B GIÁOăDCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T THĨNHăPH H CHệăMINH CHNGăTRỊNHăGING DY KINH T FULBRIGHT NGỌăCÁTăTNG CHệNHăSÁCHăNỂNGăCAOăNNGăLC
CNH TRANH TNHăKHÁNHăHọA

NgƠnh:ăChínhăsáchăcông
Mưăs: 60340402 LUNăVNăTHCăSăCHệNHăSÁCHăCỌNG
NGI HNG DN KHOA HC
PGS.TS. TRN TIN KHAI TP.H ChíăMinhă- Nmă2014
i
LIăCAMăOAN
TôiăxinăcamăđoanălunăvnănƠyăhoƠnătoƠnădoătôiăthc hin.ăCácăđonătríchădnăvƠăs
liu s dng trong lunăvnăđuăđc dn ngunăvƠăcóăđ chínhăxácăcaoănht trong phm vi

mnh m t 2001-2010 vi tcăđ trungăbìnhăhƠng nmălênăđn 10,7%, tcăđ tngătrng
đưăsuyăgimătrongăgiaiăđon 2011-2013 gnăđơyăxung ch cònăxp x 8,2%.ăThêmăvƠoăđó,ă
nngăsutătngătrng chm chp, chuyn dchăcăcu kinh t đưădn chm liăvƠăch s
nngălc cnhătranhăPCIăkhôngăcóădu hiu ci thinăcƠngălƠmăyuăđiăđng lcădƠnhăchoă
tngătrng kinh t ca tnhăKhánhăHòa.ăTrc thc trngăđó,ălunăvnăđc thc hin
nhm to dngănênămtăcáiănhìnătoƠnăcnh v hin trng nn kinh t KhánhăHòa,ăquaăđóă
phơnătíchăcácănhơnăt quytăđnhănngălc cnh tranh ca tnhăđ tr liăhaiăcơuăhiăchínhă
sáchă(i)ăNngălc cnh tranh ca tnhăKhánhăHòaănm  mcăđ nƠo?ă(ii)ăCn phiălƠmăgìă
đ nơngăcaoănngălc cnh tranh cho tnhăKhánhăHòa?
S dngă khungă lỦă thuyt v nngă lc cnh tranh caă Michaelă E.ă Porteră đcă điu
chnh biăVăThƠnhăT Anh, lunăvnăch ra rng nhơnăt bt li ln nht đi viănngălc
cnh tranh caăKhánhăHòaălƠămôiătrng kinh doanh đangăcn tr s phátătrin ca tnh.
Trong tìnhăhungănƠy,ăKhánhăHòaăcóăth la chnăphátătrin cmăngƠnhănhămtăcôngăc
chínhăsáchăđ khc phcănhơnăt bt liătrên.ăHn ch v ngun lcăvƠămơuăthun trong s
phátătrin ca ba cmăngƠnhăni bt  KhánhăHòaălƠăduălch, ch bin thy snăvƠăđóngătƠuă
chínhălƠălỦădoăđ tnhăđaăraăs la chn.ăánhăgiáătimănngăphátătrinăvƠătácăđngăliênă
quan ca ba cmăngƠnhăchoăthy cmăngƠnhăduălchăcóătimănngăphátătrinăcaoăvƠăcóă
nhiuătácăđngătíchăcc, cmăngƠnhăch bin thy snăcóătimănngăphátătrinănhngăgơyăraă
mt s tácăđngătiêuăcc, trong khi cmăngƠnhăđóngătƠuăcóătimănngăphátătrin thpăvƠă
gơyăraătácăđngătiêuăcc lnăđn nhiuăngƠnhăkhác.ăDaăvƠoăđó,ătácăgi đưăđaănhng kin
ngh chínhăsáchănơngăcaoănngălc cnh tranh cho tnh KhánhăHòaălƠătpătrungăphátătrin
cmăngƠnhăduălch, quy hoch li cmăngƠnhăch bin thy snăvƠăhn ch ngun lcănhƠă
ncăđuătăvƠoăcmăngƠnhăđóngătƠu.
iv
MC LC
LIăCAMăOAN i
LI CMăN ii
TịMăTT iii
MC LC iv
DANH MCăKụăHIU, CH VIT TT vi

