B GIÁO DCăVÀăÀOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHÍ MINH
CHNGăTRỊNHăGING DY KINH T FULBRIGHT TRN NHTăTRNG
ÁNHăGIÁăVAIăTRọăCA HP TÁC XÃ
TRONG VIC GIM CHI PHÍ TRUNG GIAN CA
ii
LIăCMăN
Tôi xin gi li cmănăđn quý thyăcôăChngătrìnhăGing dy Kinh t Fulbrightăđưătn
tình truynăđt kin thc, toămôiătrng thun li nht trong sut quá trình hc tpăcngă
nhăthc hin lunăvnănƠy.
Vi lòng kính trng và bităn,ătôiăxinăđc giăđn TinăsăTrn Tin Khai li cmănă
chân thành, thyăđưătoăđiu kin, khuynăkhích,ăđnhăhng và ch dn tn tình cho tôi
trong sut thi gian thc hin nghiên cu này.
Xin chân thành cmănăcácăt chc, cá nhân, doanh nghipăđưăhp tác chia s thông tin,
nht. ThêmăvƠoăđó, s binăđngăkhóălng v giá trên th trng th gii, mngăli kinh
doanh hàng nông sn va thiu, va yu và có quá nhiu khâu trung gian đưălƠmăchoăgiá tr
giaătngăcaăcácănhómăđiătng tham gia chui giá tr lúa go BSCLăgim xung.
tnhăng Tháp, sn xut nông nghip có vai trò rt quan trng trong phát trin kinh t,
doăđóăphátătrin nông nghip theo chiu sâu, gn sn xut vi tiêu th và ch bin là mc
tiêu tnh hng ti, vic liên kt ngang và liên kt dc trong chui giá tr lúa goăđưăđc
các HTX NN thc hin nhm gim chi phí trung gian, mang li li nhunăcaoăhnăchoăxưă
viên HTX vƠăđangădn hình thành chui giá tr lúa go mi vi ít tác nhân tham tham gia
hnăsoăvi chui giá tr lúa go truyn thng.
Trong chui giá tr lúa go tnhăng Tháp nói chung, huyn Tam Nông nói riêng, các
HTXăNNăđưăth hin vai trò trung gian liên kt các nhân t còn li ca chui giá tr lúa
go, mc dù liên kt ngang và liên kt dc trong chui giá tr lúa go huyn Tam Nông
đưăđc các HTX NN thc hin và mang li nhng kt qu tích ccănhăgimăchiăphíăđu
vào, năđnhăvƠătngăliăíchăđu ra cho sn phm lúa go, loi các tác nhân trung gian là
thngăláiătrongăchui giá tr. Ngoài ra, viăvaiătròătrungăgian,ăcácăHTXăNNăcngăđưămangă
li li ích cho tt c các nhóm nhân t tham gia vào chui giá tr. Tuy nhiên, ch mt vài
HTXăNNăcóăđ nngălc v tài chính, kh nngăđiuăhƠnhăđ trin khai liên kt các h xã
viênăhìnhăthƠnhăcánhăđng ln cùng sn xut theo quy trình hinăđi nhmăđápăng nhu cu
ca doanh nghip. Nhiu HTX NN huyn Tam Nông ch hotăđng vi dch v bmăti
và mt vài HTX hotăđng mang tính cht hình thc,ăkhôngăhuyăđngăđc vn góp ca xã
viênăđ m rng sn xutăkinhădoanh.ăThêmăvƠoăđó,ăcácăHTXănƠyăkhôngăquanătơmăđiu
hành sn xut do thiu cán b cóănngălc qunălỦăvƠăđiu hành các hotăđng dch v.
Mc khác, mi liên kt trong chui giá tr lúa goăchaăth hinăđc tính bn vng và d
b phá v khi có s binăđng mnh ca th trng.
