Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao chất lượng giờ thực hành Tin học 7
A/ ĐẶT VẤN ĐỀ.
I. MỞ ĐẦU.
Ngày nay, với sự phát triển nhảy vọt của khoa học công nghệ
nói chung của ngành tin học nói riêng, với những tính năng ưu việt,
sự tiện dụng và được ứng dụng rộng rãi, tin học ngày nay là một
phần không thể thiếu được của nhiều ngành trong công cuộc xây
dựng và phát triển xã hội. Hơn thế nữa nó còn đi sâu vào đời sống
của con người.
Do vậy, Việt Nam nói chung và ngành giáo dục đào tạo nói
riêng phải đầu tư phát triển về mọi mặt. Đặc biệt là nguồn nhân lực
tức là phải đào tạo ra một thế hệ trẻ năng động, sáng tạo, nắm vững
tri thức khoa học công nghệ để làm chủ trong mọi hoàn cảnh công
tác và hoạt động xã hội nhằm đáp ứng được nhu cầu trong thời kì
công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
Để đáp ứng được các yêu cầu trên, môn Tin học đã được
đưa vào giảng dạy ở các trường phổ thông với vai trò là môn học tự
chọn.
Môn học tự chọn Tin học ở trường phổ thông hiện hành có nhiệm vụ
trang bị cho học sinh những hiểu biết cơ bản về công nghệ thông tin
và vai trò của nó trong xã hội hiện đại. Môn học này giúp học sinh
bước đầu làm quen với phương pháp giải quyết vấn đề theo quy
trình công nghệ và kĩ năng sử dụng máy tính phục vụ học tập và
cuộc sống.
Giáo viên: Lê Thị Hồng Tươi Trang 1
Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao chất lượng giờ thực hành Tin học 7
Từ năm học 2006-2007, môn Tin học ở THCS là môn học tự
chọn cho những trường có điều kiện với thời lượng 2 tiết/tuần với
tất cả các lớp ở cấp học. Là môn học mới đưa vào trường phổ
thông và có những đặc thù riêng liên quan chặt chẽ với sử dụng
máy tính, cách suy nghĩ và giải quyết vấn đề theo quy trình công
- Chỉ thị số 29/2001/CT-BGD&ĐT của Bộ GD&ĐT về tăng cường
giảng dạy, đào tạo và ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục đã chỉ
rõ: Nâng cao nhận thức về vai trò của CNTT; ứng dụng và phát triển
CNTT trong giáo dục và đào tạo sẽ tạo một bước chuyển cơ bản
trong quá trình đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giảng
dạy, học tập và quản lí giáo dục.
Phấn đấu thực hiện các mục tiêu cụ thể của ngành là: Tổ chức tốt
việc dạy và học tin học ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học
nhằm phổ cập tin học trong nhà trường,
Đặc trưng của môn Tin học là khoa học gắn liền với công nghệ,
do vậy dạy học Tin học một mặt trang bị cho học sinh kiến thức
khoa học về Tin học, phát triển tư duy thuật toán, rèn luyện kĩ năng
giải quyết vấn đề, mặt khác phải chú trọng đến rèn luyện kĩ năng
thực hành, ứng dụng, tạo mọi điều kiện để học sinh được thực
hành, nắm bắt và tiếp cận những công nghệ mới của Tin học phục
Giáo viên: Lê Thị Hồng Tươi Trang 3
Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao chất lượng giờ thực hành Tin học 7
vụ học tập và đời sống. Nội dung chương trình của môn Tin học tự
chọn hiện hành ở các trường phổ thông đã đáp ứng được những
yêu cầu trên.
B/ NỘI DUNG .
I. ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH:
Thực tế qua những năm trực tiếp giảng dạy bộ môn cũng như
trao đổi với đồng nghiệp tôi nhận thấy: hầu như học sinh đều rất yêu
thích và hứng thú với môn Tin học. Tuy nhiên, chất lượng bộ môn
qua các năm học chưa cao, đặc biệt là kĩ năng thực hành trên máy
của học sinh còn yếu, thậm chí một số học sinh còn rất ngại khi sử
dụng máy tính để rèn luyện kĩ năng.
1. Thuận lợi:
- Được sự quan tâm của Chi Bộ và của BGH nhà trường trong
chất lượng giờ thực hành chưa cao. Một bộ phận học sinh chưa coi
trọng môn học, xem đây là một môn phụ nên chưa có sự đầu tư thời
gian cho việc học.
II. NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:
1. Khảo sát chất lượng lượng học tập bộ môn:
Qua khảo sát chất lượng đầu năm học, tôi thấy giờ thực hành
học sinh rất ngại thực hành trên máy, thao tác thực hành chưa
Giáo viên: Lê Thị Hồng Tươi Trang 5
Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao chất lượng giờ thực hành Tin học 7
chuẩn, đa số chỉ có học sinh khá giỏi thực hành, số còn lại chỉ quan
sát, khi giáo viên hỏi và yêu cầu thực hành thì không thực hành
được. Vì thế, kết quả khảo sát đầu năm học thấp.
