BẢO HIỂM BẮT BUỘC
PHẦN I:
I. KHÁI NIỆM:
Bảo hiểm bắt buộc là loại bảo hiểm do pháp luật quy định về điều kiện bảo
hiểm, mức phí bảo hiểm, số tiền bảo hiểm tối thiểu mà tổ chức, cá nhân tham gia bảo
hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm có nghĩa vụ thực hiện. Bảo hiểm bắt buộc chỉ áp
dụng đối với một số loại bảo hiểm nhằm mục đích bảo vệ lợi ích công cộng và an toàn
xã hội.
II. MỘT SỐ LOẠI HÌNH BẢO HIỂM BẮT BUỘC HIỆN NAY:
Hiện nay, tại Việt Nam đang có những loại hình bảo hiểm bắt buộc sau đây:
- Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới được thực hiện theo từ Nghị
định số 103/2008/NĐ-CP của Chính Phủ ngày 16/9/2008 về bảo hiểm bắt buộc trách
nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới
- Bảo hiểm công trình xây dựng các dự án đầu tư sử dụng vốn ngân sách Nhà
nước, vốn tín dụng do Nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà
nước, vốn đầu tư của các doanh nghiệp Nhà nước theo quy định tại Nghị định số
52/1999/NĐ-CP ngày 08/07/1999 của Chính phủ về việc ban hành Quy chế quản lý
đầu tư và xây dựng;
- Bảo hiểm tai nạn thuyền viên trên phương tiện nghề cá; bảo hiểm mọi rủi ro
thân tàu đối với phương tiện đánh bắt hải sản xa bờ theo quy định tại Nghị định số
72/1998/NĐ-CP ngày 15/9/1998 của Chính phủ về đảm bảo an toàn cho người và
phương tiện nghề cá hoạt động trên biển;
- Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho tổ chức luật sư theo quy định tại
Nghị định số 92/1998/NĐ-CP ngày 10/11/1998 của Chính phủ về hành nghề tư vấn
pháp luật của tổ chức luật sư nước ngoài tại Việt Nam.
Ngoài ra, căn cứ vào nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ, Chính phủ
trình ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định loại bảo hiểm bắt buộc khác.
PHẦN II:
I. MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ BẢO HIỂM TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ
CHỦ XE CƠ GIỚI:
(Trích từ Nghị định số 103/2008/NĐ-CP của Chính Phủ ngày 16/9/2008 về bảo hiểm

• “Ngày” (thời hạn) quy định trong Nghị định này là ngày làm việc.
3. Nguyên tắc bồi thường :
• Khi tai nạn xảy ra, trong phạm vi mức trách nhiệm bảo hiểm, doanh nghiệp
bảo hiểm phải bồi thường cho chủ xe cơ giới số tiền mà chủ xe cơ giới đã bồi thường
hoặc sẽ phải bồi thường cho người bị thiệt hại.
• Trường hợp chủ xe cơ giới chết hoặc bị thương tật toàn bộ vĩnh viễn, doanh
nghiệp bảo hiểm bồi thường trực tiếp cho người bị thiệt hại.
• Trường hợp cần thiết, doanh nghiệp bảo hiểm phải tạm ứng ngay những chi
phí cần thiết và hợp lý trong phạm vi trách nhiệm bảo hiểm nhằm khắc phục hậu quả
tai nạn.
• Mức bồi thường bảo hiểm:
 Mức bồi thường bảo hiểm về người: được xác định dựa trên Bảng quy
định trả tiền bồi thường thiệt hại về người theo quy định của Bộ Tài
chính;
Nhóm: Minh Hiếu, Thanh Nhã, Viết Kỳ, Thúy Quỳnh, Phương Dung (NH4/K33) - 2 -
BẢO HIỂM BẮT BUỘC
 Mức bồi thường thiệt hại về tài sản: được xác định theo thiệt hại thực tế
và theo mức độ lỗi của chủ xe cơ giới.
• Doanh nghiệp bảo hiểm không có trách nhiệm bồi thường phần vượt quá mức
trách nhiệm bảo hiểm theo quy định của Bộ Tài chính.
• Trường hợp chủ xe cơ giới đồng thời tham gia nhiều hợp đồng bảo hiểm bắt
buộc trách nhiệm dân sự cho cùng một xe cơ giới thì số tiền bồi thường chỉ được tính
theo hợp đồng bảo hiểm đầu tiên.
