B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH

PHM NHT TRNG
 TÀI:
PHÂN TÍCH, SO SÁNH SN XUT RAU AN TOÀN
VI SN XUT RAU THÔNG THNG CA CÁC H DÂN
TRÊN A BÀN HUYN BÌNH CHÁNH,
THÀNH PH H CHÍ MINH
LUN VN THC S KINH T Ging viên hng dn: TS. NGUYN TN KHUYÊN
TP.H Chí Minh, nm 2012
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH

Chánh, Hng Long, Qui c, Tân Nht, Tân Quý Tây, huyn Bình Chánh, Thành ph
H Chí Minh đã to điu kin và h tr cho tôi rt nhiu trong quá trình kho sát d liu
đ nghiên cu lun vn này.
Và cui cùng tôi xin cm n s giúp đ, đng viên v mt tinh thn ca tt c
nhng ngi thân trong gia đình, bn bè và đng nghip.
Mt ln na tôi xin đc gi li tri ân đn tòan th thy cô, đng nghip, bn bè
và gia đình. i
LI CAM KT

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cu ca riêng tôi. Các s liu, kt qu
nêu trong lun vn là trung thc và cha tng đc ai công b trong bt k công trình
nào khác.
Các s liu, kt qu do trc tip tác gi thu thp, thng kê và x lý. Các ngun d
liu khác đc tác gi s dng trong lun vn đu có ghi ngun trích dn và xut x.

Tp. H Chí Minh, nm 2012
Ngi thc hin lun vn Phm Nht Trng ii
MC LC

2.1.4. Phng pháp tính chi phí – li nhun trong sn xut nông nghip 19
CHNG 3: PHÂN TÍCH, SO SÁNH SN XUT RAU AN TOÀN VÀ SN
XUT RAU THÔNG THNG CA CÁC H DÂN TRÊN A BÀN HUYN
BÌNH CHÁNH 20
3.1. Ch trng, chính sách và thc trng sn xut rau và rau an toàn  thành ph H Chí
Minh và huyn Bình Chánh 20
3.1.1. Gii thiu Chng trình mc tiêu phát trin rau an toàn ca y ban nhân dân
thành ph H Chí Minh 20
3.1.2. Các chính sách khuyn khích, phát trin sn xut rau an toàn trong thi gian qua23
3.1.3. Gii thiu chung v huyn Bình Chánh 23
3.1.3.1. V trí đa lý kinh t, tim nng t nhiên 24
3.1.3.2. Tài nguyên thiên nhiên 26
3.1.3.3. Ngun nhân lc 28
3.1.3.4. H thng kt cu h tng 30
3.1.4. Thc trng sn xut rau trên đa bàn thành ph H Chí Minh 32
3.1.4.1. Tình hình sn xut rau 32
3.1.4.2. Công tác phát trin vùng sn xut rau an toàn 34
3.1.5. Thc trng sn xut rau trên đa bàn huyn Bình Chánh 36
3.1.5.1. Tình hình sn xut rau 36
3.1.5.2. Gii thiu hot đng ca Hp tác xã rau an toàn Phc An 39
3.1.5.3. Nhng thun li, khó khn trong vic sn xut rau ti huyn Bình Chánh 40
3.2. Phân tích, so sánh sn xut rau an toàn và sn xut rau thông thng ca các h dân
trên đa bàn huyn Bình Chánh 41
3.2.1. Phân tích và so sánh theo tng yu t 41
3.2.1.1. V s nhân khu, s ngi tham gia lao đng và s lao đng sn xut rau trong
h 41
3.2.1.2. Thành viên tham gia sn xut rau 43
3.2.1.3. V tui ca ngi tham gia sn xut rau 44
3.2.1.4. V trình đ hc vn ca nông h 44


