Đề tài nghiên cứu KHSPƯD *** Trường: THCS Thanh Lương
PHẦN I: TãM TẮT ĐỀ TÀI
Như chúng ta đã biết, dạy Mỹ thuật không nhằm đào tạo các em trở thành
họa sĩ mà nhằm giáo dục thẩm mỹ cho các em là chủ yếu, tạo điều kiện cho các
em tiếp xúc, làm quen, thưởng thức vẻ đẹp của thiên nhiên xung quanh và của
các tác phẩm mỹ thuật. Qua đó vận dụng những hiểu biết về cái đẹp để tạo ra cái
đẹp và vận dụng vào cuộc sống sinh hoạt, học tập hàng ngày và những công việc
cụ thể mai sau. Dạy học Mỹ thuật ở trường THCS không chỉ là dạy và học các
kiến thức mỹ thuật mà còn dạy các em biết suy nghĩ, biết quan sát những sự vật,
hiện tượng gần gũi xung quanh. Từ đó, giúp các em biết yêu quý và có hứng thú
tạo ra các sản phẩm mới bằng nhiều hình thức thể hiện khác nhau từ ý thức
đường nét, bố cục, màu sắc đến chất liệu … Để hỗ trợ việc dạy học Mỹ thuật,
sách giáo khoa cũng có khá nhiều hình ảnh minh họa, giáo viên tâm huyết cũng
đã sưu tầm và sử dụng thêm các phương tiện hỗ trợ như tranh ảnh hoặc giáo
viên hướng dẫn học sinh quan sát kèm theo lời mô tả, giải thích với mục đích
giúp học sinh hiểu bài và thực hành tốt hơn bài học. Tuy nhiên, học sinh trường
THCS Thanh Lương có thói quen là bắt chước chép lại tranh hoặc ảnh thậm chí
sao chép lại và lệ thuộc vào hình minh họa.
Giải pháp: Tôi đã sử dụng biện pháp cho học sinh làm quen víi cuộc sống
xung quanh, những hoạt động cụ thể trong cuộc sống liên quan đến bài học và
coi đó là nguồn cung cấp thông tin chính giúp các em tìm hiểu xây dựng nội
dung, tạo hình ảnh, bố cục cho mình để các em có thể tự tạo ra những sản phẩm
một cách độc lập theo suy nghĩ của các em.
Nghiên cứu được tiến hành trên hai nhóm tương đương hai lớp 7 ở trường
THCS Thanh Lương. Lớp 7A là thực nghiệm, lớp 7B là kiểm chứng. Lớp thực
nghiệm được thực hiện giải pháp thay thế khi dạy bài 9: “Trang trí đồ vật có
dạng hình chữ nhật”; Bài 10: “Vẽ tranh Đề tài: Cuộc sống quang em”. Kết quả
cho thấy: Tác động đã có ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả học tập của học sinh. Lớp
thực nghiệm đã đạt kết quả học tập cao hơn so với lớp đối chứng. Điểm bài kiểm
tra đầu ra của lớp thực nghiệm có giá trị trung bình là 7,87. Điểm bài kiểm tra
đầu ra của lớp đối chứng có giá trị trung bình là 7,00. Kết quả kiểm chứng t-test
cho mọi người nhìn ra cái đẹp, thấy cái đẹp có ở trong mình và xung quanh trở
lên gần gũi, đáng yêu. Đồng thời mỹ thuật giúp mọi người tự tạo ra cái đẹp theo
ý mình và thưởng ngoạn nó ngay trong cuộc sống hàng ngày, làm cho cuộc sống
hài hòa và hạnh phúc.
Mỹ thuật là môn học đòi hỏi sự sáng tạo từ cái thực, có thật tạo nên bài
vẽ, bức tranh đẹp phản ảnh được cái đẹp mà không lệ thuộc (không giống 100%
như nguyên thể). Tề Bạch Thạch đã nói: “Tranh vẽ phải vừa thực vừa hư, thực
quá là mị đời, hư quá là dối đời tranh phải lưng trừng giữa thực và hư”. Muốn
làm được như vậy học mỹ thuật phải suy nghĩ độc lập suy nghĩ và dám nghĩ để
tạo ra cái mới của riêng mình.
