BÀI TẬP LỚN
MÔN: TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CƠ QUAN BÁO CHÍ
ĐỀ TÀI: CƠ CẤU TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BÁO GIÁO DỤC &
THỜI ĐẠI
SINH VIÊN: ĐỖ THỊ THÙY MỴ
LỚP: BÁO IN K32 – A1
1
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết
Cùng với bước chuyển biến mạnh mẽ của sự nghiệp Đổi mới theo con đường
Chủ nghĩa xã hội do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, trong những năm qua, hệ
thống báo chí trong cả nước ngày càng phát triển cả về số lượng và chất lượng, góp
phần xây dựng và củng cố đường lối của Đảng, phát triển kinh tế của đất nước và
hoàn thiện hơn trong lĩnh vực văn hóa, xã hội. Chính vì thế, nó được tôn thờ như
một thứ “Quyền lực thứ tư” , sánh ngang với các quyền lực tuyệt đối như Lập pháp,
Hành pháp và Tư pháp.
Khi nền kinh tế, khoa học kĩ thuật phát triển đã kéo theo sự phát triển của Báo
chí. Báo chí ngày càng bám sát đời sống, xã hội; thông tin nhanh chóng các tin tức,
sự kiện, chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước tới quần chúng
nhân dân, góp phần xây dựng, củng cố và bảo vệ Tổ quốc. Bên cạnh những cơ quan
báo chí, những nhà báo chân chính được xã hội tôn vinh, những bài báo có tác động
tích cực đối với xã hội thì cũng xảy ra những vấn đề tiêu cực trong nghề báo: viết
sai sự thật, tống tiền,….
Hiện nay, trên thế giới cũng như ở nước ta đang tồn tại nhiều loại hình báo
chí, như: Báo in, Báo truyền hình, Báo phát thanh, Báo mạng điện tử và Báo đa
2
phương tiện. Mỗi loại hình báo chí nói riêng và cơ quan báo chí nói chung đều có
sự phát triển, thay đổi đề phù hợp với nhu cầu tiếp nhận tông tin của công chúng.
Với danh nghĩa là một nhà báo tương lai, em đã đi sâu vào khai thác tổ chức,
hoạt động, vai trò báo chí trong đời sống, xã hội hiện nay để hình thành cho mình
BÁO CHÍ
1. Kiến thức cần nắm vững
1.1. Khái niệm
- “Cơ quan báo chí là nơi thực hiện một số loại hình báo chí như: báo in, báo điện tử,
các cơ quan phát thanh truyền hình ở Trung ương và địa phương…” (Theo Luật
sửa đổi, bổ sung Luật Báo chí tháng 6/1999)
- Cơ quan báo chí là cơ quan ngôn luận của Đảng, của chính quyền, của các tổ chức
đoàn thể xã hội lập ra và tôn trọng chấp hành pháp luật. Nó có nhiệm vụ là cơ quan
ngôn luận của tổ chức đó, thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích mà tổ chức đặt ra.
- Cơ cấu tổ chức là hình thức tồn tại của tổ chức, biểu thị sự xắp đặt theo một trật tự
nào đó của các bộ phận trong tổ chức cùng các mối quan hệ giữa chúng.
- Cơ cấu tổ chức và hoạt động của một cơ quan báo chí là hình thức tồn tại của tổ
chức đó, biểu thị sự sắp xếp theo một trật tự nào đó của các bộ phận trong tổ chức,
đồng thời thể hiện hoạt động và mối liên hệ giữa chúng.
1.2. Điều kiện thành lập một cơ quan báo chí
4
Điều 18 – Chương V – Luật Báo chí quy định rõ
1- Có người đủ tiêu chuẩn để đứng đầu cơ quan báo chí theo quy định tại Điều
13 của Luật này ;
2- Xác định rõ tên gọi, tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ, phạm vi phát
hành chủ yếu, công suất, thời gian, tần số, phạm vi toả sóng và ngôn ngữ thể hiện
của cơ quan báo chí ;
3- Có trụ sở chính và có các điều kiện cần thiết khác bảo đảm cho hoạt động
của cơ quan báo chí.