3.3 Cácănhơnăt  cpăđ doanh nghip 30
3.3.1 Môi trng kinh doanh 30
3.3.2 Trình đ phát trin cm ngành 32
3.3.3 Mc đ tinh vi ca doanh nghip 33
CHNGă4.ăTIMăNNGăPHÁTăTRIN CAăCÁCăCMăNGẨNH 38
4.1 Cácăđiu kinăđánhăgiáătimănngăphátătrin ca cmăngƠnh 38
4.2 ánhăgiáăcácăcmăngƠnh 38
4.2.1 Cm ngành đóng tàu 38
4.2.2 Cm ngành ch bin thy sn 40
4.2.3 Cm ngành du lch 42
4.3 Xácăđnh cmăngƠnhăđ phátătrin 44
CHNGă5.ăKT LUNăVẨăKIN NGH CHệNHăSÁCH 46
5.1 Kt lun 46
5.2 Cácăkin ngh chínhăsáchăphátătrin cmăngƠnh 46
5.3 Tínhăkh thi caăcácăkin ngh chínhăsách 48
TẨIăLIU THAM KHO 49
PH LC 53

vi
DANH MCăKụăHIU, CH VIT TT
T vit tt Tênăting Anh Tênăting Vit
ANQP An ninh qucăphòng
CCN Cmăcôngănghip
CTK Cc Thngăkê
DHNTB Duyênăhi Nam Trung B
DNNN Doanh nghipănhƠănc
FDI Foreign Direct Investment uătătrc tipăncăngoƠi
GDP Gross Domestic Product Tng sn phm quc ni
ICOR Incremental Capital ậ Output Ratio H s s dng vn
KCN Khuăcôngănghip

Hìnhă2.10ăT trng ca khu vc FDI trong GDP 13
Hìnhă2.11ăCăcu d ánăvƠăvnăđu tăFDI 13
Hìnhă2.12ăS ltăkháchăduălch 14
Hìnhă2.13ăS ngƠyăcătrúătrungăbìnhăcaăkháchăncăngoƠi 15
Hìnhă2.14ăCăcuădoanhăthuăngƠnhăduălch 16
viii
Hìnhă2.15ănătng caăkháchăduălchăđnăKhánhăHòa 16
Hìnhă3.1ăBnăđ tnhăKhánhăHòa 17
Hìnhă3.2ăBnăđ mtăđ dơnăs tnhăKhánhăHòa 20
Hìnhă3.3ăSăđ cácăKCN,ăCCN 23
Hìnhă3.4ăS sinhăviênătrungăcpăvƠăcaoăđng,ăđi hc 25
Hìnhă3.5ăCăcu ngunăthuăngơnăsách 26
Hìnhă3.6ăCácăkhonăchiăngơnăsách 27
Hìnhă3.7ăCăcuăchiăthngăxuyên 27
Hìnhă3.8ăCăcu khu vcăcôngănghip 28
Hìnhă3.9ăCăcu khu vc dch v 29
Hìnhă3.10ăCăcu kinh t theoăthƠnhăphn 30
Hìnhă3.11ăCh s PCI 31
Hìnhă3.12ăSoăsánhăcácăch s thƠnhăphn PCI caăKhánhăHòaă2ănmăgn nht 31
Hìnhă3.13ăHin trng phátătrinăcácăcmăngƠnh 33
Hìnhă3.14ăQuyămôăvnăvƠălaoăđngătrungăbìnhăca doanh nghip 34
Hìnhă3.15ăPhơnăb quyămôăvnăvƠălaoăđng theo loiăhìnhădoanhănghip 35
Hìnhă4.1ăSăđ cmăngƠnhăđóngătƠuătnhăKhánhăHòa 39
Hìnhă4.2ăSăđ cmăngƠnhăch bin thy sn tnhăKhánhăHòa 41
Hìnhă4.3ăSăđ cmăngƠnhăduălch tnhăKhánhăHòa 42 ix
DANH MC PH LC
Ph lc 1: Tc đ tngătrngăGDPăgiaiăđon 2002-2013 ca c ncăvƠăKhánhăHòa 53