Doăđó,ăđ các mi liên kt trong chui giá tr lúa go phát trin bn vng, cn phi có
nhng chính sách h tr t các th ch,ătrongăđóăba nhân t quan trng quytăđnh s gn
kt ca chui giá tr lúa go là nông dân, HTX NN và doanh nghip tiêu th sn phm.
iv
3.2 Tình hình phát trin HTX NN tnhăng Tháp 13
3.3 Vai trò ca HTX trong t chc sn xut nông nghip 13
3.4 S khác bit giaăcánhăđng liên kt ca các HTX NN và sn xut cá th huyn
Tam Nông 19
v
3.4.1ăHTXăđóngăvaiătròăliênăkt ngang trong chui giá tr 19
3.4.1.1 19
3.4.1.1 Gieo s bng công c s hàng 20
3.4.1.2 Áp dng các k thut mi trong sn xut 21
3.4.2ăHTXăđóngăvaiătròăliênăkt dc trong chui giá tr 24
3.4.2.1 Liên kt vi doanh nghip cung cp nguyên vt liuăđu vào 24
3.4.2.2 Liên kt vi doanh nghip tiêu th sn phm 25
3.5 Hình thành chui giá tr lúa go mi huyn Tam Nông 28
3.6 S h tr t các th ch trong chui giá tr lúa go huyn Tam Nông 29
3.6.1ăNhƠănc 29
3.6.2 Nhà khoa hc 30
CHNGă4ăKT LUN VÀ KHUYN NGH 31
4.1 Kt lun 31
4.2 Khuyn ngh 32
4.2.1ăi vi nông dân 32
4.2.2ăi vi HTX NN 32
4.2.3ăi vi doanh nghip 33
TÀI LIU THAM KHO 36
PH LC 38 vi
DANHăMCăBNG
Bngă1.1ăCăcu muăđiu tra nông h 5
Bng 3.1 Doanh nghip hpăđngăthuămuaălúaăthngăphm HTX dch v nông nghip
TơnăCng t nmă2008ăăđn 2011 16
Bng 3.2 Snălng lúa v ôngăXuơnă2012ă - 2013ăđc thu mua thông qua hpăđng
trc vi doanh nghip 18
Bng 3.3 So sánh s lng và chi phí phân bón trong và ngoài mô hình 22
Bng 3.4 So sánh chi phí thuc BVTV trong và ngoài mô hình 22
Bng 3.5 Soăsánhăchiăphíălaoăđng trong và ngoài mô hình 23
Bng 3.6 So sánh chi phí và li nhunăcánhăđng liên kt vi doanh nghip và bên ngoài 27
DANHăăMCăHỊNH
Hìnhă2.1ăSăđ hóa chui giá tr 7
Hìnhă2.2 Chui giá tr lúa go hàng hóa BSCL 9
Hìnhă3.1 Chui giá tr lúa go miăđangăhìnhăthƠnhăti huyn Tam Nông 29
DANHăMCăHP
Hp 3.1 Nhng ch trng,ăchínhăsáchăthúcăđy phát trin nông nghip 14
Hp 3.2 So sánh li ích gia ging lúa chtălng thp và ging lúa chtălng cao 20
1
CHNGă1
GIIăTHIU
1.1 Biăcnhănghiênăcu
1
VõăHùngăDngă(2010, tr.2).
2
Võ Th Thanh Lc và Nguyn Phú Son (2011, tr.99).
2
tnhăng Tháp nói chung và huyn Tam Nông nói riêng, nhiu Hp tác xã nông nghip
(HTXă NN)ă đưă thc hină đc mt chui các hotă đngă đng b nh:ălƠmă thy li ni
đng, sp xp lch gieo s hp lý, chn chng loi ging thích hp viăđiu kin t nhiên,
tp quán canh tác caănôngădơnăvƠăđápăng nhu cuăđt hàng caăthngăláiăhayădoanhă
nghip, cung cp vtătăđu vào, t chc chuyn giao các gói gii pháp k thutănh:ă1ă
phi 5 gim,ăchmăsócăvƠăbo v kp thi v lúaăđ giúpănôngădơnăđtănngăsut và cht
lng cao, lên lch thu hoch và ch đng tìm doanh nghipăhayăthngăláiătiêuăth sn
phmăchoăxưăviênăầ.ăChínhănhng hotăđngănƠyăđưăgópăphn gimăchiăphíăđu vào trong
sn xutăvƠătngăhiu qu đu ra cho sn phm nông nghip ca xã viên HTX.