1.3. Điều kiện hoạt động của cơ quan báo chí
Để cơ quan báo chí có thể đi vào hoạt động cần có những điều kiện chính sau :
- Cơ quan báo chí phải hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước , cũng
như tuân thủ mọi hiến pháp, pháp luật của Nhà nước, Luật Báo chí , tôn chỉ, mục
đích của cơ quan chủ quản . Phải có cơ chế hoạt động hơp lý, đúng định hướng.
- Có đội ngũ lãnh đạo , nhà báo, phóng viên , biên tập viên có bản lĩnh chính trị vững
bộ
- Quảng cáo
và phát hành
- Tài vụ
- Các ban
khác
Các ban/phòng
chuyên môn
- Ban xây dựng
Đảng
- Ban nội chính
- Ban kinh tế
- Ban văn hóa
xã hội
- Ban Quốc tế
- Ban khoa giáo
- Ban thể thao
- Ban bạn đọc
- Ban thư ký
- Ban quản lý
phóng viên
- Bộ (Ban biên tập) là cơ quan đầu não của một cơ quan báo chí,
là bộ phận lãnh đạo và quản lý toàn soạn do cơ quan chủ quản
và tòa soạn lập ra để điều hành hoạt động tòa soạn. Về chức
năng, khái niệm thì không khác nhau nhưng trong cơ cấu, vị trí
và mức độ quan trọng của Bộ biên tập thì khác biệt lớn so với
Ban biên tập.
- Bộ biên tập là cơ quan trực thuộc trung ương, có Tổng giám
đốc điều hành chính, giúp việc cho tổng giám đốc là các Phó
tổng giám đốc. Sau đó là các Giám đốc khu vực chịu trách
thanh và các web, từ tổng biên tập đến phóng viên đều làm việc trên một mặt
phẳng, có thể trực tiếp điều hành và giám sát các hoạt động chung của tòa
soạn.
“Hội tụ” ở đây bao gồm về không gian làm việc; về phương thức tác
nghiệp của nhà báo; sự phối hợp giữa các phóng viên, tức là khi làm việc
trong tòa soạn hội tụ, phóng viên, nhà báo sẽ phải làm việc “đa năng”; sự hội
tụ về nội dung (các tác phẩm báo chí được trình bày dưới dạng đa phương
tiện, kết hợp chữ viết, hình ảnh, âm thanh, video, blog, liên kết đến các trang
video, audio trực tuyến…). Cuối cùng là thúc đẩy sự tham gia tích cực của
công chúng, tận dụng tối đa nguồn cung thông tin từ độc giả, độc giả không
chỉ là người tiếp nhận mà còn là người sản xuất, cung cấp thông tin cho tòa
soạn.
Hiện nay, trên thế giới đã vươn tới mô hình tòa soạn hội tụ 3.0
8
Trong cuốn Tác nghiệp báo chí trong môi trường truyền thồn hiện đại,
TS. Nguyễn Thành Lợi khẳng định: “Tòa soạn hội tụ phải phụ thuộc vào các
quy định cũng như luật báo chí của từng quốc gia, đặc biệt là nền tảng khoa
học và công nghệ, cũng như văn hóa tòa soạn. Do đó, sự ra đời và phát triển
tòa soạn hội tụ là một tất yếu khách quan của đời sống truyền thông hiện đại.
Và sự tích hợp giữa các phương tiện truyền thông mới và cũ trong cùng một
tòa soạn là đặc điểm nổi bật nhất của tòa soạn hội tụ. Có người cho rằng, sự
tích hợp này giống như như một cuộc “hôn nhân”, bao gồm nhiều chủ thể:
báo in, báo mạng, phát thanh, truyền hình và tạp chí. Các chủ thể phải điều
tiết lẫn nhau, kết hợp linh hoạt với nhau để tạo ra “những đứa con tinh thần”
mà công chúng dễ dàng đón nhận trong bất kỳ hình thức nào”.
CHƯƠNG II: CƠ CẤU TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BÁO GIÁO DỤC
& THỜI ĐẠI
1. Giới thiệu về Báo Giáo dục & Thời đại
- Báo Giáo dục & Thời đại là cơ quan thuộc Bộ Giáo dục – Đào tạo.
