B GIÁOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHệăMINH
TRN TH THANHăVỂN
CÁC YU T TÁCăNGăN THÁIă CA
KHÁCHăHÀNGăTI TP. HCM I VI QUNG
CÁOăQUA TIN NHNăVNăBN SMS TRểNă
IN THOIăDIăNG
LUNăVNăTHC S KINH T
ChuyênăngƠnh:ăQUN TR KINH DOANH
Mưăs: 60340102
Ngiăhng dn khoa hc
TS.ăNGỌăTH ÁNH
ThƠnhăph H ChíăMinhăậ Nmă2013
LI CMăN
Tác gi xin gi li cm n đn QuỦ thy cô trng i hc Kinh t TP.
HCM đư truyn đt nhng kin thc quỦ báu trong sut thi gian hc tp ti trng,
to c s kin thc đ tác gi có th thc hin nghiên cu nƠy.
Tác gi đc bit cm n đn Tin s Ngô Th Ánh đư tn tình hng dn, góp
Ủ v ni dung vƠ phng pháp thc hin nghiên cu nƠy.
Tác gi cng xin chơn thƠnh cm n đn bn bè, đng nghip đư tham gia
MC LC
TRANG PH BỊA
LI CM N
LI CAM OAN
MC LC
DANH SÁCH BNG
DANH SÁCH HỊNH
DANH SÁCH PH LC
TịM TT TÀI
CHNGă1:ăTNG QUAN V NGHIểNăCU 1
1.1. Gii thiu vn đ nghiên cu 1
1.2. Mc tiêu nghiên cu 3
1.3. i tng vƠ phm vi nghiên cu 3
1.4. Phng pháp nghiên cu 3
1.4.1. Ngun d liu 3
1.4.2. Phng pháp thc hin 4
1.5. Kt cu lun vn 4
CHNGă2:ăCăS LụăTHUYTăVÀăMỌăHỊNHăNGHIểNăCU 6
2.1. LỦ thuyt v Mobile Marketing 6
2.1.1. Marketing 6
2.1.2. Mobile Marketing 8
2.2. LỦ thuyt v qung cáo trên đin thoi di đng 10
2.2.1. Qung cáo trên đin thoi di đng 10
2.2.2. Cu trúc h thng qung cáo trên đin thoi di đng 12
2.2.3. Qung cáo qua tin nhn vn bn SMS trên đin thoi di đng 15
2.2.3.1. Tng quan v tin nhn trên đin thoi di đng 15
2.2.3.2. Qung cáo qua tin nhn vn bn SMS trên đin thoi di đng 17
3.1.1.2. Nghiên cu chính thc bng phng pháp đnh lng 37
3.1.2. Quy trình nghiên cu 40
3.2. Thang đo 41
3.2.1. Thang đo Tính gii trí 41
3.2.2. Thang đo Giá tr thông tin 41
3.2.3. Thang đo S phin nhiu 42
3.2.4. Thang đo tin cy 44
3.2.5. Thang đo Thái đ ca khách hƠng đi vi qung cáo qua tin nhn vn
bn SMS trên đin thoi di đng 44
Tóm tt chng 3 45
CHNGă4:ăKT QU NGHIểNăCU 46
4.1. Mô t mu nghiên cu 46
4.2. ánh giá thang đo 47
4.2.1. Phơn tích tin cy thang đo 47
4.2.2. Phơn tích nhơn t EFA 48
4.2.2.1. Phơn tích nhơn t EFA cho các bin đc lp 48
4.2.2.2. Phơn tích nhơn t EFA bin ph thuc 52
4.3. Mô hình nghiên cu vƠ gi thuyt nghiên cu điu chnh 52
4.4. Kim đnh mô hình vƠ gi thuyt nghiên cu 53
4.4.1. Phơn tích tng quan 53
4.4.2. Phơn tích hi quy 54
4.4.3. Dò tìm s vi phm các gi đnh cn thit trong hi quy tuyn tính 58
4.4.3.1. Gi đnh liên h tuyn tính gia các bin đc lp vƠ bin ph thuc
vƠ gi đnh phng sai ca phn d không đi 59
