Kiều Thò Thanh - Phó Hiệu trường Trường Tiểu học Long Hà B -
Năm học 2011 - 2012
Đề tài:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO VIỆC SOẠN BÀI LÊN LỚP
THEO TINH THẦN ĐỔI MỚI
A/ ĐẶT VẤN ĐỀ:
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
- Trường học là một tổ chức sư phạm có vị trí vơ cùng quan
trọng, là cơ sở của hệ thống giáo dục, là nơi tập hợp những
người thực hiện nhiệm vụ chung là dạy và học nhằm giáo dục
đào tạo những cho các em những nhân cách và kiến thức mới
theo mục tiêu mà Đảng và Nhà nước đã đề ra.
- Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ
Tập thể Long Hà B
sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các
kĩ năng cơ bản, góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, bước
đầu xây dựng tư cách và trách nhiệm cơng dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học trung học
cơ sở. Vì vậy Giáo dục tiểu học đã và đang thực hiện những đổi mới tồn diện và đồng bộ
về mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy học.
- Để đáp ứng được điều đó thì đội ngũ giáo viên chính là lực lượng nòng cốt giữ vai trò
then chốt trong việc giảng dạy và giáo dục học sinh, điều đó có tầm quan trọng chiến lược,
có tính chất quyết định đến chất lượng giáo dục và trong nhà trường.
- Muốn trò học tốt cần phải có người thầy giỏi vững vàng về chun mơn, có kiến thức
sâu rộng và tồn diện, ln bổ sung cái mới nhằm hồn thiện nghệ thuật sư phạm, nắm bắt
được tâm sinh lý học sinh, để từ đó phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của
học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, mơn học; bồi dưỡng phương pháp tự học,
rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm
vui, hứng thú học tập cho học sinh. Chính vì cái tính đa dạng và phức tạp của hoạt các động
dạy và học đó đòi hỏi người lãnh đạo nhà trường phải thường xun chú ý đến cơng tác chỉ
đạo đúng hướng và có hiệu quả phong trào soạn bài khi lên lớp của giáo viên, bởi vì bài
tòi, nghiên cứu SGK, SGV và các tài liệu khác liên quan, xem lại bài soạn từ năm học trước,
sau đó đối chiếu với trình độ nhận thức của học sinh lớp mình phụ trách, điều chỉnh, bổ
sung, thiết kế lại bài soạn cho phù hợp với lớp mình giảng dạy để soạn bài cho phù hợp.
- Bài soạn đủ các bước lên lớp, có sự đầu tư, các bước bài soạn đã được cụ thể hố, bám
sát nội dung, chương trình, SGK, tài liệu tham khảo, đảm bảo tiêu chuẩn theo quy định.
- Việc ứng dụng cơng nghệ thơng tin vào soạn giảng tương đối tốt.
- Tất cả giáo viên trong trường đều được tổ trưởng chun mơn và ban giám hiệu nhà
trường kiểm tra hồ sơ giáo án. Sau các lượt kiểm tra đã tư vấn góp ý và đưa ra hướng điều
chỉnh bổ sung cho những tồn tại thiếu sót.
2/ HẠN CHẾ:
Bên cạnh những việc mà trường đã thực hiện tốt, song cũng còn số ít giáo viên: Bài
soạn cơ bản đủ các bước lên lớp, ít có sự đầu tư cho bài soạn, các bước bài soạn chưa
thường xun được cụ thể hố, nên bài soạn chỉ dừng ở mức độ khá.
* Cụ thể còn có những hạn chế như:
Hạn chế từng phần:
+ Mục tiêu: Đơi khi chứa đảm bảo đủ 3 phần (KT, KN, TĐ); chưa thường xun bám
sát chuẩn kiến thức kỹ năng và các cơng văn quy định về soạn giáo án của sở và của phòng
giáo dục.
+ Chuẩn bị: Chưa thường xun thể hiện rõ sự chuẩn bị của thầy và trò, nội dung
kiểm tra chưa phù hợp với nội dung bài và chưa phù hợp với tình hình thực tế của lớp hoặc
có khi nội dung kiểm tra nhiều mà lại khơng trọng tâm làm ảnh hưởng đến thời gian bài
mới, …
+ Lên lớp:
* Ổn định: Chưa thể hiện rõ nội dung ổn định (thầy và trò làm những nội dung gì), nội dung
ổn dịnh chua phong phú, …
* Bài mới:
- Hình thức tổ chức dạy học đơi khi chưa phù hợp, chưa thường xun đảm bảo nội dung
theo mục tiêu bài, chưa thường xun lồng ghép tích hợp gióa dục.
- Khi sử dụng đồ dùng trực quan, thí nghiệm mới chỉ dừng lại ở mức độ quan sát, thầy
trò cùng cơng nhận kết quả.
- Phó hiệu trưởng phải xây dựng kế hoạch và có biện pháp chỉ đạo tốt cơng tác chun
mơn cho từng tháng, cho từng học kỳ, và cả năm học. Biến những kế hoạch này thành
những việc làm cụ thể, khơng được hình thức, chiếu lệ.
