TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA LUẬT
BỘ MÔN LUẬT HÀNH CHÍNH
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN LUẬT
KHÓA 2010-2014
Đề tài:
TRÌNH TỰ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH
CHÍNH - LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
trong suốt quá trình làm luận văn. Bên cạnh những nổ lực và phấn đấu của bản
thân, em còn nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của các bạn lớp Luật hành chính
khóa 36 thông qua việc trao đổi thông tin, sưu tầm những tài liệu có liên quan đến
đề tài luận văn. Đó chính là cơ hội để em trao dồi, tích lũy những kiến thức hữu
ích và làm luận văn của mình ngày càng hoàn thiện hơn. Em cũng xin chân thành
cảm ơn gia đình em đã luôn luôn giúp đỡ, động viên em cố gắng để phấn đấu
trong việc học tập cũng như trong cuộc sống hàng ngày.
Lời cuối cùng em xin kính chúc quý thầy cô, gia đình và bạn bè thật dồi
dào sức khỏe, luôn may mắn và thành công trong cuộc sống.
Trân trọng.
Sinh viên thực hiện
Nguyễn Thị Mộng
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
5. Cơ cấu của luậvăn……………………………………………….………….…2
CHƯƠNG 1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH …….3
1.1. Khái niệm về khiếu nại………………………………………………… 3
1.2. Đặc điểm của khiếu nại………………………………………………….… 5
1.3. Ý nghĩa của khiếu nại…………………………………………………… 6
1.4. Trình tự khiếu nại………………………………………………………….10
1.5. Hình thức khiếu nại…………………………………………………… 12
1.6. Thời hiệu khiếu nại……………………………………………………… 13
1.7. Rút khiếu nại……………………………………….…………………… 14
1.8. Các khiếu nại không được thụ lý giải quyết……………………… … 14
1.9. Quá trình hình thành và phát triển của pháp luật về khiếu nại hành
chính…………………………………………… ………………………… … 15
CHƯƠNG 2. NHỮNG QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH VỀ
TRÌNH TỰ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH…………… … …19
2.1. Thẩm quyền giải quyết khiếu nại…………………………………… … 19
2.1.1. Thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn
và Thủ trưởng cơ quan thuộc Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố
thuộc tỉnh……………………………………………………………………… 19
2.1.2. Thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện… … 20
2.1.3. Thẩm quyền của Thủ trưởng cơ quan thuộc sở và cấp tương
đương……………………… ……………………………………….………… 20
2.1.4. Thẩm quyền của Giám đốc sở và cấp tương đương………… 20
Trình tự giải quyết khiếu nại hành chính – Lý luận và thực tiễn
GVHD: Ths. Diệp Thành Nguyên SVTH : Nguyễn Thị Mộng
ii
2.1.5. Thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh…… 21
2.1.6. Thẩm quyền của Thủ trưởng cơ quan thuộc bộ, thuộc cơ quan
iii
2.3.2.1. Người giải quyết khiếu nại…………………………… … 39
2.3.2.2. Người khiếu nại………………………………….……… 40
2.3.2.3. Người bị khiếu nại………………… 40
2.3.2.4. Người có quyền, nghĩa vụ liên quan…………………………41
2.3.2.5. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan………… 41
2.3.3. Thi hành quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp
luật……………………………………………………….……………… …….42
2.4. Quy định về thẩm quyền trong trường hợp vừa có đơn khiếu nại, vừa có
đơn khởi kiện trong cùng một vụ việc…………………………………… … 44
CHƯƠNG 3. THỰC TRẠNG VỀ KHIẾU NẠI HÀNH CHINH Ở NƯỚC TA
TRONG THỜI GIAN GẦN ĐÂY VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN
THIỆN………………………………………………………… …… ……… 46
3.1. Thực trạng về khiếu nại và giải quyết khiếu nại hành chính ở nước ta
trong thời gian gần đây…………………………………………… ……… 46
3.1.1. Về tình hình khiếu nại……………………………… ……… 46