Bng 2.1. Phân b mu điu tra theo xã và đi tng điu tra 19
Bng 3.1: K hoch phát trin din tích rau trên đa bàn thành ph 21
Bng 3.2: Ch tiêu phát trin din tích canh tác rau tng chng loi rau huyn Bình
Chánh đn nm 2010 22
Bng 3.3: Mt s ch tiêu khí hu ca huyn Bình Chánh. 25
Bng 3.4: Thng kê dân s - lao đng trên đa bàn qua các nm 29
Bng 3.5: Thng kê h, nhân khu, lao đng nông nghip trên đa bàn qua các nm 29
Bng 3.6: Din tích gieo trng rau c nm trên đa bàn huyn Bình Chánh 37
Bng 3.7: Nng sut, sn lng rau c nm trên đa bàn huyn Bình Chánh 38
Bng 3.8. Thng kê s nhân khu, s ngi đang lao đng, s lao đng tham gia sn xut
rau ca h. 41
Bng 3.9. Thng kê s lao đng sn xut rau trong h ca hai nhóm h. 42
Bng 3.10: Thng kê s h có ch h tham gia sn xut rau 43
Bng 3.11. Thng kê tui ca ngi tham gia sn xut rau 44
Bng 3.12. Thng kê trình đ hc vn ca ngi tham gia sn xut rau 44
Bng 3.13. Thng kê s nm kinh nghim sn xut rau ca nông h 45
Bng 3.14. Thng kê s nm kinh nghim sn xut rau ca nông h theo nhóm 45
Bng 3.15. Thng kê s nm kinh nghim sn xut rau an toàn phân theo nhóm ca h
đang tham gia sn xut rau an toàn. 46
Bng 3.16. Thng kê din tích đt nông nghip và din tích đt canh tác rau ca nông h. 46
Bng 3.17. Thng kê s nông h theo din tích canh tác rau theo nhóm 47
Bng 3.18. Thng kê s nông h có thuê đt trong nm 2010. 47
Bng 3.19. Thng kê din tích đt thuê ca hai nhóm đi tng 48
Bng 3.20. Thng kê ngun nc ti ca nông h 48
Bng 3.21. Mi quan h gia vic s dng nc ging vi s v canh tác ca nông h. 49
Bng 3.22. Thng kê s nông h theo s v canh tác phân theo nhóm ca nông h 50
Bng 3.23. Thng kê s h s dng các phng tin máy móc 50

vii
Bng 3.24. Tng hp s h có trang b máy móc. 51

rau vi nhóm h điu tra 91
Ph lc 3. Kim đnh mi liên h gia s nm kinh nghim theo nhóm vi nhóm h điu tra 91
Ph lc 4. Kim đnh s khác bit gia hai nhóm h v din tích đt nông nghip và din
tích đt canh tác rau 92
Ph lc 5. Kim đnh mi liên h gia vic tham gia sn xut rau an toàn vi vic thuê
đt ca nông h 92
Ph lc 6. Kim đnh s khác bit gia hai nhóm h v din tích đt thuê 92
Ph lc 7. Kim đnh s khác bit v s v gia nhng nông h có và không có ngun
nc ti là nc ging 93
Ph lc 8. Kim đnh mi liên h gia vic tham gia sn xut rau an toàn vi vic trang
b máy móc phc v sn xut rau (tng loi máy móc) 93
Ph lc 9. Kim đnh mi liên h gia tham gia sn xut rau an toàn vi trang b phng
tin máy móc (cho c 3 loi máy móc) 94
Ph lc 10. Kim đnh mi liên h gia tham gia sn xut rau an toàn và tình hình vn sn xut
rau ca nông h 95
Ph lc 11. Kim đnh mi liên h gia tham gia sn xut rau an toàn và phng thc bán hàng 95
Ph lc 12. Kim đnh mi liên h gia tham gia sn xut rau an toàn vi vic s dng
lao đng t có đ ci to đt 96
Ph lc 13. Kim đnh mi quan h gia vic tham gia sn xut rau an toàn và vic phát
sinh chi phí thuê lao đng đ ci to đt 97
Ph lc 14. Kim đnh mi liên h gia vic tham gia sn xut rau an toàn và vic phát
sinh chi phí ci to đt bng máy xi mini 97
Ph lc 15. Kim đnh mi liên h gia tham gia sn xut rau an toàn và vic phát sinh
chi phí ci to đt bng xe cobe 97

ix

x
Ph lc 16. Kim đnh mi liên h gia tham gia sn xut rau an toàn và vic t gây
ging rau ca nông h 98