- Thường xun phối kết hợp với tổ chức đội TN, cơng đồn,
đồn thanh niên, chi bộ Đảng, tổ chun mơn, thơng qua tổ
chức này chúng tơi cùng xây dựng đội ngũ giáo viên có tinh
thần, trách nhiệm, thi đua hồn thành tốt mọi nhiệm vụ đề ra,
phải quản lý tốt việc soạn giáo án của giáo viên trong các giờ
lên lớp đạt hiệu suất ngày càng cao. Phải giành nhiều thời
gian cho khâu kiểm tra giáo án, hàng tuần, hàng tháng phải
BGH, CB, ĐTN đang thảo luận
kiểm tra giáo án, mỗi năm thanh tra tồn diện và thanh tra chun đề từ 5 đến 6 đồng chí. Tổ
chức tốt việc dự giờ thăm lớp và kiểm tra chất lượng học sinh ngay tại lớp.
- Quản lý chặt chẽ các buổi sinh hoạt chun mơn trong trường theo đúng chức năng,
nhiệm vụ của mình, như điều lệ trường tiểu học qui định: “BGH nhà trường nắm chắc tình
hình soạn giảng của giáo viên trong các giờ lên lớp để uốn nắn kịp thời những vấn đề có thể
xảy ra. Phải cập nhật đầy đủ các thơng tin, nhất là thơng tin chỉ đạo soạn giảng để hoạt động
Đề tài: Một số biện pháp chỉ đạo việc soạn bài lên lớp theo tinh thần đổi mới
- Trang 3
Kiều Thò Thanh - Phó Hiệu trường Trường Tiểu học Long Hà B -
Năm học 2011 - 2012
dạy học của trường đi vào nề nếp đạt hiệu quả cao. Phải cung cấp đầy đủ trang thiết bị, các
tài liệu cần thiết để giáo viên soạn giáo án có chất lượng và đạt hiệu quả khi lên lớp”.
B/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
I/ MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
- Xác định thực trạng cơng tác soạn giáo án của đội ngũ giáo
viên ở trường Tiểu học Long Hà B.
- Xây dựng và tổ chức thực nghiệm biện pháp chỉ đạo cơng
tác soạn giáo án cho đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất
quyết định nếu thiếu nó thì các chức năng quản lý, nhiệm vụ quản lý, mục tiêu quản lý
khơng thể thực hiện được.
- Trong nhiệm vụ quản lý của trường tiểu học thì chun mơn nhà trường có vai trò hết
sức quan trọng vì quản lý chun mơn là quản lý trực tiếp chất lượng giáo dục của nhà
Đề tài: Một số biện pháp chỉ đạo việc soạn bài lên lớp theo tinh thần đổi mới
- Trang 4
Kiều Thò Thanh - Phó Hiệu trường Trường Tiểu học Long Hà B -
Năm học 2011 - 2012
trường. Trong nhiệm vụ ấy điều khơng thể thiếu đó là quản lý chỉ đạo việc soạn bài của giáo
viên sao cho đạt hiệu quả cao theo tinh thần đổi mới nhằm đưa chất lượng giáo dục đạt tới
đỉnh cao của chất lượng. Chính vì lẽ đó quản lý phải được dựa trên các văn bản pháp quy
của ngành.
- Ngồi việc áp dụng đúng các văn bản pháp quy của ngành thì chun mơn nhà trường phải
là người biết cách lựa chọn các phương pháp quản lý phù hợp để đạt được hiệu quả cao.
II/ CƠ SỞ THỰC TIỄN:
1. Vị trí vai trò của soạn giáo án:
- Giáo án là khâu trọng tâm trong cơng tác chuẩn bị bài dạy và có thể được xem là khâu
thiết kế một bài học để chuẩn bị cho việc thi cơng bài học đó trên lớp của cả thầy và trò.
Trong đó thầy đóng vai trò chủ đạo, điều khiển, trò đóng vai trò chủ động tích cực, tự điều
khiển trong học tập vì vậy phải sử dụng các phương pháp dạy học phù hợp.
- Giáo án là cơ sở pháp lý cho tồn bộ nội dung bài dạy mà thầy đã thiết kế để học sinh
chiếm lĩnh. Giáo án khẳng định sự thành cơng khoảng 50% chất lượng giờ dạy.
- Thực hiện việc soạn giáo án lên lớp là thực hiện nhiệm vụ chính trị của ngành giáo dục
đào tạo. Là cơ sở để kiểm tra đánh giá chất lượng giáo viên trong suốt q trình làm nghề
dạy học.
2. Quan điểm của dạy học theo kiểu cũ :
+ Về phía giáo viên:
- Trong thực tế ở trường tiểu học những năm trước đây, giáo viên thường dạy học theo
kiểu cũ thuyết giảng một chiều, mục đích dạy hồn tồn áp đặt, khơng tính đến những u
thú học tập.
3. Quan niệm về soạn giáo án theo tinh thần đổi mới:
- Soạn giáo án lên lớp là tồn bộ cơng tác chuẩn bị cho bài dạy của giáo viên, từ khâu
nghiền ngẫm để thấm nhuần nội dung trong SGK, tìn tài liệu tham khảo, thực tiễn cuộc
sống, chau chuốt, gọt dũa cân nhắc đưa vào bài giảng sao cho phù hợp với khả năng tiếp thu
của học sinh, đây được coi là khâu thiết kế quan trọng để giáo viên thực hiện thành cơng
một bài học. Bài học là đơn vị cơ sở của dạy học nên việc soạn bài rất quan trọng. Bản kế
hoạch càng đúng đắn chi tiết thì càng đảm bảo sự thành cơng của giờ dạy. thực tế người giáo
viên càng đầu tư thời gian cơng sức cho phần soạn bài bao nhiêu, giờ lên lớp sẽ nhẹ nhàng
và thành cơng bấy nhiêu. Chính vì vậy mỗi giáo viên đều phải có ý thức và kỹ năng soạn bài
tốt.