3.1.2. Nội dung khiếu nại chủ yếu……………………………… … 49
3.1.3. Về kết quả công tác tiếp dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu
nại…………………………………………………… …………… ………… 50
3.1.3.1. Về tiếp công dân……………………………………… …50
3.1.3.2. Về xử lý đơn thư khiếu nại……………………………… 51
3.1.3.3. Kết quả giải quyết khiếu nại theo thẩm quyền…………….…52
3.1.3.4. Kết quả giải quyết các vụ việc tồn đọng, bức xúc, kéo
dài………………………………………………………………… ……… … 53
3.2. Nguyên nhân phát sinh khiếu nại hành chính…………………… … …54
3.3. Những chuyển biến tích cực và những khó khăn của công tác giải quyết
khiếu nại hành chính………………………………………… …………… …59
3.3.1. Những chuyển biến tích cực………………………………… 59
LỜI NÓI ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Quyền khiếu nại là một trong những quyền cơ bản của công dân được ghi
nhận trong Hiến pháp của nước Việt Nam. Quyền khiếu nại là cơ sở để công dân
thực hiện một cách có hiệu quả quyền công dân để bảo vệ quyền và lợi ích hợp
pháp của mình, ngăn chặn những việc làm trái pháp luật, xâm phạm lợi ích của
nhà nước, tổ chức và công dân. Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta luôn
quan tâm đến công tác khiếu nại và giải quyết khiếu nại, coi đây là nhiệm vụ quan
trọng, thường xuyên trong hệ thống chính trị.
Nhìn chung, tình hình khiếu nại hiện nay ngày càng có nhiều chuyển biến
phức tạp, thực tế cho thấy nhiều vụ khiếu nại vẫn còn tồn đọng, kéo dài, khiếu nại
đông người, vượt cấp ngày càng gia tăng. Việc giải quyết khiếu nại nhìn chung có
nhiều chuyển biến tích cực, Luật khiếu nại mới ra đời đã quy định đầy đủ, chi tiết
nội dung trình tự giải quyết khiếu nại, góp phần giải quyết không ít khó khăn cho
các cơ quan hành chính làm nhiệm vụ giải quyết khiếu nại. Tuy nhiên, tình hình
khiếu nại vẫn còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình đất nước, nhiều vụ giải
quyết vẫn còn kéo dài, nhiều địa phương giải quyết còn chậm, chưa đáp ứng, thỏa
mãn được yêu cầu người dân.
Xuất phát từ vấn đề nêu trên, để góp phần làm sáng tỏ cũng như nghiên
cứu sâu hơn về công tác khiếu nại, những thực trạng, nguyên nhân hay giải pháp
phù hợp, tôi đã chọn đề tài “ Trình tự giải quyết khiếu nại hành chính – Lý luận
và thực tiễn” làm đề tài luận văn tốt nghiệp của mình.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở phân tích sự điều chỉnh của pháp luật trong lĩnh vực khiếu nại
và giải quyết khiếu nại hành chính, đề tài sẽ tập trung hướng tới phân tích những
quy định của pháp luật hiện hành về khiếu nại và trình tự giải quyết khiếu nại
hành chính, bên cạnh đó sẽ phân tích tình hình khiếu nại hiện nay trên địa bàn cả
nước, qua đó phần nào lý giải được nguyên nhân dẫn đến khiếu nại và rút ra được
Trình tự giải quyết khiếu nại hành chính – Lý luận và thực tiễn
Trình tự giải quyết khiếu nại hành chính – Lý luận và thực tiễn
GVHD: Ths. Diệp Thành Nguyên - 3 - SVTH: Nguyễn Thị Mộng
CHƯƠNG 1
KHÁI QUÁT CHUNG VỀ KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH
1.1. Khái niệm về khiếu nại
Khiếu nại là một hiện tượng xã hội phát sinh trong đời sống con người, nó
như một phản ứng tự nhiên của một số người đối với hành vi của người khác khi
họ cho rằng hành vi đó không phù hợp với các quy tắc chuẩn mực trong đời sống
cộng đồng, tác động đến tinh thần và vật chất của họ. Theo từ điển Tiếng việt thì
khiếu nại có nghĩa là đề nghị cơ quan có thẩm quyền xét một việc mà mình không
đồng ý, cho là trái phép hay không hợp lý.