Hinănay,ătrongăđiu kin hotăđng ca chui giá tr lúa go còn phi qua rt nhiu khâu
trung gian thì hotăđng ca HTX NN là nhân t tích cc,ăchínhăcácăHTXăNNăđưăto ra liên
kt ngang và liên kt dc trong chui giá tr, gim các khâu trung gian. Vic liên kt ngang
và liên kt dc trong chui giá tr lúa goăđưăđc các HTX NN thc hinăvƠăđangădn hình
thành chui giá tr lúa go mi, tuy nhiên s gn ktănƠyăchaăbn vng, do miăbênăđu
đt li ích caămìnhălênăhƠngăđuănênăchaăcóăting nói chung, vic t chc thu mua ca
mt s doanh nghipăchaăhp lý, ràng buc trong hpăđng giaăcácăbênăthng không
cht ch, d dnăđnăđ v. Ngoài ra, do tp quán sn xut caănôngădơnăthng mang tính
nh l, nên ch mtăvƠiăHTXăNNăđ kh nngăđiu hành sn xut và vnăđng nhân dân
thng nht thc hină đng b cùng loi ging, cùng quy trình sn xut nhm to vùng
nguyên liu lnăđ liên kt tiêu th vi doanh nghip.ăThêmăvƠoăđóăcóănhiu ch trng,ă
go huyn Tam Nông, tnhăng Tháp.
1.4.1.2 NiădungăvƠăphmăviănghiênăcu
tài tp trung nghiên cu,ă đánhă giáă nhng hotă đng ca các HTXă NNă trênă đa bàn
huyn Tam Nông trong liên kt ngang giaăHTXăvƠăcácăxưăviênăđ điu hành sn xut, áp
dng các tin b khoa hc k thut,ăcăgii hóa trong sn xut nhm gimăchiăphíăđu vào
và liên kt dc gia HTX vi các doanh nghip trong và ngoài tnhăngăThápăđ tiêu th
hàng hóa, toăđu ra năđnh, gimăcácăđiătng trung gian, nâng cao li nhun cho các h
xã viên trong chui giá tr.
ng thi nghiên cu s h tr ca các th ch đi vi chui giá tr nh:ă nhng ch
trng,ăchínhăsáchăca chính quyn các cp, s h tr v mt h tng k thutăcngănhă
quy hoch li vùng sn xut, vic chuyn giao khoa hc, k thut trong sn xut ca nhà
khoa hc,ầ.ă
Doăngi nông dân không có thói quen ghi chép nhng thông s k thutăcngănhănhng
chi phí trong sn xută nênă đ tài ch tp trung nghiên cu t thángă 9/2012ă đn tháng
02/2013, ng vi thi v lúaăôngăXuơnă2012ă- 2013 huyn Tam Nông.
4
1.4.2 Phngăphápănghiênăcu
1.4.2.1 Khung phân tích
Lòngătinătng và các mi liên ktăđc kt ni cht ch trong chui giá tr. Các t chc
không có các mi liên ktă thìă cóă ítă lỦădoă đ tină tngă nhau.ă Ngc li, nhng t chc
không có nhng mi liên kt có th không cnăđnălòngătinătngăđ làm kinh doanh nu
h cóăvƠiăcăch thiăhƠnhăđ đm bo tuân theo nhng nguyên tcăđư đcăđ raăđ qun tr
mi quan h ca h (hpăđngăvƠăcácăquyăđnh pháp lut khác). Tuy nhiên, nu thiuăcă
ch thi hành hiu qu thì liên kt không có s tinătngălúcănƠoăcngăyu. Vic phân tích
các mi liên kt không ch xácăđnh t chcăvƠăngi tham gia nào liên kt vi nhau mà
cònăxácăđnh nguyên nhân ca nhng liên kt này và nhng liên kt này có mang li li ích
hay không.
c:ă1,ă2,ă3,ă7ăvƠă8ăđ đánhăgiáăs tngătácăgia các nhóm tác nhân trong chui giá tr và h
thng th ch tácăđngăđn nó.
1.4.2.2ăPhngăphápăchn mu và ngun thông tin
Tác gi điu tra nông h bng phiu phng vn đ thu thpăthôngătinăliênăquanăđn các hot
đng sn xut và tiêu th lúa go, s dngăphngăphápăchn mu ngu nhiên 120 h nông
dơn,ătrongăđóă60ăh nông dân tham gia sn xut trongăcánhăđng liên kt và 60 h nông
dân sn xut t doăcóăcùngăđiu kin sn xutănhăđa hình, th nhng, ging Bng 1.1.
