Số hóa bởi Trung tâm Học liệu ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
NGUYỄN HỮU LAM
QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƢỜNG CHUẨN QUỐC GIA
MỨC ĐỘ 2 CỦA HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG TIỂU HỌC
NGUYỄN BÁ NGỌC THÀNH PHỐ UÔNG BÍ
TỈNH QUẢNG NINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC THÁI NGUYÊN - 014


THÁI NGUYÊN - 2014

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết
quả nghiên cứu là trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trình
nào khác.
Quảng Ninh, tháng 8 năm 2014

Tác giả luận văn
Nguyễn Hữu Lam
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT iv
DANH MỤC BẢNG v
DANH MỤC BIỂU ĐỒ vi
MỞ ĐẦU 1
1. Lý do chọn đề tài 1
2. Mục đích nghiên cứu 3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3
4. Giả thuyết khoa học 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu 3
6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 4
7. Phương pháp nghiên cứu 4
8. Cấu trúc luận văn 5
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƢỜNG
TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA 6
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia 6
1.2. Các khái niệm công cụ của đề tài 8
1.2.1. Chuẩn, chuẩn quốc gia 8

Kết luận chương 1 25
Chƣơng 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG
CHUẨN QUỐC GIA MỨC ĐỘ 2 CỦA HIỆU TRƯỞNG
TIỂU HỌC NGUYỄN BÁ NGỌC THÀNH PHỐ UÔNG BÍ
TỈNH QUẢNG NINH 26
2.1. Khái quát về trường tiểu học Nguyễn Bá Ngọc, thành phố Uông Bí 26
2.1.1. Cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh 27
2.1.2. Chất lượng giáo dục 30
2.1.3. Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin 31
2.2. Thực trạng các hoạt động giáo dục của trường Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc 34
2.2.1. Thực trạng hoạt động dạy học của giáo viên 34

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

v
2.2.2. Thực trạng hoạt động học của học sinh 37
2.2.3. Thực trạng các hoạt động ngoài giờ lên lớp do nhà trường tổ chức 40
2.2.4. Thực trạng giáo dục kỹ năng sống, tạo cơ hội để học sinh tham
gia vào quá trình học tập 41
2.2.5. Thực trạng thực hiện công tác phổ cập giáo dục tiểu học 42
2.2 , giáo dục ý
thức bảo vệ môi trường 42
2.2.7. Công tác xã hội hóa giáo dục 43
2.2.8. Thực trạng bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên 45
2.3. Thực trạng quản lý xây dựng trường quốc gia mức độ 2 ở trường tiểu
học Nguyễn Bá Ngọc, thành phố Uông Bí 47
2.3.1. Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên trường tiểu học
Nguyễn Bá Ngọc về xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 47
2.3.2. Thực trạng quản lý xây dựng trường quốc gia mức độ 2 ở trường
tiểu học Nguyễn Bá Ngọc, thành phố Uông Bí 49

3.2.3. Tăng cường công tác bồi dưỡng và tự bồi dưỡng của CBQL và
GV đáp ứng yêu cầu trường chuẩn quốc gia mức độ 2 70
3.2.4. Đẩy mạnh phong trào Dạy tốt - Học tốt và các hoạt động giáo
dục trong nhà trường nhằm đáp ứng yêu cầu trường chuẩn quốc gia
mức độ 2 76
3.2.5. Tăng cường công tác xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy
học theo chuẩn quốc gia mức độ 2 80
3.2.6. Đẩy mạnh xã hội hoá giáo dục để huy động tối đa các lực lượng
xã hội tham gia vào công tác giáo dục 83
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp 86
3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp 87
Kết luận chương 3 90
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 91
1. Kết luận 91
2. Khuyến nghị 92
TÀI LIỆU THAM KHẢO 94
PHỤ LỤC

