực hiện: Phạm Thò Hồng Văn -Trường Tiểu học Số 2 Bình Nguyên
Trang 11
Đề tài:Một số biện pháp quản lí để nâng cao chất lượng dạy học
5. Khi bước vào năm học mới, tơi đề ra kế hoạch thao giảng, dự giờ theo kế
hoạch và đột xuất. Hàng tháng tiến hành dự giờ theo kế hoạch hoặc dự giờ đột xuất.
Qua những lần dự giờ, kiểm tra đã tư vấn, thúc đẩy giáo viên trong việc giảng dạy;
giáo viên được nắm vững hơn về nội dung, phương pháp giảng dạy. Chính từ đó, hiệu
quả giảng dạy được nâng lên.
6. Tơi thường xun đơn đốc, kiểm tra việc sử dụng đồ dùng dạy học sẵn có và
tự làm của giáo viên trong các tiết dạy. Chính nhờ việc thường xun sử dụng đồ
dùng dạy học mà các tiết học trở nên sinh động, giúp học sinh dễ hiểu bài hơn. Đồng
thời từ việc thường xun sử dụng đồ dùng dạy học nên trong các kì thi tự làm và sử
dụng đồ dùng dạy học, trường có 5 giáo viên đi dự thi thì cả 5 giáo viên đều đạt giải,
trong đó có 2 giáo viên đạt giải nhì, được cử đi dự thi cấp tỉnh đều đạt giải ba. Đạt
giải nhì đồng đội cấp huyện.
7. Hàng tháng, tơi còn chỉ đạo cho các tổ chun mơn họp để bàn về kế hoạch
chun mơn. Trong cuộc họp này giáo viên nêu lên những vướng mắc về nội dung và
phương pháp giảng dạy của một số bài có nội dung khó trong tháng để cùng nhau giải
quyết. Vì thế, khi tiến hành soạn bài và lên lớp, giáo viên tránh được những lúng túng.
Điều đó sẽ giúp giáo viên giảng dạy tốt hơn và học sinh học tập tốt hơn.
giáo viên hiểu cặn kẽ hơn những điểm mới về mục tiêu, kế hoạch và nội dung dạy học
của chương trình. Từ đó thấy rõ hơn tầm quan trọng của q trình đổi mới nội dung
và phương pháp giảng dạy. Đó chính là tính linh hoạt của chương trình và của việc
quản lí, chỉ đạo thực hiện chương trình giáo dục tiểu học. Đồng thời giáo viên nắm
vững hơn về những điểm mới trong chương trình. Cụ thể là những điểm mới về mối
quan hệ giữa kênh chữ và kênh hình trong sách giáo khoa, cấu trúc một bài soạn trong
sách giáo viên. Từ đó giúp giáo viên nhận thức: Cần đổi mới phương pháp dạy học
Người thực hiện: Phạm Thò Hồng Văn -Trường Tiểu học Số 2 Bình Nguyên
Trang 13
Đề tài:Một số biện pháp quản lí để nâng cao chất lượng dạy học
cho phù hợp với nội dung chương trình đã được đổi mới, để chất lượng dạy học được
nâng lên.
Như vậy, với sáng kiến kinh nghiệm "Một số biện pháp quản lí để nâng cao
chất lượng dạy học" đã giúp cho q trình dạy học của giáo viên trong nhà trường
ngày càng được nâng lên. Các trường khác có thể áp dụng sáng kiến này nhưng với
một điều kiện: Phải vận dụng linh hoạt tuỳ theo điều kiện của trường.
Sau khi nghiện cứu đề tài, tơi đã thơng qua các thành viên là Tổ trưởng và tổ
phó chun mơn của trường,để tiến hành áp dụng thử nghiệm.
Sau khi áp dụng thử nghiệm, kết quả thật khả quan: Hoạt động dạy học trong
nhà trường tiến bộ rõ rệt, học sinh đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng. Kết quả học tập năm
sau ln cao hơn năm trước.
* Kết quả mơn Tiếng Việt và mơn Tốn:
Năm học
Tổng
số
học
sinh
Mơn Tiếng Việt Mơn Tốn
Giỏi Khá T.
11
(3,4%)
108
33,6%)
160
(49,8%)
39
(12,1%)
14
(4,4%)
Sau khi đề tài được áp dụng thử nghiệm và đã đem lại kết quả tốt, tơi thấy cần
phải áp dụng đề tài này rộng rãi trong trường để nâng cao chất lượng dạy học. Vì vậy,
năm học 2009 – 2010, đề tài "Một số biện pháp quản lí để nâng cao chất lượng dạy
học" đã được áp dụng rộng rãi trong tồn trường. Kết quả như sau:
Năm học
Tổng
số
học
sinh
Mơn Tiếng Việt Mơn Tốn
Giỏi Khá T.
Bình
Yếu Giỏi Khá T.
Bình
Yếu
Người thực hiện: Phạm Thò Hồng Văn -Trường Tiểu học Số 2 Bình Nguyên
Trang 14
Đề tài:Một số biện pháp quản lí để nâng cao chất lượng dạy học
2007 - 2008
(49,8%)
39
(12,1%)
14
(4,4%)
2009 - 2010
272
168
(61,8%)
79
(29%)
21
(7,7%)
4
(1,5%)
147
(54%)
88
(32,4%)
34
(12,4%)
3
(1,1%)
So sánh kết quả năm học 2009 – 2010 với những năm học trước, tơi thấy rằng
nhờ áp dụng sáng kiến kinh nghiệm "Một số biện pháp quản lí để nâng cao chất
lượng dạy học" đã đem lại kết quả khả quan: Học sinh yếu đã giảm xuồng dưới 5 %.
Đây là Tiêu chuẩn 5 của trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia. Chính vì vậy, vào tháng
11 năm 2010 (Năm học 2010 – 2011), Trường Tiểu học Số 2 Bình Ngun đã được
cơng nhận trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1.
Với sáng kiến kinh nghiệm này, mọi cán bộ quản lí có thể áp dụng vào q
TRƯỜNG TH SỐ 2 BÌNH NGUN
P. HIỆU TRƯỞNG
Lâm Thị Thu Th Phạm Thị Hồng Văn
Người thực hiện: Phạm Thò Hồng Văn -Trường Tiểu học Số 2 Bình Nguyên
Trang 16