Xây dựng chính sách công nghệ thúc đẩy việc
ứng dụng nguồn năng lượng xanh trong hệ
thống chiếu sáng công cộng, khu dân cư vùng
nông thôn trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu

Nguyễn Phúc Huy

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Luận văn ThS Chuyên ngành: Quản lý khoa học và công nghệ
Mã số 60 34 04 12
Người hướng dẫn: TS. Đào Thanh Trường
Năm bảo vệ: 2014 Keywords. Quản lý khoa học; Chính sách công nghệ; Nguồn năng lượng xanh; Chiếu
sáng công cộng; Khu dân cư; Vùng nông thôn; Bạc Liêu.

Content
PHẦN 1. MỞ ĐẦU
1. LÝ DO NGHIÊN CỨU
Năng lượng đóng vai trò rất quan trọng trong đời sống con người. Xã hội càng phát
triển thì nhu cầu sử dụng năng lượng ngày càng cao. Hiện nay, trên thế giới đang dần khan
hiếm các loại năng lượng hóa thạch, năng lượng nguyên tử thì có nguy cơ gây hại cho quá
trình sử dụng; do đó, nguồn năng lượng tái tạo (năng lượng mặt trời, gió, biogas…) hay còn
gọi là “năng lượng xanh” đang trở nên phổ biến và được phát triển rộng rãi ở các nước phát
triển và đang phát triển trên thế giới. Tại Việt Nam, giá xăng dầu tăng, giá điện cũng tăng (vì
còn chịu ảnh hưởng chi phí của các cụm phát điện sử dụng Diesel và than đá) kéo theo giá
hàng hóa, dịch vụ tăng theo, cho nên việc khai thác những nguồn năng lượng mới thay thế là
rất quan trọng, không chỉ đáp ứng đủ nhu cầu sử dụng năng lượng của người dân mà còn đảm
bảo phát triển kinh tế xã hội bền vững và liên tục.
Điều kiê

- Ứng dụng công nghệ mới vào hệ thống CSCC chưa được rộng rãi.
- Chương trình thí điểm năng lượng mặt trời, năng lượng gió sử dụng cho vùng nông
thôn trên địa bàn tỉnh đã được triển khai nhưng hiệu quả về ứng dụng chưa sâu rộng.
- Chưa triển khai việc ứng dụng rộng rãi các nguồn NLX trong các cơ quan nhà nước,
xí nghiệp, doanh nghiệp, KDC quy hoạch mới.
- Còn nhiều rào cản trong việc thực hiện ứng dụng các nguồn năng lượng mới (nhận
thức, kinh phí, chuyển giao công nghệ, giám sát, kiểm toán năng lượng…).
- Chưa triển khai các thiết chế cần thiết để thực hiện chủ trương của nhà nước trong
việc ứng dụng năng lượng xanh vào trong đời sống xã hội.
- Công tác giám sát và kiểm toán về tiết kiệm năng lượng theo quy định chưa đạt hiệu
quả cao.
- Chính sách tiết kiệm điện chỉ dừng lại trong việc hạn chế điện năng trong sử dụng;
chưa tạo được sự quan tâm của các cấp, các ngành về việc ứng dụng các dạng năng lượng
khác để cải thiện và bảo vệ môi trường sống.
- Chính sách ưu đãi các nhà đầu tư, khuyến khích hỗ trợ việc chuyển giao công nghệ
và phát triển trong lĩnh vực sản xuất linh kiện, thiết bị phát điện ứng dụng NLX chưa được cụ
thể hóa nhằm thu hút được các nhà đầu tư, các nhà sản xuất tiếp cận được với nhu cầu sử
dụng của địa phương.
Trong tình hình đó, việc lựa chọn đề tài “Xây dựng chính sách công nghệ thúc đẩy
việc ứng dụng nguồn năng lượng xanh trong hệ thống chiếu sáng công cộng, khu dân cư vùng
nông thôn trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu” là sự cấp bách, cần thiết. Với ý nghĩa lý luận và thực
tiễn, hy vọng đề tài sẽ góp phần tạo nên tiền đề cho sự phát triển năng lượng xanh nhằm thúc
đẩy sự phát triển kinh tế và đời sống xã hội theo Nghị quyết của tỉnh Bạc Liêu về mục tiêu
phát triển kinh tế - xã hội định hướng đến năm 2015.
2. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
Chính phủ đã ban hành các Luật và các Quyết định có liên quan đến vấn đề lợi ích và
hiệu quả của việc ứng dụng NLX nhằm phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và tiết
kiệm năng lượng. Cụ thể như:
- Luật Chuyển giao công nghệ (Luật số: 80/2006/QH11).
- Luật sử dụng năng lượng hiệu quả và tiết kiệm (Luật số: 50/2010/QH12).