- Khi soạn bài phải xác định được các hoạt động dạy học (các bước lên lớp) mục đích và
phương pháp thực hiện từng hoạt động này.
- Chỉ đạo giáo viên trong khi soạn bài, cần phải dự tính được thời lượng dạy cho từng
hoạt động trong một bài dạy theo đúng tinh thần chỉ đạo của CM phòng giáo dục, thực hiện
tốt được điều đó sẽ giúp giáo viên chủ động điều tiết thời lượng để giờ dạy thành cơng.
- Như vậy, ta biết tằng trong q trình dạy học, học sinh là nhân tốt quyết định quan
trọng nhất. Mục đích của dạy học là học sinh. Chính vì vậy các chiến lược dạy học tiến bộ
đều tiến đến người học hay còn gọi là “dạy học lấy học sinh làm trung tâm”, lấy lợi ích của
các em làm đích và tổ chức q trình dạy học sao cho để chính học sinh tự tìm ra kiến thức.
- Soạn bài theo tinh thần đổi mới, phương pháp đặt ra cho giáo viên là loại bỏ những
phương pháp hạn chế, tìm ra phương pháp mới, phát huy tính tích cực của học sinh, loại bỏ
cách làm việc thầy giảng trò ghi nhớ, trò làm người minh hoạ cho thầy, trò phải thừa nhận
kiến thức mà phương pháp dạy học mới là phải tạo điều kiện tối đa để cá thể hố đối tượng
dạy học và khuyến khích để học sinh tự phát hiện ra nội dung mới của bài học. Soạn bài
theo phương pháp mới giáo viên phải xác định thật rõ mục tiêu bài học và các hoạt động dạy
học chủ yếu, đặc biệt dự tính cụ thể được các hoạt động và kết quả đạt được của học sinh
trong từng hoạt động đó và của cả nội dung bài dạy.
4. Chỉ đạo soạn giáo án trong quản lý q trình dạy học:
- Để đáp ứng u cầu và nhiệm vụ của bài học trong giai đoạn mới phù hợp với mục tiêu
THỰC NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO
SOẠN GIÁO ÁN LÊN LỚP THEO HƯỚNG ĐỔI MỚI
- Từ những cơ sở lý luận và thực tiễn trong quản lý chỉ đạo soạn giáo án lên lớp ở trường
Tiểu học hiện nay (như đã trình bày ở trên). Tơi nhận thấy tuỳ theo điều kiện của từng
trường, từng địa phương, từng mơi trường cũng như chất lượng đội ngũ giáo viên của nhà
trường mà người quản lý cần phải tìm ra được biện pháp chỉ đạo hữu hiệu, mang tính khả thi
để thực hiện việc soạn giáo án lên lớp cho giáo viên đạt hiệu quả tốt. Bản thân tơi là một phó
hiệu trưởng quản lý mảng chun mơn nhà trường tính đến nay đã được 4 năm, tơi rất băn
khoăn với cơng tác này. Bản thân tơi xác định rằng “Cơng tác soạn giáo án của giáo viên rất
quan trọng nó là một trong những mắt xích chủ yếu nhất trong hệ thống cơng tác quản lý,
cơng tác này được cải tiến và đẩy mạnh sẽ có tác dụng quyết định tạo nên sự chuyển biến
mạnh mẽ về chất lượng dạy học và giáo dục của nhà trường. Chính vì lẽ đó tơi đã đi sâu tìm
hiểu vấn đề: “Biện pháp chỉ đạo việc soạn giáo án lên lớp theo tinh thần đổi mới” Tơi mạnh
dạn đưa ra một số biện pháp chỉ đạo cơng tác soạn giáo án ở trường tơi như sau:
BIỆN PHÁP THỨ NHẤT
TÁC ĐỘNG NHẬN THỨC CHO GIÁO VIÊN VỀ PHƯƠNG PHÁP SOẠN GIÁO ÁN
- Đầu năm nhà trường tổ chức hội thảo chun đề “Ứng dụng cơng nghệ thơng tin vào cơng
tác giảng dạy”; Hội thảo chun đề “Soạn giáo án theo tinh thần
đổi mới”. Trong đó đặc biệt chú trọng đến việc bồi dưỡng nâng
cao trình độ tin học cho cán bộ quản lý và giáo viên, để họ có thể
ứng dụng cơng nghệ vào việc hỗ trợ trong q trình soạn giảng
và làm ĐDDH, bồi dưỡng học sinh giỏi, …
- Khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi để GV thiết kế
và sử dụng giáo án điện tử; tổ chức các cuộc thi cấp trừơng:
Đề tài: Một số biện pháp chỉ đạo việc soạn bài lên lớp theo tinh thần đổi mới
- Trang 7
Kiều Thò Thanh - Phó Hiệu trường Trường Tiểu học Long Hà B -
Năm học 2011 - 2012
STK
BIỆN PHÁP THỨ HAI
CHỈ ĐẠO TỔ CHỨC SINH HOẠT TỔ CHUN MƠN
- Trường Tiểu học có 5 tổ chun mơn (mỗi khối lớp/ 1 tổ)
- Tổ chun mơn là mắt xích quan trọng trong q trình quản lý dạy và học, tổ khối
chun mơn hỗ trợ đắc lực cho BGH nhà trường cùng thực hiện tốt nhiệm vụ dạy và học
trong nhà trường. Mỗi tổ chun mơn có nhiệm vụ riêng của mình: Chỉ đạo tổ làm tốt cơng
tác sinh hoạt chun mơn, một mặt phát huy tính hợp tác, tinh thần lao động có trách nhiệm
của mỗi thành viên trong tổ, để hoạt động tổ khối đi vào nề nếp, đồng thời vừa biết liên kết,
điều chỉnh để tạo ra sức mạnh tổng hợp, định hướng vào mục tiêu chung.
