Hỏi đáp Địa lý 12 ôn thi THPT Quốc Gia Th.s Trương Thị Ngọc
Chủ đề 1: ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN
Nội dung 1: VỊ TRÍ ĐỊA LÝ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ
Câu 1. Trình bày đặc điểm vị trí địa lý nước ta. Nêu giới hạn và ý nghĩa vùng đặc quyền kinh tế
của nước ta trên Biển Đông.
Đáp án
- Đặc điểm vị trí địa lý nước ta
Nước ta nằm ở rìa phía đông của bán đảo Đông dương, gần trung tâm của khu vực Đông Nam
Á.
Hệ tọa độ địa lý trên đất liền.
+ Điểm cực Bắc ở vĩ độ 23
o
23’B tại xã Lũng Cú, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang.
+ Điểm cực Nam ở vĩ độ 8
o
34’B tại xã Đất mũi, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau.
+ Điểm cực Tây ở vĩ độ 102
o
09’ Đ tại xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên.
+ Điểm cực Đông ở kinh độ 109
o
24’ Đ tại xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa.
Trên biển hệ tọa độ địa lý nước ta còn kéo dài tới tận khoảng vĩ độ 6
o
50’B và từ khoảng kinh
độ 101
o
Đ đến trên 117
o
20’Đ tại Biển Đông.
Như vậy Việt nam vừa gắn với lục địa Á-Âu, vừa tiếp giáp với biển Đông và thông ra Thái Bình
- Thềm lục địa và ý nghĩa.
Thềm lục địa là phần ngầm dưới biển và lòng đất dưới đáy biển thuộc phần lục địa kéo dài, mở
rộng ra ngoài lãnh hải cho đến bờ ngoài của rìa lục địa, có độ sâu khoảng 200m hoặc hơn nữa.
Nhà nước ta có chủ quyền hoàn toàn về mặt thăm dò, khai thác, bảo vệ và quản lý các tài nguyên
thiên nhiên ở thềm lục địa Việt nam.
Câu 4. Kể tên một số cửa khẩu quốc tế quan trọng trên đường biên giới đất liền giữa nước ta với
Trung Quốc. Vì sao vấn đề bảo vệ chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ luôn luôn phải đề cao ?
Đáp án
- Kể tên một số cửa khẩu quốc tế quan trọng trên đường biên giới đất liền giữa nước ta với
Trung Quốc
+ Cửa khẩu Móng Cái- Quảng Ninh
+ Cửa khẩu Đồng Đăng- Lạng Sơn
+ Cửa khẩu Tà Lùng- Cao Bằng
+ Cửa khẩu Trà Lĩnh- Cao Bằng
+ Cửa khẩu Thanh Thủy-Hà Giang
+ Cửa khẩu Lào Cai- Lào Cai
- Vì sao vấn đề bảo vệ chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ luôn luôn phải đề cao ?
Vì chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ là thiêng liêng là bất khả xâm phạm
Nước ta có vị trí chiến lược quan trọng nên nhiều thế lực bên ngoài nhòm ngó và luôn có âm
mưu xâm chiếm nước ta.
Chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ nước ta có được hôm nay là phải trả bằng xương máu của biết
bao thế hệ cha anh.
Chúng ta phải đề cao cảnh giác để tổ quốc không bị bất ngờ trong mọi tình huống. chúng ta
phải đề cao để chiến đấu và chiến thắng mọi kẽ thù dù chúng ở đâu, chúng mạnh thế nào.
Chúng ta phải đề cao vì “ Không có gì quí hơn độc lập tự do” chủ quyền và toàn ven lãnh thổ bị
xâm phạm là chúng ta đang mất độc lập, đang mất tự do.
Bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ là vấn đề khó và đòi hỏi phải có sự chuẩn bị chu đáo
lâu dài nên kể cả trong thời bình chúng ta vẫn phải đề cao mới có thể bảo vệ thành công chủ
quyền và toàn ven lãnh thổ quốc gia.
+ Điểm cực Tây ở vĩ độ 102
o
09’ Đ tại xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên.
+ Điểm cực Đông ở kinh độ 109
o
24’ Đ tại xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa.
Trên biển hệ tọa độ địa lý nước ta còn kéo dài tới tận khoảng vĩ độ 6
o
50’B và từ khoảng kinh
độ 101
o
Đ đến trên 117
o
20’Đ tại Biển Đông.
- Đánh giá ảnh hưởng của vị trí địa lý đối với khí hậu nước ta.
Vị trí địa lý đã quy định đặc điểm cơ bản của thiên nhiên nước ta mang tính chất nhiệt đới ẩm
gió mùa.
