Phương pháp nghiên cứu khoa học GD
Câu 1 : Người NC cần lưu ý những vấn đề gì khi lựa chọn đề tài NC ? Cho VD minh
họa ?
Đề tài là 1 hình thức tổ chức NCKH do 1 người hoặc 1 nhóm người thực hiện. Đề
tài định hướng giải đáp những vấn đề có ý nghĩa KH. Trong thực tiễn, vấn đề rất phong
phú & đa dạng, người NC nên lựa chọn đề tài có tính thời sự, tính cấp thiết tại thời điểm
NC. Vì vậy, người NC cần lưu ý 1 số vấn đề khi lựa chọn đề tài NC :
→ Sự thích thú đam mê đv đề tài đã chọn. Sự hứng thú có ảnh hưởng lớn đến tiến độ
NC. Bởi sự hứng thú đam mê đó sẽ làm cho người NC có niềm tin vào giá trị của đề tài
đã chọn, có động lực để dấn thân vào tìm tòi những tri thức mới lạ. Mặt khác, ngoài việc
tiếp thu tri thức từ các bài giảng, bài thí nghiệm thì sự phát triển những kĩ năng, kiến
thức mới liên quan đến NCKH sẽ không phải là công việc dễ dàng, nếu không có niềm
đam mê & hứng thú thật sự.
→ Tri thức : cần có vốn hiểu biết nhất định về đề tài định NC. Bởi nếu không có đủ
hiểu biết về đề tài định NC, người NC sẽ gặp khó khăn khi thực hiện đề tài vì hạn chế về
kiến thức. Do đó, người NC cần tích lũy cho mình những kiến thức, kĩ năng cần thiết, có
hiểu biết về CNTT, để biến những ý tưởng thành hiện thực. Bên cạnh đó, người NC có
tính năng động, sáng tạo & xử lí nhạy bén các tình huống thì kết quả NC cũng tốt hơn.
NCKH sẽ không đạt được kết quả tốt nếu người NC không đủ khả năng & PP phù hợp.
VD 1 : Khi chọn đề tài “Thực trạng viết sai chính tả của HS lớp 1” người NC cần
nắm vững kiến thức về cấu trúc, từ ngữ ngữ pháp tiếng Việt, nắm vững đặc điểm tâm
sinh lí, ảnh hưởng vùng miền khiến các em đọc sai, viết sai.
VD 2 : Khi chọn đề tài "Ứng dụng CNTT trong dạy học ở trường tiểu học", người
NC cần có kiến thức cơ bản về CNTT như : soạn thảo văn bản, trình chiếu powerpoint,
xử lí số liệu
→ T ime : tùy thuộc vào cấp độ, tg cho phép của đề tài mà có kế hoạch lựa chọn &
phân bổ tg làm việc hợp lý. Cần cân nhắc các khoảng tg để lựa chọn đề tài & làm những
công việc phù hợp như : tìm kiếm tài liệu, giới hạn phạm vi đề tài, đọc & thu thập thông
tin, viết bài, sửa bài.
VD 3 : Khi đi thực nghiệm cho đề tài " Vận dụng PP thuyết trình trong dạy học môn
TNXH ở lớp 3 ( Thực nghiệm tại trường Tiểu học )", nên chọn tg không phải là tg thi

đây khi sự nghiệp GD đang được đẩy mạnh. Việc rèn KNS cho HS là đòi hỏi thường
xuyên và cấp thiết của việc hình thành nhân cách trong công tác GD. GD trong nhà
trường luôn là vấn đề cần được quan tâm, việc rèn KNS cho HS cũng không kém phần
quan trọng. Rèn KNS sẽ trang bị tri thức, hành vi cho HS. Đồng thời định hướng cho HS
rèn luyện hành vi, thói quen tốt, ứng xử tốt. Trong sự phát triển nhân cách của HS, rèn
KNS là đảm bảo cho HS có được bản lĩnh rõ ràng về nhân cách toàn diện. Nếu không rèn
KNS thì không những sự ứng xử trong các tình huống sẽ phức tạp, khó khăn, mắc phải
sai lầm, mà việc hình thành nhân cách toàn diện của trẻ sẽ bị hạn chế, phiến diện, việc
xây dựng những thói quen hành vi dễ rơi vào chủ nghĩa hình thức máy móc, lí trí và tình
cảm không thống nhất với nhau, lời nói không đi đôi với việc làm, dễ dẫn đến hiện tượng
lệch lạc về nhân cách.
