B GIỄOăDC VĨ ĨO TO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHệăMINH

BỐIăTH HNG GM
HOĨNăTHIN H THNG XP HNGăTệNă
DNG NI B TIăNGỂNăHĨNGăTMCPă
UăTăVĨăPHỄTăTRIN VIT NAM

LUNVNăTHC S KINH T

TP.HCHệăMINHăậNMă2013
B GIỄOăDCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHệăMINH
BỐIăTH HNG GM
đánh giá cng nh s liu ca các tác gi và c quan khác, đu có chú thích ngun
gc sau mi trích dn đ d tra cu, kim chng. Nu phát hin bt k s gian ln
nào, tác gi xin chu hoàn toàn trách nhim trc Hi đng.
BỐIăTH HNG GM MC LC
TRANG PH BỊA
LIăCAMăOAN
MC LC
DANH MCăCỄCăKụăHIU, CH VIT TT
DANH MCăCỄCăBNG
DANH MCăCỄCăHỊNH
LI M U 1
CHNGă 1:ă Că S Lụă LUN V H THNG XP HNGă TệNă DNG
NI B TIăNGỂNăHĨNGăTHNGăMI 4
1.1. Kháiănim v h thng xp hngătínădng ni b 4
1.2. Vaiătròăca h thng xp hngătínădng ni b 4
1.2.1. H tr cho vic xét duyt tín dng 5
1.2.2. Qun lỦ cht lng tín dng 6
1.2.3. C s phân loi n và trích lp d phòng ri ro 6
1.3. Cácănhơnăt nhăhngăđn h thng xp hngătínădng ni b 7
1.4. Ni dung ca h thng xp hngătínădng ni b 8
1.4.1. Mô hình t chc xp hng tín dng ni b 8
1.4.2. i tng xp hng tín dng ni b 8
1.4.3. Phng pháp xp hng tín dng ni b 9
1.4.3.1. Phng pháp lun 9
1.4.3.2. Các phng pháp xp hng tín dng 11
1.4.4. Cn c xp hng tín dng ni b 12
1.4.5. Cu trúc ca h thng xp hng tín dng ni b 13

2.3.2.4. Cn c xp hng tín dng ni b 41
2.3.2.5. Cu trúc ca h thng xp hng tín dng ni b 42
2.3.2.6. Tn sut xp hng 49
2.3.2.7. Quy trình xp hng tín dng ni b 50
2.3.2.8. Các công c h tr h thng xp hng tín dng ni b 51

2.4. ánhăgiáăh thng xp hngătínădng ni b tiăNgơnăhƠngăTMCPău
tăvƠăPhátătrin Vit Nam 52
2.4.1. So sánh h thng xp hng tín dng ni b ca Ngân hàng TMCP u
t và Phát trin Vit Nam vi các Ngân hàng Thng Mi Vit Nam khác 52
2.4.2. Kt qu đt đc ca h thng xp hng tín dng ni b 53
2.4.3. Hn ch và nguyên nhân ca h thng xp hng tín dng ni b 56
2.4.3.1. Hn ch 56
2.4.3.2. Nguyên nhân 60
CHNGă 3:ă GIIă PHỄPă HOĨNă THIN H THNG XP HNGă TệNă
DNG NI B TIăNGỂNăHĨNGăTMCPăUăTăVĨăPHỄTăTRIN VIT
NAM 64
3.1. nhă hng phátă trin caă Ngơnă hƠngă TMCPă uă tă vƠăPhátă trin
Vit Nam 64
3.1.1. nh hng phát trin chung 64
3.1.2. nh hng hot đng tín dng 65
3.1.3. nh hng v h thng xp hng tín dng ni b 66
3.2. GiiăphápăhoƠnăthin h thng xp hngătínădng ni b đi viăNgơnă
hƠngăTMCPăuăTăVƠăPhátăTrin Vit Nam 67
3.2.1. Xây dng mô hình t chc xp hng tín dng phù hp 67
3.2.2. Hoàn thin quy đnh v đi tng xp hng 69
3.2.2.1. i vi khách hàng cá nhân và t chc tín dng 69
3.2.2.2. i vi khách hàng doanh nghip 69
3.2.3. Hoàn thin phng pháp xp hng tín dng ni b 71
3.2.4. Hoàn thin phng pháp thu thp thông tin làm cn c xp hng 72