Tính chất nhiệt đới là do vị trí nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến, lãnh thổ nhận được lượng
bức xạ mặt trời lớn do có góc nhập xạ lớn, trong một năm nơi nào trên đất nước ta cũng có hai
lần mặt trời lên thiên đỉnh.
Tính chất ẩm là do tác động của các khối khí đi qua biển ( trong đó có biển Đông ) hoạt động
của dải hội tụ nhiệt đới và bão.
Tính chất gió mùa là do nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến bán cầu Bắc, nên có tín phong
bán cầu Bắc hoạt động quanh năm, mặt khác khí hậu Việt nam còn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của
các khối khí hoạt động theo mùa với hai mùa chính, gió mùa mùa đông và gió mùa mùa hạ. Gió
mùa lấn át tín phong vì thế tín phong hoạt động riêng rẽ gió mùa và chỉ mạnh lên rõ rệt vào thời
kỳ chuyển tiếp giữa hai mùa gió.
3
Hỏi đáp Địa lý 12 ôn thi THPT Quốc Gia Th.s Trương Thị Ngọc
Nội dung 2. Đặc điểm chung của tự nhiên
+ Thế mạnh: Là nơi tập trung nhiều loại khoáng sản, là nguyên nhiên liệu cho nhiều ngành công
nghiệp. như Sắt, manggan, vàng
+ Rừng và đất trồng tạo cơ sở để phát triển nền lâm-nông nghiệp nhiệt đới. Rừng giàu có về
thành phần loài, động thực vật, trong đó có nhiều loài quý hiếm tiêu biểu cho sinh vật rừng nhiệt
đới.
+ Nguồn thủy năng, các con sông ở miền núi nước ta có tiềm năng thủy điện rất lớn. như thủy
điện Tuyên quang, nậm mu.
+ Tiềm năng du lịch. Khí hậu có sự phân hóa, phong cảnh đa dạng nên nhiều vùng núi đã trở
thành các điểm nghỉ mát du lịch nổi tiếng. như Tam đảo, động Tam Thanh
+ Hạn chế: Địa hình bị chia cắt mạnh, lắm sông suối, hẻm vực, sườn dốc gây trở ngại cho giao
thông , cho việc khai thác tài nguyên và giao lưu kinh tế giữa các vùng.
+ Nhiều thiên tai như lũ nguồn, lũ quét, xói mòn, trượt lỡ đất.
+ Tại các đứt gãy sâu còn có nguy cơ phát sinh động đất
+ Nơi khô nóng thường xảy ra nạn cháy rừng.
+ Vùng núi đá vôi thiếu đất trồng trọt và thường khan hiếm nước vào mùa khô.
Câu 3. Trình bày đặc điểm địa hình vùng núi Tây Bắc. Các thế mạnh và hạn chế để phát triển
kinh tế - xã hội vùng núi Tây bắc
Đáp án
Vùng núi Tây Bắc, nằm giữa sông Hồng và sông Cả. Có địa hình cao nhất nước ta với 3 dải địa
hình chạy cùng hướng tây bắc – đông nam. Phía đông là đãy núi cao đồ sộ Hoàng Liên Sơn, có
đỉnh Phanxipăng 3143m, phía tây là địa hình núi trung bình của các dãy núi chạy dọc biên giới
Việt –lào, ở giữa thấp hơn là dãy núi xen các sơn nguyên và cao nguyên đá vôi từ Phong thổ đến
Mộc châu Kẹp giữa các dãy núi là các thung lũng sông cùng hướng, sông Đà, sông Mã, sông
Chu.
- Các thế mạnh và hạn chế để phát triển kinh tế -xã hội của vùng núi Tây Bắc.
+ Thế mạnh: Là nơi tập trung nhiều loại khoáng sản, là nguyên nhiên liệu cho nhiều ngành công
nghiệp. như đồng, sắt, vàng
+ Rừng và đất trồng tạo cơ sở để phát triển nền lâm-nông nghiệp nhiệt đới. Rừng giàu có về
thành phần loài, động thực vật, trong đó có nhiều loài quý hiếm tiêu biểu cho sinh vật rừng nhiệt
đới.
Độ cao trung bình: Đồng bằng Sông Hồng có độ cao trung bình cao hơn đồng bằng sông Cửu
Long.
Đồng bằng sông Cửu Long có nhiều vùng trũng lớn ngập nước thường xuyên, trong khi diện
tích này ở đồng bằng Sông Hồng nhỏ hơn nhiều.
Địa hình đồng bằng Sông Hồng bị chia cắt bởi hệ thống đê và phần lớn không chịu tác động bồi
đắp của các hệ thống sông, chịu tác động mạnh mẽ của con người và các hoạt động kinh tế. Địa
hình đồng bằng sông Cửu Long bị chia cắt bởi hệ thống sông ngòi, kệnh rạch chằng chịt; về mùa
lũ nước ngập trên diện rộng, về mùa cạn , nước triều lấn mạnh. Gần 2/3 diện tích đồng bằng là
đất mặn, đất phèn.