ắB Chính tr đng ý ch trng phn đu xây dng tnh Khánh Hòa tr thành đô
th trc thuc Trung ng, trong đó thành ph Nha Trang là ht nhân, là trung
tâm kinh t - du lch, khoa hc và công ngh, trung tâm đào to ngun nhân lc
phc v phát trin kinh t bin, kinh t du lch và chm sóc sc khe nhân dân ca
vùng duyên hi Nam Trung B, Tây Nguyên và ca c nc;…”
(Ngun: Báo Khánh Hòa, 2012)
 đtăđc mcătiêuătrênăthì tnhăKhánhăHòaăcn phiăduyătrìătcăđ tngătrng kinh
t caoăvƠănăđnh trong thiăgianădƠi,ăquaăđóămiăcóăth thuăhútăcácăngun lc tp trung
phátătrinăđ tr thƠnhătrungătơmăkinhăt ậ vnăhóaăậ giáoădc ca khu vc.ăTuyănhiên,ăgiaiă
đon gnăđơyăthìănn kinh t ca tnhăđưăcóănhiu du hiu bt n. Th nht, tcăđ tngă
trng kinh t đưăchm li. Trongăgiaiăđon 2001-2010 nn kinh t ca tnhăcóătcăđ phátă
trin khá nhanh vi mcătngăbìnhăquơnăGDPătrongăgiaiăđonănƠy lƠă10,7%, caoăhnă1,5
ln so vi mc tngătrungăbìnhăc ncălƠă7,3%.ăTuyănhiên,ăgiaiăđon 2011-2013 gnăđơyă
thìătcăđ tngătrngăđưăst gimănhanhăchóng,ăch cònăxp x 8,2%
2
. Th hai,ănngăsut
tngătrng m nht biu hin qua ch s ICORătng
3
vƠătinălngădanhănghaătngănhanh
hnătcăđ tngănngăsutălaoăđng
4
. H s ICORătngăchng t hiu qu s dng vn đ

1
Bao gmăcácătnhăƠăNng, Qung Nam, QungăNgưi,ăBìnhănh,ăPhúăYên,ăKhánhăHòa,ăNinhăThunăvƠă
BìnhăThun.
2
Chi tit  ph lc 1.
3
Chi tit  ph lc 2.

1. NLCT ca TnhăKhánhăHòaăđang  mcăđ nƠo?
2. NhngăchínhăsáchănƠoăcn thc hinăđ nơngăcaoăNLCTăcho tnhăKhánhăHòa?

5
TríchătrongăVăThƠnhăT AnhăvƠăđ.t.gă(2011).
3
1.4 Phngăphápănghiênăcu
 tƠiăs dngăphngăphápănghiênăcuăđnhătínhădaătrênălỦăthuyt v NLCT ca
Michael E. Porter (2008) đc chnh sa biăVăThƠnhăT Anh (2013) choăphùăhp vi
điu kinăđaăphngă Vit Nam. KháiănimăcóăỦănghaănhtătrongăkhungălỦăthuytănƠyăv
NLCTăđóălƠăkh nngăs dngăcácăngun lc snăcóăcaăđaăphngămtăcáchăhiu qu
nht,ăhayănóiăcáchăkhácălƠănngăsut s dngăcácăngun lcănhăvn,ăđtăđai,ăconăngi,ăầă
s lƠăyu t toănênăs giƠuăcóăchoăđaăphngăv mt lơuădƠi.ăDoăđó,ăNLCTăca mtăđa
phngă s đc quytă đnh biă baă nhómă nhơnă t: (i) Li th t nhiênă snă cóă caă đa
phng,ă(ii)ăNLCTă cpăđ đaăphngăvƠ,ă(iii)ăNLCTă cpăđ doanh nghip. Tácăgi s
dng ngun d liu th cp thu thp t Tng cc thngăkê (TCTK), Cc thngăkêă(CTK)
đaăphng,ăthôngătinăt cácă báoă cáoă hƠngă nm,ă báoăcáoăchuyênăngƠnhăcaă cácă s ban
ngƠnhăvƠăcácănghiênăcuăcóăliênăquanăđ đánhăgiáăli th ca nhngănhómănhơnăt nƠy.
Hìnhă1.1 Cácănhơnăt quytăđnh NLCT caăđaăphng