4. Mức trách nhiệm và phạm vi bảo hiểm:
4.1. TNDS của chủ xe môtô:
a) Về người: 50 triệu đồng/người (đối với người thứ ba và hành khách theo
hợp đồng vận chuyển hành khách)
b) Về tài sản: 30 triệu đồng/vụ (đối với người thứ ba)
4.2. TNDS của chủ xe ô tô:
a) Về người: 50 triệu đồng/người (đối với người thứ ba và hành khách theo

• Trường hợp có sự thay đổi những yếu tố làm cơ sở để tính phí bảo hiểm,
dẫn đến tăng các rủi ro được bảo hiểm, chủ xe cơ giới phải kịp thời thông
báo cho doanh nghiệp bảo hiểm để áp dụng mức phí bảo hiểm phù hợp
cho thời gian còn lại của hợp đồng bảo hiểm.
• Chủ xe cơ giới phải luôn mang theo Giấy chứng nhận bảo hiểm còn hiệu
lực khi tham gia giao thông, xuất trình giấy tờ này khi có yêu cầu của lực
lượng cảnh sát giao thông và cơ quan chức năng có thẩm quyền khác theo
quy định của pháp luật.
• Tuân thủ các quy định về đảm bảo an toàn giao thông đường bộ.
• Khi tai nạn giao thông xảy ra, chủ xe cơ giới phải có trách nhiệm:
a) Thông báo ngay cho doanh nghiệp bảo hiểm để phối hợp giải quyết,
tích cực cứu chữa, hạn chế thiệt hại về người và tài sản, bảo vệ hiện
trường tai nạn; đồng thời thông báo cho cơ quan Công an hoặc chính
quyền địa phương nơi gần nhất;
b) Không được di chuyển, tháo gỡ hoặc sửa chữa tài sản khi chưa có ý
kiến chấp thuận của doanh nghiệp bảo hiểm; trừ trường hợp cần thiết để
đảm bảo an toàn, đề phòng hạn chế thiệt hại về người và tài sản hoặc phải
thi hành theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền;
c) Chủ xe cơ giới phải cung cấp các tài liệu trong hồ sơ yêu cầu bồi
thường và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp bảo hiểm trong quá
trình xác minh các tài liệu đó.
• Chủ xe cơ giới phải thông báo bằng văn bản cho doanh nghiệp bảo hiểm
trong trường hợp xe cơ giới thuộc đối tượng được hủy bỏ hợp đồng bảo
hiểm theo quy định tại khoản 1 Điều 11 Nghị định này.
• Các trách nhiệm khác theo quy định của pháp luật.
6. Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp bảo hiểm :
6.1. Quyền :
• Thu phí bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới theo quy
định của Bộ Tài chính. Trường hợp có sự thay đổi những yếu tố làm cơ sở để
tính phí bảo hiểm, dẫn đến tăng các rủi ro được bảo hiểm, có quyền yêu cầu

cơ giới dưới mọi hình thức ngoài mức hoa hồng bảo hiểm đại lý được
hưởng theo quy định của Bộ Tài chính.
• Không được khuyến mại dưới mọi hình thức đối với bảo hiểm bắt buộc
trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới.
• Thanh toán cho cơ quan Công an chi phí sao chụp những hồ sơ, biên bản
tai nạn đã được cung cấp và có trách nhiệm giữ gìn bí mật trong quá trình
điều tra.
• Chi trả bồi thường nhanh chóng và chính xác theo quy định của Nghị định
này.
• Trong vòng 15 ngày trước khi hết thời hạn bảo hiểm phải thông báo cho
chủ xe cơ giới về việc hết thời hạn của hợp đồng bảo hiểm.
• Trích tối thiểu 2% doanh thu phí bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự
của chủ xe cơ giới hàng năm đóng vào Quỹ bảo hiểm xe cơ giới. Mức
đóng góp hàng năm theo quy định của Bộ Tài chính.
• Phải hạch toán tách biệt doanh thu phí bảo hiểm, hoa hồng, bồi thường và
các khoản chi phí khác liên quan đến bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân
sự của chủ xe cơ giới.
