Tờn ti:
MT S KINH NGHIM TRONG BI DNG HC SINH
KH, GII MễN GDCD TRNG THPT LAM KINH
I. Đặt vấn đề

Dạy học không chỉ cần có nội dung khoa học, vì không phải ai cũng có
thể dạy học đợc, cũng nh không phải biết lời hát là có thể hát đợc. Dạy học là
một nghề - Nghề sáng tạo trong những nghề sáng tạo, vì nó góp phần chủ yếu
trong hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ.
Theo quan niệm ấy, phơng pháp dạy học GDCD trở thành một khoa học
k nng sng cho hc sinh, tuy còn non trẻ, l mt vn mi, song đã có tác
dụng lớn trong việc nghiên cứu quá trình dạy học và đề ra những qui tắc biện
pháp nâng cao chất lợng giảng dạy bộ môn
Lí luận và thực tiễn ở nhà trờng phổ thông luôn luôn đặt hiệu quả, chất l-
ợng là yêu cầu hàng đầu. Có rất nhiều con đờng và cách thức để nâng cao và phát
huy tối đa cả hai quá trình dạy và học.Trong đó việc kết hợp giữa dạy học đại trà
với đào tạo mũi nhọn thờng xuyên đợc đặt ra và là thách thức đối với các nhà s
phạm có tâm huyết. Bồi dỡng học sinh khá, giỏi li cn thit hn bao gi ht.Nú
có u thế trong việc phát huy tính tích cực học tập, rèn luyện, của học sinh nâng
cao thành tích học tập của các em, tạo điều kiện tốt cho các kì thi tốt nghiệp, thi
học sinh giỏi và thi đại học - cao đẳng. Đồng thời qua các hoạt động bồi dỡng,
giúp học sinh thêm yêu bộ môn GDCD.Mụn giỏo dc cụng dõn trng THPT
nhm trang b cho hc sinh nhng hiu bit c bn ,phự hp vi la tui v h
thng giỏ tr o c , phỏp lut ca con ngi Vit Nam trong giai on hin
nay.Trng tõm l phỏt trin hc sinh h thng thỏi , cm xỳc, nim tin , o
c: hỡnh thnh ý thc trỏch nhim , t giỏc tuõn th phỏp lut,tớch cc thc hin
ngha v v trỏch nhim ,quyn hn ca cụng dõn : hỡnh thnh hnh vi, thúi quen
1

theo cỏc chun mc o c xó hi , nhng quy nh ca phỏp lut v cng

2/ Thực trạng của vấn đề :
-Về phía xã hội : Việc dạy học môn giáo dục công dân ở trường trung học phổ
thông đang ngày một giảm sút , gia đình không quan tâm , phụ huynh coi đó là
môn học phụ không phải thi , không có hữu ích nên đã xem nhẹ .Nội dung bài
dạy còn khô khan , kiến thức môn học còn lặp đi , lặp lại giữa phần thông tin và
bài học ,thiếu sức cuốn hút học sinh.
- Về phía người người dạy : Việc đổi mới phương pháp giảng dạy còn chậm ,
thường xa vào đọc ghi , nghe ghi . Khi đổi mới phương pháp dạy học tối ưu ,
còn lạm dụng các hình thức như thảo luận nhóm quá nhiều, gọi học sinh nhận
xét khi bạn trả lời v.v
Các hoạt động thực hành , ngoại khóa , đạc biệt các tiết ngoại khóa về vấn
đề địa phương thường được tổ chức đơn giản thiếu sự chuẩn bị chu đáo của
giáo viên, chưa coi trọng , cùng với thiếu cơ sở vật chất , phương tiện , tài liệu
hướng dẫn cụ thể do đó hiệu quả thực hành chưa cao. nên khi có những ý kiến
của học sinh hỏi về vấ đề xã hội thì giáo viên có những lý giải chưa thỏa đáng .
Trong kiểm tra đánh giá còn nặng nề yêu cầu học sinh ghi nhớ kiến thức
một cách máy móc , thuộc lòng mà ít chú ý đến kĩ năng phân tích , đánh giá rút
ra nhận xét .Việc kiểm tra chủ yếu mới chỉ là cho điểm , chưa đánh giá được
mức độ nhận thức của học sinh ( nhận biết, thông hiểu và vận dụng), đối với
môn giáo dục công dân việc vận dụng là quan trọng , nó góp phần hình thành
nhân cách bền vững cho học sinh.Một thực tế là hiện nay có rất nhiều giáo viên
dạy kiêm nhiệm , có khi là giáo viên văn , sử , sinh , địa kiến thức không
sâu đọc chép kiến thức sách giáo khoa kiến học sinh nhàm chán .
Vì không thi đại học cũng như tốt nghiệp nên nhiều giáo viên cũng không đầu tư
chủ yếu dùng giáo án trên mạng nên chưa chủ động được kiến thức, chất lượng
3