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

iv
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT

Viết tắt
Viết đầy đủ
CBGV
: Cán bộ và giáo viên
CBQL
: Cán bộ quản lý
CQG

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

v
DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1: Đội ngũ cán bộ quản lý của trường TH Nguyễn Bá Ngọc 27
Bảng 2.2: Đội ngũ giáo viên của trường TH Nguyễn Bá Ngọc 28
Bảng 2.3: Thực trạng hoạt động dạy học của GV trường tiểu học Nguyễn
Bá Ngọc, thành phố Uông Bí 35
Bảng 2.4: Kết quả giáo dục HS 5 năm gần đây của trường TH Nguyễn
Bá Ngọc 38
Bảng 2.5: Thực trạng HĐ học của HS trường tiểu học Nguyễn Bá Ngọc,
thành phố Uông Bí 39
Bảng 2.6: Số học sinh hoàn thành chương trình tiểu học 5 năm qua 47
Bảng 2.7: Đánh giá chung về tình hình trường TH Nguyễn Bá Ngọc so
với tiêu chuẩn trường chuẩn quốc gia mức độ 2 47
Bảng 2.8: Kết quả nhận thức của CBQL và GV nhà trường về các biện
pháp quản lý xây dựng trường chuẩn quốc gia mức độ 2 của
Hiệu trưởng trường tiểu học Nguyễn Bá Ngọc 48
Bảng 2.9: Thực trạng công tác lập kế hoạch xây dựng trường chuẩn
quốc gia mức độ 2 của trường tiểu học Nguyễn Bá Ngọc 50
Bảng 2.10: Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch xây dựng trường CQG
mức độ 2 52
Bảng 2.11: Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch xây dựng trường đạt
chuẩn quốc gia mức độ 2 của hiệu trưởng trường TH Nguyễn
Bá Ngọc 55
Bảng 2.12: Thực trạng công tác kiểm tra hoạt động xây dựng trường TH

phương pháp dạy và học, hệ thống trường lớp và hệ thống quản lý giáo dục,
thực hiện chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hóa. Phát huy tinh thần độc lập suy
nghĩ và sáng tạo của học sinh, sinh viên, đề cao năng lực tự học, tự hoàn thiện
học vấn và tay nghề, đẩy mạnh phong trào học tập trong nhân dân bằng những
hình thức giáo dục chính quy và không chính quy, thực hiện giáo dục cho mọi
người, cả nước trở thành một xã hội học tập, thực hiện phương châm học đi đôi
với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn với xã hội”.
Giáo dục tiểu học là cấp học nền tảng, có nội dung giáo dục toàn diện,
nhằm xây dựng nền móng cho hệ thống giáo dục quốc dân, đồng thời đặt ra cơ
sở vững chắc cho sự hình thành nhân cách và sự phát triển toàn diện con người,
đáp ứng nhu cầu nhân lực cho công cuộc hiện đại hóa và công nghiệp hóa đất
nước trong những thập kỉ đầu của thế kỉ XXI.
Đánh giá thực hiện mục tiêu của một nền giáo dục là đánh giá chất lượng
đào tạo. Chất lượng của bất cứ nền giáo dục nào cũng phụ thuộc vào các yếu
tố: nhà trường, gia đình và môi trường xã hội. Trong đó sự tác động trực tiếp và
quan trọng nhất tới chất lượng là nhà trường. Nhà trường bao gồm các yếu tố:
cán bộ quản lí; đội ngũ giáo viên; tổ chức dạy và học (với các thành tố cơ bản:
chương trình sách giáo khoa- tài liệu học tập, thiết bị và cơ sở vật chất trường
sở, đánh giá và kiểm định chất lượng ). Do đó rất cần thiết phải xây dựng một