s dng rau không an toàn đã đt ra yêu cu cp bách trong vic đu t nghiên cu và
áp dng mô hình sn xut rau an toàn đ đm bo nhu cu v sc khe và tiêu dùng. Vi
nhu cu đó, t cui nhng nm 1990, vic nghiên cu và áp dng mô hình sn xut rau
an toàn đã đc đu t, xây dng trên phm vi c nc. Ngay t nhng nm 1996 –
1997, thành ph H Chí Minh là mt trong nhng đa phng đu tiên trong c nc đã
trin khai chng trình sn xut rau an toàn. Thành ph đã tin hành qui hoch và tng
bc xây dng vùng sn xut rau an toàn  các qun, huyn, nht là  ngoi thành.
Sau mt thi gian thc hin chng trình sn xut rau an toàn ti thành ph H
Chí Minh, sn lng rau an toàn sn xut đáp ng đc 30% nhu cu rau an toàn ca
ngi tiêu dùng thành ph; đng thi các hình thc kinh doanh nh công ty, hp tác xã,
trang tri sn xut và phân phi rau an toàn ra đi nhm phc v cho mc đích này. Mt
s hp tác xã nông nghip sn xut rau an toàn đã hot đng hiu qu (Hp tác xã Xuân
Lc, Hp tác xã Phú Hòa ông, Hp tác xã Phc An, Hp tác xã Tân Phú Trung, Hp
tác xã Bình Chiu) mang li thu nhp cao hn cho ngi nông dân (các xã viên) và đm
bo an toàn v sinh thc phm hn cho ngi tiêu dùng.
Trên đa bàn huyn Bình Chánh, vi nhng thun li v điu kin đt đai, ngun
nc, ngun lao đng,… chính quyn huyn Bình Chánh đã trin khai thc hin
Chng trình sn xut rau an toàn t rt sm. Nhiu h dân trng rau xanh đã tham gia
hng ng Chng trình phát trin rau an toàn ca thành ph bng cách chuyn t sn

1
xut rau thông thng sang sn xut rau sch đ cung cp cho nhu cu th trng. Các
hình thc sn xut theo phng thc hp tác vi nhau gia các h nông dân trng rau
nh hp tác xã và t hp tác đã đc hình thành. Tuy nhiên, qua thi gian trin khai
thc hin, mc dù nhu cu tiêu dùng rau an toàn ca ngi dân có tng lên nhng kh
nng ca h đ nhn bit và phân bit rau an toàn vi rau thng cha rõ ràng, cng nh
mc đ tin tng ca ngi tiêu dùng đi vi ngi bán sn phm rau an toàn cha
đc ci thin nên ngi sn xut rau an toàn gp phi nhng khó khn, bp bênh trong
quá trình sn xut và cung cp rau an toàn. Kt qu là mt s hp tác xã nông nghip
hot đng kém hiu qu và đi đn gii th. a bàn huyn Bình Chánh ch còn li Hp

toàn (gm nhng h là hi viên và nhng h không là hi viên ca Hp tác xã Phc
An) và các h sn xut rau thông thng ti 5 xã thuc huyn Bình Chánh gm: Bình
Chánh, Hng Long, Qui c, Tân Nht, Tân Quý Tây.
3.2.2. Phm vi nghiên cu v thi gian
Hc viên chn thi gian nghiên cu trong nm 2010. 3
4. Khung phân tích

S đ 1: S đ khung phân tích
iu kin t nhiên,
kinh t - xã hi ca
huyn Bình Chánh
Chng trình mc
tiêu phát trin rau an
toàn ca UBND
thành ph
Nông h sn xut rau
trên đa bàn huyn
Bình Chánh
Nông h
sn xut
rau an toàn
Nông h
sn xut
rau thông
thng
+ iu tra h (b


trí đ lý, tài nguyên
thiên nhiên,
Gii pháp tác đng nông h sn xut rau
thông thng tham gia sn xut rau an toàn
(
1
)
A1
B1
(
2
)
A2
B2
A3
(
3
)
B3
(
4
)
A4
B4
(
5
)
A5
B6
B5

Mt tài liu rt hu ích v “V sinh an toàn thc phm” mà tác gi có đc t
trang website:

[27], tác gi trích mt s ni dung v
v sinh an toàn thc phm liên quan đn sn xut và tiêu dùng rau xanh nh sau:
1.1.1. Mt s khái nim v v sinh an toàn thc phm
- Thc phm là nhng thc n, đ ung ca con ngi di dng ti sng hoc
đã qua s ch, ch bin; bao gm c đ ung, nhai ngm và các cht đã đc s dng
trong sn xut, ch bin thc phm.
- V sinh thc phm là mi điu kin và bin pháp cn thit đ đm bo s an
toàn và phù hp ca thc phm  mi khâu thuc chu trình thc phm.
- An toàn thc phm là s bo đm thc phm không gây hi cho ngi tiêu dùng
khi nó đc chun b và/hoc n theo mc đích s dng.
- V sinh an toàn thc phm là tt c điu kin, bin pháp cn thit t khâu sn
xut, ch bin, bo qun, phân phi, vn chuyn cng nh s dng nhm bo đm cho
thc phm sch s, an toàn, không gây hi cho sc khe, tính mng ngi tiêu dùng.
Vì vy, v sinh an toàn thc phm là công vic đòi hi s tham gia ca nhiu
ngành, nhiu khâu có liên quan đn thc phm nh nông nghip, thú y, c s ch bin
thc phm, y t, ngi tiêu dùng.
1.1.2. Nhng thách thc và tình hình v sinh an toàn thc phm hin nay
1.1.2.1. Nhng thách thc
- S bùng n dân s cùng vi đô th hóa nhanh dn đn thay đi thói quen n
ung ca nhân dân, thúc đy phát trin dch v n ung tràn lan, khó có th đm bo v
sinh an toàn thc phm. Thc phm ch bin ngày càng nhiu, các bp n tp th gia
tng… là nguy c dn đn hàng lot v ng đc.

6
- Ô nhim môi trng: s phát trin ca các ngành công nghip dn đn môi
trng ngày càng b ô nhim, nh hng đn cây trng. Mc đ thc phm b nhim
bn tng lên.

mt s c quan trong c th sau mt thi gian mi phát bnh hoc có th gây các d tt,
d dng cho th h mai sau. Nhng nh hng ti sc khe đó ph thuc vào các tác
nhân gây bnh. Nhng tr suy dinh dng, ngi già, ngi m càng nhy cm vi các
bnh do thc phm không an toàn nên càng có nguy c suy dinh dng và bnh tt
nhiu hn.
1.1.3.2. V sinh an toàn thc phm tác đng đn kinh t và xã hi
Lng thc thc phm là mt loi sn phm chin lc, ngoài ý ngha kinh t
còn có ý ngha chính tr, xã hi rt quan trng.
V sinh an toàn thc phm nhm tng li th cnh tranh trên th trng quc t.
 cnh tranh trên th trng quc t, thc phm không nhng cn đc sn xut, ch
bin, bo qun phòng tránh ô nhim các loi vi sinh vt mà còn không đc cha các
cht hóa hc tng hp hay t nhiên vt quá mc quy đnh cho phép ca tiêu chun
quc t hoc quc gia, gây nh hng đn sc khe ngi tiêu dùng.
Nhng thit hi khi không đm bo v sinh an toàn thc phm gây nên nhiu hu
qu khác nhau, t bnh cp tính, mn tính đn t vong. Thit hi chính do các bnh gây
ra t thc phm đi vi cá nhân là chi phí khám bnh, phc hi sc khe, chi phí do
phi chm sóc ngi bnh, s mt thu nhp do phi ngh làm… i vi nhà sn xut, đó
là nhng chi phí do phi thu hi, lu gi sn phm, hy hoc loi b sn phm, nhng
thit hi do mt li nhun do thông tin qung cáo… và thit hi ln nht là mt lòng tin
ca ngi tiêu dùng. Ngoài ra còn có các thit hi khác nh phi điu tra, kho sát, phân
tích, kim tra đc hi, gii quyt hu qu…
Do vy, vn đ đm bo v sinh an toàn thc phm đ phòng các bnh gây ra t
thc phm có ý ngha thc t rt quan trng trong s phát trin kinh t và xã hi, bo v
môi trng sng ca các nc đã và đang phát trin, cng nh nc ta. Mc tiêu đu

8
tiên ca v sinh an toàn thc phm là đm bo cho ngi n tránh b ng đc do n phi
thc n b ô nhim hoc có cht đc; thc phm phi đm bo lành và sch.
1.1.4. Nhng nguyên nhân gây ô nhim thc phm (rau)
Các loi rau, qu đc bón quá nhiu phân hóa hc, s dng thuc tr sâu không