Câu 6. Nêu đặc điểm của dải đồng bằng miền trung . Các thế mạnh và hạn chế để phát triển kinh
tế - xã hội của dải đồng bằng ven biển miền trung.
Đáp án
6
Hỏi đáp Địa lý 12 ôn thi THPT Quốc Gia Th.s Trương Thị Ngọc
- Nêu đặc điểm của dải đồng bằng miền trung
Dải đồng bằng ven biển miền trung có tổng diện tích khoảng 15000 km
2
. Biển đóng vai trò chủ
yếu trong sự hình thành dải đồng bằng này nên đất ở đây thường nghèo, nhiều cát, ít phù sa sông.
Đồng bằng phần nhiều hẹp ngang và bị chia cắt thành nhiều đồng bằng nhỏ, chỉ có vài đồng
bằng mở rộng ở các cửa sông lớn như: đồng bằng Thanh hóa của hệ thống sông Mã, sông Chu,
đồng bằng Nghệ an ( sông cả) Ở nhiều đồng bằng thường có sự phân chia thành ba dải: giáp
biển là cồn cát, đầm phá, giữa là vùng thấp trũng, dải trong cùng đã được bồi tụ thành đồng
bằng.
- Các thế mạnh và hạn chế để phát triển kinh tế - xã hội của dải đồng bằng ven biển miền trung.
- Các thế mạnh:
+ Là cơ sở để phát triển nền nông nghiệp nhiệt đới, đa dạng các loại nông sản như gạo.
+ Cung cấp các nguồn lợi thiên nhiên khác như thủy sản, khoáng sản, và lâm sản.
+ Là nơi có điều kiện để tập trung các thành phố, các khu công nghiệp và các trung tâm
thương mại.
Đáp án
- Các thế mạnh:
+ Khoáng sản: Khu vực đồi núi tập trung nhiều loại khoáng sản có nguồn gốc nội sinh như
đồng, chì, thiếc, sắt, niken, crôm, vàng, vonfram và các khoáng sản có nguồn gốc ngoại sinh như
booxxit, apatit, đá vôi, vật liệu xây dựng. Đố là nhiên liệu, nguyên liệu cho nhiều ngành công
nghiệp.
+ Rừng và đất trồng : Tạo cơ sở phát triển nền lâm- nông nghiệp nhiệt đới. Rừng giàu có về
thành phần loài động thực vật, trong đó nhiều loài quý hiếm tiêu biểu cho sinh vật rừng nhiệt
đới.
Miền núi nước ta còn có các cao nguyên và các thung lũng, tạo thuận lợi cho việc hình thành
các vùng chuyên canh cây công nghiệp, cây ăn quả, phát triển chăn nuôi đại gia súc, Ngoài các
cây trồng, vật nuôi nhiệt đới, ở vùng cao còn có thể nuôi trồng được các loài động thực vật cạn
nhiệt và ôn đới. Đất đai vùng bán bình nguyên và đồi trung du thích hợp để trồng các cây công
nghiệp, cây ăn quả và cả cây lương thực.
+ Nguồn thủy năng: Các con sông ở miêng núi nước ta có tiềm năng thủy điện lớn.
+ Tiềm năng du lịch: Có nhiều điều kiện để phát triển các loại hình du lịch tham quan, nghỉ
dưỡng nhất là du lịch sinh thái.
- Các mặt hạn chế: Ở nhiều vung núi, địa hình bị chia cắt mạnh, lắm sông suối, hẽm vực, sườn
dốc gây trở ngại cho giao thông, cho việc khai thác tài nguyên và giao lưu kinh tế giữa các vùng.
Do mưu nhiều, độ dốc lớn, miền núi còn là nơi dễ xảy ra các thiên tai như lũ nguồn, lũ quét, xói
mòn, trượt lỡ đất.Tại các đứt gảy sâu còn có nguy cơ phát sinh động đất. Các thiên tai khác như
lốc, mưa đá, sương muối, rét hại thường gây tác hại lớn cho sản xuất và đời sống dân cư.
8
Hỏi đáp Địa lý 12 ôn thi THPT Quốc Gia Th.s Trương Thị Ngọc
THIÊN NHIÊN CHỊU ẢNH HƯỞNG SÂU SẮC CỦA BIỂN
Câu 1. Trình bày khái quát về biển Đông. Ảnh hưởng của biển Đông đến khí hậu nước ta.
