Đề tài:
RÈN LUYỆN TƯ DUY SÁNG TẠO
CHO HỌC SINH TRONG BỘ MÔN MĨ THUẬT

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Qua thời gian giảng dạy bộ môn Mĩ thuật ở tiểu học, nhằm nâng
cao chất lượng bộ môn bản thân đã cố gắng tìm hiểu và phát hiện những
biểu hiện năng lực, năng khiếu sáng tạo của học sinh từ đó có kế hoạch
giảng dạy phù hợp. Nhằm tạo điều kiện để các em đạt được kết quả cao
trong học tập, giúp học sinh phát triển toàn diện. Để làm được điều đó
yêu cầu người giáo viên phải nắm bắt được đặc điểm phát triển tâm lý
của học sinh tùy theo từng khối lớp, những khả năng, năng lực. Lựa chọn
những nội dung, phương pháp dạy phù hợp kết hợp rèn luyện tư duy,
kích thích trí tưởng tượng giúp các em phát huy hết khả năng của mình,
chăm sóc bồi dưỡng niềm hứng thú sáng tạo cho các em cuối cùng là
giúp các em tạo ra những bức tranh đẹp sản phẩm của mình.
Trong quá trình giáo dục muốn con người phát triển về mọi mặt thì
phải hiểu con người về mọi mặt, Vì thế giáo viên phải tìm hiểu học sinh
1
của mình để nắm bắt được đặc điểm tâm lý, nhận thức của học sinh tùy
theo từng độ tuổi, khối lớp từ đó có biện pháp bồi dưỡng phù hợp.
Cụ thể đối với môn Mĩ thuật trong trường tiểu học người giáo viên
ngoài việc nắm bắt về đặc điểm tâm lý ra thì giáo viên cần nắm bắt được
rõ và cụ thể hơn về những nhu cầu hứng thú trong học tập, nắm bắt sự
phát triển, ghi nhớ tư duy tưởng tượng của các em, kích thích được sáng
tạo, làm phong phú trí tưởng tượng, phát triển khả năng quan sát rèn
luyện các kỹ năng cần thiết giúp các em có được niềm kiêu hãnh tự tin
thì hiệu quả môn mĩ thuật mới được nâng lên .
Vậy trí tưởng tượng đối với các em có tầm quan trọng như thế nào?
Nếu các em có trí tưởng tượng càng cao thì hình ảnh các em vẽ ra càng
phong phú sinh động ,bức tranh có sự phong phú về cả hình ảnh và màu

ảnh tự thuật bộc lộ cảm xúc, hình vẽ thường có cấu trúc ngộ nghĩnh
giống như một sự liệt kê bằng đồ họa về thế giới xung quanh. Các đặc
điểm trên đều nhờ do các em quan sát từ thực tế và diễn tả lại theo trình
độ tư duy hình ảnh mà có.
Đó là phần nhận xét chung đối với lứa tuổi các em ở giai đoạn đầu
vào lớp 1, dần dần đến lớp 5 tranh vẽ của các em đã rõ ràng hơn về bố
cục, đường nét, màu sắc do vậy tranh của các em mang ít nhiều có sự
thay đổi và đã tự tìm ra cái riêng của mình cùng với sự phát triển của khả
năng tư duy sáng tạo.
2. Thực hiện khả năng tưởng tượng thông qua bài vẽ tranh đề
tài
4
Đối với các em phân môn vẽ theo mẫu các em được trực tiếp quan
sát mẫu vẽ bằng tính tư duy vật thật hoặc phân môn trang trí các em sáng
tạo ra những hình ảnh đẹp theo yêu cầu của giáo viên . Nhưng đối với
phân môn vẽ tranh đề tài các em hoàn toàn vẽ bằng sự tưởng tượng và
bằng những gì các em ghi nhớ trong đời sống qua hướng dẫn của giáo
viên. Nội dung cho bài vẽ thì rất phong phú và đa dạng. Việc khơi gợi
kích thích trí tưởng tượng và hứng thú cho các em hoàn thành bài tốt lại
chính là yếu tố trách nhiệm của giáo viên.
III . BIỆN PHÁP
Để có được bức tranh đề tài có kết quả cao người học sinh cần phải
có một trí tưởng tượng tốt, do vậy người giáo viên cần phải cho học sinh
thực hiện tốt nhiệm vụ của mình là quan sát ghi nhớ và tưởng tượng. Cụ
thể trước khi làm bài giáo viên cần phải nhắc các em chuẩn bị ngay từ
tuần trước, dặn dò nên chú ý quan sát những phần nào cụ thể theo một
trình tự nhất định như quan sát những vật có liên quan đến bài học như
phong cảnh thì các em cần chọn cảnh nào mà mình thích nhất có thể
quan sát ở địa phương kết hợp sưu tầm qua tranh ảnh tìm hình ảnh chính
5