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, khiếu nại là một trong những
quyền cơ bản của công dân và quyền này được ghi nhận trong văn bản có hiệu lực
pháp lý cao nhất đó là Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Tại
Điều 74 Hiến pháp năm 1992 quy định: “Công dân có quyền khiếu nại, quyền tố
cáo với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền về những việc làm trái pháp luật của cơ
quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân hoặc
bất cứ cá nhân nào”. Vì vậy, mọi công dân Việt Nam đều có quyền khiếu nại,
ngay cả khi người đó phạm tội hình sự và có thể bị hạn chế một số quyền khác
theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, việc thực hiện quyền khiếu nại quyết định
hành chính, hành vi hành chính cũng có những điều kiện nhất định. Chẳng hạn
như điều kiện về mối quan hệ nhân quả giữa quyết định hành chính, hành vi hành
chính với hậu quả xảy ra trên thực tế. Cụ thể là quyền, lợi ích của người khiếu nại
phải liên quan trực tiếp đến quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu
nại hoặc việc khiếu nại phải thực hiện theo trình tự, thủ tục được pháp luật quy
định.
Để làm rõ hơn, quyền khiếu nại của công dân được quy định cụ thể hơn tại
Người khiếu nại là công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức
thực hiện quyền khiếu nại.
Rút khiếu nại là việc người khiếu nại đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có
thẩm quyền chấm dứt khiếu nại của mình.
Cơ quan, tổ chức có quyền khiếu nại là cơ quan nhà nước, tổ chức chính
trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức
kinh tế, đơn vị vũ trang nhân dân.
1
Các khoản 2,3,4,5,6,7,8,9,11 Điều 2 Luật khiếu nại năm 2011
Trình tự giải quyết khiếu nại hành chính – Lý luận và thực tiễn
GVHD: Ths. Diệp Thành Nguyên - 5 - SVTH: Nguyễn Thị Mộng
Người bị khiếu nại là cơ quan hành chính nhà nước hoặc người có thẩm
quyền trong cơ quan hành chính nhà nước có quyết định hành chính, hành vi hành
chính bị khiếu nại; cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền có quyết định kỷ luật
cán bộ, công chức bị khiếu nại.
Người giải quyết khiếu nại là cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền
giải quyết khiếu nại.
Người có quyền, nghĩa vụ liên quan là cá nhân, cơ quan, tổ chức không
phải là người khiếu nại, người bị khiếu nại nhưng việc giải quyết khiếu nại có liên
quan đến quyền, nghĩa vụ của họ.
Quyết định hành chính là văn bản do cơ quan hành chính nhà nước hoặc
người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước ban hành để quyết định
về một vấn đề cụ thể trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước được áp dụng
một lần đối với một hoặc một số đối tượng cụ thể.
Hành vi hành chính là hành vi của cơ quan hành chính nhà nước, của
người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước thực hiện hoặc không
cơ quan hành chính hoặc người có thẩm quyền thực hiện, ban hành; hoặc quyết
định kỷ luật cán bộ, công chức liên quan đến chủ thể khiếu nại
Bốn là, mục đích khiếu nại: nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của
người khiếu nại.
Năm là, thủ tục, thẩm quyền khiếu nại: do pháp luật quy định cụ thể và chặc
chẽ.
