B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM



TRN THÚY QUNH

CU TRÚC S HU TÁC NG N
CHÍNH SÁCH C TC CA CÁC
DOANH NGHIP VIT NAM LUN VN THC S KINH T TP.H Chí Minh – Nm 2013

B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM





Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc các t vit tt
Danh mc các hình và bng biu
CHNG 1: GII THIU 1
1.1 Li m đu 1
1.2 Mc tiêu nghiên cu 2
1.3 i tng và phm vi nghiên cu 2
1.4 Phng pháp nghiên cu 2
1.5 Nhng phn tip theo ca lun vn 3
CHNG 2: NHNG NGHIÊN CU TRC ÂY V CU TRÚC
S HU TÁC NG N CHÍNH SÁCH C TC 4
2.1 Quan nim v chình sách c tc 4
2.2 Nhng nghiên cu trc đây v các yu t cu trúc s hu tác đng đn chính sách
c tc 5
2.2.1 Phn trm c phn đc nm gi bi các c đông ln nht (TOP)
6
2.2.2 Tp trung quyn s hu (TOP5) 7
2.2.3 Phn trm c phn đc nm gi bi các nhà đu t t chc (INST) và
phn trm c phn nm gi bi các nhà đu t cá nhân (INDV) 9
2.2.4 Phn trm c phn đc nm gi bi các t chc trong nc (DINST)
và phn trm c phn đc nm gi bi các t chc nc ngoài (FINST)
11
2.2.5 Phn trm c phn đc nm gi bi các cá nhân trong nc (DINDV)
và phn trm c phn đc nm gi bi các cá nhân nc ngoài (FINDV)
12
2.2.6 Phn trm c phn đc nm gi bi các t chc và cá nhân nc

5.4 Nhng hn ch ca lun vn và hng nghiên cu tip theo 47
5.4.1 Nhng hn ch ca lun vn 47
5.4.2 Hng nghiên cu tip theo 48
KT LUN 50
TÀI LIU THAM KHO
Ph lc 1: Các yu t v cu trúc s hu ca các Công ty niêm yt trên th
trng chng khoán Vit Nam nm 2008-2012.
Ph lc 2: Các yu t v đc đim tài chính ca các Công ty niêm yt trên
th trng chng khoán Vit Nam nm 2008-2012.

DANH MC CÁC T VIT TT

AGE : Logarit đ tui doanh nghip tính t khi thành lp
DPR : C tc trên thu nhp ròng
DINDV : Phn trm c phn do các cá nhân trong nc nm gi
DINST : Phn trm c phn do các t chc trong nc nm gi
FCF : Dòng tin t hot đng trên tng tài sn
FINDV : Phn trm c phn do các t chc nc ngoài nm gi
FOREIGN : Phn trm c phn do nc ngoài nm gi
HNX : S Giao dch Chng khoán Hà Ni
HOSE : S Giao dch Chng khoán Thành ph H Chí Minh
INDV : Phn trm c phn do các cá nhân nm gi
INST : Phn trm c phn do các t chc nm gi
LEV : Tng n trên tng tài sn
MTB : Giá tr th trng trên giá tr s sách ca vn ch s hu
RETE : Thu nhp gi li trên giá tr s sách ca vn ch s hu
ROA : Thu nhp t hot đng trên tng tài sn