4.4.3.2. Gi đnh v phơn phi chun ca phn d 59
4.4.3.3. Gi đnh v tính đc lp ca phn d 59
Bng 3.5: Thang đo S phin nhiu 43
Bng 3.6: Thang đo tin cy 44
Bng 3.7: Thang đo Thái đ ca khách hƠng 44
Bng 4.1: Thng kê mô t mu nghiên cu 47
Bng 4.2: Kt qu kim đnh đ tin cy thang đo 48
Bng 4.3: Kt qu phơn tích nhơn t EFA các bin đc lp 49
Bng 4.4: Thang đo bin Giá tr ni dung (sau EFA) 50
Bng 4.5: Kt qu phơn tích đ tin cy ca thang đo bin Giá tr ni dung 51
Bng 4.6: Thang đo bin S phin nhiu (sau EFA) 51
Bng 4.7: Thang đo bin tin cy (sau EFA) 52
Bng 4.8: Kt qu Phơn tích nhơn t EFA bin ph thuc 52
Bng 4.9: H s tng quan gia các bin nghiên cu 54
Bng 4.10: Thng kê mô t các bin phơn tích hi quy 54
Bng 4.11: Bng đánh giá s phù hp ca mô hình 55
Bng 4.12: Phơn tích phng sai (Hi quy) 55
Bng 4.13: H s hi quy s dng phng pháp Enter 56
Bng 4.14: Kt qu kim đnh các gi thuyt 57
Bng 4.15: Kt qu kim đnh Independent-sample T-test đi vi bin gii tính 62
Bng 4.16: Kt qu kim đnh One-way ANOVA đi vi bin Trình đ hc vn 63
Bng 4.17: Kt qu kim đnh One-way ANOVA đi vi bin Thu nhp 65
Bng 4.18: Kt qu kim đnh One-way ANOVA đi vi bin tui 66 DANHăSÁCHăHỊNHă
Hình 2.1: Mt s hình thc Mobile Marketing 9
Hình 2.2: Cu trúc h thng qung cáo trên đin thoi di đng theo IAB (2008) 13
Hình 2.3: Cu trúc h thng qung cáo trên đin thoi di đng 15 TịMăTTă TÀI
tƠi đc thc hin nhm tìm hiu các yu t tác đng vƠ mc đ tác đng
ca các yu t đó đn thái đ ca khách hƠng đi vi qung cáo qua tin nhn vn
bn SMS trên đin thoi di đng.
Da trên c s lỦ thuyt v Mobile Marketing, qung cáo trên đin thoi di
đng, thái đ ca khách hƠng đi vi qung cáo vƠ tng kt các nghiên cu trc,
tác gi đa ra mô hình đ xut gm 4 yu t tác đng đn Thái đ ca khách hƠng
đi vi hình thc qung cáo nƠy, bao gm: Tính gii trí, Giá tr thông tin, S phin
nhiu vƠ tin cy.
Nghiên cu đc thc hin qua hai bc: nghiên cu s b bng phng
pháp đnh tính s dng công c tho lun nhóm vi 8 đi tng vƠ nghiên cu
chính thc bng phng pháp đnh lng s dng công c bng cơu hi trên 281
khách hƠng ti khu vc TP. H Chí Minh.
Sau khi tin hƠnh lƠm sch mu, có 200 mu kho sát đt yêu cu vƠ đc
tin hƠnh kim đnh tin cy thang đo vƠ phơn tích nhơn t. Kt qu kim đnh
Cronbach Alpha cho thy các thang đo đu có đ tin cy đt yêu cu vƠ có 3 nhơn t
đc rút trích sau khi phơn tích nhơn t EFA do đó đc đa vƠo mô hình nghiên
cu hiu chnh lƠ: Giá tr ni dung, S phin nhiu vƠ tin cy.
