GIẢNG VIÊN: TRƯƠNG THI MINH LÝ
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN

Page 1
GIẢNG VIÊN: TRƯƠNG THI MINH LÝ
VĂN HÓA NHẬT BẢN VÀ ẢNH HƯỞNG
CỦA VĂN HÓA NHẬT BẢN ĐẾN KINH
DOANH QUỐC TẾ.
Lời mở đầu
Sau chiến tranh thế giới thứ II, năm 1945 đất nước Nhật Bản bị tàn phá nặng
nề. Nhưng chỉ vài năm sau đó Nhật Bản đã tiến lên trở thành một đất nước
thần kì trong giai đoạn 1966 – 1973. Sự phát triển đó được thế giới chú ý và
nhiều người đã tìm hiểu những nhân tố nào giúp phục hồi và vươn lên nhanh

HƯỞNG CỦA VĂN HÓA NHẬT BẢN ĐẾN KINH DOANH QUỐC TẾ”
ĐƯỢC HÌNH THÀNH.
TP.HCM, NGÀY 6 THÁNG 10 NĂM 2012.
I. Sơ lược về các yếu tố văn hoá Nhật Bản và ảnh hưởng
của chúng đến tính cách người Nhật:
1. Con người của “ĐẤT NƯỚC XỨ SỞ HOA ANH ĐÀO”.
Nhật Bản là một trong những nước có thành phần dân tộc thuần nhất với hơn
99% dân số là người Nhật, số ít ỏi còn lại là người Ainu (một tộc người cổ xưa
nhất ở Nhật Bản, chủ yếu sống ở Hokkaido), người Triều Tiên (phần lớn di cư
sang trong chiến tranh thế giới lần hai), người Trung Quốc và một số ít các cư
dân từ nước khác đến cư trú tập trung theo khu vực riêng. Tuy nhiên, ý thức dân
tộc thuần nhất của họ rất cao nên cho dù những người thuộc thiểu số gần 1%
dân số dù đã sinh sống ở Nhật lâu đời vẫn không được đa số người Nhật xem là
Page 3
GIẢNG VIÊN: TRƯƠNG THI MINH LÝ
“người Nhật”. Do hầu như thuần nhất như thế, nên Nhật Bản có một nền văn
hoá và trạng thái tâm lý khá thống nhất và tự cho họ là dòng giống thượng đẳng,
tự tôn dân tộc cao….
Nhật Bản (xứ sở mặt trời mọc) là một quốc gia nằm tách biệt với đại lục, có đến
hơn 6.800 hòn đảo lớn nhỏ và 4 đảo lớn (Hokkaido, Honshu, Kyusyu, Shikoku).
Tính chất đảo mang đến cho Nhật Bản những khó khăn (khó giao lưu, giao
thông …) và thuận lợi (trong lịch sử tránh được các cuộc chiến tranh xâm chiếm
của người Trung Hoa, Nguyên Mông …) nhưng đã làm nên tính thống nhất và
thuần nhất của nền văn hoá văn minh dân tộc Nhật. Do vị trí đặc biệt này nên
người Nhật có được thế chủ động tiếp thu có chọn lọc và tiếp biến các yếu tố
văn hoá của các dân tộc khác (Trung Hoa,…) tạo thành nền văn hoá riêng mang
bản sắc của họ. Tính chất đảo cũng đem lại cho người Nhật tâm lý “đảo quốc”
(shimakuni), khiến họ vừa hiếu khách, vừa dè dặt trong giao tiếp, quan hệ với
người khác, vừa tự tôn dân tộc, vừa tự ti, mặc cảm, có thái độ bài ngoại,…
Người Nhật luôn vừa muốn nhìn ra thế giới, học hỏi, du nhập những giá trị văn