- Địa chỉ: 29B Ngô Quyền – Q. Hoàn Kiếm – Hà Nội.
ngành giáo dục. Báo người giáo viên nhân dân như “bà đỡ” của nhiều ngọn cờ thi
đua, là nguồn cổ vũ mạnh mẽ, là nguồn lực dồi dào đóng góp vào việc phát triển,
bồi dưỡng và nhân các điển hình tiên tiến trong ngành Giáo dục. “Vì chủ nghĩa xã
10
hội, vì thống nhất đất nước, tất cả vì học sinh thân yêu” khẩu hiệu chiến đấu ấy của
nhà trường, khởi nguồn từ phong trào thi đua Hai tốt (dạy tốt, học tốt), cũng là nội
dung chủ đạo, thường xuyên của báo, cho đến khi đất nước đã hoàn toàn thống
nhất, miền Nam bắt tay vào cải tạo và xây dựng chủ nghĩa xã hội, Báo Người giáo
viên nhân dân lập tức bắt tay vào nhiệm vụ phục vụ sự nghiệp giáo dục cả nước,
đưa các kinh nghiệm hay của các trường điển hình tiên tiến miền Bắc phổ biến tới
các trường miền Nam mới giải phóng, cổ vũ công cuộc xây dựng nhà trường
XHCN ở miền Nam.
Đầu những năm 80, đất nước ta lâm vào cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội
nghiệm trọng, đời sống nhân dân cực kì khó khăn, các tệ nạn tiêu cực hoành hành,
các thể lực thù địch trong và ngoài nước ra sức tấn công trên các lĩnh vực tư tưởng,
tâm lí; lòng tin vào chế độ bị xói mòn. Ngành giáo dục cũng không ngoài thực
trạng ấy, hàng loạt giáo viên – chủ yếu ở các trường phía Nam – bỏ việc, số học
sinh giảm nghiêm trọng, nhiều trường chuyên nghiệp có nguy cơ bị đóng cửa vì
không có học sinh. Tờ báo Người giáo viên nhân dân đã nhận ra và phản ánh thực
trạng ấy. Đúng vào lúc khó khăn đã lên đến tột đỉnh thì Đảng đề ra đường lối đổi
mới. Một luồng gió trong lành lan tỏa nhanh chóng khắp các hoạt động xã hội, mà
trước hết là lực lượng báo chí, đội quân đã tự đổi mới mình và trở thành lực lượng
xung kích. Báo Giáo viên nhân dân có thể tự hào vì đã đứng trong hàng ngũ những
tờ báo sớm đổi mới và góp tiếng nói quan trọng vào đời sống xã hội, đặc biệt là đổi
mới sự nghiệp giáo dục – đào tạo, cũng chính trong quá trình đổi mới này, Báo
Giáo viên nhân dân mang một tên mới: Giáo dục & Thời đại (1991) để phấn đấu tự
hoàn thiện mình về mọi mặt, xứng đáng là tờ báo đồng hành cùng giai đoạn cách
mạng của đất nước.
Sự đổi mới của tờ báo trước hết được thể hiện qua việc mở rộng nội dung báo,
trọng tâm vẫn là chức năng báo chí, tìm và giới thiệu các làm giáo dục mới phù hợp
quản lý coi là một trong những tờ báo đầu tiên mạnh dạn đổi mới, đúng hướng và
có hiệu quả.
Những năm đầu của thế kỉ 21, Báo vẫn tiếp tục sự nghiệp báo chí với tư cách
pháp nhân là một doanh nghiệp Nhà nước, không vì lợi nhuận để chạy theo thị hiếu
tầm thường, phi giáo dục, Báo vẫn bám sát tôn chỉ, mục đích làm tốt nhiệm vụ
tuyên truyền sự nghiệp Giáo dục – Đào tạo theo định hướng: Bám sát các chủ
trương, đổi mới giáo dục của Đảng, Nhà nước và sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và
Đào tạo trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước; phản ánh các sự kiện chính trị lớn của
đất nước và những vấn đề nổi cộm của kinh tế, văn hóa, xã hội có liên quan đến
giáo dục, đào tạo.
Bên cạnh việc chính là biểu dương các điển hình tiên tiến trong giáo dục thì
việc đấu tranh chống tiêu cực cũng được đặt ra thường xuyên nhưng trọng tâm là
bảo vệ nhà trường, bảo vệ nhân phẩm và danh dự nhà giáo.