Mỹ thuật là môn học tạo ra cái đẹp muốn có cái đẹp phải có kiến thức,
phải nghĩ phải thích thú vì không gò ép được không phải chỉ có nhớ là làm được
không phải đúng chính xác mà đẹp. Vì vậy khi dạy mỹ thuật cần phải làm cho
học sinh phấn khởi hồ hởi mong muốn vẽ đẹp chứ không đơn thuần là truyền
thụ kiến thức. Mỹ thuật là môn học kiến thức mà kiến thức của nó vừa cụ thể rõ
ràng vừa chung chung trừu tượng, khó thấy khó nhìn và là loại kiến thức có ở
Giáo viên: Vũ Thị Lan Trang 2 Năm học 2010 - 2011
Đề tài nghiên cứu KHSPƯD *** Trường: THCS Thanh Lương
xung quanh ta đó là kiến thức cơ bản của bộ môn và kiến thức của bộ môn khác
có liên quan đó là kiến thức của khoa học xã hội và khoa học tự nhiên đồng thời
phải liên hệ với thực tiễn xung quanh.
Từ xa xưa, con người nhận thức thế giới thông qua các hình ảnh hiện
tượng cụ thể những gì thấy được qua cái thực con người nhận thức được thế giới
tự nhiên ngày càng phong phú và qua đó sáng tạo nên tất cả những gì cần cho
cuộc sống của mình:
+ Thấy chim bay con người cũng nghĩ ra cách bay của mình như làm tàu
lượn, làm máy bay…..
+ Hình ảnh con cá bơi nhanh ở dưới nước giúp con người phát minh ra
thuyền có chèo để bơi (như vây cá) có bánh lái để lái (như đuôi cá ).
+ Nhờ sấm chớp mà con người phát minh ra điện.
gia đình để học sinh có thể tự lựa chọn cho mình nội dung thích hợp để thể hiện
bài vẽ của mình.
Vấn đề nghiên cứu: Việc sử dụng các đồ vật có thật trong cuộc sống và
videoclip về cuộc sống xung quanh vào dạy bài “Trang trí đồ vật có dạng hình
chữ nhật” và “Vẽ tranh cuộc sống quanh em” có nâng cao kết quả học tập của
học sinh lớp 7 không?
Gỉa thuyết nghiên cứu: Sử dụng đồ vật thật và videoclip trong dạy học
sẽ nâng cao kết quả học tập các bài học “Trang trí đồ vật có dạng hình chữ nhật”
và “Vẽ tranh cuộc sống quanh em’’ cho học sinh lớp 7 trường trung học cơ sở
Thanh Lương.
Giáo viên: Vũ Thị Lan Trang 2 Năm học 2010 - 2011
Đề tài nghiên cứu KHSPƯD *** Trường: THCS Thanh Lương
PHẦN III: PHƯƠNG PHÁP
a. Khách thể nghiên cứu:
Tôi lựa chọn trường THCS Thanh Lương vì trường có những điều kiện
thuận lợi cho việc nghiên cứu ứng dụng.
* Giáo viên:
Tôi là giáo viên được phân công dạy môn mỹ thuật ở cả 2 lớp 7A, 7B.
Được hội đồng nhà trường tạo điều kiện để tôi nghiên cứu ở hai lớp.
1. Lớp 7A: Lớp thực nghiệm.
2. Lớp 7B: Lớp đối chứng.
* Học sinh:
Hai lớp được chọn tham gia nghiên cứu có nhiều điểm tương đồng nhau
về tỉ lệ giới tính, dân tộc cụ thể:
Bảng 1: Sĩ số học sinh tỉ lệ giới tính:
Số học sinh
Giới tính Dân tộc
Nam Nữ
Lớp 7A 30 10 20 Kinh
Lớp 7B 30 15 15 Kinh