Trung tâm nghiên cứu ñịnh lượng Hà Nội website: nghiencuudinhluong.com
SDT: 0422.390.699; 09456.49731 Tư vấn và ñào tạo SPSS, EViews
1

Nghiên cứu các yếu tố tác động tới hiệu quả hoạt động
các công ty niêm yết trên sàn HOSE
Nguyễn Văn Duy
Nghiencuudinhluong.com ; Email :

Tóm tắt : Việc đánh giá hiệu quả hoạt động của các công ty có vai trò hết sức
quan trọng trong việc đánh giá các yếu tố tác động, từ đó có các quyết định
theo chiều hướng tích cực để hoạt động của công ty hiệu quả hơn. Bài báo tập
trung nghiên cứu tác động của đòn bẩy tài chính lên các chỉ số đánh giá hiệu
quả hoạt động như ROE, ROA, TOBIN’S Q.
1. Kết quả và phân tích
Thống kê mô tả
1
Mô tả thống kê thông tin chung
GROWTH

FIRM_SIZE

N_VCP TN_TTS M_B ROE ROA TQ
Trung
bình
0.21 27.09 0.85 0.39 1.37 0.19 0.12 1.27
Max
3.10 31.29 4.71 0.83 5.24 0.66 0.39 4.84
Min
-0.21 24.72 0.09 0.09 0.10 -0.29 -0.17 0.47
Độ lệch


FIRM_SIZE

M_B
1.000 0.345 0.461 0.984 -0.159 -0.239 0.155 0.447
ROE
0.345 1.000 0.891 0.351 -0.061 -0.060 0.132 0.033
ROA
0.461 0.891 1.000 0.496 -0.371 -0.452 0.095 0.088
TQ
0.984 0.351 0.496 1.000 -0.186 -0.288 0.133 0.400
N_VCP
-0.159 -0.061 -0.371 -0.186 1.000
0.892 0.069 -0.116
TN_TTS
-0.239 -0.060 -0.452 -0.288
0.892 1.000 0.041 -0.128
GROWTH
0.155 0.132 0.095 0.133
0.069 0.041 1.000 0.391
FIRM_SIZE

0.447 0.033 0.088 0.400 -0.116 -0.128 0.391 1.000

Dựa vào bảng ma trận tương quan giữa các biến chúng ta có thể thấy sơ
bộ về ảnh hưởng tương quan giữa các biến . Hai biến GROvWTH và
FIRM_SIZE co quan hệ tỉ lệ thuận (+) với các biến chỉ tiêu hiệu quả hoạt động
của các công ty, còn biến cán cân tài chính có quan hệ ngược chiều (-) với các
chỉ tiêu . Điều này hoàn toàn phù hợp với lý thuyết kinh tế.
Về tương quan giữa các biến độc lập chúng ta có thể thấy ngoài trừ 2 biến

M/B ROE ROA TOBIN’S Q
β S.E Prob β S.E Prob β S.E Prob β S.E Prob
C
-6,06 1,87 0,00 0,27 0,26 0,30 0,23 0,16 0,15 -3,55 1,45 0,031
Growth
-0,03 0,24 0,87 0,04 0,03 0,18 0,02 0,02 0,24 -0,03 0,19 0,87
Firm_size
0,29 0,06 0,00 -0,003 9E-3 0,75 9E-4 6E-3 0,87 0,20 0,05 0,00
N/VCP
0,33 0,24 0,17 -0,089 0,03 0,78 0,01 0,02 0,49 0,34 0,19 0,07
TN/TTS
-2,43 1,14 0,03 -0,01 0,16 0,94 -0,29 0,10 0,00 -2,48 0,88 0,00
R
2

24,76% 2,32% 22,11% 24,28%
Prob(F-s)
0,000 0,000 0,000 0,000
Trung tâm nghiên cứu ñịnh lượng Hà Nội website: nghiencuudinhluong.com
SDT: 0422.390.699; 09456.49731 Tư vấn và ñào tạo SPSS, EViews
5

Với các biến có Prob>0,05 nghi ngờ biến đó không có ý nghĩa tromg mô
hình, chúng ta tiếp tục thực hiện kiểm định bỏ biến để đưa ra được các biến phù
hợp với từng mô hình. Kết quả kiểm định bỏ biến được đưa ra trong bảng phụ
lục. Với Prob của kiểm định bỏ biến lớn hơn 0,05 ta chấp nhận giả thuyết : Các
biển bỏ đi không ảnh hưởng tới mô hình là hoàn toàn hợp lý.
Kết quả cuối cùng cho thấy chỉ có mô hình của ROE là không thể thực
hiện được với mô hình pool do các biến sử dụng mô hình pool với ROE không
có ý nghĩa thống kê ở mức ý nghĩa 5%. Vì thế với ROE sẽ thực hiện chạy mô

-1,06 0,51 0,00
- - -
-0,22 0,04 0,00 -1,08 0,40 0,00
R
2

23,31% 61,44% 20,42% 21,74%
Prob(F-s)
0,000 0,000 0,000 0,000
Trung tâm nghiên cứu ñịnh lượng Hà Nội website: nghiencuudinhluong.com
SDT: 0422.390.699; 09456.49731 Tư vấn và ñào tạo SPSS, EViews
7

Ở đây biến GROWTH hoàn toàn không ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt
động của các công ty. Chỉ tiêu M/B chỉ phụ thuộc vào FIRM_SIZE, TN/TTS ;
chỉ tiêu ROE chỉ phụ thuộc vào cán cân tài chính N/VCP ; Chỉ tiêu ROA chỉ
phụ thuộc vào cán cân tài chính TN/TTS ; Chỉ tiêu TOBIN’S Q phụ thuộc vào
FIRM_SIZE VÀ TN/TSS. Do trong các mô hình không tồn tại hai biến N/VCP
và TN/TTS được coi là có quan hệ chặt chẽ với nhau (dựa vào ma trận tương
quan) nên mô hình không có hiện tượng đa cộng tuyến. Do vậy ước lượng theo
các biến là hoàn toàn phù hợp.
Như vậy phương trình hồi quy của hiệu quả hoạt động kinh doanh qua
các chỉ tiêu được thể hiện như sau :
M/Bi = - 6,20 +0,29*Firm/Size - 1,06*TN/TTS+ u^it
ROEi= α + 0,26 -0,08*N/VCP + u^it
ROAi= 0,20 – 0,22* TN/TTS + u^it
Tobin’s Q= -3,71 + 0,19*Firm/Size – 1,08*TN/TTS + u^it
Bảng hệ số chặn α của các công ty trong mô hình hồi quy với biến phụ
thuộc là ROE :
CTY ROE

THB
-0.066
VCF
0.048
VDL
0.000
VLF
0.199
Trung tâm nghiên cứu ñịnh lượng Hà Nội website: nghiencuudinhluong.com
SDT: 0422.390.699; 09456.49731 Tư vấn và ñào tạo SPSS, EViews
8

CTY ROE
VNM
0.119

Với chỉ tiêu M/B thì cán cân tài chính ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động
của các công ty qua biến TN/TTS, bên cạnh đó biến quy mô cũng ảnh hưởng tới
tiêu chí M/B theo tỉ lệ thuận.
Với chỉ tiêu ROE thì biến cán cân tài chính N/VCP có tác động tỉ lệ
nghịch lên ROE, điều này phù hợp với lý thuyết kinh tế. Ngoài ra các biến khác
không có ảnh hưởng gì tới chỉ tiêu ROE.
Với chỉ tiêu ROA thì biến cán cân tài chính TN/TTS có tác động tỉ lệ
nghịch lên ROA, Ngoài ra các biến khác không có tác động tới chỉ tiêu ROA.
Cuối cùng là biến Tobin’s Q cũng như chỉ tiêu M/B, cán cân thương mại
TN/TTS tác động tỉ lệ nghịch và biến quy mô cũng có tác động tỉ lệ thuận lên
chỉ tiêu Tobin’s Q.
Từ đó cho thấy tăng trưởng Growth của các công ty dường như không
ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động của công ty mà chính chán cân tài chính là
nguyên nhân chính dẫn tới hiệu quả hoạt động của các công ty tiếp đó là quy mô