trạng sử dụng năng lượng tái tạo ở Việt Nam và đưa ra được các gợi ý chính sách liên quan
đến giải pháp chính sách hỗ trợ như cơ chế hạn ngạch, cơ chế giá cố định, cơ chế đấu thầu và
cơ chế cấp chứng chỉ. Trong một nghiên cứu khác của ông, “Cơ chế khuyến khích năng lượng
gió và giá quy định ở Việt Nam”, ông đã đưa ra nhận định “Trong giai đoạn 2005 - 2030, nhu
cầu năng lượng của Việt Nam sẽ tăng 4 lần. Nhu cầu điện của Việt nam tăng 10%/năm đến
năm 2025”.
Trong một nghiên cứu thuộc dự án EEP Mêkông (một chương trình được Bộ Ngoại
giao Phần Lan và Quỹ Phát triển Bắc Âu tài trợ), Arvo Leinonen thuộc Trung tâm KH&CN
Phần Lan và ông Nguyễn Đức Cường thuộc Viện Năng lượng Việt Nam đã cùng nghiên cứu
về “Chuỗi cung cấp các loại sinh khối cho các nhà máy đồng phát năng lượng và các nhà hơi
công nghiệp ở Việt Nam” trong đó đã chỉ ra những nguyên nhân khiến cho Việt Nam mới chỉ
sử dụng một phần nhỏ sinh khối mặc dù tiềm năng của sinh khối ở Việt Nam là rất lớn.

1
Theo http://ievn.com.vn/tin-tuc/Tong-quan-ve-hien-trang-va-xu-huong-cua-thi-truong-nang-luong-tai-tao-cua-
Viet-Nam-5-999.aspx
Năm 2010, Trung tâm NLTT và CCPTS, Viện Năng lượng đã thực hiện đề tài
“Nghiên cứu đề xuất ứng dụng năng lượng tái tạo phục vụ nhu cầu sử dụng năng lượng cho
các đồn biên phòng vùng sâu, vùng xa”. Đây là một nghiên cứu thiết thực, đáp ứng nhu cầu
NL cấp bách cho một đối tượng đặc biệt, đó là tập thể chiến sỹ biên phòng, sống ở vùng
không được sử dụng điện từ lưới điện Quốc gia, điều kiện sinh sống gian khổ, góp phần tiết
kiệm NK bằng các dạng NLTT tại chỗ và thân thiện với môi trường
Giai đoạn từ 2010 đến nay, tỉnh Bạc Liêu đã triển khai các dự án ứng dụng năng lượng
xanh nhằm góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội như:
- Công trình điện gió tại tỉnh Bạc Liêu khởi công vào tháng 9/2010 đến nay đã hoàn tất
khâu lắp đặt 10 tua-bin, công suất khoảng 16MW, hệ thống đường dây truyền tải và trạm
nâng áp 110kV đang trong giai đoạn hoàn thiện, dự kiến sẽ phát điện hòa lưới trong năm
2013. Dự án trên được Chính phủ phê duyệt trong dự án quy hoạch phát triển điện lực quốc
gia giai đoạn 2006 – 2015 có xét đến 2025 (quy hoạch điện VII) mang ý nghĩa vĩ mô về cung
cấp điện của tỉnh Bạc Liêu nói riêng và vùng đồng bằng sông Cưu Long nói chung.