Cùng với việc kiên trì làm bài vở theo định hướng trên, Báo còn tổ chức nhiều
hoạt động xã hội để phát huy ảnh hưởng và nâng cao vị thế trong bạn đọc và xã hội.
Đến năm 2005, Báo chuyển về đơn vị sự nghiệp nhà nước.
Năm cuối của thập niên (2008 – 2009), trong tình hình đất nước và thế giới có
nhiều biến động, cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu đã ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt
động của Báo nhưng tập thể cán bộ, viên chức của Báo đã đề ra phương châm:
“Đoàn kết, ổn định, đổi mới và phát triển” quyết tâm nâng cao chất lượng các ấn
phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của bạn đọc cũng như sự phát triển chung
13
của toàn xã hội. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Báo đã thực hiện là: Đổi
mới nội dung và hình thức, nâng cao tính chiến đấu, phản ánh nhanh và sâu các sự
kiện thời sự của Ngành và xã hội, đáp ứng yêu cầu của bạn đọc; đưa công nghệ tiên
tiến vào việc trình bày báo. Đấy mạnh phát hành, quảng cáo, dịch vụ. Xây dựng
chuyên mục cho các ấn phẩm, bám sát các sự kiện, tăng cường các bài đinh, bài
viết ngắn gọn, tăng lượng thông tin của mỗi số báo,…
Báo đã củng cố, ổn định bộ máy nhân sự, dựa vào chuyên môn và năng lực
của từng cá nhân, nâng cao trình độ cán bộ phóng viên, đáp ứng yêu cầu phát triển
ngày càng phát triển mạnh mẽ, đúng hướng, từ đó đóng góp xứng đáng vào sự
nghiệp đổi mới giáo dục.
Mặc dù trải qua nhiều thời kỳ gian khó, nhưng Báo Giáo dục & Thời đại vẫn
vững bước trên con đường phát triển. Với bề dày truyền thống 55 năm, được sự
ủng hộ của Lãnh đạo Bộ và toàn ngành Giáo dục cũng như của đội ngũ cộng tác
viên và đông đảo bạn đọc trong toàn quốc cùng với sự nỗ lực của tập thể cán bộ,
viên chức, Báo nhất định sẽ tiếp tục đạt được những thành công mới ở chặng tiếp
theo để đưa vị thế của Báo lên ngang tầm thời đại, như kì vọng của các thể hệ
những người làm báo và lớp bạn đọc yêu mến đã gửi gắm vào chính tên gọi của nó:
Giao dục & Thời đại.
1.2. Những trang vàng truyền thống
1.2.1. Một số thành tích đạt được
15
Huân chương Độc lập hạng Nhì năm 2004
Huân chương Độc lập hạng Ba năm 1999
Huân chương Lao động hạng Nhât 1989
Huân chương Lao động hạng Nhìa 1980
Nhiều năm liền được nhận cờ thi đua dành cho đơn vị tiên tiến xuất sắc. Nhiều
bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Công đoàn Giáo dục
Việt Nam trao tặng cho tập thể và các cá nhân của Báo cùng nhiều phần thưởng
khác.
1.2.2. Các cuộc thi sáng tạo do báo tổ chức
Cuộc thi viết về “thầy giáo và nhà trường” (20/11/1960 – 20/11/1961)
Cuộc thi viết về “Thầy giáo và nhà trường do Báo Người giáo viên nhân dân
cùng Nhà xuất bản Giáo dục phát động từ ngày 20/11/1960 đến 20/11/1961 (riêng
các bài của các bạn ở miền Nam gửi ra được thêm thời hạn 2 tháng). Cuộc thi đã
nhận được 1483 bài thơ và tập thơ, 315 truyện ngắn và hồi ký, bút ký, 15 vở kịch, 4
truyện dài và 2 kịch bản phim của 1287 tác giả.