bi ging khụng cao , khụ khan , c chộp. xem nh vic i mi phng phỏp
dy hc cng nh b sung ngun kin thc phong phỳ , khin hc sinh chỏn hc
li cng chỏn hn. Cú nhiu em khụng ghi chộp bi y ,thm chớ ch lm bi

giỏi không thể là ngày một, ngày hai, một tuần hay vài ba tháng nhất là đối với
các môn xã hội, đòi hỏi sự kiên trì, bền bỉ của học sinh trong quá trình học tập.
Xây dựng đợc một lực lợng học sinh khá giỏi ngay từ lớp 10 đầu cấp giúp cho
giáo viên, tổ chức bộ môn và nhà trờng định hớng đúng đối tợng, có kế hoạch
bồi dỡng lâu dài chắc chắn đã và sẽ thu đợc nhiều kết quả.
3.3. Định hớng con đờng nhận thức đúng đắn về học tập t tng o
c ,li sng , th gii quan , phng phỏp lun, cho hc sinh.
Trong nhiều năm qua, do những nguyên nhân khách quan(chiến tranh, khó
khăn về kinh tế, xã hội) và chủ quan (nhận thức, quan niệm không đúng của bản
thân học sinh, của không ít phụ huynh, của xã hội ) chất lợng học tập mụn giỏo
dc cụng dõn ngày càng giảm sút, đến mức báo động. Những năm gần đây,
nhiều báo, tạp chí trung ơng và địa phơng đã lên tiếng về tình trạng giảm sút
chất lợng một cách nghiêm trọng về do c hc sinh. Một cuộc điều tra với chủ
đề: " Thanh niên vi vic hc tp v lm theo tm gng o c H Chớ
Minh" trong những năm gần đây đã thu đợc một kết quả đáng buồn: Trong số
1800 ngời đợc hỏi thì có đến 39% không biết; 64% trong số 468 sinh viên ở một
số trờng đại học không biết gì về vic nh nc ta ó thay i my bn hin
phỏp., 83% học sinh, sinh viên, thanh thiếu niên không biết về ng y hin phỏp
vit nam, Phỏp lõt gn vi cuc sng hng ngy nhng h khụng bit ,khụng
hiu nờn vi phm l ng nhiờn.,t ú cho thấy sự kém hiểu biết của không ít
ngời về phỏp lut.
Tuy nhiên việc điều tra và đánh giá chất lợng học tập mụn giỏo dc cụngdõn
chỉ mới nói đến một mặt của kết quả học tập. Đó là biết không hiu bit. Song
nó không phải là toàn bộ chất lợng hc tp mụn giỏo dc cụng dõn. Bởi vì trong
học tập gio dc cụng dõn chỉ có "biết" thì cha đủ mà quan trọng hơn là phải
"hiểu" nữa.
5

Quan niệm này sẽ khắc phục những đợc suy nghĩ sai lệch, khá phổ biến từ trớc
tới nay : Học giỏo dc chỉ cần thuộc lòng, không đòi hỏi trí thông minh, không