nói là quan trng nht đi vi nhà đu t. Ngoài quyt đnh đu t và quyt
đnh tài tr, quyt đnh chi tr c tc là mt trong 3 quyt đnh c bn ca tài
chính doanh nghip nhm mt mc đích nht quán là ti đa hóa giá tr doanh
nghip và li ích ca c đông. Chính sách c tc là mt trong nhng ch đ
quan trng và hp dn trong nghiên cu tài chính vì nó va nh hng trc
tip đn c đông, va nh hng đn s phát trin ca Công ty.
 Vit Nam hin nay, vic chi tr c tc còn mang nng tính đi phó
và phc v mc đích trc mt, các nhà đu t hu nh cha nhn thc rõ
tm quan trng ca chính sách c tc trong vic bo v quyn li cho mình.
Nhiu nghiên cu c v lý thuyt và thc tin trc đây ti M và các nc
khác trên th gii đã cho thy mt trong các yu t nh hng đn chính
sách c tc là cu trúc s hu ca doanh nghi
u cho
nhiu kt qu
c vào trình đ phát trin ca nn
kinh t
ng quc gia khác nhau, bin s dng, thi gian nghiên cu, mô
hình s dng
2Ti th trng Vit Nam, nhiu tác gi đã nghiên cu xoay quanh ch
đ này nhng ch tp trung  quy mô tng đi và b hn ch do thiu thông
tin đ nghiên cu đy đ do Vit Nam là mt quc gia đang phát trin, phn
ln các doanh nghip có quy mô va và nh vi mc đ tp trung s hu
cao, c đông nhà nc chim s đông, các c đông nm trong ban qun tr
chim s lng ln, thông tin công b tình hình ch
n ch
o v
c đông thiu s

thc mu N= 1415.
- Phân tích hi quy theo hai bc: Hi quy Logit nh phân và hi quy
Tobit thông qua phn mm x lý Stata11 nhm đánh giá các yu t tác đng
đn mc tiêu nghiên cu.
- Sau cùng kim đnh kh nng ni sinh các bin quyn s hu đ đm
bo tính vng cho mô hình.
1.5 Nhng phn tip theo ca lun vn gm
- Chng 2: Tng quan các nghiên cu trc đây có liên quan đn
lun vn.
- Chng 3: D liu và phng pháp nghiên cu.
- Chng 4: Ni dung và kt qu nghiên cu.
- Chng 5: Tho lun kt qu nghiên cu và khuyn ngh. 4

CHNG 2
NHNG NGHIÊN CU TRC ÂY V CU TRÚC S HU
TÁC NG N CHÍNH SÁCH C TC
Trong chng này s đim qua mt s vn đ lý thuyt liên quan đn
chính sách c tc, các yu t cu trúc s hu tác đng đn chính sách c tc,
các nghiên cu trc đây liên quan đn vn đ này và s khác bit gia
nghiên cu  các nc trên th gii và nghiên cu ti Vit Nam.
2.1 Quan nim v chính sách c tc
Theo đ xut v vic phân b c tc ca Miller và Modigliani (1961),
nhiu nhà nghiên cu đã c gng gii thích ti sao các công ty phi tr mt
phn đáng k thu nhp di dng c tc nu lng c tc tr cho c đông
không nh hng đn giá tr công ty.
Mt trong nhng lý do đc trích dn nhiu nht là lý thuyt dòng
tin t do, da trên quan đim rng có s mâu thun v li ích gia nhà qun

tc trên th trng chng khoán Vit Nam. K tha nghiên cu ca
Yordying Thanatawee (2012) s dng các bin cu trúc s hu nh: phn
trm c phn đc nm gi bi các c đông ln nht (TOP), tp trung quyn
s hu (TOP5), phn trm c phn đc nm gi bi các nhà đu t t chc
(INST), phn trm c phn đc nm gi bi các t chc trong nc
(DINST), phn trm c phn đc nm gi bi các t chc nc ngoài
(FINST), phn trm c phn đc nm gi bi các nhà đu t cá nhân
(INDV), phn trm c phn đc nm gi bi các cá nhân trong nc
(DINDV), phn trm c phn đc nm gi bi các cá nhân nc ngoài
6

(FINDV), phn trm c phn đc nm gi bi các t chc và cá nhân nc
ngoài (FOREIGN) đ nghiên cu s tác đng ca nhng yu t này đn
chính sách c tc.
Trong nghiên cu ca tác gi này thì các yu t cu trúc s hu tác
đng đn c tc ch có yu t s hu nc ngoài là không tác đng đn
chính sách c tc.
Cng có nhiu kt qu nghiên cu v chính sách c tc  các quc gia
và đã có nhiu kt lun khác nhau, do ti mi quc gia có s khác nhau trong
giai đon tng trng, khác nhau trong chính sách thu, khác nhau trong
kim soát doanh nghip…
2.2.1 Phn trm c phn đc nm gi bi các c đông ln nht (TOP)
V c bn, so vi các công ty có cá nhân là c đông ln nht, các công
ty có t chc là c đông ln nht có nhiu kh nng đ tr c tc hn. C
đông ln có th yêu cu nhà qun lý doanh nghip tr c tc đ gim chi phí
đi din ca dòng tin t do nhng h có th tác đng nhà qun lý thit lp
chính sách c tc thp đ đc hng li riêng trên khong thit hi ca c
đông thiu s. Các nghiên cu hin có cung cp kt qu khác nhau v tác
đng ca c đông ln đn vic chi tr c tc.