Cuộc vận động viết về “thầy giáo và nhà trường”
Cuộc vận động viết về “Thầy giáo và nhà trường” đã được sự hưởng ứng nhiệt
Đồng chí Hoàng Trọng Hanh
Phó Tổng biên tập (1972 – 1981)
Tổng biên tập (1981 – 1987)
Đồng chí Trường Giang: Tổng biên tập (1987 – 1994)
Đồng chí Trần Đức Tam: Quyền Tổng biên tập (1994 – 1995)
Đồng chí Nguyễn Ngọc Chụ: Tổng biên tập (1995 – 2004)
Đồng chí Trần Đăng Thao
Phó Tổng biên tập (1999 – 2004)
Tổng biên tập (2004 – 2008)
Đồng chí Nguyễn Danh Bình (2008 – 2012)
Đồng chí Nguyễn Ngọc Nam (2012 – nay)
1.3.2. Phó Tổng biên tập
Đồng chí Bùi Xuân Các (1962 – 1967)
18
Đồng chí Hoàng Tuấn ( 1986 – 1987)
Đồng chí Lê Khắc Hoan (1992 – 1987)
Đồng chí Đỗ Quốc Anh ( 1994 – 1996)
Đồng chí Đào Thị Khương (1995 – 1999)
Đồng chí Nguyễn Quốc Chính (2004 – nay)
Đồng chí Triệu Ngọc Lâm: đang nhiệm kỳ.
2. Tổ chức bộ máy tòa soạn
Báo Giáo dục & Thời đại bao gồm các phòng, ban
- Phòng Trị sự: thực hiện chức năng, nhiệm vụ ở các lĩnh vực sau: Hành chính – tổ
chức; Kế toán – tài vụ; Kế hoạch – phát hành; Kỹ thuật chế bản; quản trị đời sống.
- Ban báo ngày: nhiệm vụ tổ chức, thực hiện các số báo thường ký phát hành vào thứ
3, 4, 5, 6 hàng tuần.
- Ban Chủ nhật và số Đặc biệt tháng: đảm nhiệm việc tổ chức, thực hiện các số báo
Chủ nhật 1 kỳ/ tuần và số Đặc biệt hàng tháng.
- Ban báo điện tử: là đơn vị chuyên trách về thông tin, thương mại điện tử của cơ
quan báo Giáo dục & Thời đại, chịu trách nhiệm về nội dung, hiệu quả hoạt động
– Tây
Nguyên
Cơ quan
thường trú
các tỉnh
phía Nam
Phòng
Kinh doanh
– Quảng
cáo
Ban báo
điện tử
Ban Chủ nhật và
số Đặc biệt tháng
Gồm:
Trưởng ban
Phó ban
Thư ký tòa soạn
Phóng viên
Ban báo ngày
Gồm:
Trưởng ban
Phó ban
Thư ký tòa soạn
Phóng viên
Phòng Trị
sự
bài trong Ban của mình. Như vậy, mỗi ban của Báo đóng vai trò như một tòa soạn thu nhỏ, chịu trách nhiệm
kiểm duyệt bài đăng trong mỗi ban. Cách thức và tổ chức làm như vậy, việc sản xuất tác phẩm báo trở nên linh
hoạt, nhanh gọn hơn, với cấu trúc mô hình tòa soạn hội tụ 1.0.
Trưởng, phó
ban biên tập
Phóng viên
tác nghiệp,
viết bài
Tin thời sựTin, bài có
tính chất đặc
biệt
Đăng trực
tiếp
TBT, PTBT
duyệt lần 2
Đăng tin, bài
5. Doanh thu
Nguồn thu của tòa soạn là nhờ bán báo, quảng cáo và kinh phí từ Bộ Giáo dục
– Đào tạo. Trong đó, nguồn thu từ bán báo là chủ yếu với báo ngày là 4.500đ/tờ,
9.800đ/tờ báo tuần, 18.000đ/báo thứ 2….
CHƯƠNG III. GIẢI QUYẾT VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM ĐƯA TÒA SOẠN
PHÁT TRIỂN
1. Thành tựu và khó khăn của Báo Giáo dục & Tòa soạn
Trong 55 năm qua, báo Giáo dục & Thời đại đã đạt được những thành tựu
trong công tác tuyên truyền, quản lý, giám sát xã hội, thực hiên đúng tôn chỉ, mục
đích của Báo. Đổi mới chất lượng trong tin, bài, mở rộng đội ngũ độc giả luôn là
mục tiêu hàng đầu của Báo Giáo dục & Thời đại.
Tuy nhiên, Báo Giáo dục & Thời đại cũng gặp nhiều khó khăn, như:
• Số lượng báo in giảm mạnh, trong khi nguồn thu chủ yếu của báo là từ bán báo.
25