Khi đã phát hiện đợc học sinh khá giỏi, chúng tôi thờng tổ chức các em thành
một hoặc vài nhóm. Hoạt động nhóm có thế mạnh trong việc giúp các em chủ
động trao đổi, phát hiện bài, đề xuất ý kiến với giáo viên bộ môn. Lịch hoạt động
thông thờng 1 buổi /tuần. Các em đợc làm bài tập riêng ở nhà, giáo viên nhận
xét, đánh giá chất lợng, rút kinh nghiệm.Tổ chức thảo luận, Xemina; đọc sách
báo, tài liệu tại chỗ, xem băng hình, Video theo các chuyên đề. Hoặc tổ chức thi
các trò chơi nhanh v k nng sng ,kin thc phỏp lut: . Dạy cái gì ? Và dạy
nh thế nào ?
Trong nhận thức , một đặc điểm khác biệt là : chỉ bắt đầu bằng biểu tợng. Do
đó làm thế nào để học sinh , nhất là học sinh mũi nhọn từ nhớ đến biết, hiểu và
cuối cùng là đánh giá đúng sự kiện, vận dụng vào thực tiễn. Đây là một vấn đề
rất trăn trở đối với giáo viên dạy gdcd.
Đối với học sinh giỏi, việc ôn luyện không nên tiến hành dạy lại hoặc dạy nâng
cao từng bài học cụ thể có trong chơng trình mà cần phải cho học sinh ôn hệ
thống theo các vấn đề của toàn bộ chơng trình nh lp 10 cỏc phm trự o
c ,lp 11 thỡ chỳ trng cỏc chớnh sỏch xó hi , lp 12 thỡ phỏp lut vi i
sng cỏc quyn c bn ca cụng dõn Trong quá trình hệ thống nh vậy học sinh
buộc phải đề cập đến các ni dung c bn, liờn h cụ thể. Trong quá trình ôn
luyện học sinh không chỉ ghi những kết luận của giáo viên mà trớc hết phải vạch
đợc dàn ý của từng vấn đề rồi trình bày để giáo viên bổ sung.
Trong quá trình ôn theo hệ thông vấn đề, chúng tôi thờng hớng dẫn học sinh
lập gi n ý, hệ thống kin thc, giai đoạn.bi tp tỡnh hung
Nhiều lần lm bi tp tỡnh hung, sẽ hình thành " Đờng mòn"," Tập tài liệu"
trong đầu hết sức có ý nghĩa đối với học sinh trong việc phát huy nhận thức.
b, Phơng pháp trắc nghiệm
Câu hỏi trắc nghiệm là những câu hỏi mang nhiều nội dung và hình thức khác
nhau đợc đặt ra cho trớc các giả thiết trả lời, yêu cầu học sinh phải lựa chọn câu
trả lời đúng. Câu hỏi trắc nghiệm nhằm đo lờng kĩ năng, kĩ xảo, năng lực trí tuệ
7


Việc xác định thời gian của Hin phỏp có ý nghĩa quan trọng đối với việc nhận
thức v xó hi, v cỏc chớnh sỏch ca ng v nh nc
e, Hớng dẫn học sinh cách làm bài thi gdcd.
- Hiểu kĩ đề bài , đây là công việc đầu tiên, nhất thiết phải làm. Học sinh phải
dành thời gian thoả đáng 10 đến 15 phút để đọc và hiểu những yêu cầu, nội dung
cơ bản của đề bài.
- Thảo ra một dàn bài hợp lí :Lu ý tránh tình trạngchỉ nháp đôi ý phần mở đầu,
rồi viết phần thân bài, rồi nêu một số ý kết luận một cách nông cạn , vội vã.
- Cấu trúc của một bài thi :
+ Mở đầu: .
+ Thân bài :
+ Kết luận:
- Những điểm lu ý khi làm bài:
Phải vạch ra một thời gian biểu hợp lí, tránh tình trạng vội vàng khi làm bài,
hoặc không hoàn thành , hoặc thừa giờ. Phải bố trí thời gian đọc lại bài viết, sửa
chữa những sai sót về chính tả, ngữ pháp. Phải chú trọng đến cách hành văn, diễn
đạt gọn, thể hiện rõ cảm xúc.Không đợc vạch đầu dòng, đánh dấu ý.
h, Phơng pháp bồi dỡng qua việc kiểm tra, thi thử đánh giá học sinh.
Kiểm tra đánh giá là một khâu không thể thiếu đợc trong quá trình dạy học,
là biện pháp quan trọng để nâng cao chất lợng dạy và học. Kiểm tra đánh giá là
công việc của cả giáo viên và học sinh: Giáo viên kiểm tra đánh giá kết quả học
tập của học sinh. Đối với học sinh, việc tự kiểm tra đánh giá góp phần tích cực
vào việc phát triển t duy và tự học của các em.
Kiểm tra và đánh giá là hai công việc khác nhau có liên quan mật thiết với
nhau. Thông thờng kiểm tra rồi mới đánh giá. Nhng khi đánh giá nhất thiết phải
thông qua kiểm tra để có nhận xét và cho điểm, hoặc thông qua việc thảo luận
góp ý của các bạn cùng lớp. Việc kiểm tra đánh giá nh vậy không chỉ làm cho
học sinh hiểu đợc trình độ của mình mà còn khuyến khích động viên tinh thần,
thái độ học tập, bồi dỡng phơng pháp, bổ sung kiến thức cho các em.
9