• Xây dựng và vận hành hệ thống công nghệ thông tin đảm bảo việc thống
kê và cập nhật tình hình triển khai bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự
của chủ xe cơ giới đảm bảo kết nối vào cơ sở dữ liệu về bảo hiểm bắt
buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới theo hướng dẫn của Bộ Tài
chính.
• Báo cáo Bộ Tài chính về tình hình thực hiện bảo hiểm bắt buộc trách
nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới theo định kỳ hoặc khi có yêu cầu.
• Chịu sự kiểm tra, giám sát của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong
Nhóm: Minh Hiếu, Thanh Nhã, Viết Kỳ, Thúy Quỳnh, Phương Dung (NH4/K33) - 5 -
BẢO HIỂM BẮT BUỘC
việc thực hiện bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới.
• Các trách nhiệm khác theo quy định của pháp luật.
II. SỰ CẦN THIẾT PHẢI TRIỂN KHAI BẢO HIỂM TRÁCH NHIỆM DÂN

tiện ô tô vào kiểm định so với thực tế lưu hành còn qúa thấp (số phương tiện chạy
bằng xăng là 45%,diesel là 55%).
Viện chiến lược bộ GTVT dự báo phương tiện cơ giới đường bộ
Năm 2000 2010 2020
Tổng số xe các loại (chiếc) 750.000 1.400.000 3.200.000
Tổng số xe máy (chiếc) 6.000.000 8.000.000 12.000.000
(Nguồn: Theo báo cáo thống kê của Uỷ Ban An Toàn Quốc Gia)
Nhóm: Minh Hiếu, Thanh Nhã, Viết Kỳ, Thúy Quỳnh, Phương Dung (NH4/K33) - 6 -
BẢO HIỂM BẮT BUỘC
1.2. Tình hình tai nạn giao thông và nguyên nhân:
Tai nạn giao thông là một vấn đề mang tính xã hội: Hầu hết các nước
trên thế giới đều phải đối mặt với tình trạng tai nạn giao thông gia tăng (dù ở các mức
độ khác nhau) cũng như đối mặt với các vấn đề xã hội khác. Theo số liệu thống kê
của Liên hiệp Quốc thì hàng năm trên thế giới có khoảng 250 ngàn người bị chết và
khoảng 7 triệu người bị thương vì tai nạn giao thông do ôtô gây ra. Trong các nước
này thì Việt Nam có số lượng người chết vì tai nạn giao thông khá cao:
Số người chết vì TNGT trên 1 triệu người dân (năm 2008)
Anh Mỹ Đức Ý Pháp Việt Nam Tây Ban Nha Nhật Bản
38 71 52 67 132 283 250 32
• Theo báo cáo của Ủy ban An tòan Giao thông cho thấy: năm
2009, cả nước đã xảy ra 12.492 vụ tai nạn giao thông, làm chết 11.516 người, bị
thương 7.914 người. Trung bình mỗi ngày vẫn có 31 người chết do tai nạn giao thông.
• Tuy số vụ giao thông năm nay đã giảm 390 vụ so với năm 2008,
nhưng chỉ tiêu giảm 5% số người chết do tai nạn giao thông đề ra cho năm ngoái vẫn
chưa thực hiện được. Đáng chú ý, trong năm qua, cả nước đã xảy ra 141 vụ tai nạn
giao thông đường bộ đặc biệt nghiêm trọng; trong đó 80% số vụ tai nạn này liên quan
đến xe khách thuộc xe tư nhân, doanh nghiệp vận tải nhỏ không có thương hiệu. Như
vậy tai nạn ôtô khách đang trở thành một vấn đề cần được quan tâm đặc biệt, những
vụ tai nạn này không chỉ làm chết người mà còn làm cho mọi người dân thực sự lo
ngại.

• Nhằm đảm bảo lợi ích cho người bị hại và giảm bớt gánh nặng cho chủ
xe BHTNDS của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba ra đời và đáp ứng kịp thời nhu
cầu của xã hội. Chính phủ đã ban hành NĐ 103/CP 2008 về chế độ thực hiện bảo
hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe cơ giới”. Như vậy càng khẳng định quyết tâm của
Chính phủ thực hiện triệt để loại hình bảo hiểm này. Đây là cơ sở pháp lý cao nhất để
các công ty bảo hiểm đẩy mạnh công tác bảo hiểm cho chủ xe cơ giới tại Việt Nam.