Sáu là, căn cứ khiếu nại: khi chủ thể khiếu nại có căn cứ cho rằng quyết
định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật cán bộ, công chức là
trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của chủ thể khiếu nại.
1.3. Ý nghĩa của việc khiếu nại
Trong đời sống xã hội hiện nay, khiếu nại của công dân, cơ quan, tổ chức
đối với quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính của cơ quan hành chính
nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước có ý nghĩa rất
to lớn thể hiện ở những vấn đề sau đây:
Trình tự giải quyết khiếu nại hành chính – Lý luận và thực tiễn
GVHD: Ths. Diệp Thành Nguyên - 7 - SVTH: Nguyễn Thị Mộng
Một là, khiếu nại bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của công dân. Là cơ sở
để công dân thực hiện một cách có hiệu quả quyền công dân để bảo vệ quyền và
lợi ích hợp pháp của mình, ngăn chặn những việc làm trái pháp luật, xâm phạm lợi
ích của nhà nước, tổ chức và công dân.
Như chúng ta đều biết, trong hoạt động quản lý, theo quy định của pháp
luật các cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan nhà nước có
quyền chủ động thực hiện quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính để
thực hiện nhiệm vụ công vụ của mình, trong các quyết định, hành vi đó có thể có
những quyết định hoặc hành vi không phù hợp với thực tế khách quan, thậm chí
vi phạm pháp luật, tác động tiêu cực tới cơ quan, tổ chức và công dân. Để giải
quyết vấn đề này pháp luật cho phép cơ quan, tổ chức và công dân thực hiện
việc khiếu nại để đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại
nước đúng chính sách, pháp luật, phù hợp với các quyền, lợi ích của nhân dân.
Như vậy, khiếu nại là một trong những hình thức thức cơ bản thể hiện quyền làm
chủ công dân trong việc xây dựng nhà nước. Thực hiện quyền khiếu nại chính là
một trong những biểu hiện sinh động của việc quần chúng nhân dân tham gia vào
các hoạt động quản lý nhà nước.
Hơn nửa, bằng việc khiếu nại đối với quyết định hành chính hoặc hành vi
hành chính khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật qua
đó đề nghị cơ quan, tổ chưc, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hoặc
hành vi hành chính của mình tức là công dân đã tham gia một cách trực tiếp và
thiết thực vào các hoạt đông quản lý nhà nước, quản lý xã hội.
Ba là, khiếu nại là một hình thức biểu hiện trực tiếp về mối quan hệ giữa
nhân dân với Đảng và Nhà nước.
Thực tế cho thấy khiếu nại không chỉ nhằm bảo vệ quyền, lợi ích đã được
pháp luật quy định, mà thông qua khiếu nại công dân đã góp phần củng cố mối
quan hệ giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước bền vững hơn. Bởi vì như chúng ta
đã thấy ngoại trừ một số trường hợp khiếu nại có biểu hiện tiêu cực - vụ lợi, còn
phần lớn các khiếu nại đã phản ánh một cách chân thực, kịp thời những khiếm
khuyết, bất cập của cơ chế quản lý, những tiêu cực, sai phạm trong hoạt động
quản lý, điều hành, giúp cho cơ quan, tổ chức có thẩm quyền có biện pháp khắc
phục, ngăn chặn, hạn chế hậu quả gây ra đối với công dân và xã hội. Do đó, tạo
Trình tự giải quyết khiếu nại hành chính – Lý luận và thực tiễn
GVHD: Ths. Diệp Thành Nguyên - 9 - SVTH: Nguyễn Thị Mộng
điều kiện cho nhân dân thực hiện quyền khiếu nại qua đó lắng nghe ý kiến của
nhân dân, xem xét giải quyết kịp thời các đề nghị của họ chẳng những góp phần
nâng cao hiệu quả quản lý mà còn làm cho mối quan hệ giữa nhân dân với Đảng
và nhà nước được tăng cường hơn. Chính vì vậy có thể nói khiếu nại có ý nghĩa
thiết thực biểu hiện trực tiếp về mối quan hệ giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước
trong đời sống xã hội hiện nay.