MB : Ngân hàng TMCP Quân i
NHNN : Ngân hàng Nhà nc
NHTMCP : Ngân hàng thng mi c phn
QHKH : Quan h khách hàng
QLRR : Qun lỦ ri ro
QLRRTD : Qun lí ri ro tín dng
RRTD : Ri ro tín dng
S&P : Standard & Poor
SIBS : Silverlake Integrate Banking System- h thng thông tin tích hp
các nghip v ngân hàng ca BIDV
TCTD : T chc tín dng
TSB : Tài sn đm bo
XHTDNB : Xp hng tín dng ni b
Vietcombank : Ngân hàng TMCP Ngoi Thng Vit Nam
Vietinbank : Ngân hàng TMCP Công Thng Vit Nam
VN :Vit Nam

DANH MCăCỄCăBNG
Bng 1.1: Ngun thông tin làm cn c xp hng tín dng ni b ca các NHTM 13
Bng 1.2: H thng xp hng tín dng cá nhân ca Công ty Ernst & YoungVN 24
Bng 1.3: H thng XHTD doanh nghip ca Công ty Ernst & Young VN 25
Bng 2.1. Tình hình tài chính và kt qu kinh doanh ca BIDV giai đon 2008-2012
30
Bng 2.2: Tình hình d n tín dng theo đi tng khách hàng ca BIDV giai đon
2008-2012 35
Bng 2.3: Tình hình phân loi n ca BIDV giai đon 2008-2012 36
Bng 2.4: H thng th hng trong mô hình xp hng tín dng ni b ca BIDV 43
Bng 2.5: T trng đim trong mô hình XHTDNB cá nhân ca BIDV 44
Bng 2.6: H thng thang đim và th hng trong mô hình XHTDNB cá nhân ca
BIDV 45


DANH MCăCỄCăHỊNH
Hình 2.1: Mô hình c cu t chc ti hi s chính BIDV 29
Hình 2.2: C cu t chc ti Chi nhánh ca BIDV 29
Hình 2.3: Tình hình d n cho vay ca BIDV giai đon 2008-2012 34
Hình 2.4: Tình hình d n tín dng theo k hn ca BIDV giai đon 2008-2012 35
Hình 2.5: Tình hình d n và t l n xu ca BIDV giai đon 2008-2012 36
1
LI M U
1. LỦădoăchnăđ tƠi
Hot đng tín dng là mt trong nhng hot đng kinh doanh quan trng ca
các NHTM vi d n tín dng thng chim trên 50% tng tài sn. ây cng là
hot đng đem li thu nhp ln cho ngân hàng (t 50% đn 70% tng thu nhp).
Tuy nhiên, cùng vi vic đem li thu nhp đáng k thì lnh vc này cng tim n
nhiu ri ro. RRTD nu xy ra s có tác đng rt ln, nh hng trc tip đn s
tn ti và phát trin ca ngân hàng cng nh ca toàn nn kinh t. Vì vy, qun tr
RRTD luôn là vn đ cp thit đi vi NHTM.
Hip c Basel II khuyn khích các ngân hàng xây dng và phát trin h
thng XHTDNB nhm phc v cho công tác qun tr ri ro tr nên hiu qu. BIDV
là ngân hàng đu tiên xây dng và trin khai h thng XHTDNB nhm nhn dng,
đo lng và cnh báo RRTD. Tuy nhiên, h thng này bc l mt s hn ch nht
đnh cha đáp ng đc mc tiêu đ ra. T nhng vn đ trên, tác gi quyt đnh
chn đ tài “Hoàn thin h thng xp hng tín dng ni b ti Ngân hàng TMCP
u t và Phát trin Vit Nam”.
2. Mcătiêuăcaăđ tƠiănghiênăcu
Trên c s tip cn lỦ lun hin đi v xp hng tín dng, t vic nghiên cu
các mô hình xp hng tín dng trên th gii và ca Vit Nam, lun vn s đi sâu
phân tích h thng XHTDNB ti BIDV, đ rút ra nhng đc trng c bn, các u
đim cng nh hn ch còn tn ti ca h thng xp hng này. T đó đ xut mt s
gii pháp nhm hoàn thin h thng XHTDNB ca BIDV.