Bng 1.1 Căcu muăđiu tra nông h
iu kin sn xut
aăđim
S mu
Nông dân sn xutătrongăcánhăđng
liên kt
HTX NN Tân Tin,ăxưăPhúăc
30 h
HTXăNNăPhúăBình,ăxưăPhúăc
30 h
Nông dân sn xut t do
xưăPhúăc
60 h
Do HTXNN Tân Tin và HTX NN Phú Bình có hpăđng liên kt tiêu th nhiu v vi
doanh nghip, xã viên hai HTX này có s đng thun cao trong liên kt sn xut và liên
kt tiêu th vi doanh nghip,ăngoƠiăraăđ cóăcùngăđiu kin sn xut nên tác gi đưăla
chn các h nông dân sn xut t do xưăPhúăcăđ so sánh.
ThêmăvƠoăđó,ătácăgi điu tra tình hình hot đng ca 08 HTXăNNătrênăđa bàn huyn đ
so sánh, đánhăgiáăvaiătròăca HTX,ătrongăđóă04ăHTXăcóăliênăkt tiêu th lúa go trc tip
vi doanh nghip và 04 HTX không có liên kt tiêu th (Ph lc 2.1).
Tác gi phng vnă03ăthngăláiăhotăđng thu mua lúa go, 02 doanh nghip hotăđng
trongălnhăvc sn xut, kinh doanh lúa goătrênăđa bàn huyn. Ngoài ra, tác gi cngăthuă
thp thêm thông tin t vic phng vnă đi dină lưnhă đo mt s xư,ă đi dinălưnhă đo
7
CHNGă2
CăSăLụăTHUYT VÀăTNGăQUANăCÁCăNGHIÊNăCUăTRC
2.1 LỦăthuytăvăchuiăgiáătr
Chui giá tr ám ch đn mt lot nhng hotăđng cn thităđ mang mt sn phm (hoc
mt dch v) t lúc còn là khái nim,ă thôngăquaăcácă giaiă đon sn xută khácănhauă đn
ngi tiêu dùng cui cùng và vt b sauăkhiăđưăs dng.
Cách tip cn chui giá tr theoăphngăphngăphápăắfilière”ă- Phân tích ngành hàng -
(CommodityăChainăAnalysis)ăcóăcácăđcăđim chính là: 1) Tp trung vào nhng vnăđ ca
các mi quan h đnhălng và vt cht trong chui. 2) Tóm tt trong các biuăđ dòng
chy ca hàng hóa vt cht.ă3)ăSăđ hóa các quan h chuyn dng sn phm.
H nhă2.1 Săđ hóa chui giá tr
bin, bo qun
Thngănhơn
Ngi tiêu th
8
Chui giá tr ám ch đn mt lot nhng hotăđng cn thităđ mang mt sn phm (hoc
mt dch v) t lúc còn là khái nim,ă thôngăquaăcácă giaiă đon sn xută khácănhauă đn
ngi tiêu dùng cui cùng và vt b sauăkhiăđưăs dng.