Ngun: Porter (2008), đc điu chnh bi V Thành T Anh (2013).
Nhómănhơnăt (i) Li th t nhiênăcaăđaăphngăbaoăgmăcácăyu t nhăv tríăđaălỦ,ă
tƠiănguyênăthiênănhiên,ădinătích,ăquyămôădơnăs caăđa phng,ăầăNhómănhơnăt nƠyălƠă
4
nhngăđuăvƠoăt nhiênănhăhngăđn vic cnh tranh caăđaăphngăcngănhăchoăhot
đng caăcácădoanhănghipătrongăđaăphngăđóă(VăThƠnhăT AnhăvƠăđ.t.g,ă2011).ă
Nhómănhơnăt (ii) NLCT  cpăđ đaăphng,ăhayăcònăgiălƠăNLCT  cpăđ vămôălƠă
nhng yu t toănênămôiătrng hotăđng cho doanh nghip, bao gmăcácăyu t v h
tng k thut, h tngăvnăhóa,ăgiáoădc, y t vƠăcácăchínhăsáchăkinhăt caăđaăphngănhă
chínhăsáchătƠiăkhóa,ătínădng,ăcăcu kinh t.  phnănƠy,ătácăgi s s dng ngun d liu

hƠngănmălƠă10,1%, gpări so vi mcătngătrungăbìnhăca c ncălƠă6,8%. Trong đó,
giaiă đon 2001-2010 GDPă có tcă đ phátă trin rt nhanh vi mcă tngă bìnhă quơnă
10,7%/nm,ăsauăđóăsuyăgim nhanhăchóngătrongăgiaiăđon t 2011-2013, ch cònă mc
khong 8,2%.
Hìnhă2.1 Tcăđ tngăGDPăgiaiăđon 2001-2013
6Ngun: TCKT, NGTK Vit Nam các nm 2005, 2011, 2012, 2013 và CTK Khánh Hòa,
NGTK các nm 2005, 2011, 2012 và Tình hình kinh t xụ hi tnh Khánh Hòa nm 2013.
Mcădùătcăđ tngătrng kinh t kháănhanhăvƠ có GDPăbìnhăquơnăđuăngiăcaoăhnă
mcătrungăbìnhăc nc
7
,ănhngăthu nhpăbìnhăquơnăđu ngi caăKhánhăHòaăvn thp
hnămcăbìnhăquơnăca c nc. Nmă1999,ăthu nhpăbìnhăquơnăđuăngi caăKhánhăHòaă

6
Nmă2002-2011ăđcătínhăda trênăgiáăsoăsánhă1994,ănmă2012-2013 daătrênăgiáăsoăsánhă2010.ă
7
Theo NGTK VităNamăvƠăKhánhăHòaănmă2012,ăGDPăbìnhăquơnăđuăngi caăKhánhăHòaălƠă39,3ătriu
đng/ngiăvƠăca c ncălƠă36,6ătriuăđng/ngiă(giáăthc t).
2,00%
4,00%
6,00%
8,00%
10,00%
12,00%
14,00%
KhánhăHòa
Cănc

KhánhăHòa VùngăDHNTB
Cănc ƠăNng
7
tngănhanhăhnăt 37,4%ănmă2001ălênă41,6%ănmă2007, tcălƠăhnă4,2% trong khi t
trng dch v tngăchmăhn  mc 2,7%.ăGiaiăđon 2007-2012ăthìăs chuyn dchăcăcu
kinh t đưăgnănhăđng li  khu vcăcôngănghipăvƠăchuynăsangăhng dch v nhiu
hnăkhiăt trng khu vc dch v tngăt 40,9%ănmă2007 lênăđn 45,2%ănmă2012,ătrongă
khi t trng côngănghip ch tngăcóă0,4%ătrongăgiaiăđonănƠy.
Hìnhă2.3 Căcu GDP giaiăđon 2001-2012