khi nhập tiếng Nhật vào máy tính và được dạy ở cấp tiểu học nhưng chỉ có
tính thí điểm. Số Ả Rập theo kiểu phương Tây được dùng để ghi số, nhưng
cách viết số theo ngữ hệ Hán - Nhật cũng rất phổ biến.
Ngôn ngữ có nhiều mặt hạn chế ( như rất ít các nguyên âm, Phụ âm luôn
đặt trước nguyên âm, một tỉ trọng lớn từ ngữ gốc ngoại nhập được thể hiện
dưới dạng chữ Kanji và chữ Katakana ) góp phần khiến người Nhật Bản rất
cẩn trọng khi phát biểu, thể hiện chính kiến, và thường thông qua thái độ
ngầm định, những yếu tố phi ngôn ngữ, sự nỗ lực thể hiện của bản thân để
điền vào chỗ trống của ngôn từ. Bởi vậy để hiểu họ thường phải kết hợp
nghe họ nói, quan sát những gì họ thể hiện và thấu hiểu tính cách của họ.
Page 5
GIẢNG VIÊN: TRƯƠNG THI MINH LÝ
3. Tôn giáo.
Có thể nói Nhật Bản là một trong những quốc gia phức tạp nhất thế giới
về tôn giáo. Ở đây cùng đồng thời tồn tại các phong tục tập quán có nguồn
gốc và theo phong cách tôn giáo khác nhau. Người Nhật đến lễ ở các đền của
đạo Shinto (Thần đạo) vào năm mới, đi thăm các chùa chiền của đạo phật
vào mùa xuân nhưng tổ chức tiệc tùng và tặng quà nhau vào dịp lễ Noel theo
cách của đạo Thiên chúa. Các đám cưới thường được tổ chức theo nghi lễ
của thần đạo hoặc đạo thiên chúa. Nhưng thủ tục ma chay lại tiến hàng theo
nghi lễ của đạo phật. Có những người một lúc theo hai hoặc ba đạo, do đó
vào năm 1995 theo thống kê của cuốn niên giám về tôn giáo của hiệp hội văn
hóa thì tín đồ của tất cả các giáo phái cộng lại là 219,83 triệu, gần gấp đôi
dân số Nhật lúc bấy giờ là 120 triệu.
Theo truyền thống Nhật Bản, tôn giáo không phải là một tổ chức tách biệt
với cuộc sống hàng ngày mà gắn liền với mọi khía cạnh trong cuộc sống
kinh tế và xã hội. Các lễ nghi theo suốt cuộc đời một con người, từ lúc sinh
ra đến lúc lập gia đình và xuống cõi âm. Tôn giáo có ảnh hưởng sâu rộng đến
nhiều lĩnh vực như tư tưởng, kiến trúc, văn hóa-nghệ thuật của người Nhật.
Ba tôn giáo lớn của Nhật Bản là Thần đạo, Phật giáo và Thiên chúa giáo.

với khoảng 92 triệu tín đồ, mặc dù trên thực tế thì các tín đồ này cũng không
tuân theo các qui định của đạo phật một cách nghiêm ngặt.
Phật giáo được chính thức chấp nhận sau chiến thắng về chính trị và quân
sự của dòng họ Soga trước dòng họ Mononobe. Dưới thời trị vì của Thiên
hoàng Suiko, nhiếp chính Shotoku-taishi cho xây dựng nhiều chùa chiền,
trong đó có chùa Horyu-ji và Shitenno-ji. Chùa Horyu-ji là kiến trúc gỗ cổ
nhất trên thế giới còn lại đến đời nay. Trong thời Nara (thế kỷ 8), Phật giáo
bắt đầu phát triển mạnh mẽ và nhiều đền chùa được dựng lên nhờ sự ủng hộ
của Nhật Hoàng. Nhật Hoàng Shomu (701-756) lên ngôi vua năm 724 quy
định lấy Phật giáo là “tôn giáo nhà nước” và xây dựng chùa Todai-ji, trong
đó có đặt tượng Đại Phật Nara cao 15m, đồng thời xây dựng các chùa
Kokubun-ji và Kokubunni-ji tại từng xứ trên toàn quốc. Nhưng cũng cần
phải lưu ý rằng, trong khi đó Hoàng gia vẫn cúng vị thần tổ tiên, tức vẫn theo
Page 7
GIẢNG VIÊN: TRƯƠNG THI MINH LÝ
Thần đạo. Vì vậy hầu hết các đền Thần đạo có chùa phụ thuộc còn các chùa
Phật giáo lớn cũng có đền phụ thuộc.
Ở Nhật Bản hiện có 13 tông phái Phật giáo chính. 6 phái được đưa từ
Trung Quốc sang Nhật vào thời Nara, trong đó phải kể đến 3 phái là Kegon
(Hoa Nghiêm), Hosso (Pháp Tương) và Ritsu (Luật). Trong thời Heian, lần
đầu tiên có 2 phái Phật giáo do các nhà sư Nhật Bản thành lập là phái Tendai
(Thiên Đài) và phái Shingon (Chân Ngôn).
Từ cuối thời Heian đến thời Kamakura có thêm 7 tông phái nữa là phái
Yuzu-nenbutsu, phái Jodo, phái Jodo-shin, phái Ji, phái Nichiren, cùng 2
phái thiền lớn của Nhật Bản Rinzai và Soto. Vào đầu thời Edo, xuất hiện 1
phái thiền khác là phái O-baku, được đưa từ Trung Quốc vào Nhật Bản.
Khi Phật giáo được đưa sang Nhật từ Triều Tiên và Trung Quốc, tại Nhật
Bản đã có Thần đạo nên các nhà sư gặp nhiều khó khăn trong quá trình
truyền đạo. Để 2 tôn giáo Thần đạo và Phật giáo cùng tồn tại, các nhà sư xây
dựng hệ thống tư tưởng “thần phật tập hợp”. Theo tư tưởng này, các vị thần