Đáp án
- Trình bày khái quát về biển Đông
Biển Đông là một biển rộng, có diện tích 3,477 triệu km
2
lớn nhất hiện đang được khai thác la Nam Côn Sơn và Cửu Long ; các bể dầu khí Thổ chu –
Mã lai và Sông Hồng tuy diện tích nhỏ nhưng cũng có trữ lượng đáng kể; ngoài ra còn có
nhiều vùng có thể chứa dầu, khí đang được thăm dò. Các bãi cát ven biển có trữ lượng lớn ti
tan là nguyên liệu quý cho ngành công nghiệp. Vùng ven biển nước ta còn thuận lợi cho
9
Hỏi đáp Địa lý 12 ôn thi THPT Quốc Gia Th.s Trương Thị Ngọc
nghề làm muối, nhất là ven biển Nam Trung Bộ, nơi có nhiệt độ cao, nhiều nắng, lại chỉ có
một số sông nhỏ đổ ra biển.
- Tài nguyên hải sản: Sinh vật Biển Đông tiêu biểu cho hệ sinh vật vùng biển nhiệt đới giàu
thành phần loài và có năng suất sinh học cao nhất là ở vùng ven bờ. trong Biển Đông có trên
2000 loài cá hơn 100 loài tôm, khoảng vài chục loài mực, hàng nghìn loại sinh vật phù du và
sinh vật đáy khác. Ven các đảo, nhất là tại hai quần đảo lớn Hoàng Sa và Trường sa có
nguồn tài nguyên quý giá là các rạn san hô cùng đông đảo các loài sinh vật khác.
Với nguồn tài nguyên thiên nhiên và những điều kiện tự nhiên thuận lợi , Biển Đông thật
sự đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của nước ta hiện nay.
Câu 4. Thiên tai ở vùng biển nước ta ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển kinh tế- xã hội ?.
Đáp án
- Bão: Mỗi năm trung bình có 9-10 cơn bão xuất hiện ở Biển Đông. trong đó có 3-4 cơn bão
trực tiếp đổ vào nước ta. Bão kèm theo mưa lớn, sóng lừng, nước dâng gây lũ lụt là loại thiên
tai bất thường, khó phòng tránh vẫn thường xuyên xảy ra hằng năm làm thiệt hại nặng nề về
người và tài sản, nhất là với cư dân sống ở vùng ven biển nước ta.
- Sạt lỡ bờ biển: Hiện tượng sạt lỡ bờ biển đã và đang đe dọa nhiều đoạn bờ biển nước ta, nhất
là dải bờ biển Trung Bộ.
- Ở vùng ven biển miền trung còn chịu tác hại của hiện tượng cát bay, cát chảy lấn chiếm
ruộng vườn, làng mạc và làm hoang mạc hóa đất đai.
- Sử dụng hợp lý nguồn lợi thiên nhiên biển, phòng chống ô nhiễm môi trường biển, thực
hiện những biện pháp phòng tránh thiên tai là những vấn đề hệ trọng trong chiến lược khai
thác tổng hợp, phát triển kinh tế biển của nước ta.
Câu 5. Trình bày vai trò của biển Đông đối với sự phát triển kinh tế - xã hội nước ta.
Đáp án
gió chính, gió mùa mùa đông và gió mùa mùa hạ.
- Tính chất nhiệt đới ẩm được biểu hiện như thế nào.
+Tổng bức xạ lớn.
+ Cân bằng bức xạ dương quanh năm.
+ Nhiệt độ trung bình năm cao. > 20
o
C
+ Tổng số giờ nắng nhiều. 1400 – 3000 giờ
Câu 2. Trình bày hoạt động của gió mùa ở nước ta. Nêu ảnh hưởng của gió mùa đến hoạt động
sản xuất nông nghiệp.
Đáp án
-Hoạt động của gió mùa ở nước ta.
+ Gió mùa mùa đông: từ tháng XI đến tháng IV năm sau, miền Bắc chịu tác động của khối
không khí lạnh phương Bắc di chuyển theo hướng đông bắc nên thường gọi là gió mùa đông Bắc.
Thời tiết đặc trưng : nửa đầu mùa đông thời tiết lạnh khô, nửa sau mùa đông thời tiết lạnh ẩm, có
mưa phùn ở vùng ven biển, và các đồng bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ.
Khi di chuyển xuống phía nam, gió mùa đông Bắc suy yếu dần, bớt lạnh và hầu như bị chặn lại
ở dãy Bạch Mã. Từ Đà nẵng trở vào, tín phong bán cầu Bắc cũng thổi theo hướng đông bắc
chiếm ưu thế, gây mưa cho vùng ven biển trung bộ và là nguyên nhân chính tạo nên mùa khô ở
Nam bộ và Tây Nguyên.
12
Hỏi đáp Địa lý 12 ôn thi THPT Quốc Gia Th.s Trương Thị Ngọc
Gió mùa mùa hạ: từ tháng V đến tháng X, có hai luồng gió cùng có hướng Tây nam thổi vào
nước ta.