Ở bậc tiểu học, các môn học cung cấp cho HS những tri thức sơ đẳng về các chuẩn
mực hành vi XH gắn với những kinh nghiệm đạo đức, từ đó giúp HS hình thành KNS,
biết phân biệt đúng sai, làm theo cái đúng, ủng hộ cái đúng, đấu tranh với những biểu
hiện sai trái, xấu xa, thôi thúc các em hành động theo chuẩn mực đạo đức và thói quen
đạo đức. Vì vậy việc rèn KNS ở bậc tiểu học là một nhiệm vụ quan trọng mà người
người làm công tác GD cần quan tâm .
Thực trạng hiện nay việc rèn KNS của các em ở trường TH còn thấp và nhiều hạn chế .Việc rèn
KNS cho HS chưa có nét chuyển biến, nguyên do chính là trong tư tưởng GV, phụ huynh chỉ chú trọng
đến việc dạy kiến thức, việc rèn KNS cho HS còn chiếu lệ, GV chưa đề cao tầm quan trọng của việc rèn
KNS cho HS mà chủ yếu chỉ chú trọng đến việc đọc tốt, làm tính tốt …
Về phía HS, các em hay nói trước quên sau và chưa có khả năng vận dụng những điều đã học vào
thực tế. Với HS tiểu học, tâm lý độ tuổi các em rất hiếu động, các em có nhu cầu hỏi đáp, không muốn
bị áp đặt. Các em rất tin vào lời nói của GV, thầy cô bảo đọc là đọc, bảo chép là chép, quá trình đó lặp
đi lặp lại dần dần dẫn đến thói quen. Nếu nói rằng GV không quan tâm đến việc rèn KNS là không
đúng, nhưng việc rèn KNS ở đây còn hạn chế, nhất là việc lồng ghép vào tất cả các môn học.
PPNC : phỏng vấn, bảng hỏi, quan sát
Câu 3 : Tại sao khi thực hiện 1 đề tài khoa học, người NC phải chú trọng xác định
mục đích, mục tiêu của đề tài ? Cho VD minh họa ?
Khi thực hiện 1 đề tài khoa học, người NC phải chú trọng xác định mục đích, mục

+ Mục đích NC : Đề xuất các giải pháp để nâng cao KNS cho HSTH
+ Mục tiêu NC :
- Nhận diện thực trạng KNS của HSTH
- Tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới thực trạng
- Đề xuất các giải pháp
Câu 4 : Giả sử bạn muốn NC đề xuất các biện pháp rèn luyện kĩ năng viết đúng cho
HS lớp 1. Hãy viết lí do chọn đề tài ?
Tên đề tài : “ Một số biện pháp rèn luyện kĩ năng viết đúng cho HS lớp 1”
( Thực nghiệm tại trường Tiểu học … )
Lí do chọn đề tài :
Tiểu học là bậc học nền tảng, dạy Tiếng Việt và tập viết Tiếng Việt là chúng ta đã
trao cho các em chìa khóa để mở ra những cánh cửa bước vào tương lai, là công cụ để
các em vận dụng suốt đời. Tập viết là 1 phân môn có tầm quan trọng đặc biệt ở tiểu học,
nhất là đối với lớp 1. Vì HS lớp 1 là giai đoạn đầu cấp, cũng là giai đoạn then chốt trong
quá trình hình thành kỹ năng viết. Không phải ngẫu nhiên mà ở tiểu học, Tập viết được
bố trí thành một phân môn độc lập (thuộc môn Tiếng Việt), có tiết dạy riêng. Giống như
các phân môn khác, tính nổi bật của phân môn Tập viết là tính thực hành, chỉ có hình
thành kỹ năng, kỹ xảo cho HS thông qua việc thực hành và luyện tập. Viết đúng mẫu, rõ
ràng và nhanh giúp HS có điều kiện ghi chép các môn học tốt hơn. Tập viết còn góp
phần quan trọng vào việc rèn luyện cho HS những phẩm chất đạo đức tốt như tính cẩn
thận, tinh thần kỷ luật và óc thẩm mĩ.
Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng đã từng nói: “Chữ viết cũng là một biểu hiện của nết
người. Dạy cho HS viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em
tính cẩn thận, lòng tự trọng đối với mình cũng như đối với thầy và bạn đọc bài vở của
mình”. Hay người xưa cũng đã từng nói: “Nét chữ - nết người ”. Qua câu nói đó, người
xưa muốn nói với các thế hệ đi sau rằng chữ viết là thể hiện tính cách của con người, và
thông qua rèn luyện chữ viết mà GD nhân cách con người.
Tập viết không những có quan hệ mật thiết tới chất lượng học học tập ở các môn
học khác, mà còn góp phần rèn luyện 1 trong những kĩ năng hàng đầu của việc học Tiếng
Việt trong nhà trường TH - kĩ năng viết chữ. Viết chữ đúng mẫu, rõ ràng, tốc độ nhanh

+ Tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới thực trạng
- Thói quen
- Bắt chước
- Chưa đc GD tốt
+ Đề xuất các giải pháp
- Gia đình
- Nhà trường
b. 1 hiệu trưởng muốn xác định các yếu tố ảnh hưởng tới kết quả học tập môn
Toán của HS lớp 1
Tên đề tài : “Một số yếu tố ảnh hưởng tới kq học tập môn Toán của HS lớp 1”
( Khảo sát tại trường Tiểu học )
Mục đích : Đưa ra các giải pháp để nâng cao kq học tập môn Toán của HS lớp 1.
Mục tiêu :
+ Thực trạng kq học tập môn Toán của HS lớp 1
+ Tìm hiểu nguyên nhân ảnh hưởng tới kq môn Toán :
- Gia đình : chưa tận tình chỉ bảo
- Nhà trường : phân bố time chưa hợp lí, lớp đông HS, GV không kiểm
soát hết mức độ hiểu bài của HS, trang thiết bị học tập thiếu
- HS : ham chơi, chưa chú ý tập trung học
+ Đề xuất các giải pháp nâng cao kq học tập
- Sự quan tâm của gia đình
- Cách dạy của GV
- Nhà trường
Câu 6 : Để thu thập dữ kiện cho một NC đổi mới PPDH, người NC nên sử dụng những
PPNC nào ? Cho VD minh họa ? Lựa chọn PP chính ?
Để thu thập dữ kiện cho một NC đổi mới PPDH , người NC nên sử dụng các nhóm PPNC sau :
+ Nhóm PPNC lí luận : có PP phân tích tài liệu : là phân tích, tổng hợp các công trình đã NC, XD
trước đó, nhằm lấy thông tin để viết cơ sở lí luận & các kinh nghiệm của vđ đổi mới PPDH.
+ Nhóm PPNC thực tiễn : gồm các PP :
- PP phỏng vấn : GV, HS

khách thể khó khăn trong việc trả lời bảng hỏi thì chọn PP chính là phỏng vấn. Với vđ NC trên phạm vi
rộng, khách thể dễ trả lời thì nên sử dụng bảng hỏi.
VD 8 : thực trạng bỏ học, đọc sai, KNS, vứt rác bừa bãi, ứng dụng CNTT, sử dụng trang thiết bị,
chất lượng sống của GV…
VD 9 : Đề tài “ Thực trạng chất lượng sống của GV (Khảo sát tại trường Tiểu học …)” nên
chọn PP phỏng vấn & quan sát.
VD 10 : Đề tài “ Thực trạng vứt rác bừa bãi của HS trong khuôn viên và xung quanh trường học
(Khảo sát tại trường Tiểu học …)”
+PP quan sát : Là quan sát thái độ, hành vi của HS trong việc giữ gìn vệ sinh khuôn viên và xung
quanh trường học ở trường Tiểu học…
• Quan sát khuôn viên và xung quanh trường học có nhiều rác không ?