3. Tác dụng của BHTNDS của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba:
3.1. Đối với xã hội
- Từ công tác giám định cũng như công tác bồi thường sau mỗi một vụ
tai nạn, công ty bảo hiểm sẽ thống kê được các rủi ro và nguyên nhân gây ra rủi ro để
từ đó đề ra biện pháp đề phòng hạn chế tổn thất một cách hiệu quả nhất, giảm bớt
những đáng kể do hậu quả tai nạn giao thông gây ra cho mỗi người, giảm bớt thiệt hại
cho toàn xã hội. Đây là một hoạt động thể hiện phương châm "phòng bệnh hơn chữa
bệnh".
- BHTNDS của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba còn làm giảm nhẹ
gánh nặng cho ngân sách nhà nước, đồng thời làm tăng thu cho ngân sách cho nhà
nước. Việc đóng phí sẽ là nguồn chủ yếu để chi trả bồi thường cho người thứ ba.
Đây là mục đích chủ yếu của nghiệp vụ của nhà nước Việt Nam, nó thể hiện
vai trò trung gian hoà giải có tính chất pháp lý của công ty bảo hiểm.
Ngoài ra, các DNBH cũng sử dụng chính số tiền mua BHBB của người
dân để thực hiện công tác đề phòng và hạn chế tai nạn giao thông, như xây dựng hành
lang an toàn giao thông, hỗ trợ xây dựng biển báo… góp phần làm giảm tai nạn giao
thông. Người dân chưa hiểu hết ý nghĩa nhân văn này, nên chưa có ý thức tham gia
BHBB.
Với tư cách là một nghiệp vụ bảo hiểm, BHTNDS của chủ xe cơ giới đối
với người thứ ba vừa mang tính kinh tế vừa mang tính xã hội, thể hiện tính nhân đạo,
nhân văn cao cả trong nền kinh tế thị trường hiện nay. Một lần nữa BHTNDS của chủ
xe cơ giới đối với người thứ ba lại khẳng định sự cần thiết khách quan cũng như tính
bắt buộc của nghiệp vụ BHTN dân sự của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba.
3.2. Đối với chủ xe

nghiệp bảo hiểm (DNBH) giải quyết bồi thường cho trên 120.000 vụ tai nạn với số
tiền khoảng 1.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, so với tổng số phương tiện giao thông, tỷ lệ
tham gia bảo hiểm vẫn còn quá thấp (chỉ có 68% số ô tô và 30% số xe máy tham gia
BHBB).
Trước hết phải nói rằng, tất cả các nước trên thế giới đều có chế tài bắt buộc chủ
phương tiện xe cơ giới phải tham gia BHBB và gần như 100% số phương tiện giao
thông đều tham gia. Còn ở Việt Nam, mặc dù đã có chế tài về vấn đề này, nhưng tỷ lệ
phương tiện tham gia BHBB còn quá thấp. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình
trạng này, nhưng theo nhóm, nguyên nhân cơ bản là do ý thức tham gia BHBB của
người dân chưa cao và chế tài xử phạt đối với những trường hợp không tham gia chưa
phù hợp.
Phần lớn người tham gia phương tiện giao thông không nhận thức đầy đủ rằng:
Bảo hiểm là biện pháp kinh tế huy động sự đóng góp của các chủ xe để hình thành
quỹ bảo hiềm, dùng để bồi thường, bù đắp cho những chủ xe bị thiệt hại khi có tai nạn
hoặc bị nạn được trả tiền bồi thường về người (nếu mua cả bảo hiểm cho người lái và
người ngồi trên xe) và về tài sản (nếu mua bảo hiểm vật chất).
Nhiều người cũng chẳng biết làm gì để lấy được bảo hiểm, hoặc có quá nhiều
thủ tục phải làm để lấy được tiền bồi hoàn. Trong trường hợp tai nạn xảy ra, nhiều chủ
xe không có thói quen hoặc không biết cần phải gọi ngay cho công ty bảo hiểm để
khai báo nên thời gian chờ tiền bồi hoàn đôi khi bị kéo dài. Một số người được quyền
đòi tiền bồi hoàn thì cho rằng, số tiền này chẳng đáng là bao mà lại phải mất công đi
lại và gặp cả cảnh sát giao thông thường xuyên.