4
2.2 ChuiăgiáătrălúaăgoăăBSCLăvƠăcácăvnăđăliênăkt
Chui giá tr lúa go BSCLăgmăcácăkhơu:ăđu vào (ging, phân bón, thuc tr sâu,
ryầ),ăkhâu sn xut (nông dân, câu lc b nôngădơnăầ),ăkhơuăthuăgomă(thngălái/hƠngă
xáo), khâu ch bină(nhƠămáyăxayăxát,ălauăbóngăvƠăcôngăty),ăkhơuăthngămi (công ty, bán
s/l)ăvƠătiêuădùngă(nôiăđa và xut khu). Ngoài ra, các th ch h tr chui giá tr gm: vin,
trng, khuyn nông, hip hi, ngân hàng, chính quyn các cpầ
Tuyăngi nông dân có giá tr giaătngătngăđi ln trong chuiănhngăvi s lng lúa
ca mi h nông dân không nhiu, thi gian sn xut liăkéoădƠiăhnă3ătháng,ătrongăkhiăchuă
k kinh doanh caăthngăláiăvƠădoanhănghip cung ng go thành phm ngnăhnănhiu
so vi chu k sn xut caănôngădơn,ălng lúa go mà h mua bán lnăhnărt nhiu so
vi snălng lúa go mi h nôngădơnălƠmăra.ăDoăđó,ătrongămi chu k kinh doanh, mc
li nhun ca nhng thành phn này lnăhnănhiu so vi li nhun ca nông dân. Trong
chui này, nông dân và doanh nghipălƠăhaiăđiătng có giá tr giaăgiaătngăcaoănht, tuy
nhiên c haiăđu có nhng thun liăvƠăkhóăkhnăriêng.ăNôngădơnăsn xut lúa có li th v
kinh nghim và k thutăcanhătác,ăđc h tr tt v thy li niăđng, la chnăđu vào d
dƠng,ăđc vay vn,ăcăgii hóa, tiêu th sn phmăthngălái ănhngăli gpăkhóăkhnă
dch bnh trong sn xut,ăchiăphíăđuăvƠoăluônătngăcaoăvƠăđc bit đu ra sn phm không
năđnh. Nhng nmăgnăđơyăChínhăph thngăquyăđnhăgiáăsƠnăthuămuaălúaăđ nông dân
thit hi ca h rt ln. Chính nhngăđiu này nên nông dân tr thành nhóm sn xut d b
tnăthngănht trong chui giá tr lúa go.
ThngăláiătrongăngƠnhălúaăgo BSCLăđưăxut hin t rt smădoăđcăđim mngăli
sông rch chng cht và giao thông ch yu da vào mng sông rch này. Kt qu ca 20
nmăliênătc xut khu lúa go, chng t đơyălƠămt chui khá bn vngăvƠăthngăláiăđưă
là mt thành phnăđóngăgópătrongăđó.ăDoăhotăđngănƠy,ăngi nông dân ngày càng tách
ri vi các nhà xut khu, các nhà xut khuăthìăcngăchng có mi quan h gì vi nông
dơn.ăThngăláiăđưătr thành lcălng trung gian, nmăđc thông tin và mi quan h c
10
haiăđuănênăđưătr thành lcălng không th thiu trong t chc vnăhƠnhănhăca th
trng lúa go Vit Nam hin nay.
6
i vi doanh nghip có li th v kinh nghim kinh doanh, có hu cnătngăđi tt,
đc h tr ca Chính ph và Hip hiăLngăthc VităNamă(VFA);ăđcăuăđưiăvn
vay Song doanh nghip không kim soátăđc chtălng đu vào do thu mua lúa go
phi thông qua h thngăthngăláiănênăchtălngăkhôngăđngăđu, d b trn ln nhiu
ging khác nhau, thiu vn sn xut, thiu công ngh sy, thiu kho d tr,ăluônăđi mt
vi giá c không năđnh, thiu vn, b cnh tranh caoăvƠăthng b đng trong xut khu.
Vì vy, vicătngăcng phát trin liên kt dc gia nông dân và doanh nghip là ht sc
quan trngăđ tngăli nhun,ătngăchtălng và gim chi phí trung gian.
2.3 Săh nhăthƠnh,ăhotăđngăvƠăphátătrinăcaăHTXătrênăth gii
Liên minh HTX quc t (ICA)ăđnhănghaăHTXălƠămt t chc t ch ca nhngăngi t
nguyn liên kt li vi nhau nhmăđápăng nhng nhu cu và nguyn vng chung v kinh
t,ăvnăhoá,ăxưăhi thông qua vic thành lp mt t chc kinh doanh s hu tp th và qun
lí mt cách dân ch. HTX daătrênăcăs các giá tr: t lc, t chu trách nhim, dân ch,
công bng,ăbìnhăđngăvƠăđoƠnăkt.
chuyn giao k thut, công ngh mi (cây, con ging mi, k thutăchmăsóc,ăs dng máy
móc, thit b hinăđiầ),ănhƠăkho,ăbo qunăđôngălnh, h tr cung cp các dch v tài
chính (vay vn, bo him)ầăBênăcnhăđóăcònăcóăcácăHTXăNNăcungăcp các dch v khác
nh:ălƠmăđt, cung cp máy nông nghip, dng c laoăđng, vtătăchung tri,ăxngădu,
chtăđt,ầ
Vi s h tr ca HTX, sn xut nông nghipăđc thun liăhn,ăhiu qu hn.ăBênăcnhă
đó,ăHTXăcònăcóătráchănhimăchmăloăđiăsngăvnăhoá,ătinhăthn,ăanăsinhăxưăhiăcaănôngă
dơnăvƠăthúcăđyăsăphátătrinăcaăcácăcngăđngănôngăthôn.