các sứ quân daimyo chia đất nước Nhật Bản thành nhiều khu vực và cai trị
khu vực của mình. Những người truyền giáo Thiên chúa giáo thời đó không
chỉ giới thiệu Thiên chúa giáo mà còn mang đến nhiều máy móc, kỹ thuật, ấn
phẩm tiên tiến của phương Tây cũng như những điều mới lạ của các nước
đông nam, tây nam Á. Vì vậy có một số sứ quân daimyo cho phép nhà
truyền giáo hoạt động tại khu vực của mình để tranh thủ học hỏi kỹ thuật tiên
tiến, giao dịch buôn bán, v,v…
Nhưng sau khi thống nhất đất nước, sứ quân Toyotomi Hideyoshi đã cấm
các nhà truyền giáo Thiên chúa giáo hoạt động trên lãnh thổ Nhật Bản vào
năm 1587, khi đã có khoảng 150 nghìn người theo. Chính quyền Tokugawa
sau đó cũng tiếp tục đẩy mạnh chính sách này, nghiêm cấm người Nhật theo
Page 9
GIẢNG VIÊN: TRƯƠNG THI MINH LÝ
Thiên chúa giáo. Năm 1637, tại vùng Shimabara-Amakusa (tỉnh Nagasaki
hiện nay) cuộc chiến Shimabara bùng nổ, 37.000 tín đồ Thiên chúa giáo
trong khu vực này chiếm thành lũy, giao chiến với quân đội chính quyền.
Sau đó, chính quyền tăng cường đàn áp tín đồ Thiên chúa giáo tới mức
những người theo đạo này phải che giấïu tín ngưỡng của mình. Sau Minh Trị
Duy Tân, chính sách cấm Thiên chúa giáo được hủy bỏ. Nhiều nhà truyền
giáo, hầu hết từ Mỹ, đã tới Nhật Bản để phổ biến Thiên chúa giáo và đặt cơ
sở tại Nhật Bản.
Từ sau Minh Trị Duy Tân đến khi kết thức Thế chiến 2, vai trò của Thần
đạo tăng lên. Trong thời kỳ đó, Thần đạo được coi là tôn giáo nhà nước vì
Minh Trị Duy Tân có quan điểm lật đổ chính quyền võ sĩ để tái lập chính
quyền của Nhật Hoàng, và như đã nói ở trên, vị thần tối cao của Thần đạo là
vị thần tổ tiên của Hoàng gia. Tư tưởng này được sử dụng để tăng cường chi
phối dân chúng dưới sự chỉ đạo của Nhật Hoàng. Nhưng, sau Thế chiến 2,
chính sách “Thần đạo là tôn giáo của nhà nước” được bãi bỏ và Hiến pháp
Nhật Bản hiện nay đảm bảo tự do tín ngưỡng
Ngoài ra, người Nhật cũng coi trọng đạo Khổng, nhưng trên thực tế thì đạo

