Sử dụng mô hình kim cương của Potter để phân tích các cách thức ngành gạch gốm
lát sàn Ý vận hành?
Mô hình kim cương được hình thành dựa theo quan niệm của Porter về cạnh tranh,
trong đó cải tiến (innovation) và khác biệt chiến lược (strategic difference) đóng vai trò
then chốt. Quan niệm này cũng cho rằng những lợi thế về nhân tố sản xuất, dù lớn thế
nào đi chăng nữa, cũng chỉ là một điều kiện cần mà không phải là điều kiện đủ cho cạnh
tranh, đặc biệt là trong thế giới ngày càng trở nên toàn cầu hóa. Một cách khái quát, vai
trò tương đối của những nhân tố hữu hình ngày càng nhường chỗ cho các nhân tố “vô
hình” như năng lực sáng tạo, tài năng quản lý, hay sự kết nối mật thiết với khách hàng và
nhà cung ứng, bởi vì chính những nhân tố vô hình này (chứ không phải các nhân tố hữu
hình) mới là nguồn gốc của đổi mới sáng tạo và của khác biệt chiến lược. Hơn nữa, vì
cạnh tranh là một trò chơi động nên việc đạt được hiệu quả ngày hôm nay dựa vào lợi thế
của các nhân tố đầu vào (như lao động và tài nguyên rẻ) sẽ không đủ để duy trì thế vị
cạnh tranh, mà lợi thế quyết định nằm ở khả năng tăng cường tốc độ cải thiện hiệu quả
nhờ gia tăng năng suất
Do các nhà sản xuất gạch gốm lát sàn của Ý tập trung tại và xung quanh thị trấn nhỏ
Sassuolo trong vùng Emilia – Romagna nên ta sẽ phân tích lợi thế cạnh tranh của ngành
gạch gốm lát sàn của Ý thông qua mô hình kim cương của Potter dưới góc tiếp cận là địa
điểm.
CÁC NGÀNH HỖ TRỢ
VÀ CÓ LIÊN QUAN
CÁC ĐIỀU KIỆN
NHÂN TỐ SẢN XUẤT
CÁC ĐIỀU KIỆN NHU
CẦU
BỐI CẢNH CHO
CẠNH TRANH
I. Các điều kiện nhân tố sản xuất.
1. Các yếu tố tác động đến điều kiện đầu vào
• Chất lượng và chi phí YTSX
- Tài nguyên thiên nhiên: đất sét đỏ và khí đốt tự nhiên

a) Điều kiện nhân tố - bối cảnh chiến lược và sự cạnh tranh doanh nghiệp
• Bối cảnh chiến lược:
Sản xuất gạch lát sàn tại Sassuolo đã phát triển từ ngành làm bát đĩa bằng đất nung
và bằng sành, mà có lịch sử từ tận thế kỷ XIII.Ngay sau Chiến tranh Thế giới thứ Hai, chỉ
có một nhóm nhỏ các nhà sản xuất gạch gốm lát sàn ở tại và xung quanh Sassuolo, tất cả
đều hoàn toàn phục vụ cho thị trường địa phương.
Trong thập niên 1950 và 1960, nguyên liệu thô chủ yếu để sản xuất gạch lát sàn là
đất sét trắng, tuy nhiên gần Sassuolo chỉ có mỏ đất sét đỏ, không có mỏ đất sét trắng
nhà sản xuất Y phải nhập từ Anh.
Thiết bị làm gạch lát sàn phải nhập khẩu(VD: lò nung từ Đức, Mỹ, Pháp; máy ép để
tạo dáng gạch từ Đức; máy phủ men đơn giản đều phải nhập khẩu).
• Sự cạnh tranh doanh nghiệp
Qua thời gian, các nhà sản xuất gạch lát sàn của Ý đã học hỏi được cách thức điều
chỉnh các thiết bị nhập khẩu để phù hợp với hoàn cảnh địa phương; đất sét đỏ so với đất
sét trắng, khí đốt tự nhiên so với dầu nặng.
Khi các kỹ thuật viên quy trình từ các công ty gạch lát sàn rời bỏ công việc để bắt
đầu khởi sự các công ty thiết bị của riêng mình thì ngành máy móc địa phương đã phát
triển tại Sassuolo. Đến 1970, các công ty của Ý đã nổi lên như là các nhà sản xuất đẳng
cấp thế giới về lò nung và máy ép; tình hình trước đó đã hoàn toàn đảo ngược: từ nước
nhập khẩu đất sét trắng, nhập khẩu máy móc, lò nung, máy tráng men thì người Ý đã xuất
khẩu các thiết bị dùng cho đất sét đỏ với đất sét trắng.
Sự gần gũi về mặt không gian là một nguyên nhân bổ sung cho sự ganh đua khốc
liệt này. Tất cả những nhà sản xuất đều thuộc sở hữu tư nhân, phần lớn là do gia đình điều
hành. Tất cả những người chủ sở hữu này đều sinh sống trong cùng một khu vực, biết
nhau, và là những công dân hàng đầu của cùng các thị trấn.
Sự phát triển của một cụm ngành không chỉ phụ thuộc vào các bộ phận trong cụm
ngành đó mà có thể còn dựa trên và đòi hỏi sự phát triển của những cụm ngành khác có
liên quan. Vì vậy, trong chính sách phát triển cụm ngành của mình, nhà nước nên hướng
vào những chính sách hỗ trợ rộng rãi (chứ không nhất thiết chỉ hỗ trợ cá biệt cho một vài
bộ phận của cụm ngành), chẳng hạn như thông qua việc tạo ra môi trường kinh doanh

Đức, Mỹ, Pháp; máy ép để tạo dáng gạch từ Đức; máy phủ men đơn giản đều phải nhập
khẩu đặt ra yêu cầu đổi mới, mở rộng quy mô sản xuất và cung cấp kịp thời các máy
móc thiết bị phục vụ sản xuất gạch lát Ý đối với các DN hỗ trợ và DN liên quan.
Học hỏi từ cơ cấu vận hành các máy móc nhập khẩu, các kỹ thuật viên chuyển sang
khởi sự các công ty thiết bị phục vụ nhu cầu sản xuất của các doanh nghiệp sản xuất.
các nhà sản xuất thiết bị này khẳng định thế mạnh và sự phát triển vượt bậc về
các máy móc như lò nung, máy ép, xuất khẩu các thiết bị dùng cho đất sét đỏ để sử dụng
với đất sét trắng (1970).
Việc tự sản xuất được các loại máy phục vụ sản xuất gạch lát trong nước có tác
động giảm chi phí sản xuất, tăng năng suất, hàm lượng kỹ thuật cao cho sản phẩm 
giảm giá thành sản phẩm đồng thời nâng cao chất lượng, mẫu mã, chủng loại sản phẩm
gạch lát tại đây.
Mối quan hệ giữa các nhà sản xuất gạch lát sàn và chế tạo thiết bị tại Ý là một mối
quan hệ hỗ trợ lẫn nhau, được đẩy mạnh hơn nữa bởi sự gần gũi nhau. Các nhà chế tạo
thiết bị này đã cạnh tranh hết sức khốc liệt cho công ăn việc làm tại địa phương, và các
nhà sản xuất gạch lát sàn đã hưởng lợi từ giá cả tốt hơn và thiết bị tiên tiến hơn so với các
đối thủ nước ngoài của mình.
II. Các điều kiện nhu cầu
1. Các yếu tố tác động tới các điều kiện nhu cầu
- Sau thế chiến thứ hai : tăng trưởng đáng kể trong những năm ngay sau thời hậu
chiến do đòi hỏi của việc tái thiết nước Ý. Nhu cầu của nước Ý về gạch gốm lát sàn
là đặc biệt lớn do khí hậu, thị hiếu địa phương và kỹ thuật xây dựng
- giai đoạn giữa thập niên 1960 khi mức tiêu thụ gạch lát sàn bình quân đầu người tại
Ý là cao hơn đáng kể so với phần còn lại của thế giới thì nhu cầu của thị trường ngả
sang sản phẩm có chất lượng cao, mẫu mã đẹp và tinh tế. Do đây là nơi sản xuất ra
đầu tiên nên người dân Ý thường được sử dụng những sản phẩm mẫu mã mới trước
nên ngành có thể dựa vào nhu cầu tại địa phương để dự đoán nhu cầu THế giới.
- hay bất cứ một đòi hỏi khác lạ nào của thị trường cũng có thể giúp Doanh nghiệp
nắm bắt được một phân khúc thị trường quốc tế.
2. Các điều kiện nhu cầu ảnh hưởng tới các yếu tố còn lại

III. Bối cảnh chiến lược và cạnh tranh của doanh nghiệp
1. Các yếu tố tác động tới bối cảnh chiến lược và cạnh tranh của doanh nghiệp
- các công ty nước ngoài phải cạnh tranh chống lại toàn bộ một nền văn hóa nhỏ =>
tạo lợi thế bền vững nhất cho các công ty gạch lát sàn Ý tại Sassuolo.
- Một chuỗi các công ty nhỏ tư vấn cho các nhà sản xuất gạch lát sàn về thiết kế nhà
máy, hậu cần và các vấn đề thương mại, quảng cáo, tài chính
- tiền lương cho các loại kỹ năng khác nhau được thu hẹp, các quy tắc lao động hạn
chế các nhà sản xuất việc làm phụ trội và nhiều ca. Sự bất lợi này mà các công ty
của Ý đã phát triển việc sản xuất liên tục và tự động.