Kết quả khảo sát đầu năm học 2009-2010 (phần thực hành)
TT
Lớ
p
Sĩ số
Kết quả kiểm tra
Giỏi Khá TB Yếu Kém
SL % SL % S
L
% SL % SL %
1 7.4 39 5 12.
8
10 25.
6
12 30.
1
10 25.6 2 5.0
2 7.7 39 7 17.
cộng
197 36 18.
3
49 24.
8
67 34.
0
36 18.3 9 4.6
2. Thiết kế bài dạy thực hành phải phù hợp với nhiều đối
tượng học sinh:
Công việc thiết kế chu đáo trước một bài dạy và phù hợp với
nhiều đối tượng là khâu quan trọng không thể thiếu của một tiết dạy
học mà bất kì một giáo viên nào cũng phải biết. “Thiết kế trước bài
Giáo viên: Lê Thị Hồng Tươi Trang 6
Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao chất lượng giờ thực hành Tin học 7
dạy giúp giáo viên chuẩn bị chu đáo hơn về kiến thức, kĩ năng,
phương pháp, tiến trình và tâm thế để đi vào một tiết dạy”.
Để thiết kế một bài dạy phù hợp cho nhiều đối tượng học sinh thì
tối thiểu nhất phải làm được những việc sau:
- Xác định được mục tiêu trọng tâm của bài học về kiến thức, kĩ
năng, thái độ tình cảm. Tìm ra được những kĩ năng cơ bản dành
cho học sinh yếu kém và kiến thức, kĩ năng nâng cao cho học sinh
khá giỏi.
- Tham khảo thêm tài liệu để mở rộng và đi sâu hơn vào bài
giảng, giúp giáo viên nắm một cách tổng thể, để giải thích cho học
sinh khi cần thiết.
- Nắm được ý đồ của sách giáo khoa để xây dựng và thiết kế
các hoạt động học tập phù hợp với tình hình thực tế của đối tượng
và trình độ học sinh, điều kiện dạy học.
- Chuẩn bị tốt phòng thực hành, các thiết bị dạy học.
bài thực hành, thao tác mẫu cho học sinh quan sát.
- Tổ chức hướng dẫn các nhóm thực hành, gợi mở, khuyến
khích học sinh tích cực hoạt động.
- Giáo viên quản lí, giám sát học sinh thực hành theo nhóm :
Giáo viên: Lê Thị Hồng Tươi Trang 8
Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao chất lượng giờ thực hành Tin học 7
+ Trong quá trình học sinh thực hành, giáo viên theo dõi
quan sát và bổ trợ khi cần.
+ Chỉ rõ những kĩ năng, thao tác nào được dành cho đối
tượng học sinh yếu trong các nhóm, những kĩ năng, thao tác nào
được dành cho đối tượng học sinh khá giỏi trong nhóm.
+ Phát hiện các nhóm thực hành không có hiệu quả để uốn
nắn điều chỉnh.
+ Luôn có ý thức trách nhiệm trợ giúp tránh can thiệp sâu
làm hạn chế khả năng độc lập sáng tạo của học sinh.
+ Trong quá trình thực hành, giáo viên có thể đưa ra nhiều
cách để thực hiện thao tác giúp các em rèn luyện và nâng cao kĩ
năng.
- Giáo viên có thể kiểm tra hiệu quả làm việc của các nhóm
bằng cách chỉ định 1 học sinh trong nhóm thực hiện lại các thao tác
đã thực hành. Nếu học sinh được chỉ định không hoàn thành nhiệm
vụ, trách nhiệm gắn cho các thành viên trong nhóm, đặc biệt là
nhóm trưởng. Hoặc cho các nhóm trưởng kiểm tra kết quả thực
hành lẫn nhau của nhóm khác theo vòng tròn. Làm được như vậy
các em sẽ tự giác và có ý thức hơn trong học tập.
- Nhận xét, đánh giá kết quả học tập:
+ Tổ chức cho các nhóm tự nhận xét kết quả thực hành,
nhóm trưởng điều hành - nhận xét về kĩ năng, thái độ học tập của
các bạn trong nhóm.
Giáo viên: Lê Thị Hồng Tươi Trang 9
Mục tiêu: Học sinh lập được công thức để tính điểm trung bình.
Hoạt động theo nhóm, ưu tiên đối tượng học sinh yếu.
Sau khi đã phân nhóm thực hành phù hợp, giáo viên tiến hành
các bước:
- Nêu nội dung và các yêu cầu của hoạt động 1.
- Hướng dẫn học sinh thảo luận theo nhóm với yêu cầu của bài
tập 1 trước khi bắt tay vào thực hành tính toán bằng các câu hỏi
sau:
? Lập công thức tính điểm trung bình như thế nào?
? Các thành phần trong công thức có thể là những đối tượng
nào?