- Nề nếp sinh hoạt tổ chun mơn tốt nó sẽ góp phần thúc
đẩy các phong trào hoạt động chun mơn đi lên và làm
Đề tài: Một số biện pháp chỉ đạo việc soạn bài lên lớp theo tinh thần đổi mới
- Trang 8
Kiều Thò Thanh - Phó Hiệu trường Trường Tiểu học Long Hà B -
Năm học 2011 - 2012
việc sẽ thật sự hiệu quả, vì chất lượng dạy học thực chất là do chính bản thân giáo viên học
tập, bồi dưỡng và trao đổi, học hỏi đồng nghiệp của mình mà có. Nên đây chính là cơ hội tốt
khi được sinh hoạt tổ chun mơn một cách khoa học, nghiêm túc, hiệu quả nhằm đưa
T ổ 2 đang sinh hoạt CM
ra các kinh nghiêm, các vướng mắc, các mối băn khoăn, và cách giả quyết những vấn đề về
chun mơn nghiệp vụ từ đó mỗi giáo viên tự bồi đắp cho mình thêm kiến thức cần thiết để
phục vụ tốt cho cơng tác giảng dạy.
- Để làm tốt được cơng việc này, thì ngay từ đầu năm học, BGH nhà trường kiện tồn
các tổ khối, chọn những đồng chí giáo viên có tay nghề vững vàng, có năng lực tổ chức chỉ
đạo. Sau đó chỉ đạo các tổ khối chun mơn phải căn cứ vào kế hoạch chung của nhà
trường, xây dựng và lập được kế hoạch riêng, cụ thể cho khối lớp mình hoạt động, kế hoạch
đó phải rõ ràng, chi tiết, cụ thể cho từng tuần, từng tháng và cho cả năm học theo đặc trưng
riêng của khối mình.
Đề tài: Một số biện pháp chỉ đạo việc soạn bài lên lớp theo tinh thần đổi mới
- Trang 9
Kiều Thò Thanh - Phó Hiệu trường Trường Tiểu học Long Hà B -
Năm học 2011 - 2012
- Ưu điểm, nhược điểm, hướng khắc phục.
Thống nhất soạn giảng:
- Chương trình soạn giảng, nội dung soạn giảng, …
- Thực hiện đổi mới phương pháp, sử dụng hiệu quả đồ dùng dạy học.
- Thơng qua trọng tâm kiểm tra về kiến thức kỹ năng.
- Giải quyết các vấn đề nảy sinh trong soạn giảng và dạy học.
- Thơng nhất bài khó trong tuần, trong tháng, …
- Thống nhất các ý kiến, kiến nghị và các đề xuất lên cấp trên (Chun
mơn, Hiệu trưởng)
Bồi dưỡng chun mơn:
- Nghiên cứu các văn bản chỉ đạo chun mơn của các cấp, bàn biện pháp
thực hiện sao cho hiệu quả nhất.
- Thảo luận các vấn đề nổi bật về chun mơn.
* Tóm lại: Muốn chun mơn của trường phát triển mạnh cần phải quan tâm
đặc biệt và phối hợp chặt chẽ giữa ban giám hiệu và các tổ khối trưởng để làm cầu nối
trong cơng cuộc trồng người . Muốn nề nếp quản lý chun mơn của trường ổn định
và phát triển trước hết cần đầu tư phát triển có chiều sâu các buổi họp tổ khối chun
mơn . Khi tổ khối chun mơn chưa tổ chức tốt nề nếp sinh hoạt thì những buổi sinh
hoạt đầu Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng chủ trì sinh hoạt để định hướng và nâng cao
chất lượng giảng dạy học tập . Tuy nhiên ban giám hiệu, tổ khối trưởng phải nhiệt
tình, lường trước các tình huống có thể xảy ra trong buổi sinh hoạt tổ khối chun
mơn thì mới đạt được kết quả tốt .
BIỆN PHÁP THỨ BA
CHỈ ĐẠO THIẾT KẾ BÀI SOẠN THEO TINH THẦN ĐỔI MỚI
Để bài soạn có chất lượng và đạt hiệu quả cao khi lên lớp, thì mỗi giáo viên cần phải
triển ở HS; xác định trình tự logic của bài học.