như trong món tempura (món sốt cá, cua, tôm). Những loại rau củ mọc tốt ở
Nhật, do đó cà rốt, củ ngưu bàng, củ cải thường được sử dụng. Cùng với những
loại củ này, dưa leo đóng vai trò quan trọng trong việc trang trí, thường được cắt
thành hình quạt, hình cánh hoa hay những dạng vui mắt khác. Một dạng đẹp mắt
gây ấn tượng nhất là “lưới đánh cá” được làm từ một miếng củ cải trắng, thường
thấy trong sushi.
Không giống như những nước khác, Nhật Bản rất ít tập trung vào sự đa
dạng theo địa phương. Có lẽ vì ít có sự khác biệt về địa lý trong ẩm thực của
Page 11
GIẢNG VIÊN: TRƯƠNG THI MINH LÝ
người Nhật. Tuy có những vùng có món đặc biệt riêng của nó, nhưng nhìn
chung người Nhật vẫn có một lối ăn chung cho cả nước.
Người Nhật cũng có các thức ăn theo mùa. Chẳng hạn như vào mùa đông,
các loại quít tượng trưng cho mặt trời và được người ta dùng làm quà năm mới.
Mùa xuân có gạo anh đào. Tháng 9 là tháng của mặt trăng, và những món hầm
trắng được ưa chuộng – bào ngư, dưa leo và măng.
Rượu Sake đóng một vai trò quan trọng trong đời sống và văn hóa Nhật Bản
suốt hai ngàn năm qua. Ngày nay, khoảng 2.000 lò rượu lớn nhỏ sản xuất
khoảng 10.000 chủng loại Sake khác nhau, với mục đích giới thiệu cho người
nước ngoài những đặc trưng và sự đa dạng của loại rượu quốc hồn quốc túy này.
Lịch sử phát triển của Sake gắn chặt với các mặt của đời sống Nhật Bản đến độ
nếu người ta hiểu về rượu Sake sẽ hiểu rõ hơn về lịch sử, văn hóa, xã hội và môi
trường vật lý của Nhật Bản.
5. Giá trị và thái độ
Với phương châm “mở cửa” để học tập văn minh tiên tiến phương Tây
nhằm chấn hưng đất nước, đồng thời giữ vững cốt cách tinh thần văn hóa
dân tộc, Nhật Bản là nước châu á duy nhất, sớm nhất thực hiện thành công
cách mạng công nghiệp, hiện đại hóa đất nước để sánh cùng các cường quốc
phương Tây, làm cho mọi quốc gia khâm phục, nể trọng. Nước Nhật chỉ mất
hơn 20 năm để trở thành quốc gia có nền công nghiệp phát triển trong khi

trình "Nhật Bản hoá" những gì được du nhập, thâu nhận, trao đổi và học hỏi
được từ phương Tây. Chính vì vậy, việc du nhập, tiếp biến yếu tố văn hóa
ngoại lai đã không phá hỏng, làm lai căng nền văn hóa bản xứ hay chia cắt
văn hóa xứ sở này, trái lại còn giúp Nhật Bản tạo dựng được những hình mẫu
văn hóa đặc sắc của mình. Với tư cách là một quốc gia dân tộc, Nhật Bản đã
duy trì được nền văn hoá thuần nhất, riêng biệt, đặc sắc của mình từ thời tiền
sử đến tận thời hiện đại và điều này làm nên sức mạnh của Nhật Bản, tạo nên
một vị thế hiếm có của Nhật trên thế giới trong thời gian qua.
Page 13
GIẢNG VIÊN: TRƯƠNG THI MINH LÝ
6. Thói quen và cách cư xử.
Nhật Bản là một xã hội theo đẳng cấp dọc, vì thế người Nhật không có
quan niệm về sự “bình đẳng” giống như các nước khác. Các mối quan hệ
ở Nhật theo khuynh hướng người trên và kẻ dưới, người chủ hoặc sếp
trong công ty được ví như cha mẹ và nhân viên được xem như con cái
trong gia đình.
6.1. Danh thiếp : phải được trao và nhận bằng hai tay. Danh thiếp cung
cấp những thông tin này, nên bạn phải trao danh thiếp của mình ngay khi chào
hỏi lần đầu tiên. Người Nhật luôn trông đợi tấm danh thiếp của mình được
người khác xem và ngắm nghía ngay khi nhận. Trong suốt cuộc gặp gỡ, danh
thiếp nên được để trên bàn. Sau khi gặp xong phải được trân trọng cho vào ví và
không bao giờ được nhét trong túi quần sau.
6.2. Sự hòa thuận :
Trong giao tiếp, người Nhật không muốn có sự đối đầu, họ tin tưởng
vào sự thỏa hiệp và hòa giải. Họ tin tưởng tuyệt đối vào quyết định của
tập thể, ưu tiên cho những quyết định có kết quả. Họ sẽ nói ra cảm xúc
thật sự của họ bởi vì muốn duy trì sự hòa thuận.
Tính bằng hữu trong kinh doanh thì quan trọng hơn cả tính logic,
người Nhật cũng thường trò chuyện xã giao để thiết lập quan hệ với bạn
trước khi bàn bạc công chuyện kinh doanh. Hãy quan sát các đối tác này

