Bài tập: Nghiên cứu quyền thừa kế bất động sản của người nước
ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài theo pháp luật Việt
Nam.
Nghiên cứu về Quyền thừa kế bất động sản của người nước ngoài và
người Việt Nam định cư ở nước ngoài theo pháp luật Việt Nam, trong phạm
vi đề tài này chủ yếu bàn đến quyền thừa kế quyền sử dụng đất và nhà ở của
người nước ngoài và người việt nam định cư ở nước ngoài theo pháp luật
Việt Nam.
Căn cứ vào những quy định của pháp luật Việt Nam trong luật đất đai,
luật Nhà ở, các văn bản hướng dẫn thi hành về Quyền thừa kế bất động sản
của người nước ngoài và người việt nam định cư ở nước ngoài có thể chia
làm 2 thời kỳ: thời kỳ trước và sau khi bộ luật đất đai 2003 ra đời.
I – Thời kỳ trước khi luật Đất đai 2003 ra đời
- Trong thời kỳ này trong các văn bản của luật đất đai không có quy định gì
về quyền thừa kế quyền sử dụng đất của người nước ngoài, người việt nam
định cư ở nước ngoài.
+ Luật đất đai 1987 không quy định rõ về quyền của người sử dụng đất,
còn đối với quyền thừa kế quyền sử dụng đất, tại khoản 3, điều 16 :Việc
chuyển quyền sử dụng đất đai chỉ thực hiện trong các trường hợp sau đây:
“Khi người được giao đất chuyển đi nơi khác hoặc đã chết mà thành viên
trong hộ của người đó vẫn còn tiếp tục sử dụng đất đó”, có nghĩa là khi
người được giao đất chết thì chỉ có thành viên trong hộ gia đình được thừa
kế quyền sử dụng đất của người đó trong trường hợp vẫn còn nhu cầu tiếp
tục sử dụng đất đó.
Ngoài ra không có quy định nào về quyền thừa kế quyền sử dụng đất của
người nước ngoài, người việt nam định cư ở nước ngoài.
+ Luật đất đai 1993 (khoản 2, điều 3, luật đất đai 1993), bộ luật dân sự
1995 đã quy định rõ về quyền thừa kế quyền sử dụng đất đối với cá nhân,
điều kiện để được hưởng thừa kế từng loại đất (điều 739, 740, 741, 742, 743
bộ luật Dân sự 1995) nhưng lại không quy định quyền này đối với người
nước ngoài, người việt nam định cư ở nước ngoài.

- luật nhà ở 2005 quy định đối với người nước ngoài ( tổ chức, cá
nhân nước ngoài) chỉ có quyền sở hữu nhà ở trong trường hợp đầu tư xây
nhà ở để cho thuê, để bán. Không quy định về quyền sở hữu nhà ở trong
trường hợp được hưởng thừa kế nhà ở đối với người nước ngoài. (khoản 1,
điều 125, luật Nhà ở 2005)
- Người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà thông qua
thừa kế phải đáp ứng đủ những điều kiện theo khoản 1, điều 126, luật nhà ở
2005 : Người về đầu tư lâu dài có nhu cầu nhà ở trong thời gian đầu tư ở
Việt Nam; người có công đóng góp với đất nước; những nhà hoạt động văn
hoá, nhà khoa học có nhu cầu về hoạt động thường xuyên tại Việt Nam
nhằm phục vụ sự nghiệp xây dựng đất nước; người có nhu cầu về sống ổn
định tại Việt Nam; các đối tượng khác theo quy định của Uỷ ban Thường vụ
Quốc hội. Những đối tượng này cũng chỉ được nhận quyền sử dụng đất
thông qua nhận thừa kế nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở. (khoản 1,
điều 126) Ngoài những đối tượng nêu trên, người Việt Nam định cư ở nước
ngoài chỉ được hưởng giá trị của nhà ở đó.(khoản 2, điều 129, luật nhà ở
2005)
→ Như vậy bộ luật Đất đai 2003 và luật Nhà ở 2005 đều có quy định về
quyền thừa kế quyền quyền sử dụng đất và nhà ở đối với người Việt Nam
định cư ở nước ngoài, đồng thời quy định những điều kiện để có thể được
thừa kế, trường hợp không đủ điều kiện thì chỉ có thể hưởng giá trị của phần
thừa kế quyền sử dụng đất và được hưởng giá trị của nhà ở đó.
+ Hưởng giá trị của phần thừa kế quyền sử dụng đất và hưởng giá trị
của nhà ở, có nghĩa là người thừa kế không được đứng tên chủ sở hữu căn
nhà được thừa kế, cũng như quyền sử dụng đất, chỉ được bán nhà ở đó và
hưởng giá trị của nó.
- Bắt đầu từ nghị quyết 19/2008 /NQ-QH12 về việc thí điểm cho tổ
chức, cá nhân nước ngoài mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam cho đến luật số
34/2009/QH12 sửa đổi bổ sung điều 126 của Luật Nhà ở và điều 121 của
Luật Đất đai 2003 và mới đây nhất là Nghị định số 71/2010 Hướng dẫn chi

dân Việt Nam sinh sống ở trong nước. Những người trên chỉ có thể sở hữu
nhà ở tại Việt Nam với điều kiện được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam
cho phép cư trú tại Việt Nam từ ba tháng trở lên.
Ngoài ra đối với những người gốc Việt Nam không thuộc các trường hợp
trên được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp Giấy miễn thị thực và
được phép cư trú tại Việt Nam từ ba tháng trở lên thì có quyền sở hữu một
nhà ở riêng lẻ hoặc một căn hộ chung cư tại Việt Nam để bản thân và các
thành viên trong gia đình sinh sống tại Việt Nam,
→ Trên đây là những quy định đã tạo điều kiện thuận lợi cho người Việt
Nam định cư ở nước ngoài có thể thừa kế nhà ở tại Việt Nam vì chỉ có