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

2
mô hình trường tiểu học với một khuôn thước có tính pháp qui, theo những tiêu
chuẩn cụ thể, đáp ứng yêu cầu chuẩn hóa để các địa phương, các trường học
phấn đấu xây dựng trường ra trường, lớp ra lớp, thầy ra thầy, trò ra trò. Ngày
26/4/1997 mô hình trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia đầu tiên ra đời (theo
Quyết định số 1366/QĐ- GD&ĐT ngày 26/4/1997 của Bộ Giáo dục và Đào tạo
ban hành Quy chế công nhận trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia giai đoạn
I). Sau năm 2000 trước yêu cầu của hội nhập kinh tế thế giới, giáo dục cũng

học Nguyễn Bá Ngọc, thành phố Uông Bí tôi chọn nghiên cứu đề tài: "Quản lý
xây dựng trường chuẩn quốc gia quốc gia mức độ 2 của Hiệu trưởng trường
tiểu học Nguyễn Bá Ngọc, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh”
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất các biện pháp quản lý của Hiệu trưởng để xây dựng trường tiểu
học Nguyễn Bá Ngọc đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 nhằm đáp ứng yêu cầu phát
triển giáo dục trong bối cảnh đổi mới và hội nhập.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Công tác quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2
của Hiệu trưởng.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ
2 của Hiệu trưởng trường tiểu học Nguyễn Bá Ngọc, thành phố Uông Bí, tỉnh
Quảng Ninh.
4. Giả thuyết khoa học
Xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn Quốc gia mức độ 2 ở trường tiểu
học Nguyễn Bá Ngọc sẽ đạt được hiệu quả cao nếu Hiệu trưởng nhà trường có
các biện pháp quản lý xây dựng trường chuẩn quốc gia mức độ 2 có tính khả thi
phù hợp với tình hình kinh tế xã hội của địa phương.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý xây dựng trường tiểu học đạt
chuẩn quốc gia mức độ 2.
5.2. Khảo sát thực trạng xây dựng và quản lý xây dựng trường tiểu học
đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 của trường tiểu học Nguyễn Bá Ngọc ở thành phố
Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

4

7.3. Nhóm phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học
Sử dụng các công thức toán thống kê để định lượng các kết quả thu
được, rút ra các nhận xét khoa học cho đề tài.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và khuyến nghị, Tài liệu tham khảo, Phụ
lục nội dung của luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chƣơng 1. Cơ sở lý luận của quản lý xây dựng trường tiểu học đạt
chuẩn quốc gia.
Chƣơng 2. Thực trạng quản lý xây dựng trường chuẩn quốc gia mức độ
2 của Hiệu trưởng trường tiểu học Nguyễn Bá Ngọc thành phố Uông Bí tỉnh
Quảng Ninh.
Chƣơng 3. Biện pháp quản lý xây dựng trường chuẩn quốc gia mức
độ 2 của Hiệu trưởng trường tiểu học Nguyễn Bá Ngọc thành phố Uông Bí
tỉnh Quảng Ninh.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

7
quốc gia, qua đó đã đánh giá các trường TH đã đạt chuẩn quốc gia và các
trường TH chưa đạt chuẩn quốc gia theo 5 tiêu chuẩn của trường TH đạt chuẩn
quốc gia.
Về định hướng và nội dung hoạt động cơ bản của công tác xây dựng
trường TH đạt chuẩn quốc gia. Tác giả Nguyễn Văn Bình nêu lên hai định
hướng cơ bản là:
- Hướng nhìn của các cấp quản lý, đơn vị, tổ chức, cá nhân trong ngành
là xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia.
- Hoàn chỉnh và thực hiện Đề án xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia
cấp tỉnh (tỉnh Nghệ An) giai đoạn 2006 - 2015. Đề án là căn cứ pháp lý, sự định
vị, định hướng về kế hoạch, nội dung, giải pháp, tổ chức hoạt động để các địa
phương, đơn vị giáo dục xây dựng và triển khai kế hoạch của mình.
Tác giả Nguyễn Thị Quế (2007) với đề tài "Một số giải pháp xây dựng
trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia ở huyện Như Thanh, tỉnh Thanh Hoá” đã tập
trung nêu rõ mục tiêu, kết quả xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia và giải
pháp thực hiện, từ đó xác định xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia là một
chủ trương đúng đắn nhằm từng bước xây dựng nhà trường theo hướng chuẩn
hóa, hiện đại hóa, đồng thời đưa hoạt động giáo dục toàn diện của nhà trường vào
kỷ cương, nền nếp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học. Công tác xây dựng
trường TH đạt chuẩn quốc gia đã được triển khai trong khoảng mười năm qua,
được các địa phương, các nhà trường quan tâm nên đã đạt được những thành tựu
to lớn và rút ra những bài học kinh nghiệm. Những công trình nghiên cứu trước
đây đã tập trung khảo sát thực trạng, đề xuất một số giải pháp và rút ra những bài
học kinh nghiệm quí báu để xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia.
Ngành giáo dục thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh là một trong những
địa phương làm tốt công tác tuyên truyền, đầu tư xây dựng trường tiểu học đạt