. Nông dân trng rau an toàn phi thông qua lp tp hun
. S dng thuc đúng qui cách (cách li theo đúng hng dn trên bao bì, 3-7
ngày)
. Phi  qua phân chung trc khi s dng
. Ngun nc sch
. Sau khi kt thúc mt v, đt phi đ 2 đn 3 ngày
. Phi có nhà li (tránh mùa ma)
. Phi có thng hiu, xut x. ”
1.3. Lý thuyt kinh t nông h và lý thuyt sn xut nông nghip
1.3.1. Kinh t nông h
1.3.1.1. Khái nim v kinh t nông h
Theo ào Công Tin (2001), Giáo trình Kinh t nông nghip đi cng, NXB
i hc Quc gia thành ph H Chí Minh, Chng IV. Các loi hình sn xut ph bin
trong nông nghip thì:
Khái nim nông h: Trong đa s trng hp, khái nim nông h  Vit Nam
đc xem tng t khái nim gia đình nông dân, B lut dân s Vit Nam hin hành
quan niêm v h gia đình (iu 116, mc 1): “Nhng h gia đình mà các thành viên có
tài sn chung đ hot đng kinh t chung trong quan h rung đt, trong hot đng sn
xut nông - lâm – ng nghip và trong mt s lnh vc sn xut kinh doanh khác do
pháp lut quy đnh, là ch th trong các quan h dân s đó”.

10
Kinh t nông h: V mt kinh t, khi phân tích v cu cung, cn chú ý đn 2 đi
tng c bn đó là ngi sn xut và ngi tiêu dùng.  nông thôn các nc đang phát
trin, s tách bit ngi sn xut và ngi tiêu dùng là không rõ ràng. Trong nông h
các hot đng sn xut và tiêu dùng xy ra  cùng mt đn v kinh t.
“Kinh t nông h là đn v sn xut và tiêu dùng ca nn kinh t nông thôn. Kinh
t nông h da ch yu vào lao đng gia đình đ khai thác đt đai và các yu t sn
xut khác nhm thu v thu nhp thun cao nht.” [17]
1.3.1.2. c trng ca kinh t nông h

đng vi đi tng sn xut trong sut quá trình sn xut.
- Kinh t nông h thng bt thng trc nhng bin đng ca th trng, kh
nng hn ch trong ng dng khoa hc k thut và công ngh mi vào sn xut, là s
thiu thn v vn, t liu sn xut.
1.3.2. Lý thuyt sn xut nông nghip
Lý thuyt sn xut nông nghip cng đc ào Công Tin (2001), Giáo trình
Kinh t nông nghip đi cng, NXB i hc Quc gia thành ph H Chí Minh, trình
bày rt c th vi nhng ni dung sau:
- Lý thuyt sn xut hay còn gi là lý thuyt hành vi ca ngi sn xut (nông
tri, nông h, doang nghip ) ng dng khoa hc k thut vào sn xut nông nghip.
Lý thuyt sn xut cung cp nhng nguyên lý đ hng dn các đn v sn xut trong
vic s dng có hiu qu các ngun lc nhm ti đa hóa li nhun.
- Sn xut là 1 quá trình, thông qua nó các ngun lc hoc đu vào ca sn xut
đc s dng đ to ra sn phm hoc dch v mà ngi tiêu dùng có th dùng đc.
Các đu vào nh đt đai, phân bón, ging, nông dc, lao đng, máy móc và trang thit
b nông nghip.

12
- Mt cách c bn, lý thuyt sn xut nông nghip nghiên cu bn cht mi liên
h nhân qu gia các yu t đu vào và kt qu v sn phm thu đc. Mi liên h này
thng đc din t thông qua hàm sn xut. Chng hn nh, sn phm Y là mt hàm
sn xut vi các yu t đu vào (X1, X2, Xn).
Y= f(X1, X2, X3, , Xn)
Nu chúng ta ch xem xét v s thay đi ca mt yu t đu vào (chng hn nh
X1) nh hng nh th nào đi vi Y (nhng yu t đu vào khác đc gi đnh không
đi) thì phng trình 1 s là Y= f(X1, X2, X3, , Xn)
Trong nn kinh t th trng, ngi sn xut phi đng đu vi vic la chn
các k thut mi và các mô hình hiu qu cao nht cho mình. Nhng thông tin t cán b
khuyn nông, nhà khoa hc, kinh nghim t các nông h, các doanh nghip nên gi ý
cho nông h nên áp dng các k thut nh ging mi, dit tr c di bng hóa cht, liu