theo. Một ly rỗng là một lời mời cho một người nào đó để phục vụ bạn. Khi bạn
đã ăn xong, hãy đặt đũa trên phần còn lại đũa hoặc trên bàn. Không đặt đũa của
bạn trên đầu bát của bạn. Nếu bạn để lại một số lượng nhỏ gạo trong bát của
bạn, bạn sẽ nhận được nhiều hơn nữa. Để cho biết rằng bạn không muốn dùng
thêm, bạn dùng hết phần thức ăn trong bát của bạn. Nó được chấp nhận để lại
một lượng nhỏ thức ăn trên đĩa của bạn khi bạn đã ăn xong.
Page 15
GIẢNG VIÊN: TRƯƠNG THI MINH LÝ
Ăn uống là thông lệ chung của các doanh nhân, sự tương tác của hai phía trong
bữa tiệc còn quan trọng hơn cả thức ăn. Không nên mang vợ đến những buổi
tiệc này, chủ tiệc người Nhật thường là đàn ông và họ không bao giờ mang phu
nhân theo họ. Người Nhật vẫn còn trọng nam hơn nữ, nên chúng ta rất ít gặp
những đối tác kinh doanh là nữ. Các buổi tiệc chiêu đãi thường vào buổi tối và
có rất nhiều thức ăn và rượu uống thoải mái, và đây là lúc họ nói lên cảm xúc
thật của mình. Việc đổ nước tương trực tiếp lên cơm bị xem là bất thường.
Người ta ít khi tự rót rượu cho mình trong các cuộc giao tế. Thông thường, một
người sẽ rót rượu cho người đi cùng và ngược lại người bạn sẽ rót rượu cho
người đó. Tuy nhiên nếu một trong hai người đang uống rượu từ trong chai và
người kia chỉ uống từ ly thì bạn có thể tự rót rượu, nếu không sẽ phải chờ rất
lâu.
6.4. Cương vị lãnh đạo và cấp bậc xã hội:
Người Nhật đánh giá cao sự đồng tâm hiệp lực, lãnh đạo là người ra
quyết định sau cùng sau khi đã lắng nghe ý kiến của cấp dưới. Quyết định
của lãnh đạo là đại diện của sự đồng tâm hiệp lực của tất cả mọi người.
Giá trị của mỗi công ty là sự hòa thuận và tuân theo của từng thành viên
và quyết định sau cùng phải được mọi người nghiêm túc chấp hành.
Không tranh cãi: Người Nhật tin rằng từ chối yêu cầu của một ai đó
gây ra bối rối và mất mặt với người khác. Nếu yêu cầu không thể được
đồng ý, họ sẽ nói, 'đó là bất tiện' hoặc 'nó được xem xét'. . Phải đối mặt là
một dấu hiệu của phẩm giá cá nhân. Người Nhật sẽ cố gắng không bao