pháp luật có thể xảy ra từ phía những người thực thi công vụ góp phần nâng cao
hiệu quả quản lý nhà nước, để thực sự là nhà nước của dân, do dân, vì dân
1.4. Trình tự khiếu nại
Trình tự khiếu nại là các bước mà chủ thể khiếu nại phải trải qua để thực
hiện quyền khiếu nại. Theo trình tự chung, việc khiếu nại phải trải qua hai giai
đoạn chính là khiếu nại lần đầu và khiếu nại lần hai. Với quan điểm xây dựng
trình tự khiếu nại đơn giản, công khai, dân chủ và có hiệu quả; phát huy quyền
dân chủ của nhân dân; tạo điều kiện thuận lợi để các cơ quan, tổ chức, cá nhân
thực hiện có kết quả quyền khiếu nại; góp phần phát triển kinh tế, ổn định chính
trị và trật tự xã hội; qua đó thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý Nhà nước. Với tinh
thần đó, Luật khiếu nại năm 2011 đã quy định rõ trình tự khiếu nại đối với quyết
định hành chính, hành vi hành chính tại Điều 7 như sau:
Thứ nhất, khi có căn cứ cho rằng quyết định hành chính, hành vi hành
chính là trái pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình
thì người khiếu nại khiếu nại lần đầu đến người đã ra quyết định hành chính hoặc
cơ quan có người có hành vi hành chính hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa
án theo quy định của Luật tố tụng hành chính.
Trường hợp người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết lần
đầu hoặc quá thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết thì có quyền
khiếu nại lần hai đến Thủ trưởng cấp trên trực tiếp của người có thẩm quyền giải
quyết khiếu nại lần đầu hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định
của Luật tố tụng hành chính.
Trường hợp người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu
nại lần hai hoặc hết thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết thì có
quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của Luật tố tụng hành
chính.
Trình tự giải quyết khiếu nại hành chính – Lý luận và thực tiễn
GVHD: Ths. Diệp Thành Nguyên - 11 - SVTH: Nguyễn Thị Mộng
GVHD: Ths. Diệp Thành Nguyên - 12 - SVTH: Nguyễn Thị Mộng
1.5. Hình thức khiếu nại
Để công dân có thể thực hiện một cách đầy đủ và hiệu quả quyền khiếu nại
của mình thì hình thức khiếu nại được xem là phương thức truyền tải nội dung
khiếu nại một cách hợp pháp đến cơ quan có thẩm quyền để tiến hành giải quyết
khiếu nại. Điều 8 Luật khiếu nại năm 2011 quy định:
Một là, việc khiếu nại được thực hiện bằng đơn khiếu nại hoặc khiếu nại
trực tiếp.
Hai là, trường hợp khiếu nại được thực hiện bằng đơn thì trong đơn khiếu
nại phải ghi rõ ngày, tháng, năm khiếu nại; tên, địa chỉ của người khiếu nại; tên,
địa chỉ của cơ quan, tổ chức, cá nhân bị khiếu nại; nội dung, lý do khiếu nại, tài
liệu liên quan đến nội dung khiếu nại và yêu cầu giải quyết của người khiếu nại.
Đơn khiếu nại phải do người khiếu nại ký tên hoặc điểm chỉ.