đại học, mã chuẩn tiếng việt ABC trên tài liệu điện tử (bây giờ chuyển sang mã
Unicode), chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học, chuẩn xét phong chức danh
giáo sư, phó giáo sư là các chuẩn quốc gia.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

9
- Chuẩn quốc gia nói chung được phát triển sao cho cả nước thực hiện
được trên cơ sở khả năng và nỗ lực thực tế hiện có. Chính vì vậy chức năng chủ
yếu của chuẩn quốc gia là giúp Nhà nước đưa các sự vật cần điều chỉnh vào
một trật tự nhất định, tức là thiết lập trật tự trong một lĩnh vực nhất định ở qui
mô quốc gia.
1.2.2. Trường tiểu học, trường chuẩn quốc gia, trường tiểu học đạt chuẩn
quốc gia
1.2.2.1. Trường tiểu học
Trường Tiểu học là cơ sở giáo dục phổ thông trong hệ thống giáo dục
quốc dân. Nhà trường có tư cách pháp nhân và có con dấu riêng.
Bậc tiểu học tạo những cơ sở ban đầu rất cơ bản và bền vững cho trẻ
được tiếp tục học lên bậc trên. Những đường nét ban đầu về nhân cách, những
tri thức và kỹ năng, hành vi và tính người , từng bước hình thành và định hình
ở học sinh tiểu học như chữ viết, kỹ năng thực hiện các phép tính, kỹ năng ứng
xử trong cuộc sống hàng ngày sẽ theo suốt cuộc đời của mỗi học sinh và rất
khó thay đổi, điều chỉnh lại.
Với tư cách là bậc học nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo
dục tiểu học có vững chắc thì mới đảm bảo được nhiệm vụ xây dựng toàn bộ
nền móng không những chỉ cho giáo dục phổ thông mà còn cho cả sự hình
thành và phát triển nhân cách con người.
Nhiệm vụ của trường tiểu học là: tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt
động giáo dục khác theo chương trình giáo dục tiểu học của Bộ Giáo dục và
Đào tạo; huy động trẻ em đúng độ tuổi vào lớp 1, vận động trẻ em bỏ học trở

Mức độ 2 quy định các tiêu chuẩn cần thiết của trường tiểu học đạt
chuẩn Quốc gia để đảm bảo các hoạt động giáo dục có chất lượng toàn diện ở
mức độ cao hơn, tạo tiền đề nhằm tiếp cận với trình độ phát triển của trường
tiểu học ở các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới.
1.2.3. Xây dựng trường tiểu học chuẩn quốc gia
Xây dựng trường tiểu học chuẩn quốc gia là xây dựng trường tiểu học
theo 5 tiêu chuẩn theo Quyết định 32/2005/QĐ-BGD&ĐT do Bộ GD&ĐT quy