Ngun: CTK Khánh Hòa, NGTK các nm 2011, 2012.
Cóăth nhn thyăđc mt s đcăđim quan trng ca nn kinh t KhánhăHòaăquaăs
chuyn dchăcăcu kinh t nhătrên.ăTh nht, s chuyn dch gnănhădng liăđi vi
khu vcăcôngănghipătrongăgiaiăđon gnăđơyăchng t tcăđ tngătrng ca khu vcănƠyă
đưăđt mc gnăbưoăhòa.ăNhng li th trongăgiaiăđonăphátătrinătrcăđóăgnănhăhtăphát
huyătácădng trong vicăthúcăđyătngătrng.ăDoăđó, cn phiăcó nhng thayăđi trong
phngăthc sn xut thì khu vcănƠyămi tngătrng nhanh tr li. Th hai, khu vc
côngănghipătngătrng chmăđưătoăraăápălc chuyn dchălaoăđng v phíaănôngănghip
vƠădch v.ăTrongăkhiăcôngănghipălƠăkhuăvcăcóănngăsutălaoăđng cao nht tnhăKhánhă
Hòaăthìăs chuyn dchălaoăđngăắngc”ănhăvyăcƠngălƠmăsuyăgimătngătrngănngă
sutălaoăđng,ăquaăđóăkéoătheoăs st gim caătngătrng kinh t trongăgiaiăđon nƠy.
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%

Hìnhă2.5 Nngăsutălaoăđng
8
phơnătheoăkhuăvc kinh t (giáă1994)

Ngun: CTK Khánh Hòa, NGTK các nm 2011, 2012.
2.2.2 Ngun gc tng trng nng sut
S dngăphngăphápăphơnătíchădch chuyn cu phn
9
đ xemăxétăđóngăgópăcaăcácă
hiu ngătnh,ăhiu ngăđngăvƠăhiu ng niăngƠnhăvƠoătngătrngănngăsut ca nn
kinh t. Kt qu tínhătoánăchoăthy ngun gcătngătrngănng sutăgiaiăđon 2008-2012
đn ch yu t hiu ng niăngƠnh.ăTrongăkhiăđó,ăhiu ngătnhăvƠăhiu ngăđng liăkéoă
nngăsutăđiăxung. iuănƠyăchng t đng lcătngătrngănngăsutăđn t s ci thin
nngăsutălaoăđngătrongăcácăngƠnhăvƠăs chuyn dchăcăcuălaoăđng trong tnhăKhánhă
Hòaăli lƠmăhn ch s tngătrngănƠy.

8
cătínhăbng GDP theo giáăsoăsánhă1994ăbìnhăquơnătrênămtălaoăđng 15 tui tr lênăđangălƠmăvic.
9
Chi tit  ph lc 4.
0,00
5,00
10,00
15,00
20,00
25,00
30,00
35,00
40,00
45,00

8,00
HiuăngăniăngƠnh
Hiuăngăđng
Hiuăngătnh
11
Hìnhă2.7 Kim ngch xut nhp khu

Ngun: CTK Khánh Hòa, NGTK các nm 2011, 2012.
Trongăcăcu xut khu, thy snălƠămtăhƠngăchim t trng ln nhtătrongăgiaiăđon
2006-2008, khongă65%ăgiáătr xut khuătrongăgiaiăđonănƠy,ăvƠăgim dn t trng trong
giaiăđonăsauăđóăbiăhƠngăcôngănghip nng.ăTrongăgiaiăđon 2009-2012, thy snăvƠăhƠngă
côngănghip nngăđưăchim phn ln t trng xut khu ca tnhăkhiă75%ăgiáătr xut khu
nmă2012ălƠăt hai mtăhƠngănƠy.
Hìnhă2.8 Căcuăgiáătr hƠngăxut khu

Ngun: CTK Khánh Hòa, NGTK các nm 2011, 2012.
0
200
400
600
800
1.000
1.200
1.400
1.600
1.800
2.000
triu USD
Trăgiáăxutăkhu
Trăgiáănhpăkhu

vi s vnăđngăkỦă1,23ăt USD.ăTínhătrungăbìnhăcácăd ánăFDIăvƠoăKhánhăHòaăcóăquyămôă
gnănhănh nht so vi khu vc
10
vƠătp trung phn lnăvƠoăngƠnhăcôngănghip ch bin
vƠăkháchăsn,ănhƠăhƠng (hìnhă2.11).ăPhơnăb caăcácăd ánăFDIăcngăkhôngăcơnăđi, 4 d
ánăcóăs vnăđngăkíăln nhtăđưăchim gn 60% tng s vnăđngăkíăFDI
11
.ăơyălƠănhng
d ánălnămƠăKhánhăHòaăthuăhútăđc daăvƠoăli th t nhiênăsnăcó.

