B GIÁO DC VĨ ĨO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH
NGUYN TH HOÀNG VÂN NH HNG NHN THC SN PHM
NHÃN HIU RIÊNG N ụ NH MUA HÀNG:
NGHIÊN CU TRNG HP KÊNH SIÊU TH
TI THÀNH PH H CHÍ MINH. LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh – Nm 2013
B GIÁO DC VĨ ĨO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH
NGUYN TH HOÀNG VÂN NH HNG NHN THCSN PHM
NHÃN HIU RIÊNG N ụ NH MUA HÀNG:
NGHIÊN CU TRNG HP KÊNH SIÊU TH
TI THÀNH PH H CHÍ MINH.
Chuyên ngành: Qun tr kinh doanh
MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC CÁC T VIT TT
DANH MC CÁC BNG BIU
DANH MC CÁC HÌNH
TÓM TT
CHNG 1: TNG QUAN V TÀI NGHIÊN CU 1
1.1 Lý do chn đ tài 1
1.2 Mc tiêu đ tài 2
1.3 i tng và phm vi 2
1.4 Phng pháp nghiên cu 3
1.5 Kt cu ca bài báo cáo nghiên cu 3
CHNG 2: C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU 4
2.1 Nhãn hiu riêng 4
2.1.1 nh ngha nhãn hiu 4
2.1.2 nh
ngha nhãn hiu riêng 5
2.2 Nhn thc ca khách hàng v sn phm 8
2.3
Ý đnh mua hàng 8
2.4 Mi quan h gia nhn thc sn phm nhãn hiu riêng và ý đnh mua hàng 10
2.4.1 Nghiên cu ca Chen (2008) 11
2.4.2 Nghiên cu ca Chandon và cng s (2011) 12
2.4.3 Nghiên cu ca Bidyut (2013) 12
3.4.1 Phng pháp ly mu 31
3.4.2 C mu 31
3.4.3 X lý và phân tích d liu 31
3.4.3.1 Phân tích mô t 31
3.4.3.2 Kim đnh và đánh giá thang đo 31
3.4.3.3 Phân tích hi quy và kim đnh gi thit 33 3.4.3.4 Phân tích nh hng ca các đc đim cá nhân 35
Tóm tt chng 3
CHNG 4: KT QU NGHIÊN CU 37
4.1 Mô t mu 37
4.1.1 Phng pháp thu thp d liu và t l hi đáp 37
4.1.2 Mô t thông tin mu 37
4.2 Kim đnh và đánh giá thang đo 39
4.2.1 Phân tích Cronbach Alpha 39
4.2.2 Phân tích nhân t khám phá (EFA) 41
4.3 Phân tích hi quy 42
4.3.1 Phân tích tng quan 43
4.3.2 Phân tích hi quy 44
4.3.3 ánh giá và kim đnh đ phù hp ca mô hình 45
4.3.4 Kim đnh các gi thuyt nghiên cu 46
4.4 Phân tích nh hng ca các đc đim cá nhân đn ý đnh mua hàng 48
4.4.1 nh hng ca gii tính đn ý đnh mua hàng 48
4.4.2 nh hng ca đ tui đn ý đnh mua hàng 49
4.4.3 nh hng ca trình đ hc vn đn ý đnh mua hàng 50
4.4.4 nh hng ca thu nhp đn ý đnh mua hàng 51
4.5 Tho lun các kt qu nghiên cu 52
4.5.1 Nhn thc v cht lng và ý đnh mua hàng 52
EFA
Phân tích nhân t khám phá (Exploratory Factor Analysis)
KMO
H s Kaiser-Mayer-Olkin
PLMA
Hip Hi Nhà Sn Xut Nhãn Hàng Riêng
(Private Label Manufacturers’ Association)
Sig
Ý ngha quan sát (Observed Significance level)
Tp.HCM
Thành ph H Chí Minh
DANH MC CÁC BNG BIU
Bng 3.1 Thang đo nhn thc v cht lng 26
Bng 3.2 Thang đo nhn thc v giá 27
Bng 3.3 Thang đo nhn thc v giá tr 28
Bng 3.4 Thang đo nhn thc v ri ro 29
Bng 3.5 Thang đo ý đnh mua hàng 29
Bng 4.1 c đim siêu th đi thng xuyên 37
Bng 4.2 Mô t nhân khu hc 39
Bng 4.3 Kt qu kim đnh thang đo bng Cronbach alpha 40
Bng 4.4 Kt qu phân tích EFA 42
Bng 4.5 Ma trn h s tng quan Pearson 43
Bng 4.6 Thông s ca mô hình hi quy 45
Bng 4.7 Ch tiêu đánh giá đ phù hp ca mô hình 46
Bng 4.8 Kim đnh đ phù hp ca mô hình 46
Bng 4.9 Kt qu kim đnh gi thuyt 48
thành ph H Chí Minh. D liu s dng trong nghiên cu này đc thu thp t bng
câu hi phng vn trc tip và qua chng trình Google Docs cho ngi tiêu dùng
Tp.H Chí Minh. T các lý thuyt v nhn thc sn phm, ý đnh mua hàng và các
nghiên cu thc tin trc đó, tác gi đã đ xut mô hình nghiên cu cho đ tài.