- Bước này được đặt ra bởi nội dung bài học ngồi phần được
trình bày trong SGK còn có thể đã được trình bày trong các
tài liệu khác. Kinh nghiệm của các GV lâu năm cho thấy:
trước hết nên đọc kĩ nội dung bài học và hướng dẫn tìm hiểu
bài trong SGK để hiểu, đánh giá đúng nội dung bài học rồi
mới chọn đọc thêm tư liệu để hiểu sâu, hiểu rộng nội dung bài
học. Mỗi GV khơng chỉ có KN tìm đúng, tìm trún tư liệu
BGH &GV thảo luận ND dạy khó
cần đọc mà cần có KN định hướng cách chọn, đọc tư liệu cho HS. GV nên chọn những tư
liệu đã qua thẩm định, được đơng đảo các nhà chun mơn và GV tin cậy. Việc đọc SGK, tài
liệu phục vụ cho việc soạn giáo án có thể chia thành 3 cấp độ sau: đọc lướt để tìm nội dung
chính xác định những KT, KN cơ bản, trọng tâm mức độ u cầu và phạm vi cần đạt; đọc để
tìm những thơng tin quan tâm: các mạch, sự bố cục, trình bày các mạch KT, KN và dụng ý
của tác giả; đọc để phát hiện và phân tích, đánh giá các chi tiết trong từng mạch KT, KN.
Thực ra khâu khó nhất trong đọc SGK và các tư liệu là đúc kết được phạm vi, mức độ KT,
KN của từng bài học sao cho phù hợp với năng lực của HS và điều kiện dạy học. Trong thực
tế dạy học, nhiều khi chúng ta thường đi chưa tới hoặc đi q những u cầu cần đạt về KT,
KN. Nếu nắm vững nội dung bài học, GVsẽ phác họa những nội dung và trình tự nội dung
của bài giảng phù hợp, thậm chí có thể cải tiến cách trình bày các mạch KT, KN của SGK,
xây dựng một hệ thống câu hỏi, bài tập
giúp HS nhận thức, khám phá, vận dụng các KT, KN trong bài một cách thích hợp.
* Bước 3: Xác định khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức của HS:
- Xác định những KT, KN mà HS đã có và cần có; dự kiến những khó khăn, những
tình huống có thể nảy sinh và các phương án giải quyết. Bước này được đặt ra bởi trong giờ
học theo định hướng đổi mới PPDH, GV khơng những phải nắm vững nội dung bài học mà
còn phải hiểu HS để lựa chọn PPDH, phương tiện dạy học, các hình thức tổ chức dạy học và
đánh giá cho phù hợp. Như vậy, trước khi soạn giáo án cho giờ học mới, GV phải lường
trước các tình huống, các cách giải quyết nhiệm vụ học tập của HS. Nói cách khác, tính khả
thi của giáo án phụ thuộc vào trình độ, năng lực học tập của HS, được xuất phát từ: những
học tập của HS. Trong thực tế, có nhiều GV khi soạn bài thường chỉ đọc SGK, sách GV và
bắt tay ngay vào hoạt động thiết kế giáo án; thậm chí, có GV chỉ căn cứ vào những gợi ý của
sách GV để thiết kế giáo án bỏ qua các khâu xác định mục tiêu bài học, xác định khả năng
đáp ứng nhiệm vụ học tập của HS, nghên cứu nội dung dạy học, lựa chọn các PPDH, phương
tiện dạy học, hình thức tổ chức dạy học và cách thức đánh giá thích hợp nhằm giúp HS học
tập tích cực, chủ động, sáng tạo. Cách làm như vậy khơng thể giúp GV có được một giáo án
tốt và có những điều kiện để thực hiện một giờ dạy học tốt. Về ngun tắc, cần phải thực
hiện qua các bước 1, 2, 3, 4 trên đây rồi hãy bắt tay vào soạn giáo án cụ thể.
* Ngồi các nhiệm cơng việc cần thiết mà giáo viên phải thực hiện (đã nêu trên)
thì nhà trường còn thống nhất các vấn đề sau (dựa trên tinh thần chỉ đạo của PGD) để
bài soạn khoa học ngắn gọn và đầy đủ nội dung:
* Đối với các bài có nội dung lồng ghép và tích hợp giáo dục:
- Bài tích hợp tồn phần : Trùng với mục tiêu chung của bài
- Bài tích hợp bộ phận : Ghi nội dung tích hợp dưới tên hoạt động có nội dung tích hợp.
- Bài liên hệ tích hợp : Ghi trong phần Tình cảm, thái độ của mục tiêu chung.
* Nội dung bài dạy:
- Đảm bảo đúng đủ, chính xác, khơng sai kiến thức cơ bản, khơng sai đường lối quan điểm
chỉ đạo của ngành giáo dục và của Đảng.
- Kiến thức đảm bảo đầy đủ khơng gộp ghép, khơng cắt xén chương trình, giảng giải phải
rõ ràng, mạch lạc và chốt được kiến thức trọng tâm tồn bài.
- Giáo viên phải thơng hiểu giáo án, kế hoạch dạy học khi lên lớp, phải nắm được mục tiêu
và các hoạt động chính trong bài dạy.
Đề tài: Một số biện pháp chỉ đạo việc soạn bài lên lớp theo tinh thần đổi mới
- Trang 12
Kiều Thò Thanh - Phó Hiệu trường Trường Tiểu học Long Hà B -
Năm học 2011 - 2012
- Tên hoạt động cần thể hiện được ý chính trong nội dung của hoạt động đó.