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

11
định, góp phần thực hiện tốt chủ trương của Đảng và Nhà nước với mục tiêu sự
nghiệp giáo dục là sự nghiệp của toàn dân.
Xây dựng trường tiểu học chuẩn quốc gia sẽ tạo nhiều điều kiện thuận lợi
nhất để các trường tiểu học có hướng phấn đấu vươn lên đạt các điển hình tiên
tiến, các trường cũng tự chủ được quá trình đi lên và dự báo khi nào sẽ đạt
được trường chuẩn.
Xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn là cơ sở để nâng cao vai trò trách
nhiệm của các cấp chính quyền, đoàn thể, cha mẹ học sinh trong việc quan
tâm đầu tư cơ sở vật chất trường học, chăm sóc giáo dục học sinh nhằm thực
hiện tốt chủ trương xã hội hoá giáo dục của Đảng, Nhà nước ta.
Xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia cũng là cơ sở để nâng cao
năng lực quản lý, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ CBQL, giáo viên
ngày càng cao hơn, chất lượng giảng dạy có hiệu quả hơn, sản phẩm mà ngành
giáo dục đem lại ngày càng có chất lượng và có ích cho xã hội nhiều hơn.
1.2.4. Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý trường học, quản lý xây dựng
trường tiểu học chuẩn quốc gia
1.2.4.1. Quản lý
Khi sự phân công lao động xã hội xuất hiện và phát triển sâu rộng thì sự
liên kết giữa con người cá thể với nhau ngày càng cao, con người cá thể một

Tuy có rất nhiều cách tiếp cận khác nhau về quản lý song bản chất của
khái niệm quản lý có thể hiểu là: Sự tác động có định hướng, có chủ định của
chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm làm cho hệ thống vận động theo
mục tiêu đề ra và tiến tới trạng thái chất lượng mới.
1.2.4.2. Quản lý giáo dục
Giáo dục là một chức năng của xã hội loài người và quản lý giáo dục là
một loại hình của quản lý xã hội. Có nhiều định nghĩa khác nhau về quản lý
giáo dục:
Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Quản lý giáo dục nói chung là thực hiện
đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà
trường vận hành tiến tới mục tiêu đào tạo theo nguyên lý giáo dục”.[1, tr 25]

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

13
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý giáo dục là hệ thống tác
động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý, nhằm làm cho
hệ vận hành theo đường lối giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất
của nhà trường XHCN Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo
dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục đến mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái
mới về chất” [25, tr.24]
Từ những khái niệm trên cho thấy: QLGD là hệ thống những tác động có
mục đích, có kế hoạch, có ý thức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý mà
chủ yếu nhất là quá trình dạy học và giáo dục ở các cơ sở giáo dục.
1.2.4.3. Quản lý trường học
Nhà trường là một tổ chức GD cơ sở trực tiếp làm công tác GD&ĐT và
là tế bào của hệ thống GDQD. Nói cách khác nhà trường là khách thể cơ bản
của tất cả các cấp GLGD và là một hệ thống độc lập tự quản của XH. Các cấp
QLGD tồn tại trước hết, cốt lõi là vì chất lượng và hiệu quả hoạt động của nhà
trường mà trung tâm là hoạt động dạy học.

Đ
,
nhà trường có kế hoạch hoạt động chuyên môn chi tiết cho từng năm học, học
kỳ, tháng, tuần. Thực hiện công bằng, dân chủ, công khai trong quá trình quản
lý. Sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhằm nâng cao chất lượng và
hiệu quả quản lý nhà trường. Thực hiện công tác quản lý một cách sáng tạo,
phát huy được khả năng của giáo viên, nhân viên trong việc xây dựng và phát
triển nhà trường. Tổ chức cho đội ngũ giáo viên được học tập bồi dưỡng để
nâng cao nhận thức, nghiệp vụ chuyên môn ít nhất 50 tiết/năm học. Hiệu
trưởng, Phó Hiệu trưởng có trình độ đào tạo từ cao đẳng sư phạm tiểu học trở
lên và được tập huấn nâng cao về chính trị, nghiệp vụ quản lý trường học.
+ Chuẩn đội ngũ giáo viên: có 100% giáo viên đạt chuẩn về trình độ đào
tạo; có giáo viên chuyên môn dạy thể dục, âm nhạc, mĩ thuật, ngoại ngữ và tin