các công ty có t chc là c đông ln nht có nhiu kh nng đ tr c tc
hn và s hu ca c đông ln nht càng cao, tin chi c tc càng nhiu.
2.2.2 Tp trung quyn s hu (TOP5)
Theo quan đim ca Rozeff (1982), Easterbrook (1984) và Jensen
(1986), chi tr c tc làm gim chi phí đi din bng cách gim lng tin
mt d tha do nhà qun lý s kim soát. Vì các c đông ln có v trí tt hn
đ áp dng và hng li t c ch này, tp trung quyn s hu là điu kin
cho c đông ln đóng vai trò giám sát, do đó tp trung quyn s hu đc
d kin s liên quan ti chi tr c tc cao hn (Shleifer và Vishny, 1986).
8

Các nghiên cu hin có cung cp kt qu khác nhau v tác đng ca tn
trung s hu đn vic chi tr c tc.

Trng vƠ Heaney (2007) cho rng s hu tp trung có tác đng
cùng chiu đn quyt đnh chi tr c tc ca Công ty, nhng không phi là
yu t quyt đnh đáng k đn mc thanh toán c tc.

Kouki and Guizani(2009) khi nghiên cu các công ty Th Nh K
cng đng ý rng có mi quan h cùng chiu gia tp trung s hu và chính
sách c tc.

Ramli (2010) qua nghiên cu thc nghim các công ty niêm yt
trên th trng chng khoán Malaysian cng nhn thy rng mc đ s hu
tp trung càng cao, các công ty càng nhiu kh nng chi c tc.
 Harada và Nguyn (2011) ngc li, khi kim tra chính sách c
tc ca các công ty Nht Bn, chng minh rng các công ty vi s tp trung
quyn s hu cao hn chi tr c tc thp hn và ít có kh nng tng c tc
khi thu nhp tng hoc n gim.


Tunisia cho kt qu trái ngc, theo đó tp trung s hu không có bt k nh
hng đn chính sách c tc ca công ty.
2.2.3 Phn trm c phn đc nm gi bi các nhƠ đu t t chc
(INST) và phn trm c phn nm gi bi các nhƠ đu t cá nhơn
(INDV)
Gi thuyt dòng tin t do ca Jensen (1986) cho rng các nhà đu t
t chc có th cung cp các hot đng giám sát hiu qu, qua đó buc các
nhà qun lý phân phi dòng tin t do nh c tc, hay c tc có th đc s
dng đ đn bù cho các nhà đu t t chc vì các hot đng giám sát ca h
(Shleifer và Vishny, 1986). Gi s các t chc đóng vai trò giám sát hiu
qu thì các lý thuyt chi phí đi din d báo mt mi quan h cùng chiu
gia vic nm gi ca t chc và chi tr c tc. Các bng chng cng ch ra
10

rng t chc (cá nhân) nm gi c phiu cao có liên quan đn kh nng cao
hn (thp hn) các công ty tr c tc và mc chi c tc cng cao hn (thp
hn), kt qu này ch yu là do s hu trong nc ch không phi là s hu
nc ngoài.
 Short et al. (2002) trong bài nghiên cu “Mi liên kt gia cu
trúc s hu và s hu t chc” các công ty ti Anh cng cho thy mi liên
h cùng chiu gia s hu ca t chc và t l chi c tc