Phơn tích hi quy bi cho mô hình hiu chnh cho thy 2 nhơn t Giá tr ni
dung vƠ tin cy có tác đng tích cc vƠ nhơn t S phin nhiu có tác đng tiêu
cc đn Thái đ ca khách hƠng đi vi qung cáo qua tin nhn vn bn trên đin
thoi di đng. Trong đó, Giá tr ni dung lƠ nhơn t có nh hng mnh nht.
Kim đnh T-test cho thy có s khác bit v thái đ gia khách hƠng nam vƠ
n đi vi qung cáo qua tin nhn vn bn SMS trên đin thoi di đng. Mt khác,
kt qu phơn tích phng sai (ANOVA) li cho thy không có s thái bit v thái
đ đi vi hình thc qung cáo nƠy gia các nhóm khách hƠng khác nhau v: đ
ng dng trên đin thoi di đng, dch v da trên v trí (Location Based Services),
…
Hin nay, trên th gii, khái nim ắMobile Marketing” đư rt ph bin, mang
li hiu qu truyn thông rt tt, tip cn vi mt th trng khách hƠng rng ln
đng thi thu thp đc c s d liu cn thit v khách hƠng mƠ tit kim chi phí
2
vƠ thi gian so vi các hình thc marketing truyn thng. Qung cáo trên đin thoi
di đng (Mobile Ads) lƠ mt thƠnh phn ca Mobile Marketing. Theo kt qu công
b cuc kho sát v Mc đ tip nhn truyn thông di đng ca InMobi Global ậ
Mng qung cáo trên di đng đc lp ln nht th gii vƠo tháng 2/2013 đư ch ra
rng 59% ngi s dng đin thoi di đng (trên toƠn cu) d dƠng chp nhn
qung cáo trên đin thoi di đng nh cách h chp nhn qung cáo trên tivi hay
Internet. Trong các kênh qung cáo qua di đng, kênh qung cáo qua tin nhn vn
bn (SMS: Short Message Service) lƠ kênh phát trin sm nht, mt mt vì nó
không đòi hi s nơng cp h thng mng đ h tr truy cp Internet nh các hình
thc còn li, mt khác nó còn mang mt s u đim nh: có kh nng tip cn
khách hƠng nhanh chóng nht, có t l xem cao nht, có kh nng lu tr vƠ phn
hi li sau,… Theo kho sát ca Upstream (2013) đi vi 3500 ngi trng thƠnh
ti 4 nc: Brazil, n , Nigeria, Saudi Arabia, khi đc hi thích phng thc
tip th nƠo trên đin thoi di đng nƠo nht thì có đn 51% s ngi kho sát mun
nhn thông tin tip th qua tin nhn vn bn SMS trên đin thoi di đng. Tuy
nhiên, ti Vit Nam, nhng nm gn đơy, tình trng tin nhn gi ti các thuê bao di
đng quá thng xuyên (thng đc gi lƠ tin nhn rác hoc tin nhn spam) mƠ
phn ln lƠ mang tính cht la đo, không rõ cá nhơn/t chc gi hoc nhng tin
nhn mang tính đi trƠ, ni dung không liên quan đn ngi nhn, to tơm lỦ tiêu
cc cho khách hƠng trc nhng tin nhn qung cáo, đng thi lƠm các doanh
nghip e ngi trong vic trin khai thc hin các chin dch SMS Marketing. Vì vy,
vn bn SMS trên đin thoi di đng.
i tng nghiên cu lƠ các yu t tác đng đn thái đ ca khách hƠng đi
vi qung cáo qua tin nhn vn bn SMS trên đin thoi di đng.
i tng kho sát lƠ nhng ngi đang s dng đin thoi di đng.
Nghiên cu đc thc hin trong phm vi thƠnh ph H Chí Minh.
1.4. Phngăphápănghiênăcu
1.4.1. Ngunădăliu
4
Nghiên cu s dng ngun d liu ch yu lƠ d liu thu thp t kho sát
điu tra.
1.4.2. Phngăphápăthcăhin
Nghiên cu đc thc hin qua 2 bc:
Bc 1: Nghiên cu s b bng phng pháp đnh tính:
Phng pháp thc hin: tho lun nhóm vi nhng ngi đang s dng đin
thoi di đng.