Theo phân tích của một số công ty bảo hiểm, sản phẩm này “ế” vì chủ phương
tiện chưa nhận thức đầy đủ, công tác tuyên truyền của doanh nghiệp về lợi ích của bảo
hiểm cũng chưa tốt, nhưng quan trọng nhất là việc xử phạt chưa thực hiện ráo riết.
Thực tế cảnh sát giao thông chưa xử lý mạnh loại vi phạm này vì không thể biết người
nào đang điều khiển xe không có giấy chứng nhận bảo hiểm mà chỉ có thể phát hiện
thông qua lỗi ban đầu.Một số cảnh sát giao thông thừa nhận, họ chỉ thường tập trung
phạt những lỗi chính như vượt đèn đỏ, không mang theo bằng lái hoặc đăng ký xe chứ
ít phạt lỗi không có bảo hiểm.

hiểm, các điều khoản trong hợp đồng, mẫu bảo hiểm, chế độ bồi thường… Bộ Tài
chính nghiêm cấm hành vi khuyến mãi BHBB dưới mọi hình thức.
2. Về phía các công ty bảo hiểm
Đối với một công ty bảo hiểm, năng lực về vốn, công nghệ, trình độ quản lý,
kinh doanh… là những yếu tố rất quan trọng tạo nên sức mạnh. Nếu không tự hoàn
thiện và nâng cao năng lực, các công ty bảo hiểm trong nước sẽ khó có thể đứng vững
và thành công trong điều kiện cạnh tranh ngày càng trở nên gay gắt như hiện nay.
Ngay từ bây giờ, các công ty bảo hiểm trong nước cần tự tạo cho mình một vị thế
vững chắc, duy trì và mở rộng thị phần, tạo niềm tin ở khách hàng. Việc tăng cường
đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, phong cách phục vụ, nâng cao đạo đức nghề nghiệp
cho các cán bộ kinh doanh, đại lý môi giới bảo hiểm cũng rất cần thiết
Trong điều kiện cạnh tranh ngày càng gay gắt, xúc tiến thương mại là một
trong những yếu tố cơ bản tạo nên thành công của một doanh nghiệp. Trong lĩnh vực
bảo hiểm, yếu tố này có vai trò rất quan trọng, đặc biệt là ở Việt Nam hiện nay, khi
mà nhận thức của người dân về sự cần thiết của bảo hiểm đối với nền kinh tế, cũng
như đối với đời sống xã hội vẫn còn hạn chế.Bên cạnh đó những loại hiểm bắt buộc
dễ gây ra phản đối của dân chúng khi họ không hiểu được lợi ích hình thành bộ luật
này. Đây là một cơ hội tốt để các doanh nghiệp bảo hiểm nâng cao hiểu biết của
Nhóm: Minh Hiếu, Thanh Nhã, Viết Kỳ, Thúy Quỳnh, Phương Dung (NH4/K33) - 11 -
BẢO HIỂM BẮT BUỘC
người dân về bảo hiểm, đồng thời xây dựng được hình ảnh của công ty mình trong
những khách hàng tiềm năng.
Các công ty cũng cần nhanh chóng đa dạng hoá các kênh phân phối thông
qua nhiều hình thức khác nhau. Một trong các phương pháp thường gặp hiện nay ở
các công ty bảo hiểm là tiến hành qua hệ thống ngân hàng, qua các tổ chức tài chính.
Qua đây, các công ty bảo hiểm sẽ có cơ hội tiếp cận với đông đảo các khách hàng
giàu tiềm năng với khả năng tài chính cao và nhu cầu lớn. Ngoài ra, việc tiếp cận
khách hàng bằng thư trực tiếp hoặc Internet cũng có thể mang lại hiệu quả cao. Trong
xu thế thương mại điện tử đang ngày càng phát triển như hiện nay, việc bán bảo hiểm
qua mạng đang ngày càng phổ biến. Hầu hết các công ty bảo hiểm trên thị trường Việt

3. Website công ty bảo hiểm AAA: www.aaa.com.vn
Nhóm: Minh Hiếu, Thanh Nhã, Viết Kỳ, Thúy Quỳnh, Phương Dung (NH4/K33) - 12 -