sẽ thúc đẩy ứng dụng nguồn NLX vào hệ thống CSCC, KDC vùng nông thôn.
8. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong quá trình nghiên cứu gồm:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Tác giả tiến hành nghiên cứu những văn bản chính sách, đề án, chương trình, quy
hoạch liên quan đến tiết kiệm năng lượng, sử dụng NLX ở các cấp để tạo cơ sở lý luận và cơ
sở pháp lý cho việc nghiên cứu và thực thi đề tài.
Tác giả thu thập những số liệu về tình hình sử dụng điện năng, tình hình sử dụng/ ứng
dụng năng lượng xanh qua các năm, các vùng, các lĩnh vực trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu, kết
hợp với số liệu điều tra thực tế để từ đó có sự so sánh, đối chiếu và tạo cơ sở thực tiễn cho
việc hình thành giải pháp cho nội dung luận văn nghiên cứu.
Các tài liệu liên quan đến nội dung về chính sách công nghệ theo định hướng định chế
tài chính nhằm thúc đẩy ứng dụng nguồn năng lượng mặt trời trong chiếu sáng công cộng và
khu dân cư vùng nông thôn cũng được tác giả quan tâm và nghiên cứu.
- Phương pháp điều tra thực tiễn
Nhằm khảo sát thực tiễn địa phương về tiềm năng phát triển nguồn NLX; khảo sát tình
hình thực tế đã áp dụng nguồn NLX vào trong hệ thống CSCC, KDC vùng nông thôn; Các mô
hình thí điểm đã áp dụng trên địa bàn; Các chính sách liên quan đến việc áp dụng nguồn NLX
trên địa bàn….Và nghiên cứu hiện trạng các mô hình thí điểm việc ứng dụng nguồn NLX đã
được triển khai trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu.
- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
Đề tài sử dụng 300 phiếu hỏi nhằm thu thập các thông tin về thực trạng tình hình sử
dụng năng lượng của các tổ chức công và nhu cầu của người dân, tâm lý và phản ứng xã hội
(ủng hộ/không ủng hộ/thờ ơ) đối với chính sách nhằm nâng cao luận cứ về tính khả thi của
chính sách và định hướng trong xây dựng chính sách, cung phù hợp với cầu….
- Phương pháp phỏng vấn chuyên gia:
Đề tài sẽ tiến hành phỏng vấn sâu 15 chuyên gia KH&CN, chuyên gia trong lĩnh vực
phát triển NLX, chuyên gia môi trường, chuyên gia xã hội học, chuyên gia phân tích và
hoạch định chính sách; các lãnh đạo các địa phương… về tiềm năng và định hướng xây dựng
chính sách công nghệ thúc đẩy đưa nguồn NLX vào trong dân cư, tạo điểm nhấn đột phá về

dẫn cơ chế đặc thù về quản lý đầu tư xây dựng cơ bản tại 11 xã thực hiện đề án Chương trình
xây dựng thí điểm mô hình nông thôn mới trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại
hóa.
4. Bộ Khoa học và Công nghệ, Thông tư số 03/2012/TT-BKHCN, ngày 18/01/2012,
Hướng dẫn quản lý Chương trình đổi mới công nghệ quốc gia đến năm 2020.
5. Cổng thông tin điện tử tỉnh Bạc Liêu (http://www.baclieu.gov.vn) Giới thiệu về Bạc
Liêu.
6. Vũ Cao Đàm, Khoa học chính sách, NXB Đại học Quốc gia, 2008.
7. Vũ Cao Đàm, Phương pháp luận Nghiên cứu Khoa học, NXB Giáo dục, 2009.
8. Hội đồng nhân dân tỉnh Bạc Liêu, Nghị quyết số 13/2010/NQ-HĐND, ngày
08/12/2010, Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2011 – 2015
tỉnh Bạc Liêu.
9. Nghị định 115/2005/NĐ-CP, ngày 05/9/2005 của Chính phủ Quy định cơ chế tự
chủ, tự chịu trách nhiệm của tổ chức khoa học và công nghệ công lập.
10. Nghị quyết số 24/2008/NQ-CP, ngày 28/10/2008 của Chính phủ về Chương trình
hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban chấp hành Trung
ương Đảng khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn.
11. Nghị định 96/2010/NĐ-CP, ngày 20/9/2010 của Chính phủ, Sửa đổi, bổ sung một
số điều của Nghị định 115/2005/NĐ-CP ngày 05/9/2005 của Chính phủ quy định cơ chế tự
chủ, tự chịu trách nhiệm của tổ chức khoa học và công nghệ công lập và Nghị định số
80/2007/NĐ-CP ngày 19/5/2007 của Chính phủ về doanh nghiệp khoa học và công nghệ.
12. Nghị định số 21/2011/NĐ-CP, ngày 29/3/2011 của Chính phủ Quy định chí tiết và
biện pháp thi hành Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả
13. Quyết định số 37/2011/QĐ-TTg, ngày 29/6/2011 của Thủ tướng Chính phủ Về cơ
chế hỗ trợ phát triển các dự án điện gió tại Việt Nam.
14. Quyết định số 1244/QĐ-TTg, ngày 25/7/2011 của Thủ tướng Chính phủ Phê duyệt
Phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ Khoa học và công nghệ chủ yếu giai đoạn 2011 – 2015.
15. Nghị quyết số 10/2011/QH13, Kế hoạch 5 năm 2011 – 2015, Quốc hội khóa 13
thông qua ngày 08/11/2011
16. Nghị quyết số 17/2011/NQ-HĐND, ngày 11/12/2011 của Hội đồng nhân dân tỉnh