kim đnh mô hình đc đa ra, tác gi đã s dng mt s thang đo có sn sau đó đc
hiu chnh li cho phù hp vi nghiên cu. Sau đó, tác gi xây dng thang đo Likert
nm mc đ đ đo lng các yu t.
tin cy ca thang đo đã đc kim đnh bi h s Cronbach alpha và đ giá tr
bi phân tích nhân t. Mô hình đc xây dng ban đu vi bn bin đc lp (1) Nhn
thc v cht lng nhãn hiu riêng, (2) Nhn thc v giá nhãn hiu riêng, (3) Nhn
thc v giá tr nhãn hiu riêng, (4) Nhn thc v ri ro nhãn hiu riêng, và mt bin
ph thuc là ý đnh mua hàng. Sau khi kim đnh đ tin cy và giá tr, các thang đo
đc điu chnh li. Kt qu phân tích tng quan và hi quy tuyn tính bi có 2 gi
thuyt đc chp nhn: (1) Nhn thc v cht lng nhãn hiu riêng có nh hng đn
ý đnh mua hàng, (2) Nhn thc v giá nhãn hiu riêng có nh hng đn ý đnh mua
hàng. Nghiên cu cng xem xét có s khác bit v ý đnh mua hàng vi gii tính, đ
tui, trình đ hc vn, thu nhp. Kt qu cho thy yu t gii tính và đ tui nh hng
đn ý đnh mua hàng. Cui cùng đ tài đã đa ra mt s kin ngh đi vi các siêu th
và đa ra mt s hng phát trin tip theo ca đ tài.
1
CHNG 1: TNG QUAN V TÀI NGHIÊN CU
1.1 Lý do chn đ tài
Tình hình kinh t th gii hin nay có nhiu bin đng phc tp. Quá tình toàn
cu hóa nn kinh t din ra ngày càng mnh m và sôi đng. Trong nn kinh t th
trng cnh tranh khc lit, đ đt đc thành công và to đc v th cho riêng mình,
các doanh nghip luôn không ngng nghiên cu đ tìm ra hình thc kinh doanh mi
nhm phát trin th phn và gia tng li nhun. Thi gian va qua, đc bit là khong
thi gian nn kinh t th gii lâm vào khng hong, trong ngành kinh doanh bán l, mà
tp trung ch yu là các h thng siêu th, mt hình thc kinh doanh mi đã dn hình
đã la chn đ tài nghiên cu ắnh hng nhn thc sn phm nhãn hiu riêng
đn ý đnh mua hàng: nghiên cu trng hp kênh siêu th ti Tp.H Chí Minh”
1.2 Mc tiêu đ tài
tài đt ra các mc tiêu c th nh sau:
- Xác đnh các thành phn ca nhn thc sn phm nhãn hiu riêng.
- o lng mc đ nh hng ca các thành phn nhn thc sn phm nhãn hiu
riêng đn ý đnh mua hàng ca ngi tiêu dùng.
- So sánh s khác bit ca ý đnh mua hàng gia các nhóm ngi tiêu dùng có
đc đim khác nhau (gii tính, đ tui, trình đ hc vn, thu nhp).