Vào đầu mùa hạ: khối khí nhiệt đới ẩm ở Bắc Ấn Độ Đương di chuyển theo hướng tây nam
xâm nhập trực tiếp và gây mưa lớn cho đồng bằng Nam bộ và Tây nguyên. Khi vượt dãy trường
sơn và các dãy núi ở biên giới Việt Lào , tràn xuống đồng bằng ven biển Trung Bộ và phần nam
của khu vực Tây bắc, khối khí này trở nên khô nóng gọi là gió Tây hay gió Lào.
Vào giữa và cuối mùa hạ, gió mùa Tây nam xuất phát từ áp cao cận chí tuyến hoạt động mạnh.
Khi vượt qua vùng biển xích đạo, khối khí này trở nên nóng ẩm hơn, thường gây mưa lớn và kéo
Hỏi đáp Địa lý 12 ôn thi THPT Quốc Gia Th.s Trương Thị Ngọc
Câu 6. Vì sao địa hình đồi núi nước ta bị xâm thực mạnh? Phân tích ảnh hưởng của địa hình xâm
thực, bồi tụ đến việc sử dụng đất ở nước ta.
Đáp án
Quá trình xâm thực –bồi tụ là quá trình chính trong sự hình thành và biến đổi địa hình Việt nam
hiện tại.
Nước ta là nước nhiệt đới ẩm, nền nhiệt cao, lượng mưa nhiều nên trên các sường dốc mất lớp
phủ thực vât, bề mặt địa hình bị cắt xẻ, đất bị xói mòn, rửa trôi, nhiều nơi trơ sỏi đá. Biểu hiện
của địa hình xâm thực mạnh còn là những hiện tượng đất trượt, đá lở. Ở vùng núi đá vôi hình
thành địa hình Cacxttơ với các hang động suối cạn, thung khô. các vùng thềm phù sa cổ bị chia
cắt thành các đồi thấp xen thung lũng rộng.
Ảnh hưởng của địa hình xâm thực bồi tụ đến việc sử dụng đất ở nước ta.
Đối với việc sử dụng đất ở đồi núi: Do địa hình bị xâm thực mạnh nên hạn chế trồng lúa mà
nên trồng cây công nghiệp, cây ăn quả, chăn nuôi đại gia súc. Trong quá trình sử dụng đất để sản
xuất cần đề phòng các thiên tai như lũ nguồn, lũ quét, xói mòn, trượt lỡ đất.
Đối với việc sử dụng đất ở đồng bằng: Do địa hình được bồi tụ nên khá bằng phẳng, diện tích
rộng, chất lượng đất tốt nên có thể đa dạng hóa các loại nông sản mà nông sản chính là gạo. Tuy
nhiên trong quá trình sử dụng cũng cần đề phòng các thiên tai như bão, lụt, hạn hán,
Câu 7. Phân tích tác động của địa hình đến sông ngòi nước ta.
Đáp án
Địa hình nước ta chủ yếu là đồi núi theo hướng tây bắc đông nam nên các sông của nước ta
cũng theo hướng tây bắc đông nam.
Địa hình nước ta nghiêng dần từ tây bắc xuống đông nam nên các sông của nước ta cũng chảy
nghiêng theo hướng tây bắc đông nam.
Địa hình ở miền trung ngắn và dốc nên các dòng sông ở miền trung cũng ngắn và dốc.
Địa hình vùng đông bắc là những cánh cung nên các dòng sông cũng theo hình cung.
Câu 8. Giải thích quá trình hình thành đất Feralit. Tại sao nói quá trình hình thành đất Feralit là
quá trình hình thành đất chủ yếu ở nước ta?
Đáp án
Địa hình vùng núi Tây bắc có các dãy núi cao các mạch núi sâu chạy theo hướng tây bắc – đông
nam nên các dòng sông ở đây cũng lớn và có dòng chảy theo hướng tây bắc – đông nam như sông
Đà, sông Hồng, sông Chảy, sông Mã.
Địa hình miền trung ngắn dốc nên ở đây cũng chỉ có những dòng sông ngắn như sông Cả, sông
Gianh, sông Thu bồn, sông Trà khúc, sông Đà rằng
Địa hình Tây nguyên nghiên về hướng tây nên các con sông ở đây cũng chảy theo hướng tây
như sông Đắc Krông, sông Ea sup, sông ya hleo, sông Krông Bơlan.
Địa hình đồng bằng sông cửu long thấp nên các con sông chảy hiền hòa tạo thành nhiều chi lưu
như sông Tiền, sông Hậu.
THIÊN NHIÊN PHÂN HÓA ĐA DẠNG
Câu 1. Nguyên nhân làm cho thiên nhiên nước ta phân hóa theo Bắc- Nam. Trình bày đặc điểm
thiên nhiên phần lãnh thổ Bắc nước ta.