6.5. Những tinh thần chủ đạo của văn hóa doanh nhân là:
Doanh nhân phục vụ đất nước.
Quang minh chính đại.
Page 17
GIẢNG VIÊN: TRƯƠNG THI MINH LÝ
Hòa thuận nhất trí.
Lễ độ khiêm nhường.
Phấn đấu vươn lên.
Đền đáp công ơn.
Các quy tắc kinh doanh của văn hóa kinh doanh Nhật Bản:
Lợi nhuận thu được từ việc phục vụ xã hội đó là niềm tự hào.
Cần nuôi dưỡng niềm tin: Nhờ có công ty của mình thì nền kinh tế xã
hội mới vận hành bình thường được.
Phải biết ơn và kính trọng khách hàng: họ là người thân, là người thầy
của doanh nhân. Phải luôn thấu hiểu cái lý của họ. Phải đáp ứng kỳ vọng
của họ, họ là trung tâm trong các hoạt động của doanh nhân.
Với người Nhật, không vì lấy lòng khách hàng mà hạ thấp nhân viên.
Vấn đề không phải là vốn mà là sự tín nhiệm.
Phấn đấu làm ra sản phẩm có chất lượng, nhưng phổ biến sản phẩm
đến mọi đối tượng mới quan trọng nhất.
7. Thẩm mỹ.
7.1. Thư pháp : tại Nhật Bản gọi là thư đạo. Theo các chuyên gia thư
pháp Nhật Bản, chữ Hán được truyền từ Trung Quốc sang Nhật Bản từ
khoảng 2000 năm trước, được sử dụng phổ biến ở Nhật Bản từ khoảng thế
kỷ 5. Sau đó, dựa trên cơ sở chữ Hán, người Nhật đã sáng tạo ra kiểu chữ
của mình là chữ Hiragana và Katakana (kiểu chữ biểu thanh). Thư pháp Nhật
Bản được hình thành từ hai kiểu chữ chính là kiểu chữ Hán từ Trung Quốc
đến và kiểu chữ Hiragana, Katakana. Hiện nay, ở Nhật Bản có từ 8 đến 10
Page 18
GIẢNG VIÊN: TRƯƠNG THI MINH LÝ

Bộ môn này được cho là tinh hoa của phương Đông và giới thư pháp.
Chữ in bằng khuôn hình vuông 3 phân. Người ta khắc trên đá những bản
thư pháp và chữ viết thời cổ đại của Trung Quốc sau đó in trên giấy trắng,
tạo nên sự tương phản rất đẹp giữa mực (đỏ) và giấy. Tekuko là cảm giác
tạo hình mới dựa trên nền tảng truyền thống được hoà quyện trong một
không gian nhỏ.
+ Thư pháp chữ khắc gỗ (Khắc tự): Chữ viết được khắc lên bản gỗ.
Chữ viết ở đây khác với chữ viết bằng bút, nó mang tính lập thể và còn có
thể được tô bằng nhiều màu sắc. Khắc tự là một bộ môn thư pháp đang
gây được sự chú ý.
+ Thư pháp ZenEi (Tiền vệ thư): Bộ môn này biến đổi nhận thức
trước kia về thư pháp (coi thư pháp là biểu hiện của nhân cách con
người). Thư pháp Tiền vệ thư chịu ảnh hưởng của hai trường phái: hội
họa trừu trượng phương Tây và triết học phương Đông. Không bị giới
hạn bởi việc lấy chữ làm nguyên liệu chính, người viết có thể tự do thể
hiện tâm hồn và tình cảm thông qua các tác phẩm nghệ thuật mang tính
trừu tượng.
7.2. Trà đạo: được biết đến như một loại nghệ thuật thưởng thức trà.
Trong văn hóa Nhật Bản, Trà đạo được phát triển từ khoảng cuối thế kỷ 12.
Từ uống trà, cách uống trà, rồi nghi thức uống trà cho đến trà đạo là một tiến
trình không ngưng nghỉ mà cái đích cuối cùng người Nhật muốn hướng tới
đó là cải biến tục uống trà du nhập từ ngoại quốc trở thành một tôn giáo
trong nghệ thuật sống của chính dân tộc mình, một đạo với ý nghĩa đích thực
của từ này. Có rất nhiều qui tắc cần biết trong trà đạo Nhật Bản như:

Trà thất
Chabana
Page 20
GIẢNG VIÊN: TRƯƠNG THI MINH LÝ
Tokonoma

kết thúc 6 năm đại học. Một số trường Y, nha khoa và thú y đào tạo chương
trình tiến sĩ 5 năm hoặc 3 năm.
Các chuyên gia giáo dục Nhật bản đã có nhiều dự án nghiên cứu về tình
hình kinh tế – xã hội cũng như văn hoá lịch sử, lối sông người dân để tìm ra
chương trình giáo dục phù hợp nhất cho mọi cấp. Các cuộc cải cách giáo
dục ở Nhật Bản nhằm vào các mục tiêu: Tăng tầm quan trọng đặc biệt việc
phát triển của từng cá nhân; Chuyển sang hệ thống giáo dục học tập suốt
đời; tạo sự cân bằng giữa các kiến thức truyền thống với các kiến thức công
nghệ tiên tiến nhằm đáp ứng nhu cầu cấp thiết hiện nay tại Nhật Bản phục
vụ xu hướng quốc tế xã hội và thời đại thông tin.
Tổ chức đánh giá giáo dục quốc tế đã tiến hành hai cuộc khảo sát so sánh
chất lượng học tập của sinh viên trên toàn thế giới. Kết quả là ở Nhật Bản,
sự khác biệt về năng lực và thành tích học tập của sinh viên giữa các trường
là tối thiểu, có lẽ là ít nhất trên thế giới. Hầu hết sinh viên, học sinh Nhật
Bản đều làm chủ chương trình học.Với những xu hướng cải cách giáo dục
hiện đại hiện nay, Nhật Bản hy vọng sẽ lại một lần nữa tạo nên những điều
thần kỳ mới trong quá trình phát triển trong tương lai không xa.
9. Khoa học và công nghệ.
Nhật Bản là một trong những quốc gia dẫn
đầu thế giới trong các lĩnh vực về nghiên cứu
khoa học, công nghệ máy móc, nghiên cứu y
học. Gần 700.000 nhà nghiên cứu chia sẻ 130 tỉ
USD của ngân sách nghiên cứu và phát triển,
đứng hàng thứ 3 trên thế giới.

Page 22
GIẢNG VIÊN: TRƯƠNG THI MINH LÝ
Một vài đóng góp công nghệ quan trọng của Nhật Bản là những phát
minh trong các lĩnh vực điện tử, ô tô, máy móc, robot công nghiệp, quang
học, hóa chất, chất bán dẫn và kim loại. Nhật Bản dẫn đầu thế giới trong

hành vi cụ thể của nhà hoạt động thị trường trong quá trình làm marketing.
Mỗi một biến số của văn hoá có ảnh hưởng khác nhau đến quá trình hoạt
động marketing của DN. Thực tế đã cho thấy, có thể biến số này của văn hoá
có ảnh hưởng mạnh mẽ đến một hoạt động nào đó của marketing, còn biến
số khác lại ít có liên quan hoặc ảnh hưởng không đáng kể. Nếu nhìn ngược
lại từ phía các công cụ của marketing- mix người ta đã đưa ra một số tổng
kết về sự tác động của một số biến số văn hoá như sau :
• Chính sách xúc tiến hỗn hợp bị ảnh hưởng sâu sắc bởi vấn đề ngôn
ngữ. Chẳng hạn, các quảng cáo có thể cần phải thay đổi vì một chiến
dịch hoặc biểu ngữ dùng trong nền văn hoá nào có thể có ý nghĩa xấu
hổ ở một nền văn hoá khác. người Nhật nổi tiếng với lòng tự hào dân
tộc và hầu hết người dân đều không sử dụng Tiếng Anh. Vì vậy, thật
khó khi muốn marketing một sản phẩm qua tiếng Anh do sự khác biệt
về ngôn ngữ này.
• Phong cách làm việc chịu sự tác động của giá trị và thái độ: Người
Nhật rất coi trọng tấm danh thiếp nên họ đầu tư rất lớn vào chất lượng
giấy in và mẫu mã của danh thiếp. Đối với người Nhật, cách bạn “cư
xử” với tấm danh thiếp cũng là cách bạn đối xử với chủ nhân của nó.
Vì thế, hãy thật thận trọng khi nhận danh thiếp của đối tác Nhật. Khi
trao danh thiếp của bạn cho họ, hãy đảm bảo rằng danh thiếp của bạn
phải bao gồm cả chức danh, vị trí trong công ty. Giơ hai tay khi nhận
danh thiếp nhưng khi trao danh thiếp chỉ cần một tay. Trong cuộc họp,
đặt bưu thiếp trên bàn trước mặt bạn. Khi cuộc họp kết thúc, có thể
kẹp bưu thiếp của bạn vào trong cặp giấy đựng tài liệu phát cho mọi
người.
Page 24
GIẢNG VIÊN: TRƯƠNG THI MINH LÝ
• Chính sách giá thường bị ảnh hưởng bởi các thái độ văn hoá đối với sự
thay đổi thông qua cái gọi là “giá tâm lý”. Ở Nhật Bản, sự thay đổi
thường xem là tích cực nên hàng thời trang mốt được đặt giá rất cao vì