1.3 i tng và phm vi nghiên cu
i tng nghiên cu: nhn thc v sn phm nhãn hiu riêng và ý đnh mua hàng.
i tng kho sát: ngi tiêu dùng Tp.H Chí Minh đã tng bit đn sn phm
nhãn hiu riêng.
Phm vi nghiên cu: không gian: Tp.H Chí Minh,
thi gian: t tháng 3 – tháng 10 /2013.
3
1.4 Phng pháp nghiên cu
Nghiên cu thc hin thông qua: Nghiên cu đnh tính và nghiên cu đnh lng.
- Nghiên cu đnh tính đc thc hin thông qua k thut tho lun nhóm nhm
nhm khám phá, xác đnh các khái nim, thut ng liên quan, và hiu chnh thang đo.
- Nghiên cu đnh lng đc thc hin thông qua kho sát bng câu hi đc
thit k vi thang đo Likert 5 mc đ vi phng pháp chn mu thun tin.
Các d liu đc thu thp, mã hoá, x lý và thc hin các phân tích mô t, phân
tích đ tin cy Cronbach Alpha, phân tích nhân t khám phá EFA, phân tích tng
quan và hi quy, phép kim đnh Independent samples T-test và phân tích phng sai
ANOVA. Vic x lý s liu, kim đnh thang đo và phân tích kt qu thông qua s
dng phn mm SPSS 20.
phi hp gia chúng, xác đnh hàng hóa hay dch v ca mt ngi bán hay mt nhóm
ngi bán và phân bit chúng vi các hàng hóa, dch v ca các đi th cnh tranh”.
Nhãn hiu thng gn vi mt sn phm, dch v hoc nhóm các sn phm hay toàn b
sn phm ca ngi bán.
Theo Ghosh (1990, trích t Chen, 2008), có 3 loi nhãn hiu trong bán l:
- Nhãn hiu nhà sn xut (manufacture brands): còn gi là nhãn hiu quc gia,
mà mi ngi hay gi chung là nhãn hiu. Ngi tiêu dùng có th mua các sn phm
mang nhãn hiu quc gia khp ni, trong hu ht các ca hàng và chui ca hàng. Các
nhãn hiu này thng s dng qung cáo rng rãi, lâu dài và mang tính quc gia đ xây
dng hình nh và chim đc th phn. ôi khi, hu ht ngi tiêu dùng ngh rng các
sn phm này có cht lng tt hn.
- Nhãn hiu ca ca hàng / nhãn hiu riêng (store / private brand): các nhà
bán l có th sn xut hàng hóa vi nhãn hiu ca riêng ca h, hoc nhãn hiu ca
hàng. ây là sn phm thng đc sn xut hoc gia công bi mt công ty nhng li
mang nhãn hiu ca công ty khác. Nói chung, nhãn hiu riêng không ni ting nhiu
nh nhãn hiu nhà sn xut.
5
- Nhãn hiu chung (generics brand): còn gi là nhãn hiu không tên. Ngi
tiêu dùng không th tìm thy nhãn, tên liên quan đn sn phm. ây là các sn phm
có giá hay cht lng thp, bao bì đóng gói rt đn gin cho các ca hàng gim giá.
Nhãn hiu có vai trò xác đnh ngun gc và đn v to ra sn phm và cho phép
ngi tiêu dùng gn trách nhim v biu hin ca sn phm là ca nhà sn xut hay
nhà phân phi. Ngi tiêu dùng có th đánh giá các sn phm tng t khác nhau nh
th nào da vào nhãn hiu. H tìm hiu nhãn hiu thông qua kinh nghim quá kh vi
sn phm và chng trình marketing, tìm ra nhng nhãn hiu nào đáp ng nhu cu ca
h và nhng nhãn hiu nào không. Cuc sng hin nay ngày càng phc tp hn, vi vã,
và ít thi gian hn, mt nhãn hiu có th đn gin hóa vic ra quyt đnh và làm gim
thiu các ri ro. Nhãn hiu là mt phn cn thit ca chin lc marketing. Nó không
ch giúp ngi tiêu dùng nhn ra sn phm, mà còn có th nâng cao hình nh và đc
đng marketing, chng hn nh qung cáo, bao bì và giá bán.