thng mi đư đc công b ti các công trình sau:
i. Lâm Thanh Phi Qunh (2008), “Xây dng h thng xp hng tín dng
ni b ti Ngân hàng TMCP ông Á”.
ii. Nguyn Tân Sn (2008), “Xây dng h thng xp hng tín dng ni b
cho T chc tín dng ti Vit Nam - ng dng cho Ngân hàng TMCP ông Á”.
3
iii. Trn Th Nam Trung (2011), “Hoàn thin h thng xp hng tín dng ni
b ti Ngân hàng TMCP Á Châu”.
iv. Nguyn Phúc Th c (2008), “Hoàn thin h thng chm đim xp loi
khách hàng nhm gim thiu ri ro tín dng ti h thng Ngân hàng u t và Phát
trin Vit Nam”.
v. Lê Minh Vng (2011), “Hoàn thin h thng xp hng tín dng ni b
đi vi khách hàng doanh nghip ti Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam –
Chi nhánh Kon Tum”.
vi. Trn Th Thúy Hà (2011), “Nghiên cu v h thng xp hng tín dng
ni b ca Ngân hàng Thng mi C phn Nhà Hà Ni”.
vii. V Th Tng Linh (2012), “Hoàn thin công tác xp hng tín dng ni
b đi vi doanh nghip ti Ngân hàng Nông nghip và Phát trin Nông thôn Vit
Nam – Chi nhánh Tnh Gia Lai”.
7. ụănghaăkhoaăhcăvƠăthc tin
Lun vn trình bày s cn thit phi hoàn thin h thng XHTDNB ti BIDV.
 tài nghiên cu tp trung vào mô hình xp hng t đó đa ra gii pháp nhm hoàn
thin h thng này vi mc đích nâng cao hiu qu qun tr RRTD bng công c
tiên tin phù hp vi thông l quc t. Kt qu nghiên cu ca đ tài này có th
đc áp dng vào công tác thc tin vì BIDV đang trong quá trình hoàn thin h
thng XHTDNB nhm phù hp vi mô hình t chc cng nh tình hình kinh t
hin ti.

4
CHNGă1:ăCăS LụăLUN V H THNG XP HNG

đng và tình hình thc t ca ngân hàng.
1.2.1. H tr cho vicăxétăduytătínădng
Th nht, h thng XHTDNB góp phn đnh hng trong vic thu thp h s
thông tin khách hàng, h tr đc lc trong vic ra quyt đnh tín dng. H thng này
giúp hn ch nhng sai sót trong quá trình thm đnh ca các cán b tín dng. ng
thi giúp cho ngân hàng có cái nhìn toàn din hn, chính xác hn v tình hình tài
chính, sn xut kinh doanh, mc đ tín nhim ca mt khách hàng, hay mc đ ri
ro ca mt khon vay.
Th hai, h thng XHTDNB có th góp phn đn gin hóa quá trình kim tra
khon vay đi vi khách hàng và nâng cao tc đ x lỦ h s tín dng, góp phn
đáng k trong vic nâng cao kh nng cnh tranh trong hot đng tín dng ca ngân
hàng.
Th ba, h thng XHTDNB giúp ngân hàng d dàng so sánh mc đ tín
nhim gia nhng khách hàng vi nhau, đây là c s đ đa ra chính sách khách
hàng. Chính sách khách hàng bao gm:
 Chínhăsáchăcpătínădng: Thông qua vic chm đim và xp hng khách
hàng, ngân hàng s đa ra quyt đnh có cp tín dng hay không và nu có thì cp
theo hình thc nào, thi hn cp tín dng, loi hình tín dng…
 Chínhă sáchă v TSB: h thng XHTDNB s cung cp thông tin cho
ngân hàng và đa ra đánh giá v mc đ ri ro ca khách hàng t đó quyt đnh các
chính sách TSB nh t l d n/giá tr TSB c th, hình thc đm bo…
 Chínhăsáchăv giá: Lưi sut cho vay đc hiu là giá c ca khon vay
và ph thuc ln vào mc đ ri ro ca khon vay đó. i vi khách hàng đc
6
đnh hng cao (ri ro thp) thì ngân hàng s xem xét có nhng chính sách u đưi v
giá (lưi sut cng nh phí).
1.2.2. QunălỦăchtălngătínădng
Da vào h thng XHTDNB, ngân hàng có th giám sát riêng r tình hình tài
chính ca tng khách hàng vay đ phát hin kp thi nhng du hiu xu v cht
lng khon vay qua đó đa ra nhng bin pháp qun lỦ và thu hi n thích hp