Mc tiêu: khám phá vƠ điu chnh toƠn b thang đo cho các bin nghiên cu.
Bc 2: Nghiên cu chính thc bng phng pháp đnh lng.
Phng pháp thc hin: phng vn đi tng kho sát bng bng cơu hi.
Phng pháp chn mu: thun tin.
Phng pháp phơn tích d liu: kim đnh s b thang đo (s dng h s
Cronbach Alpha, phơn tích nhơn t EFA), kim đnh mô hình vƠ các gi
thuyt nghiên cu (s dng phơn tích hi quy), kim đnh s khác bit ca
thái đ ca các khách hƠng khác nhau v gii tính, đ tui, trình đ hc vn,
thu nhp đi vi hình thc qung cáo qua tin nhn vn bn SMS (s dng
công c T-test, ANOVA).
Phn mm x lỦ d liu thng kê SPSS 20.0 đc s dng trong toƠn b quá
trình nghiên cu.
Chng 1 gii thiu tng quan v nghiên cu. Chng 2 nƠy s trình bƠy c
s lỦ thuyt cho nghiên cu, t đó đa ra các gi thuyt vƠ mô hình nghiên cu.
Chng nƠy gm 6 phn: LỦ thuyt v Mobile Marketing (2.1); LỦ thuyt v qung
cáo trên đin thoi di đng (2.2); LỦ thuyt v thái đ ca khách hƠng đi vi qung
cáo (2.3); Tng kt các nghiên cu trc (2.4); Các gi thuyt vƠ mô hình nghiên
cu (2.5).
2.1. LỦăthuyt v Mobile Marketing
2.1.1. Marketing
Mt s đnh ngha v Marketing trích trong inh Công Tin (2012):
nh ngha v Marketing ca Gronroos (1990): ắMarketing lƠ thit lp, duy
trì, cng c các mi quan h vi khách hƠng vƠ các đi tác liên quan đ lƠm tha
mưn mc tiêu ca các thƠnh viên nƠy”.
Theo hip hi Marketing M (2004): ắMarketing lƠ mt chc nng ca t
chc vƠ lƠ mt tp hp các quá trình đ to ra, truyn đt vƠ chuyn giao giá tr cho
khách hƠng vƠ đ qun lỦ các mi quan h vi khách hƠng sao cho có li cho t
chc vƠ nhng thƠnh phn có liên quan vi t chc”.
Theo Kotler (2008): ắMarketing lƠ quá trình mƠ các công ty to ra giá tr cho
khách hƠng vƠ xơy dng mi quan h bn vng vi khách hƠng đ nhn đc giá tr
trao đi t khách hƠng”.
Các đnh ngha Marketing mc dù đc xơy dng t nhng góc đ, khía
cnh, mc đích vƠ phm vi nghiên cu khác nhau nhng nhìn chung đu cho rng
Marketing hin nay lƠ vic nghiên cu, tìm hiu nhu cu khách hƠng, t đó thit k
vƠ to ra sn phm nh th nƠo đ tha mưn nhu cu đó, cung cp thông tin vƠ thu
hút khách hƠng mua sn phm đng thi xơy dng mi quan h bn vng vi khách
hƠng đ nhn đc giá tr trao đi t khách hƠng.
7
ắMc tiêu kép ca Marketing lƠ nhm thu hút các khách hƠng mi bng vic
Bán hƠng cá nhơn: lƠ vic lc lng bán hƠng ca công ty tip xúc trc tip
vi khách hƠng nhm mc đích bán hƠng vƠ xơy dng quan h khách hƠng
(bao gm gii thiu v sn phm, trin lưm thng mi vƠ các chng trình
u đưi)
Quan h công chúng (PR): lƠ vic xơy dng mi quan h tt vi các cng
đng công chúng khác nhau ca công ty bng cách giƠnh ly thin cm t h,
xơy dng mt hình nh công ty tích cc, x lỦ nhng tin đn, cơu chuyn vƠ
s kin bt li cho công ty (bao gm thông cáo báo chí, hot đng tƠi tr, s
kin đc bit vƠ trang web).