- Các câu hỏi gợi mở, câu hỏi ngồi sách giáo khoa cần ghi rõ ràng, cụ thể.
- Khơng cần ghi phương pháp chung cho mỗi hoạt động (phương pháp thể hiện qua cách
• Các hoạt động dạy và học;
• Hình thức tổ chức dạy học;
• Các hoạt động nhận xét, kiểm tra đánh giá kết quả học tập;
• Các nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học theo đối tượng học sinh;
• Các nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học lồng ghép, tích hợp và liên
hệ giáo dục…
+ Phải ghi rõ tiến trình bài dạy và thời lượng dạy từng phần. Chú ý vào quy định chung
của một tiết dạy như sau:
1. Ổn định (1 phút)
2. Kiểm tra bài cũ: (3 đến 5 phút)
Đề tài: Một số biện pháp chỉ đạo việc soạn bài lên lớp theo tinh thần đổi mới
- Trang 13
Kiều Thò Thanh - Phó Hiệu trường Trường Tiểu học Long Hà B -
Năm học 2011 - 2012
3. Bài mới: (25 đến 30 phút)
a. Giới thiệu bài: (1 phút)
b. Các hoạt động dạy học (tùy vào nội dung cụ thể của từng bài để giáo
viên chia thời gian cho phù hợp)
4. Củng cố, dặn dò: từ 4 đến 5 phút.
Cấu trúc của một giáo án được thể hiện ở các nội dung sau:
- Mục tiêu bài học:
+ Nêu rõ u cầu HS cần đạt về KT, KN, thái độ;
+ Các mục tiêu được biểu đạt bằng động từ cụ thể, có thể lượng hố được.
- Chuẩn bị về phương pháp và phương tiện dạy học:
+ GV và học sinh chuẩn bị các thiết bị dạy học (tranh ảnh, mơ hình, hiện vật, ),
các phương tiện dạy học (bảng nhóm, bảng nỉ, …) và tài liệu dạy học cần thiết;
+ Hướng dẫn HS chuẩn bị bài học (soạn bài, làm bài tập, chuẩn bị tài liệu và đồ dùng học tập
cần thiết).
- Tổ chức các hoạt động dạy học: Trình bày rõ cách thức triển khai các hoạt động dạy- học
lượng của 2 phương pháp soạn.
Đề tài: Một số biện pháp chỉ đạo việc soạn bài lên lớp theo tinh thần đổi mới
- Trang 14
Kiều Thò Thanh - Phó Hiệu trường Trường Tiểu học Long Hà B -
Năm học 2011 - 2012
GV đang dạy mẫu môn Toán Lớp 1
Chỉ đạo đại trà: Tổ chức soạn giáo án theo tinh thần đổi mới cho tất cả các phân
mơn ở tiểu học. u cầu tất cả các giáo viên trong trường đều phải phấn đấu để có các bài
soạn tốt đạt tiêu chuẩn quy định. Nhưng trong thực tế điều này khơng phải giáo viên nào
cũng thực hiện được, bởi do ảnh hưởng của nhiều yếu tốt như sự chênh lệnh về trình độ
chun mơn, chênh lệnh về nhận thức, chênh lệnh về tuổi tác. Do đó BGH nhà trường phải
nắm rõ năng lực cơng tác của từng giáo viên. Khi xây dựng kế hoạch, cần phải đặt ra chỉ tiêu
cho phù hợp với u cầu tối thiểu của từng giáo viên, cụ thể như: Giáo viên giỏi cấp trường,
cấp huyện: Giáo án khá tốt phải đạt từ 70 đến 75%, 25% còn lại là giáo án Khá; khơng có
giáo án xếp loại trung bình và yếu.
BIỆN PHÁP THỨ 4
TỔ CHỨC DỰ GIỜ THAO GIẢNG
ĐỂ XEM VIỆC THỂ HIỆN GIÁO ÁN ĐÃ SOẠN CỦA GIÁO VIÊN
- Dự giờ thăm lớp là hoạt động chun mơn của người giáo
viên trong nhà trường nói chung, trường tiểu học nói riêng
được BGD quy định trong quy chế chun mơn, bởi vậy BGH
nhà trường phải chỉ đạo nghiêm túc và có chất lượng hoạt
động này, đồng thời qua đó động viên cán bộ giáo viên trong
trường cần tích cực thăm lớp dự giờ.
HS đang thảo luận cặp đôi
- Để chất lượng dự giờ thăm lớp được nâng lên, BGH cần tập trung vào một số vấn đề cơ bản
như sau:
* Đa dạng hố các loại hình tổ chức thăm lớp dự giờ:
+ BGH cùng tổ khối trưởng dự giờ để đưa ra một quy định chung.
cho việc soạn giáo án. Cụ thể thơng qua thiết kế giáo án và thực hiện giờ dạy thì người thao
giảng chắt lọc được nhiều ý kiến của các giáo viên giỏi để rút kinh nghiệm cho giáo án, cho
tiết dạy của mình. Qua dự giờ thao giảng giúp giáo viên tích luỹ cho mình được vốn kinh
nghiệm q báu và phương pháp soạn giáo án tốt hơn. Mặt khác thao giảng là hình thức thi
đua, có hướng phấn đấu cho giáo viên tích cực, sáng tạo, hứng thú trong giảng dạy và
phương pháp thiết kế, soạn giáo án lên lớp có chất lượng.