10

Mt trong nhng quan im xõy dng chng trỡnh mi mụn giỏo dc
cụng dõn l coi trng cỏc hot ng thc hnh ngoi khúa , trong ú nhng vn
do yờu cu ca thc t a phng t ra.
Trong chng trỡnh giỏo dc cụng dõn mi khi u cú t 1 n 3 tit
thc hnh ngoi khúa v cỏc vn a phng .õy l yờu cu rt quan trng
vỡ mụn giỏo dc cụng dõn l mụn hc m ni dungca nú gn cht vi thc tin
cuc sng ng thi thụng qua cỏc hot ng thc tin m hc sinh cú iu kin
Thc hnh nhng chun mc , hnh vi trong chng trỡnh hc , qua ú cỏc em
th hin mỡnh .
Tuy nhiờn , khụng cú mt ti liu no hng dn ni dung , hỡnh thc
thc hnh ngoi khúa c th . Bi th cỏc tit thc hnh , ngoi khúa cú hiu
qu thỡ giỏo viờn phi xõy dng chng trỡnh , chun b v ni dung , hỡnh thc
t chc thc hnh c th .
Ni dung ca tit thc hnh ngoi khúa phi gn lin vi nhng vn
mang tớnh cht thi s ca a phng ,ca t nc nh : ụ nhim mụi trng ,
an ton giao thụng, thc hin quyn lm ch ca nhõn dõn, nhõn o vv
Hỡnh thc t chc phong phỳ a dng, tựy tng ni dung ó la chn m
giỏo viờn cú th t chc hỡnh thc phự hp t hiu qu cao.
l, Tổ chức các cuộc nói chuyện, các chuyên đề nhân các ngày lễ lớn.
- Chúng tôi phối hợp với nhà trờng mời các chỳ cnh sỏt giao thụng, tổ chức
nói chuyện, giao lu với học sinh.
- Tổ chức các chuyên đề kế hợp phim đèn chiếu về các chuyên đề, chủ điểm : "
hc sinh núi khụng vi ma tỳy", giỏo dc k nng sng
Hoạt động này có thế mạnh trong việc tăng cờng giúp học sinh hiểu biết về xó
hi và những vấn đề thời sự, có tích chất giáo dục lớn đối với các em.
3.5/ng dng cụng ngh thụng tin vo trong ging dy:
Mụn giỏo dc cụng dõn l mụn hc thng c xem l khụ khan mt phn l
do cũn thiu ti liu minh ha,thiu dựng hc tp. Nờn khi cú ng dng v

Thứ hai : Về chất lượng mũi nhọn .
-Trong năm gần đây liên tục tăng nhanh : cụ thể là:
12

+ Năm học 2006-2007 có 7/9 em đạt giải cấp tỉnh (trong đó có 1 giải nhất ,
2nhì ,1 ba, 3kk)
+ Năm học 2007-2008 có 8/ 10 em đạt giải cấp tỉnh ( trong đó có 2 giải nhì ,3
ba, 3 kk)
+ Năm học 2008- 2009 có 10 / 10 em đạt giải cấp tỉnh ( trong đó có 2 giải nhất ,
2giải nhì , 3 giải ba , 3 KK)
+ Năm học 2009 – 20010 có 6/ 8 em đạt giải cấp tỉnh (trong đó có 3 giải ba ,3
giải kk)
+ Năm học 2010- 2011 có 7/8 em đạt giải cấp tỉnh ( trong đó có 4 giải ba , 3kk)
+Năm học 2011-2012 có 7/ 8 em đạt giải cấp tỉnh ( trong đó có 1nhì , 3 giải
ba ,3 kk)
+ Năm học 2012-2013 có 9/10 em đạt giải cấp tỉnh ( trong đó có 2giải nhì ,4 giải
ba ,3 kk)
b/Hiệu quả nhận thức vận dụng .
-Thứ nhất là :Trong những năm gần đây học sinh coi trọng môn học hơn , thích
tham dự thi môn này hơn và học sinh đã biết tự tìm hiểu phân tích tình huống để
rút ra bài học , biết vận dụng kiến thức đã học để làm bài tập .
-Thứ hai là : khắc phục được sự nhàm chán , tính ỷ lại mà các em đã chủ động
giao tiếp ,liên kết với bạn bè,thầy cô và mọi người xung quanh , hứng thú hơn
trong mỗi giờ học.
-Thứ ba là: Học sinh và đồng nghiệp cũng có thái độ khác khi số giải tỉnh của
các em đạt được rất đáng trân trọng góp phần nâng cao chất lượng toàn diện
của nhà trường .
Nhìn chung tinh thần thái độ học tập của các em học sinh đã có sự thay đổi
về môn học , các em hứng thú hơn khi được lựa chọn vào độ tuyển. Bản thân
cũng thấy rất phấn khởi khi được trò chuyện với đồng nghiệp , và kêt quả đạt

Thanh Hóa, ngày 25- tháng 5 năm 2013
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người
khác.

Lê Thị Tươi
15