tính nht quán ca các tiêu chí đánh giá, tính hp lỦ ca các mc xp hng tng
ng vi các mc ri ro xác đnh, các chính sách và chin lc hot đng kinh doanh
ca ngân hàng cng nh vic ng dng các kt qu xp hng vào hot đng qun tr
ngân hàng. Các nhân t nh hng đn kt qu ca h thng xp hng tín dng ni
b bao gm các nhân t bên trong và bên ngoài ngân hàng:
- Các nhân t bên trong ngân hàng thng mi:
+ Yu t k thut: Mô hình t chc xp hng, đi tng xp hng, phng
pháp xp hng, cu trúc ca h thng xp hng (h thng ch tiêu, h thng thang
đo, thang đim, h thng các th hng), tn sut và quy trình xp hng.
+ Yu t con ngi: Nng lc ca đi ng xây dng, vn hành, kim tra –
giám sát h thng xp hng tín dng ni b.
+ Yu t khác: các công c h tr nh h thng công ngh thông tin…
- Các nhân t t bên ngoài ngân hàng thng mi
+ V khung pháp lỦ.
+ Cht lng ngun thông tin…

8
1.4. Ni dung ca h thng xp hngătínădng ni b
1.4.1. Môăhìnhăt chc xp hngătínădng ni b
Mô hình t chc XHTDNB ca mi ngân hàng có th khác nhau nhng phi
có 3 b phn c bn là b phn xây dng, b phn vn hành và b phn giám sát -
kim đnh li h thng XHTDNB. Tham gia vào công tác vn hành h thng
XHTDNB có b phn trc tip xp hng, b phn kim soát vic chm đim xp
hng và b phn phê duyt kt qu xp hng.
 h thng XHTDNB đt hiu qu cao, mô hình t chc xp hng phi đm
bo các yêu cu sau:
+ Tính đc lp, minh bch, công khai.
+ Tuân th các nguyên tc đo đc ngh nghip trong khi xp hng.
+ Tính cht chuyên nghip ca đi ng xp hng.
+ i ng xp hng phi có kh nng tip cn thông tin.

ánh kh nng đt đn mc tiêu ca đi tng. Vi mt s tiêu chí đnh lng có th
tính toán đ lng hóa trc tip đc. Vi mt s tiêu chí đnh tính thì có th lng
hóa bng cách gán cho mt giá tr nào đó. nh lng đc áp dng trong các
trng hp các d liu trong quá kh không có sn hoc đi vi các vn đ mà mi
quan h gia các bin s không có tính n đnh. Thông thng có các cách đnh
lng nh sau:
 o lng:
- Tính hu ích: Vic đo lng phi giúp ngi phân tích đánh giá kt qu
khi cn đo lng.
10
- Tính tin cy: o lng bng nhiu cách khác nhau thì các kt qu thu
thp đc phi nm trong phm vi sai s cho phép.  tin cy ph thuc vào công
c đo lng, cách đo và sai s.
- Tính tit kim: Khi đo lng đ có kt qu chính xác càng cao, tn phí
càng ln, vì th phi cân nhc gia li ích do đo lng chính xác đem li và tn tht
do phí tn gây ra.
 nh lng hóa tiêu chí hoc nhóm tiêu chí: nh lng hóa tiêu chí
hoc nhóm tiêu chí là biu hin mi quan h gia các tiêu chí hoc nhóm các tiêu
chí trong chun. Có hai cách đnh lng hóa:
- Cách th nht là đnh lng hóa bng cách cho đim, xác đnh đim ti
đa cho mi tiêu chí hoc nhóm mô t trình đ đt đc tng ng vi mi đim.
- Cách th hai là đnh lng hóa bng cách phân loi: thông thng
ngi ta hay s dng cách phân chia t 3 đn 5 loi, mô t mc đ đt đc  mi
loi, ngi ta cng có th đnh lng theo cách cho đim ri sau đó xp thành loi.
 ánhăgiáăbngălng chunăhóa:
 đánh giá tng hp cn phi đnh lng hóa chun. nh lng hóa chun
biu hin mi quan h các tiêu chí hoc các nhóm tiêu chí trong chun. Có hai cách
đnh lng hóa chun:
Mt là, đnh lng hóa chun bng cách cho đim: Mun đnh lng hóa
chun, trc tiên phi đnh lng hóa các tiêu chí hoc các nhóm tiêu chí. Có th