Ba là, trường hợp người khiếu nại đến khiếu nại trực tiếp thì người tiếp
nhận khiếu nại hướng dẫn người khiếu nại viết đơn khiếu nại hoặc người tiếp
nhận ghi lại việc khiếu nại bằng văn bản và yêu cầu người khiếu nại ký hoặc điểm
chỉ xác nhận vào văn bản, trong đó ghi rõ nội dung theo quy định tại khoản 2 Điều
8 Luật khiếu nại.
Bốn là, trường hợp nhiều người cùng khiếu nại về một nội dung thì thực
hiện như sau:
Trường hợp nhiều người đến khiếu nại trực tiếp thì cơ quan có thẩm quyền
tổ chức tiếp và hướng dẫn người khiếu nại cử đại diện để trình bày nội dung khiếu
nại; người tiếp nhận khiếu nại ghi lại việc khiếu nại bằng văn bản, trong đó ghi rõ
nội dung theo quy định tại khoản 2 Điều 8 Luật khiếu nại. Việc tiếp nhiều người
cùng khiếu nại thực hiện theo quy định tại Chương V của Luật khiếu nại;
Trường hợp nhiều người khiếu nại bằng đơn thì trong đơn phải ghi rõ nội
dung quy định tại khoản 2 Điều 8 Luật khiếu nại, có chữ ký của những người
khiếu nại và phải cử người đại diện để trình bày khi có yêu cầu của người giải
những trở ngại khách quan thì thời gian có trở ngại đó không tính vào thời hiệu
khiếu nại.
Trình tự giải quyết khiếu nại hành chính – Lý luận và thực tiễn
GVHD: Ths. Diệp Thành Nguyên - 14 - SVTH: Nguyễn Thị Mộng
Suy cho cùng thời hiệu khiếu nại được hiểu là cơ sở cho việc thực thi
quyền khiếu nại của công dân.Qua đó cũng cho thấy tầm quan trọng của quy định
về ý thức của công dân đối với khiếu nại.
1.7. Rút khiếu nại
2
Rút khiếu nại là việc người khiếu nại đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có
thẩm quyền chấm dứt khiếu nại của mình.
Người khiếu nại có thể rút khiếu nại tại bất cứ thời điểm nào trong quá
trình khiếu nại và giải quyết khiếu nại; việc rút khiếu nại phải được thực hiện
bằng đơn có chữ ký hoặc điểm chỉ của người khiếu nại; đơn xin rút khiếu nại phải
gửi đến người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại. Từ quy định này ta thấy rằng
sự tự do ý chí của người khiếu nại được đảm bảo hơn, vì khi họ thấy việc khiếu
nại không cần thiết nữa thì họ có thể rút khiếu nại bất kì lúc nào trong quá trình
khiếu nại và giải quyết khiếu nại.
Người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại khi nhận được đơn xin rút khiếu
nại thì đình chỉ việc giải quyết và thông báo bằng văn bản cho người khiếu nại về
việc đình chỉ giải quyết khiếu nại.
1.8. Các khiếu nại không được thụ lý giải quyết
Để nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, đảm bảo quyền, lợi ích
hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức trong việc thực hiện quyền khiếu nại;
đồng thời để đảm bảo tính thống nhất của hệ thống văn bản pháp luật. Pháp luật
đã quy định cụ thể quyền khiếu nại đối với người khiếu nại, tuy nhiên trong nhiều
trường hợp để đảm bảo tính nội bộ, cũng như tạo điều kiện cho sự giải quyết được
Thứ bảy, khiếu nại đã có quyết định giải quyết khiếu nại lần hai;
Thứ tám, có văn bản thông báo đình chỉ việc giải quyết khiếu nại mà sau 30
ngày người khiếu nại không tiếp tục khiếu nại;
Thứ chín, việc khiếu nại đã được Tòa án thụ lý hoặc đã được giải quyết
bằng bản án, quyết định của Toà án, trừ quyết định đình chỉ giải quyết vụ án hành
chính của Tòa án.