12
vn t xưăviên,ăphngătin phc v cho hotăđng ca các HTX huănhăkhôngăcóăgì.ăXưă
viên tham gia còn mang tính phong trào, trông ch h tr t bên ngoài, manh ai ny làm và
sn xut theo cách riêng ca mình mà không theo k hoch hay quy trình c th nào.
11
9
Trn QucăNhơn,ăLêăDuy,ă VnăHoƠngăvƠăNguyn Duy Cn (2012, tr.283).
10
ƠoăXuơnăCn (2012).
11
Trn QucăNhơn,ăLêăDuy,ă VnăHoƠngăvƠăNguyn Duy Cn (2012, tr.284).
13
3.2 T nhăh nhăphátătrinăHTXăNN ătnhăngăTháp
tnhăngăTháp,ătínhăđn ngày 31/12/2012 toàn tnh có 161 HTX hotăđngătrongălnhă
vc nông nghip vi 18.312 xã viên và h xã viên, cung cp dch v cho 41.317 ha, tng
doanhăthuănmă2012ălƠă108.809ătriuăđng vi li nhun là 20.749 triuăđng.
12
Các HTX
NN không ch đóngăvaiătròăquanătrng trong phát trin các hotăđng dch v ca mình mà
còn góp phn to ra vic làm, phát trin th trng, ci thin thu nhp caăngiădơn,ăcngă
nhătrongăvic tip cn các dch v xã hiăchoăngi dân khu vc nông thôn.
huynă Tamă Nông,ă HTXă NNă đc thành lpă đuă tiênă vƠoă nmă 1998,ă đn ngày
31/12/2012ăsauă14ănmătoƠnăhuynăđã có 31 HTX hotăđngătrongălnhăvc nông nghip
vi 5.038 h xã viên t chc sn xut trên 10.814 haăđt trng lúa, chim khong 36% tng
din tích sn xut nông nghip.
snăthôngăquaăhpăđngăvƠăchătrngăắliênăktă4ănhƠ”ăgmănhƠănc,ănhƠănông,ănhƠăkhoaă
hcăvƠănhƠădoanhănghip.ăChătrngăliênăktănƠyănhmămcăđíchăđăcácădoanhănghipăcóă
ngunănguyênăliuăvƠăhƠngăhóaănăđnhăphcăvăchăbinăvƠăxutăkhu,ăngiănôngădơnă
đcăchuynăgiaoăkhoaăhcăkăthut,ăcôngănghăsnăxut,ăđcăhătrăvtăchtăvƠăđcăbită
lƠăsnăphmăđcătiêuăthănăđnh.ă
NguyênătcăliênăktălƠăsăthaăthun,ăđôiăbênăhocăcùngănhiuăbênăcùngăcóăli.ăLiênăktăbaoă
gmăliênăktăgiaănhƠăkhoaăhcăviădoanhănghip,ăviătrangătriăvƠăcácăhănôngădơnăđă
chuynăgiaoăkhoaăhcăkăthut,ăliênăktăgiaăcácădoanhănghipăviăcácăhănôngădơnăđăsnă
xutăvƠătiêuăthăsnăphm.ăLiênăktătrongăniăbănôngădơn,ădoanhănghipăviădoanhănghip,ă
giaăcácătrangătriăviănhauăvƠăgiaăHTXăviăHTXăđătngăthêmătimălcầăCácămiăliênă
ktăcƠngăđaădng,ăchtăch,ăcƠngăbnăvngăs cƠngămangăliăktăquăcao.ăCácămiăliênăktă
trênăđcăthcăhinădiăsăhngădn,ăqunălỦăcaăcácăcăquanănhƠăncănhmăđmăboă
choăcăchăliênăktăluônăđcăbnăvngăvƠăphátătrin.