BIỆN PHÁP THỨ 5
KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ - TỔNG KẾT THI ĐUA KHEN THƯỞNG
+ Kiểm tra giáo án lên lớp là q trình giám sát, xem xét khả năng, mức độ thực hiện
giáo án khuyến khích phát triển những mặt mạnh, kịp thời phát hiện những sai lệch, thiếu sót
và điều chỉnh bổ sung góp phần đư nề nếp soạn giáo án vào nề nếp kỷ cương.
+ Khi tiến hành kiểm tra phải đảm bảo tính khách quan, trung thực cơng bằng. Kiểm
tra đánh giá phải căn cứ vào những chuẩn mực, tránh áp đặt, chủ quan của người kiểm tra để
tạo bầu khơng khí thoải mái, phấn khởi, tích cực soạn được nhiều giáo án có chất lượng tốt
khi lên lớp.
- Khi kiểm tra giáo án: Ban giám hiệu nhà trường có 2 cách kiểm tra sau:
+ Kiểm tra có báo trước.
+ Kiểm tra khơng báo trước (kiểm tra đột xuất).
- Việc kiểm tra - đánh giá soạn giáo án của giáo viên có ý nghĩa đặc biệt, quan trọng.
Việc này cần phải lưu ý đến nhiều khía cạnh. Xem xét đối tượng khơng chỉ đơn thuần là việc
dựa vào văn bản có tính pháp quy, để đánh giá xử lý cùng một hiện tượng. Thiếu giáo án
hoặc soạn giáo án sơ sài Nhưng có nhiều ngun nhân, nhiều hồn cảnh, nhiều tình thế
khơng hồn tồn giống nhau. Do đó cách đánh giá xử lý cũng phải phụ thuộc vào hồn cảnh
của đối tượng đó. Nhưng mục tiêu cuối cùng là để nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy
của giáo viên và kết quả học tập của học sinh.
- Thơng qua kiểm tra, đánh giá BGH nhà trường cần phải:
+ Quan tâm đến xây dựng kỷ cương, nề nếp soạn giáo án của tập thể sư phạm. Vì đặc điểm
của tập thể su phạm trong trường tiểu học là đa dạng về cơ cấu tổ chức, chun mơn hố về
lao động, tính đa dạng về mục tiêu, nhu cầu cũng như hồn cảnh của các thành viên. Đặc
điểm đó là điều kiện để phát huy tiềm năng sức mạnh riêng của từng cá nhân, mặt khác cũng
* Cụ thể như:
- Giáo viên tồn trường đã nhiệt tình ủng hộ (những người thực thi chỉ đạo) việc thực hiện nề
nếp soạn giáo án một cách tích cực nhất, nhiều đồng chí đã nắm bắt nhanh nhạy và thực hiện
thành cơng việc soạn giáo án theo tinh thần đổi mới, nhằm nâng cao chất lượng dạy học. Đặc
biệt Số giáo viên hiện nay đã có máy tính để phục vụ cho cơng tác giảng dạy là 25/26 giáo
viên. Trong đó: Máy có kết nối Intenet là 23 máy. Nhìn chung đa số giáo viên đã biết ứng
dụng cơng nghệ thơng tin nhằm phục vụ cho cơng tác giảng dạy của mình điều này cũng đã
góp phần khơng nhỏ vào việc nâng cao chất lượng soạn giáo án và giảng dạy. Do đó mà
cơng tác dạy và học của nhà trường đã khơng ngừng được nâng lên. Trường 2 năm liền đạt
danh hiệu trường Tiên tiến (NH: 2009 – 2010; 2010 – 2011), hàng năm các tổ khối chun
mơn ln được cấp trên ghi nhận là tổ lao động tiên tiến, có nhiều giáo viên được cơng nhận
là giáo viên dạy giỏi cấp trường, cấp huyện và đạt chiến sĩ thi đua.
- Đặc biệt trong thời gian qua nhà trường đã vinh dự được PGD&ĐT huyện Bù Gia Mập
thanh tra tồn diện học kỳ 1 năm học 2010 – 2011 và SGD&ĐT thanh tra chun mơn trong
học kỳ 1 năm học 2011 – 2012. Kết quả thanh tra của 2 cấp đều đạt loại tốt và càng vinh dự
hơn nữa khi được PGD và SGD đánh giá là 1 trong 3 trường / tồn huyện có chất lượng hồ
sơ giáo án và chất lượng giảng dạy tốt.
- Năm 2010 – 2011: PGD huyện Bù Gia Mập đã tổ chức hội thi Hồ sơ tổ chun mơn.
Nhờ vào sự chỉ đạo sâu sát của BGH và sự năng động tích của các đồng chí tổ trưởng
chun mơn nên kết quả đạt trong hội thì rất tốt trong đó:
- Số hồ sơ tham gia dự thi cấp huyện: 5 hồ sơ.
- Kết quả đạt loại tốt 5 bộ - đạt tỷ lệ 100%.