10
Chi tit  ph lc 5.
11
Bao gm 2 d ánăxơyădngănhƠămáyăđóngătƠuăHyundaiăVinashinăvƠăOshimaăShipbuilding,ăd ánăKhuăduă
lchăVơnăPhongăvƠăKhoăxngădu ngoi quanăVơnăPhong.
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
100%
2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
Thcăphm
HƠngătiêuădùng
Nguyên,ănhiên,ăvtă

1,43%
CăcuăvnăđuătăFDI
NôngăLơmănghip Thyăsn
CNăkhaiăthácăm CNăchăbin,ăchăto
Kháchăsn,ănhƠăhƠng Vnătiăkhoăbưi,ăthôngătinăliênălc
Thngămi Dchăv
1,10%
8,79%
1,10%
51,65%
18,68%
1,10%
3,30%
14,29%
CăcuăcácădăánăFDI
14
Nghiênă cu ca Nguyn Th Tng Anh vƠă Nguyn Huă Tơm (2013) ch ra rng
nhiu d ánăFDIătp trung  vùngăôngăNamăB vƠăng bng Bc B  giaiăđon 2001-
2007 thìă đnă giaiă đon 2008-2010, ngun vnă FDIă cóă xuă hng chuyn dch v vùngă
Duyênăhi min Trung. óălƠăvì cácănhơnăt thuăhútăngun vn FDI  giaiăđon sau lƠăth
trng miăcóătcăđ tngădơnăs cao,ănhơnăcôngăgiáăr,ăchínhăsáchăđtăđai,ăcungăng dch
v côngăvƠăh tr đƠo toălaoăđng, kt qu hotăđng caăcácădoanhănghipătrênăđaăbƠnă
mƠăbt chp nhng hn ch v căs h tng. Quaăsoăsánhăviăcácătnhăkhácătrongăkhuăvc,
cóăth thy li th soăsánhămƠăKhánhăHòaăcóăđcăđ thuăhútăđuătăncăngoƠiăđưăkhôngă
cònănhiu
12
. iuănƠyăch ra rng cn thit phiăcóăs điu chnhătrongăcôngătácăthuăhútăđu
tăca tnh.
2.3.3 Du lch
LƠăniăni ting v du lchănênălng du kháchătiăKhánhăHòaătngătrngăđuăđn

tn, ch daoăđng trong khong 5,3-5,8% GDP
13
.ăTrongăcăcuădoanhăthuăthìăthuăt thuêă
phòngăvƠăbánăhƠngănăung vn chimăhnă3/4ătng thu caăngƠnhăduălchăvƠăvnăcònăxuă
hngă tng nh quaă cácă nm (hìnhă 2.14). Nghiênă cu th trngă kháchă duă lchă Khánhă
Hòa
14
cngăchoăthyăcóăs chênhălch rt ln gia yu t phong cnh, chtălngăkháchăsn
viăcácădch v giiătrí,ăphongăcáchăphc v mƠămôiătrngă(hìnhă2.15).ăQuaăđơyăcóăth
thyămôăhìnhăhotăđng du lch  KhánhăHòaăvnăcònăđnăđiu,ătngătrngătrênăb rng
da phn lnăvƠoăs giaătngăs lngăkháchăduălch. Nuănhăcóăth khaiăthácăttăhnăv
mt chiuăsơu,ăngƠnh du lchăKhánhăHòaăcóăkh nngăphátătrinănhanhăchóngăvƠăđóngăgópă
nhiuăhnăchoătngătrng kinh t ca tnh.

13
TheoăNGTKăKhánhăHòaănmă2011,ă2012.
14
S VHTTDLăKhánhăHòaă(2010).
1,50
2,00
2,50
3,00
3,50
2006 2007 2008 2009 2010 2011
Cănc
KhánhăHòa

Trích đoạn Cm ngành d ul ch Xácăđ nh c măngƠnhăđ phátătr in

---