Đáp án
- Nguyên nhân làm cho thiên nhiên nước ta phân hóa theo Bắc- Nam
Nước ta hẹp ngang, kéo dài theo chiều bắc- nam tới 15 vĩ độ, địa hình nước ta nhiều đồi núi,
miền trung có nhiều núi theo hướng đông – tây.
- Đặc điểm thiên nhiên phần lãnh thổ Bắc nước ta.
Từ dãy Bạch Mã trở ra thiên nhiên đặc trưng cho vùng khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa có mùa
đông lạnh.
Nền khí hậu nhiệt đới, thể hiện ở nhiệt độ trung bình năm trên 20
o
C. Do ảnh hưởng gió mùa
đồng bắc nên trong năm có mùa đông lạnh với 2-3 tháng nhiệt độ trung bình dưới 18
o
C. Biên độ
nhiệt độ trung bình năm lớn.
Cảnh quan thiên nhiên tiêu biểu là đới rừng nhiệt đới gió mùa, Trong rừng thành phần loài nhiệt
đới chiếm ưu thế, ngoài ra còn có các loài cây cận nhiệt đới và ôn đới. Ở đồng bằng trồng được
cả rau ôn đới.
Câu 2. Dựa vào Atlat địa lý Việt nam và kiến thức đã học, hãy chứng minh rằng thiên nhiên phần
- Đồng bằng Bắc bộ và đồng bằng Nam Bộ mở rộng với các bãi triều thấp phẳng, thềm lục địa
rộng , nông, đất đai màu mở, phong cảnh thiên nhiên trù phú thay đổi theo mùa.
- Dải đồng bằng ven biển trung bộ hẹp ngang và bị chia cắt thành những đồng bằng nhỏ, đường
bờ biển khúc khuỷu với thềm lục địa thu hẹp, tiếp giáp vùng biển sâu. Có các dạng địa hình
bồi tụ, mài mòn xen kẽ, các cồn cát, đầm phá khá phổ biến. Thiên nhiên khắc nghiệt, đất đai
kém màu mỡ nhưng giàu tiềm năng du lịch và thuận lợi cho phát triển các ngành kinh tế biển.
c. Vùng đồi núi.
- Sự phận hóa thiên nhiên theo Đông – tây ở vùng đồi núi rất phức tạp, chủ yếu do tác động
của gió mùa với hướng của các đãy núi ( Hoàng Liên Sơn) là bức chắn địa hình tạo sự khác
biệt về tự nhiên giữa Đông bắc và Tây bắc Bắc bộ, dãy trường sơn tạo sự khác biệt tự nhiên
giữa Đông trường sơn và Tây nguyên.
* Giải thích nguyên nhân.
Do lịch sử hình thành và phát triển của lãnh thổ nước ta.
Do vị trí nước ta nằm trong vùng nhiệt đới ẩm gió mùa
Do nước ta có Biên Đông rộng lớn bao bọc phía Đông
Câu 4. Phân tích đặc điểm thiên nhiên đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi ở nước ta.
Đáp án
- Độ cao phân bố: miền Bắc từ 600-700m đến 2600m, miền Nam từ 900-1000m đến 2600m.
- Khí hậu mát, không có tháng nào nhiệt độ trên 25
o
C. mưa nhiều hơn, độ ẩm tăng.
- Đất: ở độ cao 600-700m đến 1600-1700m đất feralit có mùn. ở độ cao trên 1600-1700m hình
thành đất mùn.
16
Hỏi đáp Địa lý 12 ôn thi THPT Quốc Gia Th.s Trương Thị Ngọc
- Sinh vật: ở độ cao 600-700m đến 1600-1700m có các hệ sinh thái rừng cận nhiệt đới lá rộng
và lá kim, xuất hiện các loại chim thú cận nhiệt phương Bắc. ở độ cao trên 1600-1700m rừng
phát triển kém, đơn giản về thành phần loài, xuất hiện các loại cây ôn đới và các loài chim di
cư thuộc khu hệ Himalaya.
Câu 5. Địa hình có ảnh hưởng như thế nào tới khí hậu của miền Bắc và Đông Bắc, Bắc Bộ?
Mạng lưới sông ở Tây bắc thưa hơn nhưng lại là sông dài và to như sông Đà
Ở Đông bắc một số sông có hướng vòng cung
Ở Tây bắc sông có độ dốc lớn
17
Hỏi đáp Địa lý 12 ôn thi THPT Quốc Gia Th.s Trương Thị Ngọc
Câu 8. Dựa vào Atlat địa lý Việt Nam và kiến thức đã họ, hãy so sánh đặc điểm khí hậu giữa
miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ với miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ.