Đề tài: Một số biện pháp chỉ đạo việc soạn bài lên lớp theo tinh thần đổi mới
- Trang 17
Kiều Thò Thanh - Phó Hiệu trường Trường Tiểu học Long Hà B -
Năm học 2011 - 2012
• Trong đó đạt:
2 giải nhất (hồ sơ tổ 1,2)
1 giải nhì (hồ sơ tổ 3)
(CN)
75 38 50.6% 33 44% 4 5.3% 0 0 %
2010 – 2011
(CN)
71 48 67.6% 21 29.6% 2 2.8% 0 0 %
2011 – 2012
(HK1)
36 25 69.4% 11 30.6 0 0% 0 0 %
+ Với học sinh: Vận dụng đổi mới phương pháp học, các em tỏ ra sơi nổi hào hứng, trong
các tiết học, các em được cùng nhau trao đổi, bày tỏ ý kiến của mình trong hoạt động học tập
vì thế mà chất lượng học tập của các em được nâng lên rõ rệt.
* Chất lượng và hiệu quả giáo dục hai năm gần đây :
- Tỷ lệ học sinh xếp lại hạnh kiểm, học lực:
Năm học TSHS
HỌC LỰC
HK
(THĐĐ)
GIỎI KHÁ TB YẾU
Đề tài: Một số biện pháp chỉ đạo việc soạn bài lên lớp theo tinh thần đổi mới
- Trang 18
Kiều Thò Thanh - Phó Hiệu trường Trường Tiểu học Long Hà B -
Năm học 2011 - 2012
2009 – 2010
(CN)
306 30.1 % 32.0 % 35.0 % 2.9 % 100%
2010 – 2011
(CN)
293 31.1 % 28.7 % 37.5 % 2.7 % 100%
* Học kỳ 1 năm học 2011 – 2012 (chưa XL chung về học lực):
chuyển biến rõ nét trong cơng tác soạn giảng của nhà trường.
- Để góp phần nâng cao chất lượng dạy và học thì việc chỉ đạo xây dựng nền nếp soạn
giáo án theo tinh thần đổi mới ở trường học nói chung và trường Tiểu học Long Hà B nói
riêng là một việc làm rất cần thiết và hữu ích, Tuy nhiên nó can đòi hỏi người cán bộ quản lý
nhà trường là phải biết kết hợp chỉ đạo một cách hài hồ các biện pháp để mang lại hiệu quả
đích thực cho cơng cuộc hiện đại hóa hiện nay.
III/ KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ:
1. Kết luận:
- Tiểu học là bậc học có vị trí quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân. Do đó
việc chỉ đạo nền nếp soạn giáo án lên lớp theo tinh thần đổi mới đang là nhiệm vụ cấp bách
Đề tài: Một số biện pháp chỉ đạo việc soạn bài lên lớp theo tinh thần đổi mới
- Trang 19
Kiều Thò Thanh - Phó Hiệu trường Trường Tiểu học Long Hà B -
Năm học 2011 - 2012
và cần thiết của mỗi trường. Soạn giáo án lên lớp là hoạt động đặc trưng cơ bản của lao động
sư phạm, nó là sự kết tinh những giá trị tiêu biểu nhất của người thầy trong q trình dạy
học.
- Để chỉ đạo việc soạn giáo án ở trường Tiểu học có chất lượng và đạt hiệu quả cao,
góp phần nâng cao chất lượng tồn diện, đòi hỏi người cán bộ quản lý phải có trình độ
chun mơn cao, tinh thơng nghiệp vụ, có kỹ năng chỉ đạo, có năng lực tổ chức các hoạt
động trong nhà trường.
- Ban giám hiệu nhà trường phải như người trụ cột, có niềm tin lớn đối với giáo viên,
tạo bầu khơng khí sư phạm lành mạnh, thân thiện, để các thành viên trong hội đồng sư phạm
có điều kiện học tập trao đổi, động viên, giúp đỡ lẫn nhau cùng thi đua hồn thành tốt nhiệm
vụ được giao.
- BGH nhà trường phải biết kết hợp lực lượng tạo dụng khối đồn kết, thường xun
quan tâm động viên tạo điều kiện cho giáo viên về mọi mặt, biết kết hợp sức lực của mọi
người trong tập thể thành sức mạnh thống nhất, để nhà trường đạt tới mục tiêu đã đề ra.
- Thực hiện việc soạn giáo án lên lớp vừa là trách nhiệm, vừa là nghĩa vụ của người
Năm học 2011 - 2012
Long Hà, ngày 02 tháng 02 năm 2012
Người thực hiện đề tài
KIỀU THỊ THANH
* NHẬN XÉT – ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CỦA TỔ:
Xếp loại: ………….
Long Hà, ngày … tháng …… năm 2012
Tổ trưởng
Nguyễn Thị Huệ
* NHẬN XÉT – ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CỦA HĐKH TRƯỜNG:
Xếp loại: ………….
Long Hà, ngày … tháng …… năm 2012
Đề tài: Một số biện pháp chỉ đạo việc soạn bài lên lớp theo tinh thần đổi mới
- Trang 21
Kiều Thò Thanh - Phó Hiệu trường Trường Tiểu học Long Hà B -
Năm học 2011 - 2012
TM/ HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
CHỦ TỊCH
Nguyễn Văn Thắng
* NHẬN XÉT – ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CỦA HĐKH PGD&ĐT BÙ GIA MẬP: