ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
LÊ THỊ SÁU
Tên đề tài:“NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ, LÂM SÀNG CỦA BỆNH DO ĐƠN
BÀO HISTOMONAS MELEAGRIDIS GÂY RA Ở GÀ TẠI HUYỆN PHÚ BÌNH,
TỈNH THÁI NGUYÊN VÀ THỬ NGHIỆM THUỐC ĐIỀU TRỊ”
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Tên đề tài:“NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ, LÂM SÀNG CỦA BỆNH DO ĐƠN
BÀO HISTOMONAS MELEAGRIDIS GÂY RA Ở GÀ TẠI HUYỆN PHÚ BÌNH,
TỈNH THÁI NGUYÊN VÀ THỬ NGHIỆM THUỐC ĐIỀU TRỊ”
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Hệ đào tạo :
Chính quy
Chuyên ngành :
Thú y
Khoa :
Chăn nuôi Thú y
Khóa học :
LỜI NÓI ĐẦU
Để hoàn thành chương trình đào tạo trong nhà trường, thực hiện phương
châm “học đi đôi với hành, lý thuyết gắn với thực tiễn sản xuất”, thực tập tốt
nghiệp là giai đoạn cuối cùng trong toàn bộ chương trình học tập của trường Đại
học Nông Lâm Thái Nguyên nói chung và của khoa Chăn nuôi Thú Y nói riêng.
Giai đoạn thực tập chiếm một vai trò hết sức quan trọng đối với mỗi sinh
viên trước khi ra trường. Đây là khoảng thời gian để sinh viên củng cố và hệ thống
hóa toàn bộ kiến thức đã học, đồng thời giúp sinh viên làm quen với thực tiễn sản
xuất, từ đó nâng cao trình độ chuyên môn, nắm được phương thức tổ chức và tiến
hành công việc nghiên cứu, ứng dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn
sản xuất, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp phát triển đất nước ngày càng giàu đẹp.
Xuất phát từ nguyện vọng của bản thân và được sự đồng ý của Ban chủ
nhiệm khoa Chăn nuôi Thú y, Trường đại học Nông Lâm Thái Nguyên, được sự
phân công của thầy cô giáo hướng dẫn và sự tiếp nhận của Trạm thú y huyện Phú
Bình, tỉnh Thái Nguyên, chúng tôi đã tiến hành đề tài: "Nghiên cứu đặc điểm bệnh
lý, lâm sàng của bệnh do đơn bào Histomonas meleagridis gây ra ở gà tại huyện
Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên và thử nghiệm thuốc điều trị".
Do bước đầu làm quen với công tác nghiên cứu khoa học, kiến thức chuyên
môn chưa sâu, kinh nghiệm thực tế chưa nhiều và thời gian thực tập còn ngắn nên
trong bản khóa luận này của em không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Em
kính mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của thầy, cô giáo cùng các
bạn đồng nghiệp để bản khóa luận của em được hoàn thiện hơn.
Trong thời gian thực tập và thực hiện đề tài này, nhờ sự nỗ lực của bản thân và
được sự quan tâm, chỉ bảo, hướng dẫn, giúp đỡ tận tình của các thầy cô giáo, bạn bè, sự
động viên khích lệ của gia đình, em đã hoàn thành luận văn này.
Nhân dịp này em xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới:
Ban Giám hiệu trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Ban chủ nhiệm
khoa Chăn nuôi - Thú y, các thầy giáo, cô giáo đã tận tình dìu dắt em trong suốt thời
gian học tập tại trường.
Đặc biệt em xin trân trọng cảm ơn TS. Nguyễn Văn Quang đã tận tình hướng
dẫn, chỉ bảo và giúp đỡ em trong quá trình hoàn thành luận văn này.
Đồng thời em cũng xin trân trọng cảm ơn ThS. Trương Thị Tính đã đóng
góp ý kiến quí báu và giúp đỡ nhiệt tình để em hoàn thành nhiệm vụ nghiên
cứu của mình.
Em xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày tháng năm 2014
Sinh viên Lê Thị Sáu
MỤC LỤC
Trang
Phần 1: MỞ ĐẦU 1
3.2. Địa điểm, thời gian nghiên cứu 29
3.2.1. Địa điểm nghiên cứu 29
3.2.2. Thời gian nghiên cứu 30
3.3. Nội dung nghiên cứu 30
3.3.1. Nghiên cứu bệnh đầu đen do đơn bào H. meleagridis gây ra ở gà 30
3.3.1.1. Nghiên cứu bệnh đầu đen do đơn bào H. meleagridis gây ra ở gà nuôi tại
một số xã của huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 30
3.3.1.2. Nghiên cứu bệnh đầu đen ở gà gây nhiễm 30
3.3.2. Đánh giá hiệu lực của 2 phác đồ điều trị bệnh đầu đen 30
3.3.2.1. Hiệu lực của phác đồ điều trị trên diện hẹp 30
3.3.2.2. Hiệu lực của phác đồ điều trị trên diện rộng 30
3.4. Phương pháp nghiên cứu 30
3.4.1. Phương pháp nghiên cứu bệnh đầu đen do đơn bào H. meleagridis gây ra ở gà
tại huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 30
3.4.1.1. Bố trí thu thập gà để mổ khám 30
3.4.1.2. Phương pháp xác định tỷ lệ nhiễm đơn bào H. meleagridis ở gà nuôi tại
huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 31
3.4.2. Phương pháp nghiên cứu bệnh đầu đen ở gà do gây nhiễm 32
3.4.2.1. Gây nhiễm bệnh đầu đen cho gà thí nghiệm 32
3.4.2.2. Bố trí thí nghiệm gây nhiễm 33
3.4.2.3. Phương pháp nghiên cứu đặc điểm bệnh lý, lâm sàng của gà bị bệnh đầu
đen do gây nhiễm 34
3.4.3. Phương pháp đánh giá hiệu lực của một số thuốc trị bệnh đầu đen cho gà 35
3.4.4. Phương pháp xử lý số liệu 35
Phần 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 36
4.1. Nghiên cứu bệnh đầu đen do đơn bào H. meleagridis gây ra ở gà 36
4.1.1. Nghiên cứu bệnh đầu đen do đơn bào H. meleagridis gây ra ở gà nuôi tại một
số xã thuộc huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 36
4.1.1.1. Tỷ lệ nhiễm H. meleagridis ở gà nuôi tại một số xã thuộc huyện Phú Bình,
tỉnh Thái Nguyên qua mổ khám 36
nuôi gia cầm đã và đang đóng góp một phần không nhỏ vào sự phát triển chung
của ngành chăn nuôi. Có rất nhiều hình thức và quy mô chăn nuôi gia cầm khác
nhau, từ chăn nuôi hộ gia đình đến quy mô trang trại, đã giải quyết được việc
làm, nâng cao thu nhập cho người dân, đồng thời ngành chăn nuôi gia cầm cũng
đưa ra thị trường một số lượng lớn sản phẩm thịt, trứng, đáp ứng được nhu cầu
trong nước và xuất khẩu.
Trong năm 2010, sản lượng thịt gà của Việt Nam đứng thứ 15 trên tổng số 47
nước ở châu Á. Trong những năm qua, chăn nuôi gia cầm luôn đạt mức tăng trưởng
cao nhất, bình quân giai đoạn 2008 - 2012, quy mô đầu con tăng khoảng 5,6 %/ năm;
sản lượng thịt tăng 12,9 %/ năm và sản lượng trứng tăng 10,1 % / năm. Đến năm
2012, mức sản xuất gia cầm của Việt Nam đạt 50 % so với mức trung bình của thế
giới. Năm 2013 tổng đàn gia cầm có 314,7 triệu con, tăng 2,04 %, trong đó đàn gà
231,8 triệu con, tăng 3,6 % so với năm 2012. Để phát triển chăn nuôi gia cầm nói
chung, chăn nuôi gà nói riêng, chúng ta còn gặp không ít khó khăn. Một trong
những khó khăn gây trở ngại cho tốc độ phát triển chăn nuôi gà là vấn đề dịch bệnh.
Trong những năm gần đây, ở nước ta đã xuất hiện một bệnh mới, gây thiệt
hại không nhỏ cho người chăn nuôi gà, đó là bệnh đầu đen do đơn bào H.
meleagradis gây ra. Bệnh do đơn bào H. meleagradis ( bệnh đầu đen) ở gà hiện nay
xuất hiện ở hầu hết các địa phương trong cả nước.
Huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên là một trong những huyện có ngành chăn
nuôi gà khá phát triển, chủ yếu nuôi theo hình thức thả vườn. Vài năm gần đây trên
địa bàn huyện liên tục xuất hiện bệnh đầu đen trên đàn gà với tỷ lệ chết cao, gây
thiệt hại lớn cho người chăn nuôi.
Bệnh đầu đen (Histomonosis) là một bệnh kí sinh trùng truyền nhiễm
nguy hiểm ở gà và gà tây do một loại đơn bào có tên khoa học là Histomonas 2
meleagridis gây ra. Histomonas meleagridis ký sinh chủ yếu trong lòng manh
3
Phần 2
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
Bệnh đầu đen (Histomonosis) là một bệnh kí sinh trùng truyền nhiễm nguy
hiểm ở gà và gà tây do một loại đơn bào có tên khoa học là Histomonas meleagridis
gây ra. Histomonas meleagridis ký sinh chủ yếu trong lòng manh tràng và nhu mô
gan, gây viêm xuất huyết hoại tử, tạo tăng sinh ở manh tràng và gan, thể trạng xấu,
da vùng đầu và mào tích thâm đen nên từ đây bệnh có tên là bệnh đầu đen
(Blackhead). Cũng vì các biến đổi đặc trưng tập trung song hành ở gan và ruột, lây
lan nhanh và gây chết gia cầm với tỷ lệ cao, nên bệnh còn có tên là bệnh viêm hoại
tử ruột gan truyền nhiễm (Infectious Enteroheatitis).
Ở Việt Nam do các biến đổi đặc trưng tạo kén ở manh tràng nên người
chăn nuôi thường gọi là bệnh kén ruột.
2.1.1. Đặc điểm của đơn bào Histomonas meleagridis ký sinh ở gia cầm
2.1.1.1. Vị trí của đơn bào Histomonas meleagridis trong hệ thống phân loại động
vật nguyên sinh.
Theo VanderHeijden H. (2009) [41], vị trí của H. meleagridis trong hệ thống
phân loại nguyên sinh động vật như sau:
Sinh vật: Eukaryota
Giới: Excavata
Ngành: Metamonada
Lớp: Parabasalia
Bộ: Trichomonadida
Họ: Monocercomonadidae
Giống: Histomonas
Loài: Histomonas meleagridis
Tuy nhiên, sau kết quả phân tích trình tự gen, Cepicka và cs (2010) [10] đã
cho biết vị trí phân loại của H. meleagridis như sau:
dạng hình bầu dục nhỏ, đường kính dao động từ 6 - 10 µm, ở giữa có nhiều cấu trúc
nhỏ tập trung lại thành thể nhân.
LỜI NÓI ĐẦU
Để hoàn thành chương trình đào tạo trong nhà trường, thực hiện phương
châm “học đi đôi với hành, lý thuyết gắn với thực tiễn sản xuất”, thực tập tốt
nghiệp là giai đoạn cuối cùng trong toàn bộ chương trình học tập của trường Đại
học Nông Lâm Thái Nguyên nói chung và của khoa Chăn nuôi Thú Y nói riêng.
Giai đoạn thực tập chiếm một vai trò hết sức quan trọng đối với mỗi sinh
viên trước khi ra trường. Đây là khoảng thời gian để sinh viên củng cố và hệ thống
hóa toàn bộ kiến thức đã học, đồng thời giúp sinh viên làm quen với thực tiễn sản
xuất, từ đó nâng cao trình độ chuyên môn, nắm được phương thức tổ chức và tiến
hành công việc nghiên cứu, ứng dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn
sản xuất, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp phát triển đất nước ngày càng giàu đẹp.
Xuất phát từ nguyện vọng của bản thân và được sự đồng ý của Ban chủ
nhiệm khoa Chăn nuôi Thú y, Trường đại học Nông Lâm Thái Nguyên, được sự
phân công của thầy cô giáo hướng dẫn và sự tiếp nhận của Trạm thú y huyện Phú
Bình, tỉnh Thái Nguyên, chúng tôi đã tiến hành đề tài: "Nghiên cứu đặc điểm bệnh
lý, lâm sàng của bệnh do đơn bào Histomonas meleagridis gây ra ở gà tại huyện
Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên và thử nghiệm thuốc điều trị".
Do bước đầu làm quen với công tác nghiên cứu khoa học, kiến thức chuyên
môn chưa sâu, kinh nghiệm thực tế chưa nhiều và thời gian thực tập còn ngắn nên
trong bản khóa luận này của em không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Em
kính mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của thầy, cô giáo cùng các
bạn đồng nghiệp để bản khóa luận của em được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
sát bệnh ở gà tây khỏe khi nhốt chung với gà bệnh. Kiểm tra chất chứa trong manh 7
tràng của gà bệnh chết, thấy có sự tồn tại của Heterakis gallinarum cùng với H.
meleagridis. Ông cho rằng tác nhân gây bệnh đầu đen có thể hấp thụ đồng thời cùng
với trứng Heterakis gallinarum.
Tyzzer E. E (1925) [38] cho biết, gà tây có thể nhiễm bệnh khi nuôi nhốt chung
với gà mắc bệnh hoặc nuôi trên khu đất đã có gà bị bệnh trước đó.
Sau đó, tác giả đã chứng minh trứng giun kim (Heterakis) chính là tác nhân
lây truyền bệnh đầu đen. Trứng có phôi chứa thành phần axit nitric 1,5 % giúp
chúng có khả năng bảo vệ khi đi qua đường tiêu hóa đến manh tràng của gà. Những
phôi trứng Heterakis chứa H. meleagridis là nguồn quan trọng để bệnh đầu đen phát
triển. Đây là một phát hiện quan trọng vì đã xác định được vật chủ trung gian truyền
bệnh, và có ý nghĩa quan trong cho các thử nghiệm sau này.
Gibbs B. J (1962) [17] đã tìm thấy H. meleagridis trong đường sinh dục và
trứng của Heterakis dưới kính hiển vi quang học. H. meleagridis được tìm thấy trong
tất cả các bộ phận ở sinh sản của cả giun cái và giun đực. Ở giun đực, H. meleagridis kí
sinh trong ruột, xâm nhập vào các tế bào ruột, tinh trùng, ống dẫn tinh và túi tinh. Ở
giun cái chúng kí sinh trong tất cả các bộ phận của đường sinh dục như buồng trứng,
ống dẫn trứng và tử cung. Sau đó, H. meleagridis đã được thu thập và gây nhiễm cho
gà 10 ngày tuổi. Ông khẳng định rằng giun cái có khả năng truyền bệnh cho gà mà
không cần có sự thụ tinh của giun đực.
Lund và Chute (1973) [30], tìm thấy mối tương quan giữa số lượng Heterakis và
tỷ lệ mắc Histomonas, ông cho rằng H. meleagridis được giải phóng khi Heterakis chết.
Hàng loạt những nghiên cứu của Farr M. M. (1959) [16], đã chỉ ra rằng trứng
Heterakis có sức đề kháng tốt với môi trường, ở ngoài môi trường đất có thể tồn tại
từ 2 - 3 năm, khi nở vẫn có thể gây ra Histomoniasis. Đây là nguyên nhân làm dịch
bệnh đầu đen phát triển từ năm này sang năm khác.
* Truyền bệnh gián tiếp qua giun đất
được bảo vệ bởi trứng giun kim sẽ chết một cách nhanh chóng, đặc biệt là trong thời
tiết khô nóng.
* Truyền bệnh trực tiếp
Trong báo cáo ban đầu của Smith (1895) [35], sự lây truyền trực tiếp bệnh đầu
đen đã được chứng minh qua thí nghiệm cho gà khỏe uống đơn bào H. meleagridis. 9
Theo đuổi quan điểm của Smith, Curtice (1907) [12] đã làm các thí nghiệm cho gà tây
khỏe ăn phân và các cơ quan bị tổn thương của gà bệnh, sau đó theo dõi và nhận thấy
gà tây khỏe cũng bị nhiễm bệnh. Tuy nhiên, các tác giả đều kết luận có thể gây nhiễm
bệnh đầu đen ở gà và gà tây qua đường ăn, uống nhưng tỷ lệ nhiễm không cao.
Năm 1922, Tyzzer và Fabyan lấy gan của gà bị bệnh nặng nghiền nhỏ cho gà
và vịt được 4, 6, 16 ngày tuổi ăn. Sau đó, Tyzzer và Collier (1925) [38], tiếp tục gây
nhiễm bệnh đầu đen trên một số gà 5 ngày tuổi bằng cách cho ăn gan gà bệnh. Sau
hàng loạt thí nghiệm, Tyzzer (1926) [39] đã kết luận rằng H. meleagridis có thể
được truyền đến một mức độ nào đó trong tự nhiên bằng cách ăn, uống các cơ quan
của gà bệnh có chứa mầm bệnh.
Farmer và Stephenson (1949) [13] tiến hành gây nhiễm cho gà tây bằng cách
cho ăn các tổn thương manh tràng mà không có các tổn thương gan, nhận thấy rằng
gà mắc bệnh với tỷ lệ thấp.
Horton-Smith và Long (1956) [21] cũng làm nhiều thí nghiệm gây nhiễm
bằng cách cho gà khỏe nuốt trực tiếp gan và huyễn dịch trong manh tràng của gà
bệnh nặng, tác giả đã phát hiện ra rằng H. meleagridis sống sót với tỷ lệ thấp khi đi
qua đường tiêu hóa do nồng độ pH thấp.
Tác giả đã tiến hành gây nhiễm sau khi bỏ đói gà 18 giờ bằng cách cho uống
huyễn dịch trong manh tràng của gà bị bệnh nặng, ông nhận thấy rằng tỷ lệ nhiễm
bệnh của gà thấp.
Tiếp tục nghiên cứu đường tiêu hóa của gà bị bỏ đói 18 giờ, tác giả nhận thấy
nồng độ pH tăng lên rất cao sau khi bổ sung 1 gam hỗn hợp gồm: canxi cacbonat
Một tỷ lệ tử vong thấp hơn 50 % đã được báo cáo bởi Hauck và cs (2006)
[19], khi tác giả gây nhiễm bệnh cho gà tây 3 tuần tuổi với liều 150.000 H.
meleagridis/ con.
Một nghiên cứu khác về khả năng truyền bệnh trực tiếp ở gà tây cũng được
mô tả bởi Hess M. và cs (2006) [22]: tác giả cũng tiến hành gây nhiễm thông qua lỗ
huyệt cho gà tây ở 14 ngày tuổi với liều 380.000 đơn bào H. meleagridis. Kết quả
những gà được gây nhiễm bài tiết mầm bệnh ngay sau khi gây nhiễm 2 ngày. Sau
14 ngày gây nhiễm, mổ khám tất cả những gà sống sót, kiểm tra manh tràng và gan
thấy xuất hiện tổn thương nặng của bệnh đầu đen. Ngoài ra, túi Fabricius cũng bị
phá hủy nặng nề.
Hess M. và cs (2008) [23] đã nghiên cứu bệnh đầu đen ở các loài gia cầm
khác nhau trên mọi lứa tuổi với liều gây nhiễm khác nhau. Các tác giả tiến hành gây
nhiễm trực tiếp thông qua lỗ huyệt cho 14 loài gia cầm ở 1 ngày tuổi, 14 ngày tuổi và
8 tuần tuổi với liều từ 10.000 - 1.000.000 H. meleagridis/ con. Kết quả thu được, gia
cầm 8 tuần tuổi khi gây nhiễm với liều thấp hầu như không có dấu hiệu lâm sàng
của bệnh và không có loài nào bị chết. Khi gây nhiễm với liều 1.000.000 H.
meleagridis/ con, tất cả gia cầm đều chết từ 11 - 21 ngày sau gây nhiễm. Mổ khám
kiểm tra gan và manh tràng có tổn thương nặng của Histomoniasis.
Hauck và cs (2010) [20], đã gây nhiễm bệnh cho gà tây bằng cả 2 đường,
đường ăn uống và qua lỗ huyệt, kết quả như sau: Gà gây nhiễm qua đường miệng tỷ
lệ mắc bệnh và tử vong thấp hơn so với gây nhiễm qua lỗ huyệt. Cụ thể, gây nhiễm
qua đường miệng tỷ lệ mắc bệnh là 20 %, tỷ lệ chết 2 %, trong khi gây nhiễm qua lỗ
huyệt tỷ lệ mắc bệnh 65 %, tỷ lệ chết 45 %.
Gần đây Armstrong P. L, Mc Dougald L. R. (2011) [8], tiếp tục nghiên cứu
sự truyền bệnh trực tiếp cho gà tây mà không cần sự có mặt của các vật chủ trung
gian và điều tra khả năng lây nhiễm khi tiếp xúc. Ông đã tiến hành 3 lô thí nghiệm
khác nhau:
Lô 1: tiến hành nuôi nhốt chung với gia cầm đã mắc bệnh đầu đen.
meleagridis như sau: 13
Trong mô tổ chức của kí chủ (gà ta và gà tây). H. meleagridis sinh sản theo
phương thức tự phân đôi và sinh sản mạnh nhất ở giai đoạn thể lưới (Incistio) hay
thể hợp bào. Khi theo phân ra khỏi kí chủ, ở thể hình roi và thể amip chúng chỉ sống
được trong vòng 24 h, trong khi đó ở thể lưới chúng có thể tồn tại hàng năm trong
các trứng của giun kim H. gallinarum. Điều kiện khô ráo và nhiệt độ thấp giúp cho
H. meleagridis tồn tại lâu trong môi trường thiên nhiên ngoài cơ thể. Do đó gà bị
nhiễm bệnh khi ăn thức ăn, nước uống bị nhiễm trứng giun kim H. gallinarum có
chứa thể hợp bào H. meleagridis.
H. meleagridis có thể nuôi cấy ở môi trường nhân tạo và yếm khí.
2.1.1.5. Nuôi cấy đơn bào H. meleagridis
Drbohlav (1924) [14] là người đầu tiên tiến hành nuôi cấy đơn bào H.
meleagridis đã báo cáo rằng: H. meleagridis sinh trưởng tốt ở môi trường thạch
máu chứa 1% pepton so với môi trường thạch máu thông thường và thích hợp
nhất ở độ pH 7,2 - 7,8.
Bishop (1937) [9] đã thu thập các đơn bào H. meleagridis từ các tổn
thương ở gan của gà mắc bệnh nặng, sau đó nuôi cấy trong môi trường huyết
thanh ngựa pha với bột gạo với tỷ lệ 1: 8, đặt ống nghiệm thẳng đứng cũng thu
được kết quả tốt.
DeVolt (1943) [13] cũng tiến hành thí nghiệm nuôi cấy đơn bào H.
meleagridis trong hỗn hợp dung dịch huyết thanh gà tây 2% và NaOH 2%, pH =
9, hấp tiệt trùng ở 120
0
C trong 20 phút. Trước khi sử dụng, mỗi ống nghiệm cho
thêm một ít dung dịch tinh bột gạo vô trùng. Tác giả báo cáo rằng, có một số vi
khuẩn tồn tại trong môi trường nuôi cấy cùng với đơn bào H. meleagridis.
xám, thậm chí xanh đen nên gọi tên bệnh là bệnh “đầu đen”.
Kể từ khi bệnh “đầu đen” xuất hiện phổ biến, các nhà khoa học đã tập
trung nghiên cứu về bệnh. Sau một thời gian nghiên cứu, người ta nhận thấy
dấu hiệu biến đổi da vùng đầu không phải là dấu hiệu đặc trưng cho bệnh, vì nó
có thể quan sát thấy trong một số bệnh khác của gà tây. Theo Smith (1895) [35],
khi gà tây mắc bệnh thì gan và manh tràng là 2 cơ quan bị tổn thương nặng nề
nhất. Tác giả đã lấy bệnh phẩm là 2 cơ quan này để nghiên cứu và xác định
được nguyên nhân gây bệnh là một sinh vật đơn bào (Amoeba meleagridis), từ
đó bệnh đã được đặt tên là bệnh truyền nhiễm Enterohepatitis. Nghiên cứu kỹ
hơn, Tyzzer (1920) [37], đã xác định được nguyên nhân gây bệnh và gọi tên sinh
vật đơn bào gây bệnh đó là H. meleagridis. Từ đó, bệnh cũng được gọi bằng tên khoa
DANH MỤC HÌNH
Trang
Hình 4.1. Tỷ lệ nhiễm H. meleagridis ở gà tại một số địa phương của
huyện Phú Bình 37
Copyright: Tài liệu đại học ©