trình mục tiêu quốc gia về Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2012 – 2015.
29. Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Luật Sử dụng năng lượng
hiệu quả và tiết kiệm (Luật số: 50/2010/QH12).
30. Tạp chí Cộng sản, Ban chỉ đạo Tây Nam bộ, Tỉnh ủy Sóc Trăng, Hội thảo Vai trò
Khoa học – công nghệ trong phát triển bền vững và xây dựng nông thôn mới vùng Đồng bằng
sông Cửu Long.
31. Thông tư liên tịch số 58/2008TTLT-BTC-BTN&MT, ngày 04/7/2008 của Bộ Tài
chính – Bộ Tài nguyên & Môi trường, Hướng dẫn thực hiện một số điều của Quyết định số
130/2007/QĐ-TTg, ngày 02/8/2007 của Thủ tướng Chính phủ về một số cơ chế chính sách tài
chính đối với dự án đầu tư theo cơ chế phát triển sạch.
32. Thông tư liên tịch số 111/2009/TTLT/BTC-BCT, ngày 01/6/2009 của Bộ tài chính
và Bộ Công thương, Hướng dẫn thực hiện tiết kiệm điện trong cơ quan nhà nước, đơn vị sự
nghiệp công lập.
33. Thông tư số 02/2010/TT-BXD ngày 05/02/2010 của Bộ Xây dựng về việc, Ban
hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia các công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị.
34. Thủ tướng Chính phủ, Quyết định số 1244/QĐ-TTg, ngày 25 tháng 7 năm 2011,
Phê duyệt Phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ Khoa học và công nghệ chủ yếu giai đoạn
2011 – 2015.
35. Thủ tướng Chính phủ, Quyết định số 1427/QĐ-TTg, ngày 02 tháng 10 năm 2012,
Phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai
đoạn 2012 – 2015.
36. Ủy ban Nhân dân tỉnh Cà Mau (12/2012), Hội thảo Khoa học “Xây dựng nông
thôn mới - Ứng phó với biến đổi khí hậu khu vực ven biển Đồng bằng sông Cửu Long”.
37. UBND tỉnh Bạc Liêu, Quyết định số 12/2010/QĐ-UBND ngày 01/9/2010, Quyết
định về việc ban hành Quy định chính sách khuyến khích, hỗ trợ và ưu đãi trên địa bàn tỉnh
Bạc Liêu.
38. UBND tỉnh Bạc Liêu, Quyết định số 26/2010/QĐ-UBND, ngày 31/12/2010,
Quyết định về việc ban hành kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm, giai đoạn 2011 –
2015 tỉnh Bạc Liêu.
39. UBND tỉnh Bạc Liêu, Chỉ thị số 02/CT-UBND, ngày 08/3/2011, Chỉ thị về việc