2. Bối cảnh chiến lược và cạnh tranh của doanh nghiệp tác động tới 3 nhân tố còn
lại.
a. Các điều kiện nhân tố sản xuất
- Với sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt đòi hỏi sản phẩm phảigiả cả tốt hơn và thiết
bị tiên tiến hơn so với các đối thủ nước ngoài của mình, để cắt giảm chi phí ngành
đã tận dụng nguồn tài nguyên sẵn có (đất sét đỏ, khí tự nhiên, nguồn nhân công).
- Chế tạo ra thiết bị sản xuất mới liên tục, tự động cắt giảm chi phí nhân công và
thời gian.
- Mẫu mã, hoa văn, nước men phải đáp ứng được đòi hỏi của thị trường.
b. Các điều kiện nhu cầu
Yêu cầu về mức độ tinh tế độc đáo của nhu cầu trong nước cũng mở rộng đến các
đại lý bán lẻ, thường thì khu vực nào phát triển về một loại sản phẩm nào đó thì người
dân khu vực đó càng có đòi hỏi cao hơn và đi trước Thế giới, đặc biệt là trong tình hình
cạnh tranh khốc liệt => dự báo được xu hướng sắp tới của Thế giới hay phát hiện ra các
phân khúc chuyên biệt để đáp ứng nhu cầu trên Thế giới.
c.Các ngành hỗ trợ và có liên quan.
- Thúc ép công ty đang tìm kiếm sựu dẫn đầu về công nghệ, thiết kế và không
ngừng cải thiện.
- Một chuỗi các công ty nhỏ tư vấn cho các nhà sản xuất gạch lát sàn về thiết kế nhà
máy, hậu cần và các vấn đề thương mại, quảng cáo, tài chính
- Đẩy mạnh marketing bằng việc quảng cáo trên các tạp chí có tiếng trên toàn cầu

- khuyến khích các công ty hỗ trợ khách tạo hình, cung cấp khuôn, vật liệu đóng gói,
nước men, thiết bị vận chuyển.
- tạo ra một quy trình sản xuất mới, quy trình nung một lần duy nhất nhanh chóng,
quy trình làm cứng, chuyển hóa vật chất, cố định men đều diễn ra trong một chuyền
thông qua lò nung => thiết bị mới, nhỏ, nhẹ này cũng dễ dàng hơn cho việc xuất
khẩu.
- nhu cầu của người mua đã thúc đẩy dịch vụ thiết kế phát triển nhất thế giới.
- marketing: sự quảng cáo ở các tạp chí kiến trúc, thiết kế nhà cũng như các ín phẩm
lưu thông toàn cầu, tổ chức các cuộc triển lãm thương mại công phu tại các thành
phố lớn như Bologna, Miami => nâng cao uy tín cũng như tạo các hợp đồng giao
dịch thương mại.
Tiếp cận các hàng hóa và tổ chức công: việc tuyển dụng được những nhân được đào
tạo từ các công ty khác đã giúp giảm chi phí đào tạo ban đầu. Tận dụng vị thế xuất
khẩu hàng đầu của các ngành có lien quan như: đá cẩm thạch, đá xây dựng, chậu
rửa, lavabo, đồ gỗ đèn và các vật dụng trong gia đình.
Động cơ khuyến khích và đo lường kết quả hoạt động:
- sự tự hào và mong muốn tạo dựng uy tín trong cộng đông địa phương => tạo ra áp
lực cạnh tranh, sự ganh đua của các đối thủ địa phương tập trung trong một khu
vực.
b. cụm ngành và sự đổi mới
- sự tập trung của cụm ngành sẽ giúp các nhóm ngành nhanh chóng nắm bắt được
nhu cầu của khách hàng mới rõ và nhanh hơn do có sự tập trung cao về thông tin,
cũng như những thay đổi của công nghệ, linh kiện…của thị trường để nhanh chóng
đáp ứng nhu cầu thị trường. Vì vậy mà kéo theo một loạt các ngành có liên quan tới
gạch lát sàn phát triển như thiết kế, bao bì đóng gói, nước men, khuôn…
- Để tăng khả năng cạnh tranh của quốc gia cũng như tiết kiệm chi phí sản xuất,
nhóm ngành bổ trợ đã cho ra đời thiết bị sản xuất mới tiết kiệm thời gian, chi phí
lao động => tăng trưởng năng suất.
c. Cụm ngành và sự hình thành các doanh nghiệp mới
- Để thích nghi với tình hình thực tế tại địa phương: đất sét đỏ, khí tự nhiên…sau quá