Đáp án
- Giống nhau: Cùng có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa
- Khác nhau: Miền Bắc và Đông bắc Bắc Bộ chịu ảnh hưởng mạnh nhất của gió mùa Đông Bắc
tạo nên một mùa đông lạnh. làm hạ thấp đai cao cận nhiệt đới.
Miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ khí hậu cận xích đạo gió mùa với nền nhiệt độ cao, biên
độ nhiệt trung bình năm nhỏ ( 1,3
o
C); phân chia hai mùa mưa, khô rõ rệt. Có sự tương phản về
mùa mưa và mùa khô giữa hai sườn Đông và Tây Trường Sơn Nam.
Câu 9. Cho bảng số liệu sau:
Nhiệt độ trung bình ở một số địa điểm của nước ta.
Địa điểm Nhiệt độ trung
bình tháng I (oC)
Nhiệt độ trung bình
tháng VII (oC)
Nhiệt độ trung
bình năm
o
C
Lạng Sơn 13,3 27,0 21,2
Hà Nội 16,4 28,9 23,5
Huế 19,7 29,4 25,1
Đà Nẵng 21,3 29,1 25,7
bình năm thấp hơn miền Nam.
18
Hỏi đáp Địa lý 12 ôn thi THPT Quốc Gia Th.s Trương Thị Ngọc
Nội dung 3. VẤN ĐỀ SỬ DỤNG VÀ BẢO VỆ TỰ NHIÊN
SỬ DỤNG VÀ BẢO VỆ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
Câu 1. Trình bày tình trạng suy giảm đa dạng sinh học ở nước ta. Các biện pháp bảo vệ đa dạng
sinh học.
Đáp án
- Tình trạng suy giảm đa dạng sinh học ở nước ta.
Sinh vật tự nhiên nước ta có tính đa dạng sinh họa cao thể hiện ở số lượng thành phần loài,
các kiểu hệ sinh thái và nguồn gien quý hiếm nhưng đang bị suy giảm. Có tới 100 loài thực
vật, 62 loài thú, 29 loài chim có nguy cơ tuyệt chủng.
- Các biện pháp bảo vệ đa dạng sinh học.
Xây dựng và mở rộng hệ thống vườn quốc gia và các khu bảo tồn thiên nhiên. Năm 2007 đã
có 30 vườn quốc gia, 65 khu dự trữ thiên nhiên, bảo tồn loài sinh cảnh, 6 khu được UNESCO
công nhận là khu dự trữ sinh quyển của thế giới.
- Ban hành sách đỏ Việt Nam. để bảo vệ nguồn gian động thực vật quý hiếm khỏi nguy cơ
tuyệt chủng. đã có 360 loài thực vật và 350 loài động vật thuộc loại quý hiếm đã đưa vào sách
đỏ Việt nam.
- Quy định việc khai thác. Để đảm bảo sử dụng lâu dài các nguồn lợi sinh vật của đất nước.
Nhà nước cấm khai thác gỗ quý, khai thác gỗ trong rừng cấm, rừng non, gây cháy rừng, cấm
săn bắn động vật trái phép, cấm dùng chất nổ đánh bắt cá và các dụng cụ đánh bắt cá con, cá
bột, cấm gây độc hại cho môi trường nước.
Câu 2. Trình bày sự biến động và suy giảm tài nguyên rừng nước ta. Các biện pháp để bảo vệ tài
nguyên rừng ở nước ta.
Đáp án
- Sự biến động và suy giảm tài nguyên rừng nước ta.
Năm 1943, nước ta có tổng diện tích rừng tự nhiên là 14,3 triệu ha, độ che phủ là 43,0%, nhưng
do khai thác bừa bãi nên diện tích rừng tự nhiên và độ che phủ rừng đã giảm nhanh. Từ năm
19
- Các biện pháp bảo vệ đất ở vùng đồi núi và vùng đồng
+ Đối với vùng đồi núi : Áp dụng tổng thể các biện pháp thủy lợi, canh tác hợp lý, ( làm ruộng
bậc thang, đào hố vẩy cá, trồng cây theo băng). Cải tạo đất hoang, đồi trọc bằng các biện pháp
nông- lâm kết hợp. Bảo vệ rừng và đất rừng, tổ chức định canh định cư cho nhân dân miền núi.
+ Đối với đất nông nghiệp: do diện tích ít, nên cần có biện pháp quản lý chặt chẽ và có kế hoạch
mở rộng diện tích. Thâm canh, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, cần canh tác sử dụng hợp lý,
chống bạc mày, glây, nhiếm mặn, nhiễm phèn. bón phân, cải tạo đất thích hợp, chống ô nhiễm
đất do chất độc hóa học, thuốc trừ sâu
+
Câu 4. Hãy nêu các biện pháp nhằm bảo đảm cân bằng nước và phòng chống ô nhiễm nước.