(3) Nhãn hiu riêng thng đc đt trên các k d quan sát và đm bo phân
phi đy đ trong các ca hàng, mà không mt tin thuê k. Nhà bán l thng ký hp
đng dài hn vi nhà cung cp các mt hàng này, có cam kt giá và s lng c th. Vì
gim chi phí, các nhà bán l có th cung cp thêm nhiu gim giá cho khách hàng.
(4) Quyn s hu nhãn hiu phi thuc v chính các nhà bán l, và có tên hoc
thng hiu ca nhà bán l trên các sn phm. Vì vy, ngi tiêu dùng hu nh không
tìm thy nhng sn phm nhãn hiu riêng trong các chui ca hàng khác.
Có mt s lý do ti sao các nhà bán l mun xây dng nhãn hiu riêng.
u tiên, nhãn hiu riêng có th tht cht lòng trung thành ca ngi tiêu dùng và
s khác bit so vi các nhãn hiu khác, qua đó cng c v trí nhà bán l so vi nhà sn
xut nhãn hiu quc gia và tng li nhun. Ngoài ra, nhãn hiu riêng có th giúp các
nhà bán l tng s ln ghé ca hàng và lòng trung thành ca ngi tiêu dùng bng cách
7
cung cp dòng riêng di tên, nhãn mác mà không th tìm thy trong siêu th khác
(Richardson và cng s, 1996).
Th hai, nu các nhà bán l xây dng nhãn hiu riêng mnh, kh nng thng
lng ca h có th cnh tranh vi các nhà sn xut khác. Nói cách khác, các nhà bán
l s có nhiu quyn lc hn đ thng lng giá và gim giá khác, và sau đó tng
kênh phân phi (Quelch và Harding, 1996).
Th ba, các nhà bán l không cn phi tr thêm tin đ khuyn mãi các sn phm
trong ca hàng ca h, và h có th kim soát không gian trng bày. Ngoài ra, vic sn
xut nhãn hiu riêng có th nâng cao tích ly kinh nghim sn xut và gim chi phí sn
xut và phân phi (Quelch và Harding, 1996).
Nhãn hiu riêng phn ánh mong mun ca các nhà phân phi, bán l quy mô ln
và các chui ca hàng có đc nhãn hiu riêng cho mình trong mt s ngành hàng và
mt hàng nht đnh. Vic phát trin nhãn hiu riêng là quá trình hình thành ph hàng
riêng ca nhà phân phi, th hin nhng ci tin và đi mi quan trng ca nhà bán l
trong tâm trí khách hàng và qua đó các t chc bán l đt đc nhiu lãi gp trong quá
mt s vt, s vic do có ba quá trình nhn thc: s quan tâm có chn lc, s bóp méo
có chn lc và s ghi nh có chn lc (Kolter và Keller, 2012).
Richardson và cng s (1996) đa ra đnh ngha nhn thc là nhng phn ng
quan trng bên trong xut đi vi môi trng. Mt cá nhân ngi tiêu dùng có nhn
thc khác nhau. Do đó, h có kích thích, mc đ chp nhn, và thông tin khác nhau v
cùng mt sn phm, dch v.
2.3 ụ đnh mua hàng
Ý đnh mua hàng thng đc s dng đ phân tích hành vi ngi tiêu dùng.
Chen (2008) đnh ngha ý đnh mua hàng là mt khuynh hng ch quan ca ngi
tiêu dùng đi vi mt sn phm hoc dch v nht đnh và đó có th là yu t quan
trng đ d đoán hành vi ca ngi tiêu dùng.
9
Kotler và Keller (2012) ch ra rng hành vi mua ca ngi tiêu dùng din ra vi
s kích thích bi các yu t bên trong và bên ngoài (nh la chn mt sn phm, nhãn
hiu, mt nhà bán l, thi gian, và s lng); và ngi tiêu dùng đa ra quyt đnh mua
hàng da trên phm cht cá nhân ca h, tính cách, đc đim và quá trình ra quyt đnh.
iu này ng ý rng s la chn sn phm ca ngi tiêu dùng ca sn phm có nh
hng đn hành vi mua hàng.