ngang gia nhng h nôngădơnătrongăHTXăđ điu hành sn xut theo nhng quy trình tiên
tin có s h tr ca các nhà khoa hcăvƠăđaăcăgii hóa vào sn xut nhm gim chi phí
đu vào, to vùng nguyên liu ln vi chtălngăcaoăđápăng yêu cu xut khu, liên kt
dc vi các doanh nghip cung cp nhng sn phmăđu vào vi giá thpăhnăth trng và
tiêu th sn phm ca xã viên. Ngoài ra, các HTX NN còn tranh th s h tr t nhng ch
trngăchínhăsách,ănhng h tr v h tng k thut t các nhà qun lý đ điu hành sn
xut trong HTX nhm mang li hiu qu cao nht cho xã viên.
Nmă2008, tnhăngăThápăđưătrinăkhaiăthíăđimămôăhìnhăcánhăđng mu ln huyn
Tam Nông vi din tích 200 ha 1 HTX dch v nông nghipăTơnăCng,ăxưăPhúăCng
và dn dn nhân rng ra các huyn khác trong tnhăngăTháp.ăn nay, mô hình cánh
đng mu ln huynăTamăNôngăđc phát trinăthƠnhăcánhăđng liên kt sn xut theo
hng tiêu chun VietGAP, vi vicăhìnhăthƠnhăcánhăđng liên kt to vùng nguyên liu
ln, chtălngăđng nhtăđưăto tinăđ đ cácăHTXăNNătrênăđa bàn huyn Tam Nông
liên kt vi các doanh nghip tiêu th sn phm.ăn cui nmă2011, sauăhnă03ănmătrin
khai thc hin HTX dch v nông nghipăTơnăCng vi tng dinătíchăhnă3.000ăha (06
v), HTX dch v nông nghipăTơnăCng đưăkỦănhiu hpăđng vi các doanh nghip
trong và ngoài tnhăđ thuămuaălúaăthngăphm caăxưăviên,ătuyănhiênălngălúaăthngă
phmăđc các doanh nghip thu mua rt khiêm tn, ch 1.550 tnălúaă(trongăđóăcóă200ătn
lúa ging) viă giáă caoă hnă thngă láiă thuă muaă bênă ngoƠiă t 100 - 200ă đng/kg (Bng
3.1).
14 14
vƠăkimăsoátăchtălngătheoănhiuătiêuăchunărtăkhcăkheănhăđăsángăhtălúa,ăđăm,ătă
lăhtăchcầ.lƠmănôngădơnăkhôngăthăbánăsnăphmăchoădoanhănghipăhocăbánăviăgiáă
thpăhnăsoăviăgiaoăcătătrc.ăThêmăvƠoăđó,ădoăkhôngăcóăhpăđngăhocăhpăđngă
khôngăchtăchăgiaăcácăbên,ănênăkhiămtăbênăpháăvăhpăđngăthìăbênăcònăliăkhôngăcóă
cnăcăđăkinăraătòaăán.
Nmă2012,ădinătíchăcánhăđngăliênăktăăhuynăTamăNôngăđcămărngăviă6.900ăhaăă
07ăHTXăNNătrênăđaăbƠnăhuyn.ăRútăkinhănghimătă nhngăthtăbiădoăpháăvăcácăhpă
đngătrongăliênăktătiêuăth,ăcácăHTXăNNăđưăchăđngăkỦăktăhpăđngăngayătăđuăvăđă
cóăsăthngănhtăgiaăhaiăbênăvƠăđyăđăcácărƠngăbucătráchănhimăgiaădoanhănghipăvƠă
hănôngădơnănhădinătích, gingălúa,ăđăm,ătpăcht,ăthiăgianăthuăhoch,ăphngăthcă
vnăchuynătrênăđng,ăbătríănhiuăđimăthuămuaăthíchăhp,ầăViăphngăthcătngăt,ă
HTXăNNăkỦăhpăđngărƠngăbucăviătngăxưăviênătrongăHTXăđăcóăthăđápăngăcácăyêuă
cuăcaădoanhănghip.
TrongăhpăđngăvicăxácăđnhăgiáăthuămuaăđăcóăsăthngănhtăgiaăhaiăbênălƠărtăquană
trng.ăHinăgiáăthuămuaălúaăthngăphmăăhuynăTamăNôngăvƠădoanhănghipăđcăcnăcă