Marketing trc tip: nhng mi liên kt trc tip vi tng khách hƠng mc
tiêu đư đc la chn cn thn đ có th va thu đc phn hi lp tc va
nuôi dng mi quan h lơu dƠi vi khách hƠng (bao gm catalogue,
marketing qua đin thoi, các ca hƠng, Internet, …).
2.1.2. Mobile Marketing
Theo hưng nghiên cu FirstPartner ca Anh (2003, trang 3): ắMobile
Marketing bao gm mt lot các phng thc trong đó khách hƠng mc tiêu tng
tác vi chin dch Marketing bng đin thoi di đng ca h”.
Dickinger vƠ cng s (2004, trang 2) đnh ngha: ắMobile Marketing lƠ vic
s dng phng tin truyn thông tng tác không dơy đ cung cp cho khách hƠng
nhng thông tin mang tính cá nhơn hóa, linh hot v thi gian vƠ v trí bao gm
thông tin v hƠng hóa, dch v, các Ủ tng vƠ do đó to ra giá tr cho các bên liên
quan”.
Hip hi Mobile Marketing - MMA (2009) đư đa ra đnh ngha v Mobile
Marketing nh sau: ắMobile Marketing lƠ mt tp hp các hot đng đ các công ty
giao tip vƠ thu hút khách hƠng ca h tham gia tng tác hoc các hình thc có
liên quan thông qua vƠ vi bt k mng hoc thit b di đng nƠo”.
9
ng dng
trên TD
Web trên
TD
Bluetooth
Dch v da trên v trí
QR codes
Banner
Công c tìm kim
10
gián đon thƠnh marketing da trên s tng tác). S tng tác nƠy giúp xơy dng
giao kt vi khách hƠng thông qua nhng cuc đi thoi mang tính cá nhơn, giúp
cho sn phm ca doanh nghip riêng bit hn, đn gn đc vi khách hƠng hn,
tc lƠ mt quá trình mƠ ngi lƠm Marketing h tr ngi tiêu dùng đ mua vƠ
ngi tiêu dùng h tr li ngi lƠm Marketing đ bán, mt Ủ thc Marketing đnh
hng vƠo ngi tiêu dùng.
Hin nay, vi s phát trin mnh m ca công ngh di đng vƠ s tng
trng thuê bao di đng liên tc, hình thc Mobile Marketing da vƠo s cho phép
ca khách hƠng (Permission based Mobile Marketing) thc s lƠ mt công c
marketing đy tim nng. Theo MMA (2011), Mobile Marketing da vƠo s cho
phép nên đc xem lƠ mt phn riêng bit ca Mobile Marketing. Yu t ct lõi to
nên hiu qu vƠ thƠnh công ca hình thc nƠy lƠ da vƠo s trao đi giá tr, trong
đó, khách hƠng s trao đi bng s đng Ủ tham gia hoc các thông tin cá nhơn,
thông tin v s thích ca h vƠ cái h nhn li t phía doanh nghip s lƠ s bo mt
nhng thông tin cá nhơn ca h, nhng thông tin chƠo hƠng mƠ h quan tơm, thích
thú vƠ cm thy có giá tr (ví d nh: coupon, sn phm gim giá, mu th hoc
nhng thông tin, ng dng mang li s gii trí,…).
qung cáo gơy khó chu truyn thng ch: tin nhn v nhng dch v,
sn phm, …s s đc gi ti tng cá nhơn, nhng ngi đư đng Ủ
nhn tin nhn trc đó. Khách hƠng cng có th t chi nhn tin nhn
qung cáo bt c khi nƠo. Bng cách da vƠo s cho phép ca khách
hƠng mc tiêu, hình thc qung cáo nƠy s gim đc S phin nhiu gơy
ra cho khách hƠng.
Qung cáo da vƠo s khuyn khích: cung cp nhng phn thng mang
giá tr vt cht c th cho nhng cá nhơn đng Ủ tham gia chin dch
marketing.