- Giáo viên thao tác cho các nhóm quan sát, đặc biệt là đối
tượng học sinh yếu
- Tổ chức hướng dẫn cho các nhóm thực hành:
+ Đối tượng học sinh yếu thao tác nhập công thức để tính
điểm trung bình của các bạn trong lớp trong cột Điểm trung bình,
tính điểm trung bình của cả lớp và ghi vào ô cuối cùng của cột
Điểm trung bình - Hình 30. Cho học sinh lập từng công thức một
để ghi nhớ. Giáo viên quan sát, tuỳ từng trường hợp cụ thể để chỉ
dẫn thêm (VD: sử dụng địa chỉ của các ô thay cho các giá trị cụ thể
trong ô, sử dụng địa chỉ của khối, )
Giáo viên: Lê Thị Hồng Tươi Trang 11
Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao chất lượng giờ thực hành Tin học 7
Hình 30. Bảng điểm lớp em
+ Đối tượng học sinh khá -giỏi: Thao tác tính điểm trung
bình cho các học sinh trong danh sách, tính điểm trung bình của cả
lớp. Yêu cầu học sinh phải biết sử dụng địa chỉ của khối trong công
thức tính toán. Với đối tượng này giáo viên có thể rút ngắn danh
sách học sinh trong trang tính để tránh việc các em mất nhiều thời
gian vào việc nhập và chỉnh sửa số liệu trong công thức.
định được điểm trung bình cao nhất, thấp nhất
+ Đối tượng học sinh khá -giỏi: Thao tác tính điểm trung
bình cho các học sinh trong danh sách, tính điểm trung bình của cả
Giáo viên: Lê Thị Hồng Tươi Trang 13
Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao chất lượng giờ thực hành Tin học 7
lớp bằng hàm thích hợp. Yêu cầu học sinh phải biết sử dụng địa chỉ
của các ô, khối trong phần tham số của các hàm để tính toán.
Xác định được điểm trung bình cao nhất và thấp nhất theo yêu cầu
của bài tập 3.
Trong quá trình này, đối tượng học sinh yếu quan sát và thực hiện
lại một số thao tác theo yêu cầu của giáo viên.
- GV quản lí, giám sát học sinh thực hành theo nhóm, nhắc nhở,
điều chỉnh kịp thời các nhóm thực hành không hiệu quả
- Nhận xét đánh giá kết quả hoạt động 2.
- Kiểm tra 1-2 học sinh: Trình bày lại các thao tác trong 2 hoạt
động.
- Tổ chức cho các nhóm tự nhận xét về kết quả và sự tích cực
của các thành viên trong nhóm tạo cho các em có ý thức thi đua cao
trong học tập.
- Giáo viên tổng kết, bổ sung kiến thức:
Nhấn mạnh lợi ích của việc sử dụng hàm và địa chỉ so với việc
sử dụng công thức.
Chỉ cho học sinh thấy việc nhập công thức tương tự nhau sẽ
mất nhiều thời gian, ta có thể thực hiện thao tác sao chép (giáo viên
thực hiện) để gây hứng thú cho học sinh trong tiết lý thuyết sau.
Nhận xét ngắn gọn về tình hình làm việc của các nhóm để
nhắc nhở, khuyến khích tạo không khí thi đua nhau trong học tập ở
các nhóm.
III. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
Giáo viên: Lê Thị Hồng Tươi Trang 14
2 5.1 0 0
3 7.8 38 8 21.
1
14 36.
8
15 39.
5
1 2.6 0 0
4 7.9 43 14 32.
6
13 30.
2
16 37.
2
0 0 0 0
5 7.1
0
38 6 15.
8
10 26.
3
18 47.
4
4 10.5 0 0
Tổng
cộng
197 45 22.
8
60 30.
5
của các khối lớp khác tôi tin chắc rằng nó sẽ góp phần không nhỏ
trong việc nâng cao chất lượng bộ môn.
Giáo viên: Lê Thị Hồng Tươi Trang 16
Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao chất lượng giờ thực hành Tin học 7
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân rút ra được trong
quá trình dạy học. Rất mong nhận được sự góp ý của quý thầy cô,
bạn bè đồng nghiệp để tôi có thể hoàn chỉnh hơn đề tài này, góp
phần nâng cao chất lượng dạy và học.
Dĩ An, ngày 27 tháng 02 năm
2010
Người viết
Lê Thị Hồng
Tươi
NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ
CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Giáo viên: Lê Thị Hồng Tươi Trang 17
Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao chất lượng giờ thực hành Tin học 7
CỦA HỘI ĐỒNG XÉT DUYỆT SKKN NHÀ TRƯỜNGNHẬN XÉT
ĐÁNH GIÁ
Giáo viên: Lê Thị Hồng Tươi Trang 19
Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao chất lượng giờ thực hành Tin học 7
NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ
CỦA SỞ GD & ĐT BÌNH DƯƠNG
Giáo viên: Lê Thị Hồng Tươi Trang 22
Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao chất lượng giờ thực hành Tin học 7
Giáo viên: Lê Thị Hồng Tươi Trang 23