Quá trình ra quyt đnh (hình 2.1) là mt quá trình liên tc, trong đó bao gm
nhn din vn đ, thu thp thông tin, đánh giá các la chn thay th, quyt đnh mua
hàng và hành vi sau khi mua hàng.
Hình 2.1 Quá trình ra quyt đnh
Ngun: Kotler và Keller (2012)
Ghosh (1990, trích t Chen, 2008) đã c gng đ kt hp mt s nghiên cu v
hành vi mua vi các quá trình ra quyt đnh ca ngi tiêu dùng. Kt qu là khi ngi
tiêu dùng la chn hàng hoá, quyt đnh cui cùng ph thuc vào ý đnh ca h. Vì vy,
các nhà marketing ngh rng ý đnh mua hàng ca ngi tiêu dùng là mt phng pháp
hiu qu đ d đoán vic mua.
Nim tin v nhng ngi nh
hng s nghi rng tôi nên hay
không nên mua sn phm
S thúc đy làm theo ý mun
ca nhng ngi nh hng
Chun ch
quan
Thái đ
Xu hng
hành vi
11
Kotler (2007) đã đa ra mi quan h gia nhn thc nhãn hiu và ý đnh mua
hàng. Theo đó, khi ngi tiêu dùng nhn thc v nhãn hiu, s dn đn ý đnh mua
hàng và sau đó là hành đng mua hàng. Jaafar (2013) ch ra rng ý đnh mua ca mi
cá nhân ngi tiêu dùng ngi luôn luôn đc xác đnh bi các yu t khác nh nhn
thc, thái đ… T đó ta có th nói rng nhn thc sn phm nhãn hiu riêng có nh
hng đn ý đnh mua hàng. Ngi tiêu dùng luôn có nhn thc cho riêng mình trc
khi mua sn phm nhãn hiu riêng (Veronika ,2013).
2.4.1 Nghiên cu ca Chen (2008)
Tác gi đã tìm hiu mi quan h gia ý đnh mua hàng, nhn thc sn phm thc
phm nhãn hiu riêng ti Anh. Ông đa ra mô hình gm có 4 bin đc lp là nhn thc
v cht lng, nhn thc v giá, nhn thc v giá tr, nhn thc v ri ro và mt bin
đc lp là ý đnh mua hàng. Kt qu kho sát 100 ngi tiêu dùng cho thy nhn thc
v ri ro và nhn thc v giá có nh hng đn ý đnh mua hàng, ngi tiêu dùng ngh
rng ít ri ro hn và giá r hn có th làm tng đng lc mua hàng ca h, nhng các
bin nhn thc v giá tr và nhn thc v cht lng không phi là yu t quyt đnh
cho h đ mua các nhãn hiu thc phm riêng trong siêu th.
nhãn hiu riêng
Ý đnh mua hàng
nhãn hiu riêng
Nhn thc hình nh
ca hàng
Nhn thc hình nh
giá nhãn hiu riêng
Nhn thc v
giá tr
Thái đ đi vi
nhãn hiu riêng
riêng
13
300 ngi tiêu dùng cho thy cht lng nhãn hiu riêng và nhn thc v giá tr có tác
đng đn ý đnh mua hàng. Ý đnh mua hàng cng có tác đng đn lòng trung thành.
Hình 2.5 Mô hình ý đnh mua hàng và lòng trung thành nhãn hiu
Ngun: Bidyut (2013)
2.4.4 Nghiên cu ca Veronika (2013)
Nghiên cu ca Veronika (2013) tp trung vào điu tra tác đng ca nhn thc ri
ro tài chính và nhn thc v giá tr đn ý đnh mua hàng nhãn hiu riêng qua trung gian
nhn thc v giá ti Indonexia. Nghiên cu đc thc hin vi khong 150 ngi tiêu
dùng n trên 25 tui đã mua nhãn hiu riêng ti siêu th. Kt qu cho thy cm nhân v
ri ro tài chính và nhn thc v giá tr có nh hng đn ý đnh mua hàng. Tuy nhiên,
nhn thc v giá không phi là bin trung gian.
và s tin cy sn phm đó.
Ý đnh mua hàng
Nhn thc v
ri ro tài chính
Nhn thc v giá Nhn thc v giá tr