Grinstein và Michaely (2005) trong bài nghiên cu v “Nm gi
ca t chc và chính sách chi tr” xem xét mi quan h gia vic nm gi c
phn ca các t chc và chính sách thanh toán c tc ti doanh nghip nhà
nc M t nm 1980 đn nm 1996. Thy rng chính sách c tc nh
hng đn vic nm gi c phn ca các t chc. Các nhà đu t t chc
không hng thú vi các công ty không tr bt k khon c tc nào. Nhng
trong s các công ty tr c tc, nhà đu t t chc thích các công ty chi tr
c tc ít hn. Các bng chng cho thy các t chc thích các công ty mua li

ngoài (FINST)
Kt qu t nghiên cu cho thy, so vi công ty có mt cá nhân là c
đông ln nht, công ty có mt t chc là c đông ln nht có nhiu kh nng
đ tr c tc và có xu hng tr c tc cao hn. Nhìn chung, kt qu này
phù hp vi lý thuyt chi phí đi din ca Jensen (1986) và Shleifer và
Vishny (1986).
 Cook & Jeon (2011 ) đã nghiên cu tác đng ca s hu t chc
đn chính sách c tc bng cách xem xét nhng tính cht đc bit ca s hu
nc ngoài ti Hàn Quc. Nghiên cu ca h cung cp bng chng cho thy
s hu nc ngoài tác đng cùng chiu đn c tc trong khi quyn s hu
trong nc tác đng ngc chiu đn chính sách c tc ca mt công ty .
12

 Yordying Thanatawee (2012) ngc li, khi nghiên cu các công
ty niêm yt trên th trng chng khoán Thái Lan đã chng minh rng mc
chi c tc ca các công ty Thái Lan b tác đng cùng chiu bi các t chc
trong nc, cho thy các t chc, đc bit là t chc trong nc, ni lên nh
mt nhóm nhà đu t ln, đóng vai trò quan trng trong vic ng h các
Công ty chi tr c tc. Trong khi đó s hu ca các t chc nc ngoài
không tác đng đn chính sách c tc.
2.2.5 Phn trm c phn đc nm gi bi các cá nhơn trong nc
(DINDV) và phn trm c phn đc nm gi bi các cá nhơn nc
ngoài (FINDV)
 Gugler (2003) khi nghiên cu các công ty Áo, nhn thy rng các
công ty s hu cá nhân di hình thc công ty gia đình có nhiu kh nng
ct gim c tc hn các công ty nhà nc.
 Khan (2006) khi nghiên cu các Công ty ti Anh cng tìm thy
mt mi quan h nguc chiu gia quyn s hu cá nhân và c tc, trong
khi các công ty do các t chc là các công ty bo him nm gi phn ln c
phiu thì t l tr c tc cao hn.


14

CHNG 3
D LIU VÀ PHNG PHÁP NGHIÊN CU

3.1 Phng pháp nghiên cu
Bài nghiên cu đc thc hin theo phng pháp đnh lng, khám
phá lch s chi tr c tc (d liu th cp) ca các Công ty niêm yt trên sàn
HOSE và HNX nhm kim đnh các yu t tác đng đn chính sách c tc
ca các doanh nghip Vit Nam.
Tác gi da vào phng pháp ca tác gi Yordying Thanatawee
(2012) trong bài nghiên cu “Cu trúc s hu và chính sách c tc: Bng
chng t Thái Lan” đ xem các yu t cu trúc s hu tác đng đn chính
sách ca các Công ty niêm yt trên HOSE và HNX.
Phng pháp đc thc hin qua ba bc:
- Bc mt, s dng tng hp thng kê các yu t v cu trúc s hu và
các yu t v tài chính tác đng đn chính sách c tc ca Công ty.
- Bc hai, phân tích tác đng ca cu trúc s hu đn quyt đnh có
chi tr c tc hay không ca các Công ty bng cách thc hin hi quy Logit
nh phân mà bin ph thuc là mt bin gi bng 1 cho các công ty chi tr c
tc và bng 0 cho các công ty không chi tr.
- Bc ba, tác đng ca cu trúc s hu đn s tin chi tr c tc đc
phân tích bng cách c tính hi quy Tobit mà bin ph thuc là t l chi tr

đc ly t trang web ca S Giao dch chng khoán TP.HCM, báo cáo tài

Trích đoạn B in công ngh ip (Industry) và bi nn m (Year) Phân tích hi quy Logit

---