tư liệu trong VTV, SGK mĩ thuật 4, SGK mĩ thuật 5 tương ứng với từng
khối lớpvà kết quả bài vẽ là:
Hoàn thành tốt 10%, hoàn thành 50% chưa hoàn thành 40%,
Từ kết quả thu được ta thấy các em không đạt cao nguyên nhân
chính là không thông báo trước các em quan sát ghi nhớ các hình ảnh cần
thiết không kích thích được trí tưởng tượng của các em.
Lần 2: Để rút kinh nghiệm từ kết quả trên lần này trước khi vào
bài tôi đã dặn dò báo trước các em chuẩn bị bài, lớp 3 đề tài ngày nhà
giáo Việt nam (bài 12), lớp 4 đề tài ngày hội quê em (bài 20), lớp 5 đề tài
7
môi trường (bài27) tôi đã đưa ra những yêu cầu cần thiết để các em có sự
chuẩn bị ,trong tiết dạy tôi đã chuẩn bị các đồ dùng thật sinh động, cung
cấp thêm nhiều hình ảnh tư liệu có liên quan kích thích trí tưởng tượng
của các em kết hợp với các phương pháp kết quả là :
Hoàn thành tốt 40% hoàn thành 55% chưa hoàn thành 5%
Từ thực nghiệm trên tôi thấy, nếu chỉ hướng dẫn chung chung trên
lớp thì kết quả sẽ không được như mong muốn. Nhưng nếu ta có sự
chuẩn bị tốt và dặn dò các em quan sát ở nhà hoặc sưu tầm, tìm hiểu qua
các phương tiện thông tin thì sẽ có kết quả tốt hơn.
IV. KẾT QUẢ
Qua thời gian áp dụng các biện pháp rèn luyện tư duy sáng
tạo cho học sinh trong giảng dạy bộ môn mĩ thuật, học sinh đã đạt được
những tiến bộ rõ rệt:
8
* Trên 50% học sinh các lớp xếp loại hoàn thành tốt
( A+).Trên 45 % xếp loại hoàn thành (A) số còn lại là nhóm học sinh
khuyết tật hoặc thiếu sự quan tâm từ phía gia đình.
* Trong các đợt trình bày Sản phẩm học sinh ở nhà trường
tranh vẽ của học sinh chiếm một phần đáng kể.
* Trong các cuộc thi vẽ tranh về đề tài môi trường tại Huyện

xếp tạo ra sản phẩm thẩm mỹ .
Vậy tưởng tượng có vai trò rất quan trọng trong cuộc sống con
người và trong học tập của các em. Nó thực sự rất cần thiết là nền tảng
cho sáng tạo nghệ thuật, cho nhận thức, mầm mống của sự phát triển tư
duy giúp con người phát triển nhân cách, đáp ứng yêu cầu của xã hội .
Trong nghệ thuật tưởng tượng giúp các em hình dung ra cái đẹp,
cái cần vẽ, cái hay cái đẹp trong nghệ thuật là mục tiêu cần hướng tới
trong các sản phẩm nghệ thuật. Trên đây là kinh nghiệm rèn luyện tư duy
sáng tạo cho học sinh trong bộ môn mĩ thuật mà tôi đã áp dụng trong
nhiều năm qua, rất mong sự hưởng ứng, góp ý của các đồng nghiệp .

Quảng An , ngày 10 tháng 4 năm 2009
Giáo viên thực hiện
11
Phan Quốc Tuấn
12