pháp chuyên gia.
 Nhómăphngăphápămôăhìnhăhóa:
Mô hình kinh t lng: là phng pháp da trên lỦ thuyt kinh t lng
đ lng hóa thông qua phng pháp thng kê. Thc cht ca phng pháp này là
12
mô t các mi quan h gia các đi lng kinh t bng mt phng trình hoc mt
h phng trình đng thi.
Mô hình nhân t: Là phng pháp phân tích tng quan gia các ch tiêu
(nhân t) vi nhau và lng hóa mi quan h này.
 Nhómăphngăphápăkt hp: Phng pháp này cho phép kt hp nhng
th mnh ca hai phng pháp trên là mô hình hóa và phng pháp chuyên gia.
Vic kt hp này có th kt hp theo nhiu hng khác nhau.
Phng pháp kt hp này đc tin hành theo mt quy trình cp nhm
thc hin vic xích li gn nhau gia các phng án nhn đc t vic mô phng
theo mô hình hóa vi các Ủ kin ca chuyên gia cho đn khi đt đc s thng nht
chp nhn đc, ngha là c hai phng pháp cùng đc thc hin đ gii quyt
mt ni dung, mt vn đ nhm to nên mt s thng nht cao nht.
Phng pháp kt hp thc hin tun t, thông thng phng pháp theo
Ủ kin chuyên gia là phng pháp thc hin trc nhm xác đnh các ch tiêu đnh
tính, khung phân tích, hng tip cn vn đ và phng pháp mô hình đc s
dng đ làm rõ, c th hóa các ni dung theo các hng tip cn.
Phng pháp kt hp đan xen gia các phng pháp. Theo cách kt hp
này, quá trình xp hng s đc xem xét c th mà tùy trng hp, tùy tiêu chí, thi
đim… mà có th áp dng phng pháp chuyên gia hay phng pháp mô hình hóa
hay cùng thc hin c hai phng pháp.
1.4.4. Cnăc xp hngătínădng ni b
Thông tin là cn c quan trng đc bit trong xp hng tín dng, thm chí
quyt đnh đn cht lng xp hng tín dng.  thc hin công tác XHTDNB
đc hiu qu thì c s d liu, ngun thông tin làm cn c xp hng phi phù
hp, rõ ràng và đáng tin cy. Cn c đ xp hng là ngun thông tin thu thp đc

quan h.
- C quan qun lỦ cp trên hoc
c quan ch qun, c quan qun
lỦ Nhà nc/c quan qun lỦ
chuyên ngành.
- Báo chí và phng tin thông
tin đi chúng.
- Báo cáo nghiên cu th trng
ca các t chc chuyên nghip.
- Công ty bo him mà khách
hàng kỦ hp đng bo him.
- Các ngun khác.

1.4.5. Cuătrúcăca h thng xp hngătínădng ni b
 H thng ch tiêu
Tùy thuc vào đi tng XHTDNB là cá nhân hay t chc kinh t mà h
thng ch tiêu xp hng khác nhau.
i viăkháchăhƠngăcáănhơn: Các ch tiêu c bn đ xp hng tín dng
khách hàng cá nhân bao gm:
 Tình trng nhân thân.
 Kh nng tr n và ngun thu nhp.
 Lch s quan h tín dng.
 Tình hình TSB.
i viăkháchăhƠngădoanhănghip
14
 Nhómăch tiêuătƠiăchính
Các ch tiêu tài chính đc phn ánh trong BCTC ca doanh nghip.
Thông qua vic phân tích các t s tài chính có th xác đnh tình hình tài chính
ca doanh nghip  thi đim hin ti. ng thi, các t s tài chính cng to
điu kin cho vic so sánh sc khe tài chính ca các doanh nghip gia các thi