1.9. Quá trình hình thành và phát triển của pháp luật về khiếu nại
hành chính
33
Ths. Diệp Thành Nguyên, tài liệu hướng dẫn học tập: Pháp luật về khiếu nại và khiếu kiện hành chính
năm 2012
Trình tự giải quyết khiếu nại hành chính – Lý luận và thực tiễn
GVHD: Ths. Diệp Thành Nguyên - 16 - SVTH: Nguyễn Thị Mộng
Mặc dù Nhà nước sơ khai mới ra đời còn trăm công nghìn việc và phải lo
chống thù trong giặc ngoài, nhưng do thấm nhuần quan điểm về quyền con người,
quyền dân chủ, quyền hạnh phúc của người dân, Nhà nước Việt Nam dân chủ
cộng hoà đã quan tâm sâu sắc đến vấn đề xem xét và giải quyết khiếu nại, tố cáo
của công dân. Ngày 23 tháng 11 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh
số 64/SL thành lập Ban Thanh tra đặc biệt.
Sắc lệnh số 138b-SL ngày 18/12/1949 cũng vậy, cùng với nhiệm vụ: “Xem
xét thi hành chủ trương của Chính phủ” là nhiệm vụ: “thanh tra sự khiếu nại của
nhân dân”. Những qui định nói trên nói lên sự quan tâm của Hồ Chủ tịch và Chính
phủ đối với việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân.
Ngoài ra, Nhà nước ta còn ban hành nhiều văn bản nhằm tạo ra cơ chế đảm
tăng cường công tác thanh tra và chấn chỉnh hệ thống cơ quan Thanh tra của Nhà
nước. Nghị định số 165/CP ngày 31/8/1970 của Hội đồng Chính phủ qui định
nhiệm vụ, quyền hạn của Uỷ ban Thanh tra của Chính phủ.
Thông tư số 60/UBTT ngày 22/5/1971 của Uỷ ban Thanh tra của Chính
phủ hướng dẫn trách nhiệm của các ngành, các cấp về giải quyết đơn thư khiếu
nại, tố cáo của nhân
Sau khi nước nhà được thống nhất, Quốc hội đã ban hành Hiến pháp mới,
Hiến pháp năm 1980. Một lần nữa, quyền khiếu nại, tố cáo của công dân được ghi
nhận trong Hiến pháp 1980 và so với Điều 29 của Hiến pháp năm 1959 thì qui
định về quyền khiếu nại, tố cáo của công dân tại Điều 73 Hiến pháp năm 1980 cụ
thể hơn, chi tiết hơn.
Sau khi Hiến pháp năm 1980 được ban hành, ngày 27/11/1981, Hội đồng
Nhà nước đã ban hành Pháp lệnh qui định việc xét, giải quyết khiếu nại, tố cáo
của công dân. Có thể nói, đây là văn bản pháp lý đầu tiên qui định một cách tập
trung, đầy đủ và chi tiết về việc tiếp nhận và giải quyết khiếu nại, tố cáo của công
dân. Pháp lệnh năm 1981 gồm những qui định chung về quyền khiếu nại, tố cáo
và thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo (Chương I); việc tiếp nhận các khiếu
nại, tố cáo (Chương II); thẩm quyền và thời hạn xét, giải quyết khiếu nại, tố cáo
(Chương III); việc quản lý kiểm tra công tác xét, giải quyết khiếu nại, tố cáo
(Chương IV); việc xử lý vi phạm (Chương V) và Điều khoản cuối cùng (Chương
VI). Nghị định số 58/HĐBT ngày 29/3/1982 của Hội đồng Bộ trưởng về việc thi
Trình tự giải quyết khiếu nại hành chính – Lý luận và thực tiễn
GVHD: Ths. Diệp Thành Nguyên - 18 - SVTH: Nguyễn Thị Mộng
hành Pháp lệnh đã qui định cụ thể về thẩm quyền và trách nhiệm của công dân
trong việc khiếu nại, tố cáo
Qua thực tiễn hơn 10 năm thi hành Pháp lệnh qui định về việc xét, giải
quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, Nhà nước ta quyết định ban hành Pháp lệnh
khiếu nại, tố cáo của công dân năm 1991 thay thế cho Pháp lệnh năm 1981.