20
Hỏi đáp Địa lý 12 ôn thi THPT Quốc Gia Th.s Trương Thị Ngọc
Đáp án
Tình trạng ngập lụt vào mùa mưa, thiếu nước vào mùa khô và ô nhiễm môi trường nước là hai
vấn đề quan trọng nhất trong việc sử dụng tài nguyên nước của nước ta
Do vậy cần sử dụng hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên nước, đảm bảo cân bằng và phòng chống ô
nhiễm nước.
Câu 5. Cho bảng số liệu sau:
Diện tích rừng của nước ta qua các năm
Đơn vị : Triệu ha
Năm 1943 1995 2003 2006 2012
Tổng diện tích
rừng
14,3 9,3 12,1 12,9 13,8
1. Tính độ che phủ rừng của nước ta qua các năm nêu trên ( lấy diện tích nước ta làm tròn là 33,1
triệu ha)
2. Nhận xét về sự biến động rừng và độ che phủ rừng nước ta giai đoạn 1943-2012 và cho biết
nguyên nhân.
Đáp án
1. Độ che phủ rừng của nước ta qua các năm.
+ Trên biển bão gây sóng to dâng cao 9-10m có thể lật úp tàu thuyền.
+ Gió bão làm mực nước biển dâng cao tới 1,5-2m, gây ngập mặn vùng ven biển. Nước dâng
tràn đê kết hợp nước lũ do mưa lớn trên nguồn dồn về làm ngập lụt trên diện rộng.
+ Bão lớn, gió giật mạnh tàn phá cả những công trình vững chắc như nhà cửa, công sở, cầu
cống, cột điện cao thế, bão là thiên tai gây hậu quả lớn cho nhân dân ven biển.
- Biện pháp phòng chống bão.
+ Dự báo chính xác quá trình hình thành và đường đi của bão.
+ Khi đi trên biển các tàu thuyền phải gấp rút tìm nơi trú ẩn hoặc trở về đất liền.
+ Vùng ven biển cần củng cố công trình đê biển. Nếu có bão mạnh cần khẩn trương sơ tán
dân.
+ Chống bão phải luôn kết hợp chống lụt, úng ở đồng bằng và chống lũ chống xói mòn ở
miền núi.
Câu 2. Kể tên các khu vực hay xảy ra ngập lụt, hạn hán ở nước ta. Trình bày các biện pháp để
giảm nhẹ tác hại của các thiên tai nêu trên.
Đáp án
a. Ngập lụt.
- Nơi thường xảy ra: Đồng bằng sông Hồng, đồng bằng sông Cửu Long, vùng trũng Bắc trung
Bộ và đồng bằng hạ lưu các sông lớn ở Nam trung Bộ.
- Các biện pháp phòng chống.
Làm thủy lợi, đắp đê để tiêu thoát lũ và ngăn thủy triều.
b. Hạn hán.
- Nơi thường xảy ra: Ở miền Bắc : Tại các thung lũng khuất gió như Yên châu, Sông Mã, ( Sơn
la), Lục ngan ( Bắc giang); Ở miền Nam; Đồng bằng Nam Bộ, Tây nguyên, ven biển cực nam
Trung Bộ.
- Biện pháp phòng chống: Trồng rừng, xây dựng hệ thống thủy lợi hợp lý, trồng cây chịu hạn.
Câu 3. Chiến lược quốc gia về bảo vệ tài nguyên và môi trường ở nước ta bao gồm những nhiệm
vụ gì?
Đáp án
Duy trì các hệ sinh thái và các quá trình sinh thái chủ yếu có ý nghĩa quyết định đến đời sống
con người.
Đặc biệt là sự biến đổi thất thường về thời tiết và khí hậu, hiện tượng trái đất ngày càng nóng
lên gây tan băng ở cực của trái đất làm nước biển dâng cao gây nhiễm mặn, nhiễm phèn tại các
vùng đất thấp như đồng bằng sông Cửu Long, làm giảm diện tích canh tác lúa gây mất an toàn
đến an ninh lương thực trên đất nước ta và thế giới.
- Biện pháp phòng chống:
+ Trồng rừng để cân bằng lại môi trường sinh thái đã bị mất dần trong những năm gần đây.
+ Phát triển các ngành công nghiệp phải chú ý đến môi trường, giảm chất khí thải nhà kinh
( C0
2
) nguyên nhân chính gây biến đổi khí hậu.
+ Khai thác các tài nguyên phải hợp lý, đi đôi với bão vệ và tái tạo tài nguyên.
24
Hỏi đáp Địa lý 12 ôn thi THPT Quốc Gia Th.s Trương Thị Ngọc
25
Copyright: Tài liệu đại học ©