Qung cáo da vƠo v trí: các mu qung cáo s đc gi da trên v trí
ca khách hƠng.
12
Theo Bamba & Barnes (2007), qung cáo trên đin thoi di đng đc phơn
lƠm 2 mô hình: kéo vƠ đy (push vƠ pull)
Chin dch qung cáo s dng mô hình kéo: nhƠ qung cáo s gi thông
tin đư đc khách hƠng yêu cu đn đin thoi di đng ca h. Ngi
dùng có s ch đng vƠ thích thú vi qung cáo. Qung cáo đc phơn
phi mt cách có chn lc ly ngi dùng lƠm trung tơm.
Chin dch qung cáo s dng mô hình đy: nhƠ qung cáo s gi thông
tin đn khách hƠng bt chp s đng Ủ ca h, ngi dùng tr nên th
đng trong vic nhn qung cáo.
Theo Hip hi Mobile Marketing - MMA (2009), khi thc hin chin dch
qung cáo trên đin thoi di đng, các doanh nghip có th la chn nhiu kênh đ
tip cn khách hƠng, bao gm:
Tin nhn di đng
Website cho đin thoi di đng
ng dng trên đin thoi di đng
Hình 2.2: Cu trúc h thng qung cáo trên đin thoi di đng theo IAB (2008)
Các nhưn hƠng
(Advertiser)
Các đn v
qung cáo
(Agency)
Mng qung
cáo (Ad
network)
Server
qung cáo
(Ad server)
Cng truyn
thông tin
(Carrier
Portal)
Cu trúc h thng qung cáo trên đin thoi di đng nƠy khá tng t vi cu
trúc qung cáo da vƠo Website trên máy vi tính. Tuy nhiên, mư hóa ni dung
(Content Enabler) lƠ mt thƠnh phn mi, đó lƠ nhng công ty chuyên cung cp các
dch v mư hóa ni dung, đóng vai trò h tr cho các công ty phát hƠnh ni dung
(Content Publisher) đ đm bo ni dung mun truyn ti có th đc hin th
đnh dng tt nht đn hƠng lot các loi đin thoi di đng hin nay.
Theo OpenMarket (2011), các cu trúc h thng qung cáo qua tin nhn vn
bn SMS trên đin thoi di đng gm:
Các nhưn hƠng (Buyers/Advertisers): các doanh nghip hoc nhưn hƠng
mun truyn thông qung cáo đn ngi s dng đin thoi di đng (Ví d:
Toyota, P&G, Coke, Disney,…).
Mng qung cáo (Ad network): lƠ doanh nghip nhn các mu qung cáo
theo yêu cu t các nhưn hƠng phơn phi qua nhiu kênh khác nhau, bao gm
tin nhn trên đin thoi di đng. (Ví d: Movoxx, Quattro, Millennial,…).
n v kt hp (Aggregator): lƠ công ty trung gian gia Ad network vƠ
Publisher, nhm to s kt hp hoƠn ho đ giá tr mang li cƠng cao (Ví d:
Off-Deck Hub, Open Market, ).
n v phát hƠnh (Publisher): bao gm các nhƠ tip th di đng vƠ các nhƠ
cung cp ni dung. Nhng công ty nƠy xơy dng ni dung vƠ chun b không
gian (inventory) đ các qung cáo xut hin.
NhƠ vn hƠnh mng di đng (Operator): cung cp c s h tng đ truyn đi
nhng tin nhn qung cáo đn ngi s dng đin thoi di đng (Ví d:
AT&T, T-Mobile,…)
Khách hƠng s dng đin thoi di đng (Customer).
Nhìn chung, tùy theo th trng mƠ s hình thƠnh cu trúc h thng qung
cáo trên đin thoi di đng khác nhau, tuy nhiên thƠnh phn chính bao gm: Các
công ty cn qung cáo sn phm/dch v (Advertisers), các công ty qung cáo
Các nhưn
hƠng
Công ty
qung cáo
NhƠ cung
cp ni dung
NhƠ mng
di đng
Khách
hƠng