• Quan sát HS có vứt rác bừa bãi trong khuôn viên và xung quanh trường học không ?
• Quan sát thái độ, ứng xử của HS khi nhìn thấy rác & thấy người khác vứt rác
trong khuôn viên và xung quanh trường học ?
+PP phỏng vấn : Là phỏng vấn GV & HS về nhận thức của HS trong việc giữ gìn vệ sinh khuôn
viên và xung quanh trường học
Câu 8 : Bạn muốn NC thực trạng sử dụng trò chơi dân gian trong HĐNGLL ở lớp 3.
Hãy xác định nội dung phỏng vấn để có dữ liệu NC ?
- Trong 1 tuần có mấy tiết HĐNGLL ?
- Đc tổ chức ntn ?
- Có sử dụng TCDG không ?
1. Nếu có :
+ Những trò nào đã đc sử dụng ?
+ Thái độ HS ntn ? Có hứng thú không ?
+ Mức độ tham gia trò chơi của HS ntn ? Có đảm bảo tất cả HS đều đc chơi k ?
+ Sự khác biệt giữa HS người Kinh & HS người DTTS, giữa HS nam & HS nữ,
giữa HS khỏe mạnh & HS thể trạng yếu, HS mạnh dạn & HS nhút nhát ntn ?
+ Trò nào thường hay đc sử dụng ? Vì sao ?
+ Trò nào không đc hoặc ít đc sử dụng ? Lí do ?
+ Việc sử dụng TCDG trong tiết HĐNGLL có đạt đc mục tiêu GD không ?

- Sử dụng cho hoạt động nào của tiết học : Hđ mở đầu, giữa tiết hay hđ kết thúc để
củng cố bài ?
- Cách điều khiển trò chơi của GV ?
- Trò chơi có đạt đc mục tiêu dạy học ?
3. Quan sát HS và thái độ của HS
+ HS có hứng thú với trò chơi ?
+ Có bao nhiêu HS nhiệt tình tham gia ? Các em có thật sự hiểu luật chơi ?
+ Tác phong HS nhanh nhẹn, hào hứng hay không ?
+ Khuôn mặt HS vui vẻ hay uể oải
+ Mức độ tham gia chơi : nhiều hay ít HS tham gia, tham gia với thái độ hứng thú hay miễn cưỡng
?
+ Trò chơi có phù hợp với ND bài học, tâm sinh lí HS, không gian lớp học ?
+ HS rút ra đc bài học, kĩ năng gì qua trò chơi ?
4. Nhận xét
+ HS tham gia trò chơi ntn ?
+ Tổ chức trò chơi có gây ảnh hưởng gì tới lớp bên cạnh ?
+ Sau khi vận dụng trò chơi, mục tiêu bài học có đạt đc không ?
+ Ở các bài học khác nhau, trò chơi có khác nhau ? Có sự lặp lại không ?
+ Ưu nhược điểm & những đòi hỏi của trò chơi đó đối với người GV ?
Câu 10 : 1 GV muốn NC thực trạng KNS của HS lớp 5. Hãy lập 5 câu hỏi trong bảng
hỏi dành cho HS ?
1. Khi đi chơi cùng bố mẹ, người thân, bạn bè mà bị lạc, em sẽ :
A. Khóc.
B. Ngồi chờ bố mẹ, người thân, bạn bè quay lại tìm mình.
C. Vừa đi tìm vừa hỏi thăm những người em gặp trên đg về tin tức của bố mẹ, người
thân, bạn bè.
2. Trên đg đi học về, có 1 người lạ nói đc bố mẹ em nhờ đi đón em về, em sẽ :
A. Hỏi người đó là ai.
B. Cố nhớ xem người đó có quan hệ ntn với gia đình, bố mẹ.
C. Không đồng ý.

B. Đưa cả em bé ra ngoài cùng chơi
C. Gửi em bé cho hàng xóm rồi đi chơi
D. Gọi các bạn vào nhà mình chơi